Chi jurnata ‘n pretura!
Tonnarella, 13 novembre 2012
CHI JURNATA N PRETURA!
Commedia ad atto unico di: Rocco Chinnici
----
Giorno in Pretura. Un continuo andirivieni di accuse, intrise di personaggi dai vocaboli arcani e ricchi di saggezza di vita dun tempo. Storie ricche di significato e impregnate di valori umani, In causa una storia che sa di paradossale ma tinta di sfumature che lasciano riflettere anche lo spettatore poco attento
PERSONAGGI
Vanni accusatu
Santuzza mugghieri
Ciccu accusaturi
Jancila mugghieri
Pretore
Usceri
Cancilleri
Pubblico Ministero
Primu vicinu
Secunnu vicinu
I Spettatori
II Spettatori
III Spettatori
Pirsunaggiu (commento finale)
SCENA
(Aula di tribunale; in corso un processo verso Vanni abballa cu lummira e Ciccu pedi di jattu, a causa di unasina che ha partorito sul confine dei due, e il Ciccu avanza pretese per levento sul terreno in comune. Sono seduti, uno di fronte allaltro; i testimoni saranno in platea in mezzo al pubblico).
USCERI
(Annuncia lentrata della corte) Entra la corte! (A Vanni e Ciccu che rimangono seduti) Jarzativi, no sintistivu chi trasiu a corti?
VANNI
E chi semu a chiesa semu! Jarzativi, ssittativi!
USCERI
Jarzativi vi dissi chi c a corti.
VANNI
Ah, trasiu u Re cu a Riggina?
USCERI
Schirzati, si! A nutra picca vi vogghiu!
CICCU
U lassassi andari, chi chistu, a oj, a voscenza u ficatu ci fa nfracidiri.
USCERI
Zittitivi vui, e non nfruinzati a corti!
CICCU
Non stassi cu ssu scantu, voscenza, chi a corti non ci mmiscu nenti; quali nfruenza e nfruenza! Chi sugnu sanu comu un pisci!
PRETORE
(Una donna del nord che non capisce il dialetto siciliano, comincia col leggere il processo) In nome della Repubblica Italiana, diamo inizio a questo processo fra i due: Vanni che sarebbe Giovanni, detto (legge, ma non capisce) a-bba-lla cu l-u-mmi-ra (allusciere) che sarebbe?
USCERI
Signor Pretore, da noi, in questi paesini siciliani, si usano questi idiotismi per risalire alla persona, e questo abballa cu lummira, significa: ballare con lombra. (Rumoreggio in pubblico).
PRETORE
Va bene, va bene. Quindi, questo tizio che balla con lombra, che sarebbe la parte lesa, contro il qui presente Ciccu che vuol dire
USCERI
Francesco, Francesco, signor Pretore.
PRETORE
Francesco (legge sforzandosi di capire) pe-di di j-a-ttu... (allusciere) Umh?
USCERI
Pedi di jattu, comunemente detto, vuol dire piede di gatto. (Il Pretore si sporge a guardare i piedi di Ciccu e fa una smorfia).
VANNI
(Al Pretore) Mi scusassi ccillenza
PRETORE
Io non sono eccelenza ma semplice Pretore.
VANNI
Gnurs, gnurs; e mi scusassi signor semplice Pretore, vossia pensa ca ni nni niscemu prima ca sira di stu ntricciu?
PRETORE
(Allusciere) Usciere, mi spieghi, cosa vuol dire ntricciu?
USCERI
Questo ntricciu, comune parola dialettale che in italiano significa intreccio, nel nostro gergo popolare assumerebbe il significato di: matassa ingarbugliata.
VANNI
(Al pretore) Ci tornu a dicu, signor semplice Pretore, se ci arriniscissimu arridducirinni pima ca scurisci, pricch annunca non mi sbrju pi jiri a munciri li crapi; capiu?
PRETORE
Non ho capito un tubo.
VANNI
E cu ha parratu di rubbinetti e tubba. Ju parrava di munciri, e ci arricurdava di jisari li manu di prima matina; nuatri popolani dicemu: matinta fa jurnata, capju ora? Picch si finisci ca scura, ne vidu cchi i capri, figuramunni i minni di munciri!
CANCILLERI
Signor Pretore, meglio non soffermarsi su quanto esprime il Vanni, se non vogliamo correre il rischio di farla a puntate questa causa tra i due qui presenti (legge sul foglio) Vanni e Ciccu.
CICCU
(Non capisce e si alza a chiede al cancelliere) Prisenti. Cu mia parra vossignura?
CANCILLERI
Sedete, non parlo con voi.
VANNI
(Alzandosi e rivolgendosi anchegli al cancelliere) Prisenti! Allura signu ca parra cu mia?
CANCILLERI
No signore, non parlo con nessuno dei due!
CICCU
Eh, no! Lei un mumentu fa fici u nomi di mia e di stu scunchiudutu cca, ssittatu davanti a mia.
VANNI
E secuta! (Al Pretore) Signor semplice Pretore
PRETORE
E la smetta con questo semplice Pretore! Mi chiami Pretore e basta.
VANNI
Mi scusassi signor Pretore e basta; ju ci arricurdu a vossia, chi questo ndividuo qua, ncomincia a nveiri co paroli osceni, e siccomu vossia vjiu chi havi nutra lingua e non rinesci affirrari lu ntrinsicu fignificatu di li palori ca dicemu nui, e ncumincia a ssittarisicci di supra...
USCERI
(Il Pretore non capisce e guarda lusciere cercando aiuto) Assittarisicci di supra il di lui vorrebbe dire soprassedere.
VANNI
Sissi, sissi, (battendo le mani dalla gioia) bravu a vuscenza! Ma di unni vossia? Di cca , di stu paisi? Mu dicissi unni sta, ca ci portu un pocu di finucchiedi di muntagna, chi ncuminciaru a nesciri i giummitti ora da terra, cos si fa a pasta cu i sardi. Ma u sapi chi ci azziccau comu na ugghia nto prittusu! (Al Pretore) E a vossia
USCERI
(Precedendolo, pensando che volesse fare dei regali anche a lei) Guardi che io non voglio nulla da lei, o pensa di potermi corrompere con questo suo regalo!
PRETORE
Su, non tergiversiamo.
VANNI
Chi dici voscenza, u t ci versiamo, e unni, supra i finucchieddi chi sardi? Sapi chi no sap chi si ci vacava u t! Ci ricordassi, ora comu nterruga a me signura. Idda dici chi a megghiu pasta cu i sardi sulu idda a sapilla fari. Poi ci vulissi fari nutari, mi ci dici a ddu (indicando Ciccu) faccia vilinusa e sdilliniusa chi haju pi davantiia, ca ju nun sugnu pi nenti scunchiudutu; ci lo dicessi vossia a quisto surici di varbacanu.
PRETORI
(Non capisce) Sorci, cani, ma dove siamo allo zoo!
CANCILLERI
Ma no, ma no! Egli intendeva dire varbacani, in italiano barbacane, che sarebbe un piccolo muretto in pietra attorno alla casa di campagna, e che serve, specie in inverno, a tenere asciutti le sue mura.
PUBBLICO MINISTERO
Io direi di dare inizio alla questione in causa, se non vogliamo dare ragione a ci che ha detto, pocanzi il collega, e cio di fare un processo a puntate.
CICCU
Quali puntati, voscenza! Chi gi bastanu e assuvrecchianu chiddi ca fannu a tilivisioni (fa come sputare) Puh!!! Schifiu! Tutti ddi gran virgogni di fimmini a nuda! Ma no nni sentinu friddu!
PRETORE
Lei stia zitto! E la smetta con questa sua loquacit! Oggi mi sembra di stare in piazza, invece che in unaula di trbunale! Vogliamo dare inizio a questo processo? I testimoni ci sono tutti? Controlli, usciere.
USCERI
(Fa la chiama dei testimoni che si troveranno in mezzo al pubblico). Jancila pirripinz! (Breve silenzio e richiama pi forte) Jancila pirripinz!
JANCILA
(Dal pubblico) Prisenti! Prisenti!
USCERI
Dovete rispondere subito allappello!
JANCILA
Guarda che beddu stavutru! (Poi, accusando uno degli spettatori seduti accanto a lei) No visti voscenza a stu malanova cca, ca mi scuncicava a parrari?
USCERI
Fate silenzio!
JANCILA
Pari chi fimmini non nnavissiru vistu mai! Comu ci puta dari adenzia a vossia, e rispundiricci!
USCERI
Silenzio, silenzio ho detto! (Chiama laltra teste) Santuzza a jattaredda! Santuzza a jattaredda! Arrispunniti, unni siti? (Nessuno risponde).
PRETORE
Scriva pure che non c, vuol dire che faremo a meno di questa teste.
SANTUZZA
(Venendo da fuori che va asciugandosi il sudore) Cca, cca sugnu! Chi jatta priscialra ca vossia! E chi , ora mi ho allibirtato di finiri di munciri li crapi, eh! Na vota chi me maritu puurazzu, partiu di cursa! mancu u caf si pigghi, appi a fuiri di prima matna pi essiri cca di bonura; corcunu lavia di munciri sti poviri bestii, sannuca, li minni (fa il gesto di scoppiare) bum!!! ci scuppiavanu! (Risate in pubblico).
USCIERI
Non occore che ci narri dei suoi impegni. Sieda pure, che quando arriva il suo turno sar chiamata.
SANTUZZA
Stamatina mi sentu di essiri a scola, prima lappellu e poi a nterrogazioni a lavagna.
I VICINU
Ancora cuntinua, vossia sassetta e ssi ntuppa ssa vuccazza di cascetta, prima ca si faci mettiri puru ncastigu, nginucchiuni darr a lavagna!
SANTUZZA
Cu parr marricri! U paisi picciulu e nni canuscemu tutti, o puru ti cridi chi non lhaju caputu a cu apparteni, cacasipala ca nun si avutru! Ciaschiteddu dacitu, nun voli essiri disturbatu! E ti pari chi semu a chiesa e perdi u filu du rusariu!
PRETORE
(Al primo vicino) Sieda e non faccia commenti! (A Santuzza) E lei la smetta, prima che la faccio buttare fuori. (Si riprende la calma) Dunque la corte interpella laccusato... (Vanni) Vanni (allusciere) collega mi scusi, ma non pu darmi il cognome del Vanni anzich questo balla come dite voi?
USCERI
E come faccio a darle il cognome, se glielo dicessi, tutti esploderebbero in una risata.
PRETORE
Lei tenga per se questo suo giudizio e me lo dia ugualmente.
VANNI
Sintissi a ddu cristiano signor Pretore, chi sta genti chi havi pi davati (indicando il pubblico), nun sunnu pirsuni normali, sunnu quasi tutti cuculri, cascittuna, nvidiusi e sfacinnatazzi, ca vannu circannu u pilu nta lovu pi sfurbiciaricci di supra.
PRETORE
Creda, non ho capito nemmeno una virgola di ci che ha detto.
VANNI
(A luscieri) Ma non putanu mannaru a unu ca capiva megghiu, comu facemu a jiri avanti cu stu signor Pretore e basta? Ju haju di essiri a casa prima ca scurisci.
USCERI
Assittativi e non japriti cchi bucca, si nno mancu pi dumani munciti! E finitila di diri: Prituri e basta! Vui laviti a chiamari sulamenti signor Pretore; signor Pretore! Capistivu finalmente?
VANNI
Ah, sulu Pretori? E ci vula tantu, voscenza, a dirimillu!
USCERI
Ecco, (gli porge un foglio col nome scritto di Vanni) ecco signor Pretore, guardi un po! Vede? Questo il cognome del qui presente Vanni.
VANNI
(Alzandosi di tutto punto) Prisenti!
PRETORE
Lei stia seduto, (Vanni siede) glielo dir io quando alzarsi. Dopo questo inutile preambolo direi di dare via al processo, e badate bene, considerando lequivoco che potrebbe arrecare il cognome del qui presente Vanni, avverto il pubblico che se dovessi sentire suscettibile ilarit tra i presenti, far sgombrare laula. E lei dovr solo chiamarmi come ha detto lusciere, intesi?
VANNI
Signor Pretore va beni cosi?
PRETORE
Benissimo. Ora su, (A Vanni) Vanni Gnocca, alzatevi! (Risate in mezzo al pubblico e Vanni rimane seduto) E beh, cosa spettate, ora, ad alzarvi!
VANNI
Non pozzu.
PRETORE
E perch non potete?
VANNI
Gna comu fazzu a jazzarimi! Non senti chi scialo chi c (indicando in sala) in menzo a quella manita di crasti, sdilliniusi e sdingusi sparritteri?
USCERI
Silenziu, silenziu! (Il pubblico zittisce).
PRETORE
(A Vanni) Lei, intanto faccia quello che le ho detto, che al pubblico pensiamo noi. Su, alzatevi, in nome della legge!
VANNI
(Alzandosi) E va beni, va beni! A li vostri cumanni.
PRETORE
Qui non comanda nessuno, dovete solo attenervi a rispondere alle mie domande.
VANNI
Gnurs.
PRETORE
Voi siete accusato di avere fatto partorire la vostra somara, o asina che dir si voglia, a cavallo del limite del terreno del qui presente confinante Ciccu pe-di di ja-ttu
VANNI
Mai, sbagghiu c Voscenza!
PRETORE
Qui, nessuno si sbaglia, vuole che glielo rilegga quanto scritto? Lei accusato di aver fatto partorire la sua asina accavallo del qui presente
VANNI
Eccu, vidi? E ddocu li ntricciu! (Il pretore guarda lusceri che subito le ricorda la spiegazione che le aveva dato prima).
USCERI
Matassa ingarbugliata.
PRETORE
E quale sarebbe questo ntriccio?
VANNI
U ntricciu sarebbi propriu il cavallo ca dici voscenza! Picch U cavaddu, quannu fu chi munt a me sciccaredda Cuncittina, era unni a me stadda, e nno unni u tirrenu di quisto (indicando Ciccu) sbirrazzu e cascittuni!
USCERI
Ma chi capistiuu! Il signor Pretore vula diri chi vui facistivu figghiari a scecca accavaddu e no a cavaddu comu ntinniti vui, ma supra o cunfini du tirrenu chi aviti assiemi cu Ciccu! Capistuu ora? Accavaddu, junciutu, no staccatu.
VANNI
Eccu, vidi chi comu dica ju! Propriu cos, junciutu, picch quannu a scicchitta e u cavaddu si hannu accoppiatu erinu junciuti!
USCERI
Ah, ma a testa pi daveru dura laviti! Cca, nuddu sta parrannu di accoppiarisi, ma di parturiri.
VANNI
Siccomu quannu lanimali si accoppianu su misi junciuti! U signor Prituri dica accavaddu, e pinsavu Signor Pretori, comu faca ju, chi era miso cuncintrato a guardari li frummiculi pi vidiri cu era di sessu masculinu e cu era nveci di sessu fimmininu, a sapiri ca giustu nta ddu mumentu a Cuncittina ci sfil di figghiari nta lu limmitu?
PRETORE
(Non capisce e cerca aiuto guardando lusciere) Umh?
USCERI
Dice che guardava le formiche, cercando di capire quali di loro fossero i maschi e le femmine.
PRETORE
(Presa dalla curiosit) Come, come? Scusate, perch voi sareste in grado di capire il loro sesso?
VANNI
E pi forza mi lappi a mparari! Stavannu nfistannu tutti li piantagioni! Cos ju li spartu, picch si stannu assiemi diventanu miliuna di miliuna! E si rrusicanu tutti larvuli! Capiu? Picch, voscenza no sapi comu si vidi si masculu, o fimmina, il frommico?
PRETORE
La formica vuol dire!
VANNI
No, no, il frommico! La formica o formicola, comu dicemu nuiautri, si dici quannu di sessu fimminina; capiu ora picch si chiama frommico? (Il Pretore pi confuso che persuaso).
PRETORE
E va bene, vada per formico come dice lei
VANNI
(Corregge il pretore con grande cattedraticit) No, formico! Fro-mmi-co.
PRETORE
Ah, gi, che sbadata! Quindi lei riesce a capire se questo frommico maschio, o femmina?
VANNI
Non ci lho spricato chi mi lho nsignato pri fozza!
PUBBLICO MINISTERO
A essere sincero, neanche io so come fare per capirlo.
VANNI
E certu vuiavutri abitati n citt, quali arvulu si hannu di rrusicari! (La corte si guarda stupita) U stissu vuliti sapiri comu si fa a mettiri di na parti i masculi e di lautra parti i fimmini?
CANCELLIERE
Ma si! Anche se a noi interesserebbe capire soltanto come distinguere il maschio dalla femmina. (Al Pretore) Arrivati a questo punto, signor Pretore, direi di farci spiegare come. Sa, questi contadini, si dice che ne sanno una pi del diavolo.
PRETORE
(A Vanni) Si, si, dica pure! Cerchi per di fare un sunto.
VANNI
Un cuntu, voli ca ci cuntu un cuntu? E no, e no, signor Pretori, cos vi pigghiati a manu cu tuttu u pedi, e non po essiri! annunca facemu tardu, e a munciri, pi ddavveru non ci arrivu cchi!
USCERI
Ma chi capistuu! Il signor Pretori, parrava di suntu, no di cuntu! E suntu voli diri: circamu di (fa il gesto con le mani) quagghiari!
VANNI
Ah, nenti di menu! Viditi, oh! Semu nna stissa Italia e non nni capemu tra di nuiotri! Turnamu o discursu da frummicula, sannunca facemu notti e i crapi nnhannu daspittari! (Al Pretore) ma pi davveru no sapi voscenza?
USCERI
E chi, torna ncuminciamu a perdiri tempu! Si vi dissi chi no sapemu mancu nuiautri chi semu da stissa cuntrata! Muvitivi ora e jiti avanti.
VANNI
(Fa dei passi in avanti e poi guarda la corte) Ccuss, bonu ?
PRETORE
Non che adesso, lei vuol prendersi gioco di noi?
VANNI
Cu vuiavutri? no! Ma quali giucari si ci dissi chi haju primura!
USCERI
U vuliti spiegari, si, o no, stu discursu di furmiculi, si nnunca jiemu avanti!
VANNI
E va beni, va beni! (Al Pretore e in modo che tutti possano vedere) Allura, voscenza pigghia il frommicolo pi pedi di darreri e u jazza vvicinannusilla davanti locchi (fa il verso) cos
PRETORE
(Preoccupata) Non che il frommico da morsi?
VANNI
Ma quannu! Vuscenza non shavi a scantari di muzzicuna del frommico, ma di chiddi di cristiani! E allura chi fa, doppu avillu pigghiatu cu i pedi di darreri, u jarza e ci guarda mmenzu a ddi jammitti, cos comu fazzu ju (divarica le gambe indicando allaltezza del suo pene), e si vidi chi ha il (risate in pubblico) pennolo (facendo come fa il pendolo, allusivo), e allura signu chi eni masculu; si nveci no ha il pennolo, e allura signu chi si po stujari u mussu, chi fimmina! Capiu? E facili facili. (Il pubblico ride e rumoreggia).
PRETORE
Silenzio, silenzio in sala! Quindi lei
CICCU
Ci dissi chi chistu vi fa nfracidiri u ficatu, prima ca finemu.
USCERI
Zittitivi vui. (Al Pretore) Forse meglio riprendere il filo di quello che il processo.
PRETORE
Narratecci del perch lasina ha partorito sul confine, ora, e senza scherzare pi, che gi lo avete fatto abbastanza.
VANNI
Schirzari dici? Comu si vidi chi voscenza abita n citt e non lha guardatu mai il frommicolo!
CANCILLERI
E va bene, vuol dire che la prima occasione lo faremo.
VANNI
Ci raccumannu di guardari bonu si ha il pennolo, annunca (fa il gesto di niente con la mano) vuscenza, non ha fattu nenti.
CANCILLERI
(Su di tono) La prego di smetterla adesso! E ci narri ora del perch ha fatto partorire lasina sul confine.
VANNI
Cu, ju? Ju non ci dissi nenti, pi larmuzza di me patri! Tutti cosi idda fici! E poi non ci spiegavu chi era appricatu a mettiri i frummiculi masculi cu i frummiculi masculi, e chiddi fimmini cu chiddi fimmini! Comu faca a sapiri chi Cuncittinedda havia di figghiari propriu ni llimmito di me e di quel ndividuo? Mi dicessi, signor Pretori, se voscenza vistu chi na fimmina, avvissi ccattatu un figghiu, unni Cuncittina ccatt a scicchitta, mi rispunnissi ora (il Pretore lo guarda impietrita), u figghiu ci lavissi datu a ddu (indicando Ciccu) cajordu dda?
PRETORE
Ma come si permette! Io la faccio buttare fuori!
VANNI
Mi pirdunassi voscenza, ju na vula offendiri propriu, vosi fari lesempiu pi faricci capiri megghiu.
USCERI
Gran pezzu di bastasunazzu ca non siti avutru! (Al Pretore) Forse meglio chiamare la teste Jancila.
PRETORE
Prima sentiamo il marito Ciccu, lo abbiamo gi qui! (A Vanni) Lei sieda! (A Ciccu) Su, alzatevi e dite il vostro nome.
CICCU
Comu u me nomi! Voscenza no sapi ca mi chiamu Ciccu! Mi nnumin antura stu (indicando il cancelliere) cristianu cca!
PRETORE
Ed io lo voglio sentire da lei, su, parli.
CICCU
Pozzu parrari? E mi dicissi, chi voli ca ci cuntu?
PRETORE
Non voglio che mi racconti niente; e cerchi, piuttosto, di dire come si chiama.
CICCU
Ah, sempri du nomi parra! Ca Ciccu! Ciccu (Dir pianissimo il suo cognome) Gnocca.
PRETORI
Ripeta pi forte.
CICCU
(Ripeter un po pi forte ma non si capisce bene) Ciccu Gnocca.
PRETORI
Insisto a dirle di ripetere pi forte, affinch capisca.
CICCU
(Ripeter pi forte solo il nome) Ciccu Gnocca. (Dal pubblico si lever un coro).
PUBBLICO
Non si sente!
CICCU
Pi forza lhaju a ripetiri forti? Non vidi comu su misi chiddi, pronti, chi spettanu ca nesci u cunigghiu da tana?
USCERI
Si vulemu fari jiri a munciri i crapi a Vanni
CICCU
Si pi crapi di stu sbirrazzu, pi mia ci ponnu scuppiari li minni e puru li corna! (Guarda il Pretore che s fatto serio, e risponde come di dovere, il suo nome e cognome) E va beni, vuscenza non c bisognu chi mi guarda cos, ju nenti ci haju fattu; si pu nomi, ecculu cca, mi chiamu (lo ripeter forte) Ciccu Gnocca! (Risate e rumoro in pubblico).
USCERI
Silenziu, silenziu! In nome della legge. (Ritorna la calma).
PRETORI
Ditemi, perch chiedete, al qui presente accusato, la parte dellasino appena nato?
CICCU
Picch, dici? Picch la scecca figghi nta lu limmitu!
PRETORE
E allora?
CICCU
Comu, e allora! Vossia duvirra sapiri chi ogni hannu, quannu arriva lu tempu di cogghiri la ulivi, il qui prisenti ndividuo, tutti li rrammi ca pinnulianu nil suo tirreno, se li cogghi tutti lui, picch dici chi sunnu di laltra parti di llimmito, nil suo tirreno nsomma. E allura picch, quannu voli iddu, lu limmitu ci cunveni, e quannu ura chi tuccherebbi a mia, mi haju di stari zittu e nun vuliri nenti? Mi arrispunnissi signor Pretori, giustu quisto discorso? Ce lo dicessi puru a quella nchiappitall di so migghieri ca dici chi havi raggiuni e non mi vonnu dari la parti di la sciccaredda ca nascju. Iddi, questi dui ndivui, sannu sulu chiddu ca ci spercia a loro midesimi!
VANNI
E allura, lassamu stari (indicando il pretore) a vossia, signor Pretori; ma voscenza chi pensa ca si nveci di la mia Cuncittina, avissi statu me mugghieri a parturiri ni llimmito, allura chi faca, ci dava u figghiu miu a quistu spriggeevuli essiri umanu?
PRETORE
E mi dica, chi questa Concittina?
USCERI
(Interviene come la solito lusceri) Il di lui, vorrebbe dire, Cuncittina, il nome della somara in questione.
VANNI
E dopu, mi sintissi signor Pretori, puta mmagginari mai che quisto ndividuo avirra avuto la sfacciataggini di sullivare un simuli porvirazzo?
CICCU
Signor Prituri, non si facissi nfinucchiari di quisto essiri, chi a mia no mi nterssa proprio! La scecca figghiau nta lu limmitu, e ju vogghiu la parti, puntu e basta!.
VANNI
Senti, senti signor Pretore, come nveisce? Ce lo dicessi lei chi la mia Cuncittinedda ha andato a parturiri dda, picch non canusci lu limmitu.
CICCU
E vui la struivavu!
VANNI
Ca comu la struisciu! Chi forsi ju travagghiu a lu circu? E un animali, signor Pretori!
PRETORE
(Indignata) Io, io sarei un animale?
CANCILLERI
Ma no, ma no, signor Pretori! Il qui presente, Vanni, non voleva dire alla sua persona, bens allasina in questione! E ha voluto precisare che essa un animale! E per essa, anchio intendo la scecca Cuncittina si capisce.
CICCU
Signor Pretori, si japrissi bonu locchi, chi chistu, si a vossia ci sciddca lu pedi, ci cchiana di supra nna quattru e quattrottu!
PRETORI
Lei stia zitto. Esprimer il suo parere quando sar interpellato.
CICCU
Spirannu chi nun gi troppu tardu.
USCIERI
E zittitivi, ancora continuati!
VANNI
E iddu, vidi quisto ndividuo, cchi animali di Cuncittina.
CICCU
E vui non siti animali ca ogni annu vi cugghiti lu fruttu chi miu e non vapparteni?
CANCILLERI
(Al pretore) Se posso permettermi
PRETORE
Prego, dica pure.
CANCILLERI
Io direi di chiamare la prima teste, e cio Santuzza a jattaredda.
PRETORE
(Allusciere) Chiami pure la signora.
USCERI
Santuzza a Jattaredda! Accomodatevi al banco.
II VICINO
(Seduto accanto a Santuzza) A vui chiamaru, surgitivi e jiti a jarmari spittaculu puru vui. Ma prima aviti arrinesciri a passari di cca mmenzu! (Rumoro in quella fila fra gli altri seduti).
SANTUZZA
(Litiga con i suoi vicini che non vorrebbero farla andare al banco) E livativi di cca, vastasunazza e puddicinedda! Va faccilu a to soru u spittaculu, gran pezzu di trunzu di brocculu! Chi siti, amici di Ciccu abballa cu lummira! E lassatimi passari! (Le danno un pizzicotto) Ahi! (Gli molla un ceffone) Teni cca, va scancia e porta u rrestu, grandissimu porcu ca si! A to soru chissu ci lha jiri a dari.
USCERI
Ma chi vi succedi, vi nni pintistivu di tistimuniari?
SANTUZZA
(Alluscieri) Viditi che beddu stavutru! Mu voli diri vossignura, comu fazzu a passari e jiri avanti, cu tutti sti stillicchiusi e cicalunra!
E jitivinni a casa, ntricheri, ruffiani e sparritteri ca non siti avutru! (Rumoreggio in sala).
PRETORE
Ordino al pubblico di fare silenzio! Se no, sono costretta a chiamare le guardie. (Silenzio).
SANTUZZA
(Salendo sul palco) Vih, chi genti ca ci su nna stu paisi! Ma no nnaviti chiffari e vostri casi, nveci di veniri cca a curiusari! Ma jitivinni a travgghiari, lagnusazza e scanzafatichi ca non siti avutru! (Sale sul palco) Oh, eccumi cca, signura Pretori.
PRETORE
Oh, santIddio! Finalmente. Dunque, come vi chiamate?
SANTUZZA
(Guardandosi in giro meravigliata) A mia dici?
PRETORE
E a chi, se no! Su, rispondete.
SANTUZZA
E voscenza no sapi comu mi chiamu? Stu cristianu u grid cos forti chi u sinteru macari fora di chistaula!
PRETORE
Silenzio e rispondete: come vi chiamate?
SANTUZZA
Nca Santuzza a Jattaredda, comu voli ca mi chiamu!
PRETORE
Santuzza a Jattaredda, giurate di dare la verit nientaltro che la verit!
SANTUZZA
Giuru, chi putissi moriri di subitu si non ci dicu a virit.
PRETORI
Rispondete. Giurate!
SANTUZZA
Ancora! Comu, ci dissi chi pozzu moriri di subitu, si non dicu a virit! Megghiu di cos giurari!
USCERI
Cos difficili vi veni diri giuru?
SANTUZZA
Ma vadda a stavutru! Quannu mai! Non semu cca pi chistu! Haju puru giuratu du voti!
USCERI
Allura arrispunniti, nveci di fari a tiatranti.
SANTUZZA
(Pi confusa che persuasa) Mi sentu pigghiata di turchi!
PRETORE
Rispondete, e senza tergiversare.
SANTUZZA
(Sbalordita) Bih, puru vossia u sappi ca nni futteru li tergicristalli da gjeep? Eranu novi, novi! Laviamu canciatu chi mancu havia na simna! E vui comu facistivu a sapillu? E certu, cca semu mpritura! E cu fu, cu fu stu cajordu e lazzu di furca ca si pigghi?
CANCILLERI
E arrispunniti o Pretori, ancora!
SANTUZZA
E voscenza cu ccu , cu me maritu, o cu dda facci di sola di chiddu (indicando Ciccu) dda?
CANCILLERI
(Adirato) Vuliti rispunniri o Pretori, si, o no? Si nno, vi nni jiti pa casa, ca ci faciti cchi fjura!
SANTUZZA
(Risentita) Eeeh, chi siti rraggiatu! Chi fu, non putistivu pigghiari sonnu sta notti? O chi vostra mugghieri (allusiva).
CANCILLERI
Ma come si permette a fare queste insinuazioni?
VANNI
E bonu, Santuzza, lassilu perdiri a ddu cristianu e rispunni a signura Pretori, chi a tia spetta.
SANTUZZA
Vih, mi lhavia scurdatu! Veru ; sulu chi non mi rigordu cchi a chi cosa havia di rispunniri!
PRETORE
(Stanca di tutto quel non capire) Dovevate solo giurare.
SANTUZZA
Attorna! Havi chi giuru di poi carrivavu cca! Per si vossignura voli chi giuru ancora u fazzu, basta ca nni listemu. Giuru chi puitissi moriri a sciccaredda appena nata si non dicu a virit! E bonu cos?
PRETORI
Badi bene che, se lei continua cos, sar costretta a interrompere il processo e rinviarlo a data da destinare!
USCERI
(Con rabbia contenuta, prende la bibbia e la chiama li vicino, invitandola a posare la mano sopra di essa) Mittiti a manu cca supra e arrispunniti sulu: giuru; capistuu?
SANTUZZA
Ih, ma si lei si vota cos, i vermi mi fa assartari! (Poggia la mano sulla bibbia) Eccu ca! Giuru. Siti tutti cuntenti?
PRETORE
Adesso risponda, e senza preamboli, lei mi capisce!
SANTUZZA
(Non capisce) Chi dissi, angoli? Ma di quali anguli parra voscenza? Chista, pi mia cosa nove ! (A suo marito) Chi stu discursu di angoli, tu mancu nenti nni sa?
PUBBLICO MINISTERO
Preamboli, preamboli, signora!
SANTUZZA
Pre chi? Ju non tennu chiddu ca diciti vui, comu fazzu a rispunniri di cosi ca nun sacciu?
PUBBLICO MINISTERO
(Rabbia contenuta) Preambolo, quella cosa che introduce un discorso e, siccome qui non si fa altro che ripetere le stesse cose; il signor Pretore voleva dire che non si far pi premessa.
SANTUZZA
(Meravigliata) Ah, no! E di quannu di sta duminica? E comu mai? Chi forsi o parrinu lassart a frevi?
USCERI
Ma quali parrinu e missa! U Pubblicu Ministeru ntinna diri premessa, e no missa! (Il pubblico ride e rumoreggia. Lo invita a far silenzio). Silenziu, silenziu!
SANTUZZA
(Al pubblico) Chi aviti di ridiri, gnuranti stubbeti!
PRETORE
La smetta per favore! E risponda alla mia domanda. Quando arrivata in campagna da suo marito quel giorno che lasina partor
SANTUZZA
Attorna sbagghiu c! A scecca, ddu jornu, non partiu propria! Scusassi, comu faca a partri? Unni puta di jiri, si havia dallattari a sso figghitta (pietosa) nuccintedda, chi era bagnata, e stu lazzu di furca di iddu e di so mugghieri, non mu ficinu fari.
PUBBLICO MINISTERO
Oh, no! Cchi n terra di comu siti non putiti essiri!
SANTUZZA
(Guardandosi) Ah, si! Sapi chi non ci havia fattu casu! Voli chi nchianu supra na seggia, si vossia pensa chi megghiu? (Il pubblico ride e rumoreggia).
USCERI
Silenziu, silenziu! E vui smuvitivi a rispunniri. Quannu figghi a scecca, vui chi facistuu?
SANTUZZA
Chi fici, comu chi fici! Mhavia calatu pi sciucari a ddarmaluzzu appena figghiatu, quannu mi vidu curriri e jittarisi di supra a mia, ddu tintu facci di sola e dda crapa vilinusa di so mugghieri, dicennumi chi non havia a tuccari nenti picch manumittia u corpu du riatu! Signora pretora, quannu na scecca figghia, chi fa rriatu? Si ogni fimmina ca figghia fara riatu, avissimu di abitari tutti nte carciri puru voscenza, sapi! Si havi figghi sintenni!.
PRETORE
Rispondete, lavete toccato, o no, il nuovo nato?
SANTUZZA
E comu, non ci dissi chi chiddi dui si jittaru di supra comu du cani rraggiati! Tantu, chi mi sono sdilloccato un vrazzo, e appi a jiri unni donna Bittina a fallu cunzari. E ora, mu srivi u pirmissu di jiri a rritirari a scecca cu dda nucintedda di so figghia, chi sunnu siquistrati in caserma, e nun sacciu mancu chiddu ca ci dunanu a manciari li carrabbineri? Picch chi voli ca nni sannu i carrabbineri di chiddu ca mancianu i scecchi!
PRETORE
Intanto tornate l, doveravate, e se ho ancora bisogno, vi chiamo.
SANTUZZA
(Sbalordita e terrorizzata nel dover tornare in mezzo agli altri) Bih, attorna dda turnari! Mmenzu a tutti ddi malanova e facci di vilenu? E non mi pozzu ssittari cca, n terra, a na gnunidda? Ci tornu a giuru, ca non nni jiapru pi nenti bucca.
PRETORE
(Indicando in direzione del pubblico) Su, vada, vada.
SANTUZZA
Comu dici voscenza. (Mentre scende per andare nel pubblico, li minaccia) Non vi rrisicati, ah! Picch o primu ca mi mpinci, locchi ci scippu! E tu non tarrisicari sai, di dari pizzicuna! Chi sta scarpa (si toglie la scarpa) cca, a vidi sta scarpa? (indicandosi la fronte) Ta dugnu, nto sciricoppulu! (Scende e si sentir solo un leggero brusio).
PRETORE
Che sia chiamata laltra teste.
USCERI
Jancila pirripinz! Jancila pirripinz!
JANCILA
Prisenti, prisenti! I ssicutassi a tutti sti aceddi di malauguriu, non vidi comu su misi? Non vi rrisicati a tuccarimi, ah! O chi vi pari chi sugnu Santuzza a jattaredda! Ju, ddi cosi vi scippu a cu lhavi, picch cca, tutti aviti i cavusi, ma picca sunnu lomini. E jitivinnii a munciri e vostri soru; viditi ca ju fimmina masculina sugnu. (Uno di quelli della fila, col piede le strappa le calze mentre passava) Ahi! Grannissimu crastu, tutta a quasetta mi stiriddiasti! Ncumincia a vidiri si ha sordi n tasca chi ora, comu finisci u prucessu, ma jiri a ccattari i quasetti novi, e tuttu u paru pi giunta!
I VICINO
Chiddi novi, si! Si eravu giuvina forsi! A pupa bedda! Ma circati di caminari cchi tostu; a mia aviavu a truvaru cu discursu da scecca! Va dava ju a parti, ma na parti di bastunati!
JANCILA
Ah, si, tuttu stu curaggiu haj! Aspetta, aspetta ca tornu, e videmu comu mi duni ssi bastunati!
III VICINO
(Trattenendola) Ma unni havi a jiri! Vossia si va ssetta! Na pocu nascistiu sulu pi rumpiri li cabbasisi a genti. Basta ca vannu sempri a chiesa a priari, facennu li fimmineddi pii; e poi jiti a pigghiari pi fissi puru a Gesuzzu Sacramintatu. Fussi ju u parrinu vassicutassi cun bastuni nte manu; ma siccomu u parrinu cchi cuculri di vuiavutri
PRETORE
E allora, com finita? Venite, o no?
JANCILA
No vidi vossia a stavutru abbucatu sparasintenzi, chiddu ca ci nesci da bucca? (Al III vicino) Va jitivi a guardari a vostra mugghieri di chiddu ca fa a chiesa. A mia dici! Un porcu un sapi u credu e nsigna avemaria o purceddu. Zittitivi e mittiticci pani nta bucca.
III VICINO
Vui fimmina pia siti? Siti sulu na guirriggianti!
USCERI
Signura Jancila, quannu pensa chi commira, a vui a spittamu.
JANCILA
E vegnu, vegnu, chi primura ca hannu chisti, a oj! Ma cu mi porta, cu mi porta di veniri cca! Chi jurnatazza, Signuri! (Sale sul palco) Eccumi cca a vuscenza.
PRETORE
Oh, era ora! Rispondete, come vi chiamate?
JANCILA
(Sbalordita) Torna a ncuminciamu cu lappellu! Ma comu, mi chiamastivu ora ora pi nomi! E allura, mu dici picch sugnu cca?
PUBBLICO MINISTERO
Questo un giorno da scrivere sul calendario! Mai, mi era capitato di assistere a una simile causa.
JANCILA
Viditi chi furtunatu stavutru unu! Grazii, signor comu si chiama.
PUBBLICO MINISTERO
Su, ora rispondete al signor Pretore, come vi chiamate.
JANCILA
Ah, picch, mancu vui u sintistivu comu mi chiamu? Picch non ci dici, o signor pretori, quali u me nomu e faciti quarchi cosa puru vui, nveci di fari parrari sulu a mia.
USCERI
(Calma contenuta) Sintiti, signura (ironico) Janciledda, o ci diciti o signor Pretori comu vi chiamati, o vi fati a truscitedda e vi nni jiti pi casa puru vui, chi gi u vugghiu si jitt di fora, e nnavemu tutti quanti i sacchetti chini di stu prucessu! (Scusandosi col Pretore) Mi scusi signor Pretore, ma m venuto naturale redarguirla.
JANCILA
(Offesa per non aver capito la parola e vedendolo adirato contro di lei) Redaquilla, e cu sarebbi sta redaquilla, ju? Sintissi, tempu persu chi voscenza vuncia comu un ciurru (tacchino); e ci dicu nautra cosa n basi a chi chiddu ca mi dissi, e siccome ju non capivu bonu u significatu, si redarquilla na mala cosa, allura cia auguru redarquilla a lei cu tutta a so famigghia.
USCERI
(Sempre adirato) Ma come si permette! Io le ho solo detto redarguilla! Non lho per niente offesa!
JANCILA
E allura chi motivu havi di essiri cos arraggiatu?
CANCILLERI
Mi scusi, signor Pretore, io direi di ritirarci in sala consiglio e decidere la sentenza.
PRETORE
Chi jurnata n pretura! Si dice cos, nel vostro gergo, o sbaglio? Ho cercato di non sbagliare a dirlo per farvi capire quello che sto vivendo questo giorno. Non mi era mai capitata una cosa del genere, e nemmeno da poi che sono in Sicilia! Sembrano personaggi di un'altra epoca! Come si pu, dico io! E pensare che si conti dandare su Marte, mentre qui abbiamo tantissime scoperte da fare! E il nostro pianeta che dobbiamo prima finire di scoprire e aiutare! Altro che ricerche per nuovi mondi nelluniverso!
CICCU
Signor Pretori, prima chi si ritira pi dari sintenza, ci vulissi puru fari prisenti chi quisti ndividui si hanno fatto i sordi con me, si hanno arricchito la sua prupriit alli mie spalli con li ficudnnia!
PRETORE
Loro? E come?
JANCILA
Il di lui si arrifirisci ai ficudnnia.
PRETORE
Ai ficu che?
CANCILLERI
Fichidindia, fichidindia. Signor pretore!
PRETORE
(Non capisce) E cosa centrao i fichidindia col parto dellasina?
CICCU
E comu si ci trasinu! Picch di ddocu chi ncuminci larrifriddamentu!
PRETORE
Che cosa centra pure il raffreddore?
USCERI
Larrifriddamentu, termine da noi generico, non significa raffreddore, bens raffreddamento, o meglio ancora, perdita damicizia o di affetto come in questo caso, tra i due confinanti.
PRETORE
Quindi lei asserisce
CICCU
(Fraintende) Ju firisciu? E a cu, si non haju mancu larma? Ma quannu! Quali sparari e sparari!
USCERI
Ma chi capistuu puru vui! Il signor Pretore vi dicia asserisce, nel senzu di diri, di confermari
CICCU
Ah, nenti di menu! Nca certu ca cunfermu! Havi di tannu ca si ncudduri a matassa. Picch devi sapiri, signor Pretori chi, non sulu il qui prisenti lazzu di furca, si cugghia la ulivi ca pinnianu nni la so terra, ma chi jappi macari lu curaggiu di cugghirisi li ficudnnia di dintra la me tinuta!
PRETORE
(A Vanni) Conferma, quanto il Ciccu sta dicendo?
VANNI
Si, si, cunfermu; ma sulu un panru nni cugghivu! Siccomu, ju ddu annu non nni fici nudda, e a me figghia chi era n cinta ci nnappiteru dui, e pi u ddisu putia perdiri u piccididdu, lei chi avissi fattu, non lavissi cugghiutu pi evitari a morti di lu nuccenti? E sapi chi fici quisto scunchiuduto dintra il miu tirreno? Lannu appressu, quannu li ficudnnia eranu appena cchi russitti di na mennula
PRETORE
(Non capisce e lo guarda stupita) Uhm?
PUBBLICO MINISTERO
Egli vorrebbe dire: un po pi grosse di una mandorla.
PRETORE
Grazie, grazie. Chiss come avrei fatto, se non avessi avuto voi! E lei continui pure; che ha fatto quindi?
VANNI
Ha vinuto nil mio tirreno, e, cun pezzu di lignu, fici cadiri tutti li ficudnnia, una pi una!
PRETORE
Come, se egli asserisce che vi ha fatto ricco proprio con i fichidindia!
VANNI
E certu, dopu, ju ricchivu; ma lu sgarru prima, iddu mi lu fici!
PRETORE
Continuo a non capire.
CICCU
Signur Pretori, mi dicissi na cosa, si ju, ammintemu, ci vinissi a scriviri cu a virnici, supra di la so machina, tri nummari; mintemu chi poi a lei ci sfirriassi n testa di jucarisilli e farrra un beddu ternu siccu
e divintassi riccu, mi dicissi, sgarru chidu ca ju fici a voscenza, o avissi di riciviri parti di la so vincita?
PRETORE
E cosa centrano i numeri con i fichidindia?
CICCU
E comu si centranu! Picch, ju dun latu, pi la stizza ci li fici cadiri tutti di la pianta; ma di lavutru latu, siccomu ancora non esistivanu sta qualit di ficudnnia grossi, iddu, o mircatu pigghi un puzzu di sordi! Quindi nna lu sgarru, comu dici iddu, si scuprju lu metudu pi comu fari li ficudnnia grossi, chiddi ca ora si chiamanu bastardna. Chi nni sapi voscenza, chi quisti dui ndividui e serpi vilinusi, si hanno arriccuto supra di li me spaddi; ma ora, basta. La scecca figghia nta lu limmitu? E ju vogghiu la me parti! Puntu e basta.
PRETORE
(Alla moglie) Quindi, anche per lei credo sia cos!
JANCILA
E certu! Nenti di cchi e nenti di menu! E nun c nudda ragiuni ca teni! E si me maritu rinesci a farisi pirsuadiri di quisto ndividuo, voscenza sapissi ca ju vogghiu sempre chiddu ca mi spetta da scecca.
PRETORE
Io ho solo capito che (a Vanni), o lei cede qualcosa ai coniugi, (indicandoli) che sarebbero loro, o se no, mio magrado devo
IL RESTO DEI COMPONENTI LA CORTE
(In coro e con grande curiosit) Che cosa, che cosa deve, signor Pretore?
PRETORE
Sopprimere il neonato dellasina.
VANNI
(Non capisce, e pi confuso che persuaso) Chi veni a diri signor Pretori?
PRETORE
Che dovr fare abbattere o meglio ancora uccidere la bestiola in questione.
VANNI
Ma quannu! Chi dici voscenza? Chi curpa nnhavi ddu poviru animaleddu?
CICCU
E a curpa cu lhaju ju allura, chi haju sempri suppurtatu tuttu chiddu ca maviti fattu? (Al Pretore) E tinissi sempri presenti, signor Giudici, chi jiddu sarriccutu puru a li me spaddi, pi urtimi cu li ficudnnia. Pi mia va puru beni supprimiri, comu diciti vui, a sciccaredda!
JANCILA
Macari pi mia va benissimu!
SANTUZZA
(Si alza di scatto e con grido addolorato) No, vuscenza, no facissi chissu! Nun centra nenti ddu poviru animali! (Gridando e consigliando al marito il da farsi) Vanni, Vanni! Parra, dilla quarchi cosa!
VANNI
E chi haju di diri ju? Cca n causa semu, e c la corti ca dicidi chiddu ca shavi di fari.
SANTUZZA
Sintitimi, vui di la corti, prima di ritirarivi n cunsigghiu, si la criatura havi di moriri, ju, Santuzza a jattaredda, vi dicu chi prifirisciu dalla a iddi la povira nuccenti. (Siede sconsolata).
PRETORE
(A Vanni) Anche per voi cos?
VANNI
(Guarda i due coniugi accusatori che abbassano lo sguardo e poi si rivolge al Pretore) E certu, si non c avutra strata: megghiu, la criatura viva pi unu, ca morta pi dui.
USCERI
Jazzativi, la corte si ritira pi deliberari. (Esce la corte).
CICCU
Si, forsi megghiu ca non nnhavi nuddu di dui, da scecca.
JANCILA
Cos, si nzignanu.
PUBBLICO A SOGGETTO
I SPETTATORE
(Rumoreggio generale) Forsi era megghiu chi Vanni ci dava pi daveru la parti.
II SPETTATORE
Ma la parti di chi, si la scecca s?
III SPETTATORE
E allura voli diri chi a criscivanu assiemi e a utilizzavano na picca lunu.
I SPETTATORE
Mancu si na curriola! E poi ricurdativi ca i cosi assiemi non sunnu boni mancu tra patri e figghiu!
II SPETTATORE
E allura, chi megghiu cos, chi ddu animali mori senza ca ci trasi nenti?
III SPETTATORE
Ma dicu, dda scecca pi forza allimmitu appi a jiri a figghiari?
I SPETTATORE
E poi, viditi si shavia finiri n pretura pi quantu na scecca figghiau nta lu limmitu!
I SPETTATORE
Sapiti chi no sapia ca i ficudinnia i bastarduna, nasceru a causa du sgarru?
II SPETTATORE
E comu diri chi ogni mali non veni pi nociri (entra lusciere annunciando il rientro della corte).
USCERI
Signuri mei, arzativi chi entra la corte!
PRETORE
In virt dei poteri conferitemi dallo stato, dichiaro, a causa del risarcimento presentato dai cioniugi: Ciccu pedi di jattu e Jancila pirripinz contro i coniugi: Vanni balla cu lummira e Santuzza a jattaredda, che, sentiti i pareri delle due parti e dopo averli attentamente esaminati entrambi in consiglio, delibero quanto segue: il diritto di rimborso preteso da parte dei coniugi Ciccu pedi di Jattu e Jancila pirripinz, non ha valore alcuno poich gli accusati hanno espresso, con la loro donazione per intera dellanimale neonato, un grande interessa per la vita dellanimale stesso, conferendogli il diritto a tenerlo con loro e allevarlo senza che venisse abbattuto privandolo di ogni suo valore. Perci, i coniugi Vanni e Santuzza, continueranno a rimanere gli unici proprietari testamentari della scecca e del suo nuovo nato. La sentenza cos conclusa e dichiaro sciolta la seduta (batter due colpi di martello di legno sul banco e si bloccheranno tutti sul palco. Rumorio di approvazione e dissenso in aula. Dun colpo si abbasseranno le luci e, possibilmente, sotto occhio di bue entrar da dove entrata la corte, un attore che legger, a forma di prosa, la morale finale con un pubblico in perfetto silenzio).
ATTORE O ATTRICE
Oh, quantu semu scunchiuduti!
E gi ca semu a sintenzi finuti,
lassati ca vi dicu du paruleddi:
a chi servi fari tutti stu tiatreddu
pa cuntisa dun poviru sciccareddu?
Lanimali, non vuliti beni e amati,
su spissu bannunati nta li strati;
ma tutti recitamu la gran farsa
nna sta vita di battagghia persa.
Ah si sapissimu lu valuri veru di la vita!
Stritta la tinissimu, comu lomu la so zita.
Lu beni lapprizzamu quannu lu pirdemu;
lassatimi gridari a tutti quantu semu:
amamula la vita, sinu ca muremu.
FINE
www.roccochinnici.it