I FIGGHI.SEMPRI FIGGHI SU
^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
di Umberto Amato
( nella stanza da pranzo di una famiglia agiata,si svolge il dialogo tra una coppia di sposi,
mentre il marito,legge il giornale,facendo dei commenti ad alta voce,rivolti alla moglie
dedita ai lavori domestici)
Nzulu Pisacane:Mahvaddati signuri mei ch sa
lleggiri na sti giunnali.cosi di llautru munnu!
Mancu quannu j era picciottu s sintevunu sti
cosi,ca stanu succirennu a sti tempi!!!
Pari ca u munnu ,st ggirannu sutta e supra..
Mahnun ci capisciu cchi nnenti!!!!!!
Senti cc Tina.o Tina!!!mascuti o si troppu
nchiffarata!!!!!
TINA :Chi cceNzulumalanova a tta..mi facisti
pigghiari u malignu!!!!Parraparra..ca ti staiu
sintennu..chi successi????
Nzulu :I cessi??Ma unni ci lhai a testa??
Pari ca ccillhai ne nuvuli,sempri..pinsirusa..
ca ogni vvota ca parru j,pari ca parrassi nu
mutuarrusbigghiti!!!!!
Senti starticulu (leggendo)Il marito,tradito,uccide
la moglie e lamante e poi si suicida con la
stessa pistola!!!!!A capitu a cchi puntu sarriva
cettu ca chissu a v iessiri,tuccatu di ciriveddu
p rrivari a ss puntu!!!!
Tina -:No..tuccatu di ciriveddu!!!!a chissu a pp cas-
cari ra naca quannera nnicu!!!!!a proposito
===2===
quantanni aveva ss maritu traditu????
Nzulu-: U irutu?Ah..sittantanni..a v capitu iritu!
Tina -:e idda????
Nzulu-:Viremu.ahacinquantanove!!!!
Tina -:Ahami pareva!!!!!ma u sai cavevunu ..
..quasi a stissa eta nostra!!!!!
cettu..ca vo ffari mischina,na vota ca so
maritu nun era cchiu in grado di rispettare
i so duviri matrimoniali!!!..mischina!!!
Nzulu-: Ohuuuua rittu ddu voti,mischina..mischina.
Peccisacunnu ri tia,chista aveva u dirittu
di faricci i corna a ss maritu???
Tina - :A propositu di corna ce scrittu ddocu quanti
anni aveva lamante???
Nzulu -: e cch ni sacciu!!!!
Tina -:Leggileggi..ca a cosa ntirissanti si sta mit-
-tennu!!!!
Nzulu -:Datu ca cosa ..si st facennu ntirissanti aspetta
ca u leggiu..blablaecco..cinquantanni!
Tina - :mu mmagginava!!!!!
Nzulu-:Ohuusciamunita can un si iautru.chi vvo
riri ..mu mmagginava??
Sacunnu ri tiaidda caveva tuttu u dirittu ri
mittirisi cu unu cchiu picciottu di so maritu??
Tina - :Biiiivadda cu parra ri dirittu!!!Don Nzulu
Pisacaneca ..uora ..capisci macari di dirittu!
Pero..nun capisci nenti di duviri!!!!
===3===
Mischina..sugnu sicura..ca sa puvirazza p
fari
passu ri chissu,ao stata purtata che spaddi o
muru.. j nun nni potti fari a mmeno ri mit-
-tirisi c unu cchiupicciottu!!!
Nzulu-:Tina..ma chi st ncucchiannu???
Percio..tha scurdatu chiddu ca ni rissi u par-
-rinu quannu ni maritammu??
Il matrimonio e sacro ed indissolubile ,e
durera cosi sino a quando la morte non lo
separa!!!
Tina - ; Ju..nun mhaiu scurdatu di nenti,quannu u
parrinu rissi ssi paroli!!Per..iddu si scuddo
ri leggiri a pagina appressu,ca riceva ca u mat-
rimoniu E SOLUBILE,quannu co maritu,nun
cenuddu santu di priari!!!!!!!
Peccio.nun tuccamu cchiu ss tastu..je
nun nni parramu cchui!!!!
(nel frattempo,entra,ritornando dal lavoro di infermiera,la figlia
Rosa che vede i genitori un po alterati in faccia)
Rosa : Bongiorno!!Pap..mamca successuca vi
staiu virennu nda facciaccappati frischi!!!
Je..nna vita cappena ncuminciati nna discus-
sioni,pari ca vi faciti nna dichiarazioni di
guerra,anzicch di parrari cu calmannu viri
o papaca ddopu attaccu o cori,avissi stari
tranquillu,j nun savissi agitari pi stupidag-
===4===
gini!!!J..tu ..macari ,ca s..cchina di malanni
avissutu stari tranquilla..jgudirivi a bedda
pinsioni!!!!
Tina : SentiRosaViri ca dichiarazioni di guerra
na st casa si fagnornu si e..gnornu n!!!!!
A sapiri ca chissu fa parti ra vita matrimoniali
Tu nun nnu po sapiri,picchi s schetta ranni..
Quannu a ppoi ti mariti,dopu ciuri j cunfetti,
arrivunu troni e tempurali,ca snu chiddi ca
aiutunu a campari pi nun mmoriri nsuppilu..
nsuppilu rannoiu j di dispirazioni.!!!!!
Rosa : Mamsuddu a cosa j raccussia matina..
fallu nesciri papafallu iri a passiari..
fallu iri na ncentru anzianidd..viri amici..
parrasi sfogajoca e cartisi distraie
raccussi..quannu arritorna a casa..si senti
stancuj nun avissi aviri mancu a vala di
ncuminciari a guerra cu tta!!!!
Nzulu :SiiiPropriu chissu ch cunsigghiari,rac-
-cuss idda appprufitta ca j sugnu stancu
mortu ,pacchianarimi ngoddu..j nun farimi
parrari!!!!!!
Rosa : Papma chi st ricennuviri ca a mamma
ti voli troppu bbeni,j sti cosi nun nni fa!!!
Veru ..mam!!!!
Tina : Lassamu peddiri!!!!Lassamu peddiri!!!Nun
cangia mai!!!
===5===
Rosa : Papchi ddicincuminci uora chiddu ca ta
ja rittu ????Nescipicch vogghiu ristari sula
ca mammacam raggiunari ..cosi di fimmi-
-ni!!!
Nzulu :ai capitu..ai capitu!!!arraggiunatavilla..ca j
staiu niscennu,j..stavota piddaveru mi perdu u
pilu!!!Ni viremu cchi tardi!!!!!
(Una volta che Nzulu esce,le due donne prendono posto vicino
al tavolo)
Tina : Chi j u fattuchi mma ddiri??Ca successu
quarcosa o spitali????Cuntimi..cuntimi!!!!
Rosa : Mamca succeriri o spitali!!!nu ti preoc-
cupari..tuttu a postu j!!!J fazzu u mo duvi-
-ri..j tutti mi vonu bbeni!!!!
Tina - Jallura???
Rosa : Mam..chisti su cosi ca sulu a tta ti pozzu
cuntari!!!Sunu cosi..ca capitanu sulu nna vota
nna vita!!!
O spitali,nna para di simani fa.. n ricove-
rato nsignore,picch sa v ruzzuliato de scali
da s casa ,jsa ruttu u femore.
Linterventu cha rinusciutu bbonu..j na ddu
simani j cchiu nnovu di prima.
Na tutti sti jorni,j chaiu statu vicinu pi cun-
-futtallu j certi voti aiu fattu macari nuttati!!
J..pi ddiriti a viritmammha trasutu
ndo coricosi ca maipinsannu can un sug-
===6===
nu cchui na picciuttedda!!!!
Tina : J..comu ti trasiu ndo cori????Cuntimi ..cunti-
-mi
Rosa : Mam..Pensa ca quannu u ricoverano,mi
faceva na penama na pena!!!!
Quannu parrava che dutturitaliava a mmia
Quannu parrava cu lautri nfimmeritaliava
a mmia!!!
Tina : Alluraci trasisti tu ndo so cori???
Rosa : Jcomu trasiu!!mamparsi na locomoti-
-va senza frenuiddu parrava ..e j addivin-
-tava russa comu na paparinaiddu parrava
e j..mi sinteva arrizzari i capiddij cosi ca
mai ,quannu ch rispunneva j chicchiava..
tantu ca iddu mi rissi suddu j era checca!!!
Chicchiannuchicchiannu,ch rispunniu ca
j nun era checcaiera sulu lemozione!!!!
Mam..nun ti ricu j..nun ti cuntu,thaiu diri
a virit chistu j u me principi azzurru..chistu
j lominu ca mi vogghiu maritari!!!!
Tina : Rosama rimmi na cosa stu caputrenuscu-
-sami,stu picciottutha fattu capiri quarchi
cosaci trasisti..o..nun ci trasisti ndo so
cori????
Rosa : Mam..ci trasiuci trasiu..picch ri quannu
arriv o spitali a manu nun mmha lassatu
maimancu quannu mangiavacu llocchi
===7===
si mangiava a mmia!!!!!
Tina : Mihhhha chissu pi ddaveru fami a v viri!!
Rosa : Mamnun abbabbiari o solitu t,Oggi ti faz-
-zu na sorpresa!!!!J e Tot,raccuss si chiama
Vinemu cc,picch vi voli canusciri!!!!!
J..uora staiu niscennu p rizzittarimi npocu i
capiddi..mam ni viremu cchi tardi!!!!Ciao!!
(Tina,alle ultime parole della figlia ,entra in confusione,si tocca
il vestito che indossa,si tocca i capelli,si mette davanti allo
specchio,facendo delle smorfie di non compiacenza)
Tina : Matri santa..me figghia mi misi in mala confu-
-sione,comu mhai prisintari a mmo jenniru??
Nenti uora..u sacciu j chiddu ca mhaia met-
-tiri,marrizzettu i capiddi..j
( nel frattempo suonano alla porta ,ed Sara la sorella di Tina)
Avanti!!!a porta aperta j!!!!!
Sara : Tina!!!Comu s!!!Ma rimmi na cosapi ccasu
a ta statu di viaggiu???
Tina : Ma quali viaggiu e viaggiuunni a ma gghiri!!
Sempri intra a ma statu!!J nesciu spissu ma.
intra sempri a Nzulu lassu ca si leggi u giunnali
Sara : U telefunu sona sona ..senza risposta!!
Tina : J chaia rittu a Nzulu..caccattari ntelefunu
ca sona comu e campani da mattriciJ suddu
j nda testa nun ci voli trasiri,rici ca a sudda
sugnu j!!N sapi ca j cetti voti fazzu a sudda
pi nun sintillu pi tutti i stupidaggini ca rici!!!
Lassamu perdirisenti a soru..thaia cunfidari
===8===
na cosa bellissima ..e mi fa piaciri ca tu a venut
pecci tu .s a prima a sapillu
Sara : Cuntimi cuntimi!!!
Tina : M figghia Rosasha fattu zita!!!!
Sara : Ma chi mmi st ricennu!!Finalmente!!!
Tina : Ouhhhh.!!!ma chi significa stu<finalmente>?
Viri ca me figghia a testa ci llhavi supra
e spaddi j su nun sha fattu zita prima picchi
j na carusa giurizziusa e non comu tanti far-
falline ca si virunu in giru!!!J nun mi vog.
ghiu riferiri a nudduj tu mi capisci!!!
Sara : Cettu ca ti capisciu.perse ppi ccasu ti
sta riferennu a m figghia Nzina..viri ca ma-
-cari idda iavi a testa chiantata supra e spaddi
Su idda ha statu zita pi ttri vvoti,voddiri ca
nun ha truvatu a chiddu giustu!!!Viri ca a
idda u ciriveddu ci funziona j nun e ca
u primu carriva tuppulia..rapi a porta e trasi!
Quannu mai!!!!
Tina : V bbeniva bbeninun ti puliciari cchiu!
Nun mi staiu riferennu a nuddu!!!
Saracomu ti stava ricennu..pari ca Rosa ha
truvatu chiddu ca ci spirava u so cori!!!!
Pecci..ha dicisu tuttu nd na vota ca oggi nu
porta cc ppi farannillu canusciri!!
( Entra il figlio Cuncittulu manifestamente gay
Cunc. : Bii.i sorelli bannera,Mam..bacetti..bacetti
===9===
Zia Sara..bacetti bacetti!!!
(Sara,quando lo vede entrare ,rivolgendosi al pubblico,fa dei
segni per dire :<macari iddu ci vuleva>)
Sara : Vadda cu ce.me niputeddu!!!!
Cunc. : Mamt.avissi a ddiri na cosa troppu inpo-
rtanti..su a zia Sara mu permetti!!!!!
Sara : Cuncittulu..nun ti preoccupari a ziaj
mi stava susennu pi ghiramminni ca iaiu
npocu di chiffari a casa,mmentri maia ffari
npocu di spisa!!!CiaoCiao!!!!!
( Cuncittulu,si prende una sedia,e, si accomoda vicino alla madre,cer-
-cando un po di mascherare il suo modo di parlare)
Cunc. : Senti..mamu sacciu..ca t..o cuntrariu do
pap, mi capisci a volo!!!!
Comu tu sai ..j sugnu sistimatu,..iaiu nu
travagghiu troppu bbonu..j sunu quasi sei
misi ca mi nnaiau iutu di intra j uora staiu
na nu bellissimu appartamentu!!!
Tina : Chissu u sacciuca ni rasti ncoppu o cori
quannu ti nni isti ri cca!!!
Cunc. : Nun ti preoccupari mam.u sai ca vvaia
vulutu bbenij sempri ..vi nni vogghiu!!!
Pero..uora u problema j nnautru!!!
Tina : J..va bbeni..rimmi qualestautru problema!
Ca circamu di risolviri comu a tutti lautri
ca sinu a uora a mavutu!!Allura picch cea
mammuzza t!!!!!Parraparra!!!
===10===
Cunc. : Mam..tu riordi can a para di simani fa ta v
ritto ,ca ncuntratu nu ragazzu,ra stissa eta
mia,ca si chiama Robertino??Tu..nun tu poi
riurdari,ma iddu ha fattu lelementari cu
mmia !!!Mam..nun tu poi immaginari mai e
poi mai a scena di quannu na m ncuntratu!!!
Baciabbracci senza finiri!!!
J..re primi parole a m capitu tutti dui ca
semu fatti..lunu pi llautru!!!!
Mam..ni vulemu bbenima tantu..tantu!
(mentre cuncittulu,parla la madre resta con la bocca aperta,come se
davanti a lei si aprisse un mondo sconosciuto)
Percioiavi na simana ca m diciso di vivi-
ri nsemi,nappartamentu miu,ca j abbastan-
-za ranni!!!
( A questo punto,la madre,che e abbastanza contrariata,ma che non
vuole dare un dispiacere al figlio,di malavoglia cerca di compiacerlo)
Tina : Cuncittulufigghiu miuchi ti pozzu riri..
Chissa j a vita tti piaci raccuss..limpo-
-rtante ca s cuntentu t.v ddiri ca a tt
patri..ci fazzu capiri npocu a vota..j rac-
-cuss si fa cunvintu macari iddu!!!
( e poi rivolgendosi al publico)
Matri santachiddu ni spara a tutti dui!!!!
Cunc. : Mam..nun ti preoccupari,viri ca Robertino
j troppu dilicatu e sinsibili pi sti cosi,pecci
ha diciso ca vi voli canusciri sia a ttia ca o
pap,pecci uoggi u portu cc,ca u pap j
intra!!!!
===11===
Tina : Bedda matri!!!!(rivolta al publico)ri unni mi casco
stu tronu dillaria!!!!!
Cuncittulufammi pigghiari ciatu ..j fam-
-mi assittari..se n ..nterra cascu..Marunnuz-
-za bedda ..n svinimentu mi st vinennu!!!
Virica uoggi nun po essiri!!!!
Cunc. : Mampicch nun po essiriRobertino
sha pigghiatu gi npermisso dillufficiu p
vveniri cc!!!
Tina : Nun po essirinun po essiri!!!
Picch t soru sha fattu zita!!!!
Cunc. : Mahchi mmi st ricennu ..Mam!!!Rosa!!!
Mihhhha chista n nuvit j,,,j quannu..
quannucu ci??
Pi ddiriti a viritj a v pinsatu ca vuleva
ristari schetta ranni..mi sta facennu maravig-
ghiaper..sugnu cuntentu pi idda!!!
Per..mam..chi ccentra ca uoggi nun pozzu
veniri cu Robertino,picch idda sha fattu zita
Tina : Centracentrapicch propriu uoggi t
soru porta cc o so zitu pi farannillo canusci-
-ri,j ppi giunta t patri ,ancora,nun sapi nen-
-ti di tuttu stu traficu!!!!!
Cunc. : J va bbeni..mamca facemu ncoppu j
ddu puttusi!!!Viri..quantu e bella a vita!!
Mama,j mi nni vaiu ..ni viremu cchi tardi
===12===
( Stessa stanza,Tina seduta al tavolo,con i gomiti sul tavolo e le mani
che si tengono la testa in preda ad una enorme confusione per i fatti
che si sono susseguiti,ma, pi preoccupata del modo di iniziare il
discorso con suo marito,e,cercare di convincerlo sugli eventi)
Tina : Ma comu ai ffari!!!M maritu nun sapi nen-
-ti!!!Na ddu uri di stu focu,a n succirutu
cosi can un erunu mancu nda menti do Sig-
-nuri!!!Comu chaia ddiri a dda testa dura di
me maritu!!!
P Rosa ..pensu ca sara cuntentu,ca so fig-
-ghia finalmente si sistema!!!!!Ma..p
Cuncittulu..sugnu sicurancoppu subita-
-niu ci pigghia!!!!!
Nentiuora chi fazzu??Mha vvinutu na
pinsata nda testa!!!Chiamu a mm cummari
Cittina j mi fazzu alluminari di idda,ca iavi
quattru figghi fimmini tutte maritate i ma-
-cari niputi ca j tuccateddu daricchi!!!
Menu mali ca abita ndo cuttigghiu cc
rarrerri!!!
( Tina si alza e si affaccia dalla finestra e a squarciacola chiama)
===13===
Cummari Cittina ohhh..Cittina..
( Cettina fuori scena,risponde)
Cettina : SiiiiiTina..thaia ntisu..stava raggiunannu
cu mm soru Filumena,ca mha vinutu a fari
na visita,appena si nni v vegnu subbitu!!!
Tina : Veni subbitupicch j nun pozzu aspittari
Porta macari a t soru..abbasta ca tannachi
picch..j staiu ugghennu!!!!
( Entra Cettina con la sorella Filumena)
Trasititrasitiassittativi!!!
Cettina : Tina..chi ffuchi successi???Tutta sta pri-
-mura!!Rimmirimmi..a m soru a canusci
veru???
Tina : Sisi.. a canusciu ri nnica,ri quannu iuca-
-umu ch bambuli!!!
Cettina : Allura..chi j u fattu ca ma fattu allammari
Tina : Cettinathai chiamatu,picch..tu..sempri
cunsigghi bboni m ratu e j mhaia fidatu
di tia !!!!
Uoggi,appena nisciu Nzulu,e,m figghia
Rosa,riturn do travagghiu,acchianaiu ndo
parariso,poi..quannu vinni Cuncittulu tuttu
na na vota cascai ndo nfernu!!
Filumena:Mihh.Tinapeccini st ricennu ca pri-
-ma ierutu santa j ppoi addivintasti diavu-
lu?????Ma comu ha statu u fattu,cuntannillu
===14===
cu paroli cchi chiari,picch nun stamu ca-
-pennu nenti!!!!
Tina : Me figghia Rosa mha ddittu ca sa fattu zita
Me figghiu Cuncittulu mha dittu ca sa fattu
Zitu!!!!A ta capitu uora????
Cettina : J.allura s sempri npararisu,na vota ca
avutu sti belli nutizii!!!!Nun s cuntenta ca
i t figghi finalmente sassistemunu???
Filumena : ( rivolta alla sorella )A mi putissunu arrivari maca-
-ri a mmia sti belli nutiziiNca iavi na
vita ca i me figghi nun si vonu scugnari da
casa..picch,riciunu ca unni stanu sa passu-
-nu di padreterno,mangianu,vivunu,rom-
-munu , mmarazzi sempri puliti,e machina
ravanti a porta!!!
Attruvanu America j macari a lavan-
-nara!!!Assittati bboni sunu!!!Unni a na
gghiri iennu!!!ah!!!!!
Tina : ( Un po seccata )OhuuuNun ca v j chia-
-matu,pi sentiri i lastimi vostrica a cosa
seria jUoggi Rosa ha dicisu ca porta u
so zitu pi farannillu canuscirij sinu a
ddocu ci semu!!!!....j uoggi stissu ddu
svinturatu di Cuncittulu,macari iddu ha di-
-cisu ca ha purtari o so zitu,ca nu voli fari
pi fforza canusciri!!! t capitu uora..s o
n!!!!!!!!
===15===
Filumena : Comu..comu..nun staiu capennu nenti!!!
Ma t figghiu Cuncittulu.gn masculu!
Vulevutu diri a purtari a zita???
Cettina : Filumena.nun tammiscari ,picch st
facennu agitare a mm cummari Tina!!
Quannu i cosi nun nni sai, statti muta
Mi pari a mmia ca tu u canusci a Pip-
-pineddu,u figghiu di nostra cucina chiddi
ca stanu o continenti ca ogni estati venunu
o paisi!!tu riordi o nun tu riordi???
Filumena : Aha..Chiddu ca ci fanu mali aricchi!!!
Siiimu staiu arriurdannu,perci Cunc
Nun parru chiu!!!!Tina m scusari!!!!!
Tina : Cittinaricci a t soru ca me figghiu nun
iavi..n duluri ndaricchi,n duluri di testa
imancu di panza!!!
Me figghiu j na pirsuna normali comu a
tutti lautri,ch so difetti e ch so pregi,
sulu ca ancora ci sunu genti,comu da testa
dura di me maritu,ca pensunu ca u munnu
sacunnu iddi e perfettu!!!
Sacunnu viautri ,ca genti ca mori di fami,
cu tutti i mmazzatini di tutti i jorna,genti
ca rrobba,guerri ,sanguePerfettu j u
munnuPerfettu je!!!!!!!
Cettina : Mih!!! Tina ,a ri unni ti nisciu tutta ssa
===16===
scienza???Nun nu sapeva ca ierutu raccus-
-s allittirata!!!!
Tina : Siiiiallittirata j ngazzata cu tutti!!!!
Allurajennu o fattu nostru ,sacunnu via-
-utri,comu ci pozzu prisintari a me maritu
sta facenna..non tantu chidda di Rosa,ca a
figghia mia,finalmente attruv a filicit..
ca quannu Nzulu senti sa nutizia ,p cun-
-tintizza,a satari supra a seggia!!!!!
Ma u problema j chidda di Cuncittulu,
nun eca nun nu sapi come iddu,ma
quannu veni a sapiri ca so figghiu convive
cu nnautra pirsuna!!!!
Nzulu,u malignu pigghia ,j, inveci di sata-
-ri supra a seggia ,supra o tavulu marriva!!
Bedda Matri..comu ai fari!!!cunfunnuta
sugnu!!!
Cettina : Tinaa nun fari accussiti st angustian-
-nu tutta,a ogni cosa ce sempri nu rime-
-diu..cc ci sugnu j..ca pi ttia sugnu comu
na soru,cu rispettu parrannu cu me soru
Filumena,ca j ca cu mmia!!
Filomena : E uora semu ttri i sori,je cu sa po scagghi-
-ari!!!!
Cettina : Filumena chiuriti a ucca!!ca cc a m
ddari na manu daiutu a Tinan st
virennu na quali statu j mischina!!!
===17===
Senti a mmia TinaTina mi sta sintennu?
Lunica cosa di fari j chista :Quannu arri-
-va Rosa co so zitu,festeggiati,offritici
biscottini,rosolio,ammustrativi
cuntenti!!!!
Inveci ,quannu arriva Cuncittulu cu lla-
-micu so,facci capiri a t maritu ca chistu
j nvecchiu cumpagnu di scola j uora si
stanu freguentannu,chissacciu..nesciunu
nsemi si vanu a divettiri!!!
Tinasulu ca na nnautata rocchiu avvi-
sari a Cuncittulu j faricci capire ca nun a
nesciri discussu di sta convivenza!!!!
A capitu???Racci tempu o tempu ca prima
o dopu a cosa sassistema!!
Filumena : A vistu..Tinaviri ca me soru a vo fari a
culunnellatutti i battagli avissi vinciutu!
Cettina : Si raggiuni iai..lultima battaglia fu
quannu sabbai a t maritu ca u pigghiaiu
pe capiddi picch si stava anniannu nda
ciumi di vinu!!!!
Filomena ; Raggiuniraggiuni ii..ma nun mi riur-
dari sempri su chiovu!!!!!
Tina : Cittina..nun sacciu comu thaia ringraziari
U cunsigghiu ca ma ratu bbonu..bbonu
appiddaveru jca spiranza ca nun
savissiru apprisintari iautri ntoppi!!
===18===
Uoraitavinni..picch ri mmumentu a
allautru savissi arritirari me maritu j
nun vogghiu ca vavissi a truvari cca!!!
Picchi iddu j cchi curusu di na fimmi-
-na,,,vulissi sapiri ca m raggiunatu!!!
Cchi picca cosi sapimegghiu je!!!
Cettina : Arrivederci arrivederci!!!
Filomena: Arrivedercij fanni sapiri comu v a
finiri sta storia!!!
Cettina : Ma tiv stari muta..chiuriti a ucca pp na
santa vota!!!Arrivederci!!!
F I N E I A T T O
II A T T O
( Si apre il sipario con Tina ,seduta al tavolo,con le mani giunte)
Tina : Siggnuruzzu beddu!!!!!Tu sulu mi po rari
a forza di iri avanti,j arrivari sinu nfunnu!
(Sente rumore alla porta,e, gira lo sguardo per vedere suo marito
entrare,per,assorta comera,rimane con le mani giunte a m di
preghiera)
Nzulu : Machi st facennu???Sta priannu quar-
-chi santu???Viri ca su c nsantu di priari
chiddu sugnu ju!!!Santu Pacenza sugnu!!
Tina : Sempri u solitu s!!!Mi stava ricennu i
preghieri da matina ca m v scurdatu!
Nzulu : Ohuuu!!Ma chai na facci npocu strana.j..
nun m cunti giustachi taccappatu cu t
===19===
figghia pp ccasu???Tutti dui suli ieruvutu
quannu ai nisciutu!!th fattu siddiari p
ccasu??
Tina : Assettitiassettiti..ca tu sempri o mali pe-
-nsi!!thai parrari propriu di t figghia!!
Nzulu : A vistu ca iera comu pinsava j!!!
Tina : Ta v chiuriri ss ucca..j mi lassi parrari!
Nzulu : ParraParra!!!
Tina : Ti stava ricennu di t figghia Rosa,ca uoggi
mha purtatu na bellissima nutizia,j..
(Tina,volendo di proposito giocherellare col marito,pi per
cercare di allentare la tensione che aveva addosso,ma anche
per prendere tempo)
Anduvinaanduvina!!!
Nzulu : Ohuuu..ma chi stamu jucannu che pupi!!!
Camoviti..chi ccosa j st bellissima
nutiziapp ccasu ha avutu laumentu do
stipendiu??Sha ccattatu na machina nova
Sinn fuivuj ncinta,,ca parra..parra!!!
Sangu di giudanun mi fari stari supra
spini ..ca u sangu iacqua si st facennu!!!
Tina : A bella nutizia,jca t figghia Rosa sha
fattuzita!!!
(Al sentire questa notizia Nzulu si alza di scatto dalla sedia,e,dopo
alcune giravolte attorno alla sedia,abbraccia Tina per la contentezza
Nzulu : Tina pp ddaveru mi st ricennu??A pic-
-ciridda mia zita je!!!Bedda matri..quantu
sugnu cuntentu!!!A picciridduzza!!!Nun ci
===20===
a v spiratu cchi!!!!!
J..c j stu zitu??pi ccasu u canuscemu??
Chi travagghiu fa??J giovaneanzianu..
j ri cc?unni st di casa?Chi carattiri
iavi??J benestanti?
Tina : Nzulu!!!bastafermiti ddocunun ti ruz-
-zuliari cchi!!!T figghia..mha ddittu sulu
ca sha fattu zita cu unu cha canusciu o
spitali ca era degente!!
Nzulu : je..ch ccentra a ggenti???
Tina : Nzulu .stuppatilli saricchi a matina ..tha-
-i rittu degente,paziente..infortunatu!!!
Nzulu :Certu ca j furtunatu..ancuntr a m figghia!
Tina : Bonanotti!!!!!(rivolta al publico) C st sciroccu..
st ncuminciannu a sparrari!!Senti na cosa pp
nnautra!!!!Nzuluuu!!!Arrusbbigghiti!!!
Ti vuleva ririca Rosa cchi tardi u porta cc
pp farannilu canusciripecci su cha fari
linterrogatoriu di terzu gradu..ii tuttu u tem-
-pu ca voi!!!
Nzulu : Ma u sai ca s seria t!!!Sacunnu ri taunu..
trasi na nostra casa..na m sapiri di unni veni
a c appatteni,na quali famigghia si v nficca
nostra figghia..Tina una sula nnavemu fig-
-ghia!!!
Tina : Ca ierutu tintuchissu u sapeva ..ma uora ad-
===21===
-divintasti ,macari egoista!!!Pari ca t scurda-
-tu ca iai macari nfigghiu,masculu,Cuncittulu!
Nzulu : Siiinfigghiu masculu!!!!Lassamu perdiri,
nun nn parramu!!!!
Tina : Iinveci n m parrari,picchi figghi nostri
sunu!!!!Ja propositu di Cuncittulu,viri ca
cchi ttaddu veni macari iddu,picch mha
ddittu ca voli canusciri zitu di so soru,pero
veni cu namicu so,ca si canusciunu di quan-
-nu ri nnichi,ievunu a scola lementari!!!Uora
prima ca venunu,mi nni vaiu nd intra,quantu
mi levu sti robbi di ngoddu j marrizzettu
npocu,prima carrivunu i t figghi!!!
Nzulu : ( Resta seduto al tavolo e fa il gesto di prendere il giornale,quando
suonano alla porta,si alza e v ad aprire ed appare sua cognata Sara)
Biii.Saraj tu..a storariu chi cci fai cc?
Viri ca t soru Tina nun ti po riceviri picch
j nda intra ca si st vistennu!!!
Sara : Mi ttruvava a passari di cc e siccome m
soru ma v rittu st gran nuvit di t figghia,
pinsava di truvarli ccancora nun nn
rrivatu???
Nzulu : Nun nn a narrivatunun nn narrivatu!!
Vattinni tranquilla a casaca appena arrivu-
.nu ti mannamu ntelegramma a casa!!!
===22===
Sara : Mhiiisempri iacidu ha statu!! viri ca Rosa
pp mmia ha statu sempri comu n figghia!!
Nzulu : Sarapigghiala comu voiiai tempu pi ca-
nusciri a m jennuruperora vattinni,ca ppoi
ti chiama t soruca niautri nun putemo per-
diri tempo..nha m vestiria m priparari
mmunseddu di cosi p stu ricevimentu!!
Sara : Ai capituai capitu..ca siti spimmuli
spimmuli!!!mi nni staiu jennu j llevu u dis-
-tubburicci a Tina ca passu cchi tardi!!
Ti salutubasaroccu!!!!
( dopo che Sara uscita,Nzulu si frega le mani,gironzolando per la stan-
-za soddisfatto e parlando fra s e s a voce alta)
Nzulu : Finalmenti m liquidaiu.st me cugnata j
n cosa impossibilen tutti cosi si voli arri-
miscare sempri iddaquannu veni cc certi
voti si nn v,ritta ..ritta nda cucina pp scum-
-migghiari i pignati e viriri chiddu ca stamu
cucinannu!!! A chissa rumpiscatuli!!Assalocu
( nel fratempo dalla camera da letto esce Tina,sfarzosamente vestita,al
ch Nzulu la guarda a bocca aperta,dando uno sguardo a lei ed uno al
publico,con dei gesti di compiacenza)
Tina : Mentri ca mi stava vistennuai ntisu parrari!
Cu cc stavatu parrannu Nzulu??
Nzulu : Anentiiera t soru Sara,ca ma dittu ca si
ttruvava a passari di cc pi ccasuci pareva
ca j,iera sciamunitu!!A virit iera ca vuleva
===23===
sapiri quannu ncuminciava a festa,picch idda
vuleva iessiri presente in prima persona!!!
Tina : J unn?? Chi ch rittu???
Nzulu : A chi chava ddiri!!!A mannai a casae cha-
-i rittu cvvisavumu r festa cu ntelegram-
-ma!!!Ahahah
Tina : Sempri..u solitu sciamunitu a iessiri!!!Viri ca
soruchissa sulu iiu j tu a tratti peggiu di
na strana!!!Chi cera di mali su arristava!!!
sempri una di famigghia j!!!
Nzulu : Si..j cch famigghia!!Idda sula ci mancava!!!
Tina : Va bbeniportala o curtu..v laviti j cangi-
ti ssi rrobbi,ca mi st parennu npiddizzaru!!
Picchi,fa cuntu ca stanarrivannu!!Moviti!!
( Nzulu,va in camera da letto per cambiarsi,mentre Tina,molto nervosa
prima gironzola nella stanza e dopo,si siede vicino al tavolo,pensierosa,
poi,parlando fra s e s)
Mahc m v ddiri stamatina ca m v su-
-suta..raccss bbona,j uora stanu succirennu
cosi,ca mancu mi sunnava!!
Speru sulu..ca Cuncittulu,mascuta,j ca nun
fa ri testa so!!!Sen..a paci nfamigghia fini-
-sci!!!!!
( Suonano alla porta,tina v ad aprire)
Tina ; CiaoRosa!!!avanti fai accomodare il signo-
-re!!Trasititrasiti..ca t patri,j nda intra ca
si sta vistennu e fa cuntu ca uora nesci!!!
Rosa..come nun m presenti st signori rac-
===24===
-cussi eleganti???
Rosa : Mamma scusarisugnu troppu emozio-
-nata!!!Ecco..ti presento Toto,la persona di
cui tavevo parlato!!!!
Tot : Signora,sono onoratissimo di conoscere la
mamma di una cosi splendida creatura,io mi
presento : Mi chiamo Salvatore Sciacqualag-
-guaper tutti mi canusciunu p Toto!!!
Tina : Cettu..cettu..megghiu Toto,caj cchiu cuttu!!
U piaciri j tuttu miu..poi..Rosa mi nnha par-
-ratu,ca lei je na pirsuna speciali pi idda!!
Tot : Signora..la prego..mi dia del t raccuss mi
sento pi a mio agio!!!
Tina : Veru j..Totoallora da ora in poi mi po chi-
amare mamma!!
Rosa ; Mams nna santa!!!
(Nel frattempo,Nzulu,che aveva udito le ultime parole della figlia fa il
suo ingresso nella stanza)
Nzulu :A uora chi ce nautra santa a m casa???
( Poi ,accorgendosi di sua figlia e di unaltra persona si ricompone
e,facendo lo gnorri)
Bihhh.e cavemu nospiti!!!Lei essiri u zitu
di m figghia Rosa!!!
Tina : ( rivolgendosi al publico)Chistu rusticu nascu,jrus-
-ticu mori,ddiu cc inni scanza j llibbira!!!
Questo signore..e la persona che ti avevo det-
-to!!E il fidanzato di Rosa,che e venuto per
fare la nostra conoscenza!!
===25===
Te l presento Salvanzi Toto!!!
Tot : Onoratissimo!!!
Nzulu : Piacere!!!sassittassi..sassittassi,ca uora par-
-ramu npocu!!Tina offricci quarchi cosa n
frattempo,mentri niautri parramu!!!
( Tina si premura ,chiamando a s Rosa,con la scusa di farsi aiutare
perche gia sa che suo marito vuole restare solo con Tot)
Allura signor Tot..
Tot : Signor Pisacane pi cortesia ciu luvassi ss
Signore ..j sugnu sulu Tot
Nzulu : Bbeni..bbeni..mi piaci raccussi,ca putemu
parrari liberamenti!!!
Rimmi na cosachi misteri fai??
Tot : Sugnu raggiuneri o comuni!!!
Nzulu : Unni stai di casaJ casa to!!!
Tot : Sicasa mia j..m lass me patri quannu
mossi e j tutta ristaurata!!!
Nzulu : Bbonubbonu chissa na cosa bbona j!!
Totuora a iessiri sinceru cu mmiachi
ssi schettu ranni ..o.. prima.. statu zitu o
maritatu??Rimmi a virita..Tot!!!!
Tot : Signor Pisacanesugnu schettu ranni,ma,
prima aiu statu zitu ,j ppoi aiu statu mari-
-tatu!!!!
Nzulu : Comu.comuschettu ranni..zzitu..mari-
-tatu!!!!Tot mu v riri..uora na stu
mumentucomusiii cumminatu???
===26===
Tot : ( Secco) Separato con prole!!!!
( Al che ,Nzulu resta di stucco,con la bocca aperta non sapendo cosa
dire ,con lo sguardo fisso nel vuoto e nel contempo entrano madre e
figlia con le bevande ed i biscottini)
Tina : Eccocci qua!!!(Poi guardando Nzulu che era con la bocca
ancora aperta,meravigliata )
E..tu..cu ssa ucca aperta,chi st aspittannu
leva ss cosi da tavula,nn viri can un sape-
-mu unni a ma ppuggiari sti cosi,..moviti!!!
Nzulu : Tina co pirmissu dillospiti,ti pozzu riri,ddu
cosi ndaricchi???
Tina : Aia capituaia capituRosa ,mentri t
patri mi voli cunfidari n cosa,u sai chi fai!!
Ammustraci a casa a Tot e..mmentri ci fai
viriri a stanza unni ti cucchi tu,Chi ddici??
Rosa : Va bbeni mamTot veni cu mmia!!!!
( Appena i due escono,Tina assale il marito)
Tina : Chi mm ddiri di tantu urgenti???U finisti
linterrogatoriu??Ohunun mi fari fare o
cc mala fiura o solitu t!!Parra..Parra!!!
Nzulu : Ohuuuviri ca cc..i cosi ammalamenti si
stanu mittennu!!T figghia ..nenti tha dittu
ca stu Tot j ..schettu ranni statu
maritatue..separatu cu picciriddi????
Tina : Ma o passu chi era u fattu!!! j pi cchissu
tha truvai ca ucca aperta!!!
T figghia mha cuntatu tutti cosi pi filu j
pp ssegnupecci ntuntutu can un s iaut-
ru !!Pi prima cosa thaia ddiri ca iddi si vo-
===27===
-nu bbeni,sacunna cosa iddu j n beddu
picciotto j p spadda di to figghia e per-
-fettoterza cosa ..tu ..prima di maritari a
mmia,quantu voti ha statu zitu,j nna vota
ma n rittu ca autu arrivatu e peri dillaltari
cu una!!!
Arrivatu a stu puntu uora mi veni u dubbiu
ca peri peri avissutu macari aviri qualchi
figghiu illeggittimu!!!Tu..i cosi i facevutu
ammucciuni..o cuntrariu di stu picciutted-
-du ca ie tantu educatu e amorevole!!
Nzulu!!!,,arrusbigghiti!!!!
(Nzulu sentendosi toccato nel suo intimo,e, poi pensando a sua
figlia ,che non e piu una bambina,di malavoglia)
Nzulu : Vabbeni..v bbeni,uora nun svurricari i
morti ca rommunu!!!A idda ci piaci,e.
idda su pigghia!!!Sempri ruttamatu je!!
( In questo istante si sente suonare alla porta,Tina v ad aprire ed
entra Cucittulu con il suo amico Robertino)
Tina : Nzulu Cuncittulu nha vvinutu a ttruvari
( Al ch,Nzulu,rivolto alla platea con gesto eloquente )
Nzulu : Uora semu al completoIddu sulu c ma-
ncava!!!!
Cunc. : Ciao mam..ciao papj Rosa unn!!
Tina : St vinennu..j nda intra..ci st mmustran-
-nu a casa o so zitu!!!Ma come nunnu
presenti allamicu t???
Cunc. : Pap..mamchistu e Robertino..vecchiu
cumpagnu di scola!!!
===28===
Robert: Piacere..piacere!!!
(Nzulu ,non degnando di un solo sguardo i due con fastidio rispon-
-de alle presentazioni)
Nzulu : Piacere!!!(rivolto alla platea)A chissu piacirimi
staiu ricriannu tuttu!!!!
( A questo punto Tina ,ricordandosi i consigli avuti da sua comare
Cettina,trova una scusa per allontanare il marito)
Tina : Nzulu..fammi u favuri,vai na cucina e pig-
ghia i tovaglioli candura mi scuddai,viri
su mmisi no terzu sputtellu appena trasi!!!
( Appena il marito esce,con mossa rapida afferra il braccio del
figlio e gli sussura con voce udibile dalla platea)
SentiCuncittulunun tarrisicari a fari-
-ci sentiri a t patri di st convivenza c
Robertinupicch se n ti scannu vivu!!!
T patri..a prima collira,gi s pigghiatu!
Nun ci nn rarri nautra tu..picch ncoppu
ci pigghia,j ppoi tarresta sulu nna matri
viduva!! stai attentu a ccomu parri!!!
Fa finta can un thaia rittu nenti..mutu.
mutu..ca cc j!!!
Nzulu : ( rientrando con i tovaglioli in mano)
N tezzu sputtellu!Tinaa unni ci lhai
a testa??? Ierunu ndo terzu cassettu di sut-
-ta !!!mah!!!!
Tina : Ti stava ricennu di Cuncittulu..viri come
sistimatu t figghiu!!!Limpiegu ci llavi,
n casa unni st,ca i tanta rannitanta
===29===
ranni ca nna stanza ,ha vulutu affittare a
nvecchiu cumpagnu so di scola,raccuss,
iavi macari a cumpagnia inveci di stari sulu
Robertino:( Essendo stato zitto per tutto il tempo,sbotta per chiarire le cose,
senza sapere dei consigli che Tina ,poco prima ,aveva dato al figlio)
Signora Tina.ma quale affitto e ..affitto!!
Io mi sento un ospite a casa di Cuncittulu!!
( Cuncittulu,vedendo precipitare le cose,prende Robertino per un
braccio e tirandolo a s,gli mormora di stare zitto.
A questo punto,Tot e Sara fanno il loro ingresso nella stanza
Presentazioni tra Tot,Cuncittulu,Robertino e Rosa )
Tot : Complimenti..Signora!!!Avete n bellis-
-sima casapiai vistu ca cc sunu ddu
stanzi can un ce mancu mmubiliu e sunu
vacanti,ca potissuvu macari affittari,sinu a
quannu n maritamu,picch a ddirivi a virit
j e Rosa ci ma fattu npensierinu,dopu
spusati,ni piacissi stari cc,p farivi npocu
di cumpagnia e quannu arrivunu i picciriddi
pp llo menu i viriti crisciri!!!Ch vvi nni
pari????
Cuncit. : ( dimenticando i consigli della madre) Mamu sai ca
na bella pinsata!!!Na stanza ,quannu si spo-
-sano,sa pigghiunu iddi e lautra stanza na
pigghiamu j e Robertino!!!
Nzulu : ( Mentre Tina sobbalza dalla sedia,Nzulu rosso in viso si alza gesti-
colando)
TinaTinaaaa!!! Pigghimi a pinnula po
===30===
coriprima ca cascu nterra..movitiiiii!!!
Na..ddu minutimha ta misu che peri al-
-laria j cca testa sutta !!!!!
( rivolto alla moglie) PrimaCuncittulu caffitta
stanzi a nnamicu so!!!Ca ppoi si scopri ca
stamicu e comu na dama di cumpagnia !!
Cuncittuuuulu!! Talia a mmia!!!
Allura..je veru,u pinseru ca mi stava furri-
annu nda testa..tha misu u nnamuratu intra?
jepp ggiunta mu voi purtari a m casa??
Nun si nni parra propriuuuuu!!!
Prima vi sparu a tutti ddui!!!
( al ch,gli astanti si gurdano in faccia sbigottiti,Tot guarda Rosa;
Tina guarda suo figlio,fulminandolo con lo sguardo,senza avere la for-
-za di parlare)
Ppasacunna facennaforse..a cosa j meno
seria.si viri ca a pinnula do cori,mi st fa-
-cennu effettumi sentu megghiu!!!!
TuRosa ..ti voi pigghiari u cca presente
mari..vogghiu riri Tot pp onorallu,sirvillu,
macari ca je ruttamatu,pp tutta la vita???
Su je stu u voi j tu tu teni!!!!
Per.stativi vostri caaaasi!!!!!!
Tina : ( che era stata in silenzio,per fremente,si alza ed investe Nzulu)
NzuluNzulu,talia a mmia,quannu ti parru!
Uora ca ccia ratu a binidizioni a t figghia
Rosaparramo di t figghiu Cuncittulu,j
===31===
mettitillo nn ss ciriveddu ca chistu cc
ha statu t figghiu di quannu nascu j
uora sempri t figghiu je!!!
Tha scurdatu comu chianceva a notti qua-
-nnu era addevutha scurdatu i nuttati ca
passatu senza rommiri,pi passiallu ,mbraz-
-za j i paroli amurusi ca ricevutu p fallu
rommiri???
Tha scurdatu,cu quanta tinirizza u ccum-
-pagnavutu allasilu???
J quannu si diplom,quanterutu orgogli-
-oso di stu t figghiu masculu????
Tu riordi..quannu vinciu u concorsu e pig-
-ghi limpiego????Tu ierutu o settimu
celu p cuntintizza!!!!
J uora.Nzulu talia a mmia!!!!nun ti gi-
-rari a testa di llautru latu!!!!
Mha ddiri chi razza di patri si!!!
Cangiasti tuttu nn vota???
T figghiu sempri accuss ha statu!!!!
Nun nn cangiatu!!
Chiddu cha cangiatu tusi!!!
Cha persu laffettu p tto figghiu comu
su forra figghiu di nuddu!!!!
Tu..nd t cori a sentiri ca i figghi sunu
sangu do t sangu e..carni da t carni!!!
===32===
A iddi ,ci ponu cangiari i sentimenti,
ponu aspirari a cosi ,ca a niautri parunu
strani peroriordati na cosa..
I FIGGHI.SEMPRI FIGGHI SUNU!!!
F I N E
=============
PERSONAGGI
1 Nzulu Pisacane (marito )
2 - Tina (moglie di Nzulu )
3 - Rosa ( figlia )
4 - Cuncittulu (figlio )
5 - Sara ( sorella di Tina )
6 - Toto' (fidanzato di Rosa )
7 - Robertino (amico di Cuncittulu )
8 - Cettina (comare e vicina di Tina )
9 - Filumena ( sorella di Cettina )
Commedia in due atti
Scritta da Umberto Amato
Si prega vivamente,colore che vogliono mettere in scena questa commedia,di volere informare l'autore,comunicando la data di
rappresentazione ed il luogo,avendo il piacere di assistere come
spettatore telefonandomi :
Umberto Amato 0931-35201
Cell.3420556144
- Questo copione è stato visto:


