Ij pacich
d ca Tarch
due atti comicissimi di
TREMAGI
(posizione SIAE 103597)
|
PERSONAGGI |
|
Aristide Tarocco, artajor |
|
Vanda, soa fomna |
|
Modesto Galletti, comercialista |
|
Prof. Gaspare Martini, pare d Vanda |
|
Gemma, comessa ant l negssi da sautiss |
Il salumiere Aristide Tarocco troppo autoritario e geloso per poter gestire lesuberante moglie Vanda. Lincauto commercialista se ne accorge e prova a tuffarsi in una piccante avventura, ma proprio vero che la Fortuna cieca! Arriva sempre quando meno te laspetti. E questa volta la Dea bendata giunge pure a sproposito, per giocare un brutto scherzo ai due apprendisti amanti e mandare a carte quarantotto i loro ambigui e strampalati progetti.
La scena fissa e ricalca lambiente di un appartamento piccolo borghese di citt, con un ingresso sulla destra che porta allappartamento (camere, cucina e porta di servizio) ed un altro, sul lato sinistro, che d accesso al negozio di salumeria. Completano larredamento mazzi di fiori dappertutto, sedie, tavolino, divano, attaccapanni, ecc.
PROLOGO
PARTE LA MUSICA DELLA SIGLA, POI SFUMA ALLINGRESSO DI ARISTIDE
ARI (Entra in proscenio dal sipario) Cerea e bon-a seira a tuti. Im presento. I son Aristide Tarch, nartajor, un salam... un sautiss gelos d soa fomna, che a l sempre sospetos, chai controla jorari... andova cha va, andova cha ven... Ansoma, un bel tacapoj. An negssi am d na man Gemma...
GEM (ENTRA DA UNA PARTE DEL PALCO, ATTRAVERSA IL PROSCENIO, SI FERMA UN MOMENTO IN MEZZO) Am d na man, am d na man... Ma si faso tut mi! (ESCE DALLALTRA PARTE)
ARI (CONTINUA DOPO CHE GEMMA USCITA) Na bela fijttin-a, eh? E a l dc svicia, neh... con na bela lenga e jorije bin drite. Gi... i lhai mai pens a chila come... come nmo a pensa a na fomna... (GUARDANDO IL PUNTO DOVE USCITA) anche se... (CHIEDE CON LO SGUARDO LA COMPLICIT DEL PUBBLICO, POI RIPRENDE) Antc a j dc m sucero, Gaspare Martini...
GAS (ENTRA LEGGENDO UNA RIVISTA E SI FERMA DI FIANCO AD ARISTIDE) ...l professor Gaspare Martini!
ARI (CONTINUA) S... un professor d stria cha l ndit an pension prima dl temp... trp prima dl temp! E ades a viv an ca mia, fasand niente tut l d, ampinindse la pansa come n bocin e continuand a lese riviste scientifiche... riviste meno che inutile... chi pago mi!
GAS It ses mach nignorant! (LO GUARDA DISGUSTATO ED ESCE)
ARI Oltretut a pija sempre le difise d soa fija... cha sara peuj mia fomna!... Eh, gi... mia fomna Vanda...
VAN (ENTRA) Cerea a tuti.
ARI Oh, it ses s? Andova chit jere fina? Da si a n moment i ncaminoma!
VAN Euh, sta tranquil! Sit lhas pressa vate a prepar chim presento da sola! (GLI FA CENNO DI ANDARSENE)
ARI (RIMANE UN ATTIMO INTERDETTO) Ecco s! Costa a l mia fomna! Vist che bel caraterin cha lha? (ESCE)
VAN Oh, l!... Finalment da sola! I deuve savej che am mla mai, sempre a controleme... e mi... i-j la faso sota al nas listess... Le fomne n sala a lhan gi capime... jmo a chrdo d pudine domin... pvra gent!... (COME IN CONFIDENZA, AL PUBBLICO) I lhai da dive na rba i son an-namorame d nautr mo, prpi n bel mo. A l cos ndifis... i peus tratlo come i veuj e chiel a dis gnente. Che bel, lamor! A l l comercialista d m mar... l ragioni Modesto Galletti...
GAL (ENTRA COL SOLITO MAZZO DI FIORI) Permess?... I disturbo?
VAN Chiel a disturba mai. (VEDE I FIORI) A son per mi?
GAL No, per Gemma, la comssa... (QUASI SCUSANDOSI) per nen che mons Aristide a pensa chi ven-a s per chila!
VAN Giust, giust. Ma ades a l mej chi vada a prepareme... sedn a ncamin-a a fesse sospetos. (ESCE)
GAL Ecco... Sempre listessa stria. Pen-a chi-j rivo davsin, chila a treuva n motiv per andesne. Sempre d corsa, mai un moment d tranquilit... dintimit dc la stria dle fior a ven sempre d p pesanta. Gemma a ncamin-a a chrde chi-j fasa l fil an sl serio. Beh... Per dila giusta a l gnanca da camp via... ansi... ma a l sensa n sld gnanca n pich da f bal naso!... E alora da gi chi-j preuvo... da gi chi deuvo sistememe... cham toca f tuta sta fatiga per f an-namor na fomna... almeno chai sa... n pch d conveniensa!... Ah, che d Pacich an c Tarch! (ESCE SCUOTENDO LA TESTA)
SALE DI NUOVO LA MUSICA DELLA SIGLA, MENTRE SI APRE IL SIPARIO
ATTO PRIMO
SCENA I
(Gemma e Aristide)
GEM (STA RIORDINANDO INCARTAMENTI E FATTURE IN UNA CARTELLINA SUL TAVOLINO, MENTRE ARISTIDE ENTRA DI COLPO E RISOLUTAMENTE, BOFONCHIANDO; GEMMA TRASALE) Ma a l mat a intr an cola manra?
ARI A ca mia i intro come chi veuj! I lhai lass l negssi n moment, perch i veuj savj se mia fomna a l dds.
GEM No, a j nen. A l ndita a f d spise.
ARI E csa a deuv compr? A lha tut! Le spise a son mach na scusa, per certe fomne!... Pch fa, l mar dla pentnira a l intr an negssi e a lha dime: Quand chi mando mia fomna a compr da chiel, cha la serva subit! Jer a lha dov st ant l so negssi doe ore! (A GEMMA) Doe ore! Cap?
GEM Mi no.
ARI Cola madama a lha butje doe minute a f la spisa da mi, nen doe ore! Andoa a l stita an cole doe ore?
GEM E mi si chi sai?
ARI E gnanca mi!
GEM Ma madamin Vanda a l nen la pentnira cha dis chiel
ARI E chi a lo sa? (AGITANDO UNA LETTERA) La gent a l maligna, petgola e mi i lo sai per preuva. (LEGGE LA LETTERA) Sorveglia tua moglie. Un cliente. E jer costa: Perch sua moglie esce cos spesso di casa? (A GEMMA) Eh? Perch?
GEM: A lo savr chila!
ARI Ma it duvre savilo dc ti!
GEM I son pa s per f la guardia dla Buon Costume, mi
ARI A duvra esse so pare a guardla! E nvece m sucero a pensa mach a mang e deurme! A bive e pijeme n torta!
GEM Chiel, mons, a duvra nen esse cos gelos
ARI Ma come chas fa? (TIRA FUORI UNALTRA LETTERA E LEGGE) Quando vengo a comprare laffettato nel suo negozio, la guardo e penso che ad aver una moglie come la sua, il vero salame lei! Cap?
GEM An nha na colession!
ARI Ondes ant na sman-a!
GEM Ma che bej client, chi loma!
ARI E alora? Ti t na sas gnente?
GEM Ma csa a veul chi spia? Madamin Vanda a l na sgnora come chas deuv.
ARI Ecco, ln cham precupa. Trp come chas deuv!... Perch a lha anche na testa cos legera
GEM An fin dij cont, s antc, chi chai ven?
ARI Pchi, i lo sai. Ma ntant tra coj pchi a j dc l m comrcialista, Modesto Galletti, cha l da mari. Timid, s ma da mari!
GEM Per brav e educ. E come, sa l educ
ARI Oh, per ln, anche jeduc, sa riesso a tir l rch, a lo tiro!... Con educassion, ma a lo tiro!
GEM Ma Modest, no.
ARI Perch?
GEM Perch col fieul a L trp gentil, con mi. A ved ste fior? A son soe. A sa cham piaso le fior e quasi tuti ij d am na manda n masst.
ARI E parej at piasera l Galt, eh?
GEM Perch no?
ARI Sa l furb, a sposer ne ti, ne dautre! Per ij bej vantagi cha j a mariesse
GEM Ma cha scusa, l A l gi tant dificil trov n bon mar e chiel a fa ncora sta bela reclm al matrimni! Tante grassie! La soa gelosia a l insoportabila!
ARI I lo sai.
GEM E a trascura l negssi.
ARI Ti Guarda che mi i son l padron e ti la comessa, neh va ddl!
GEM (INDICANDO LE CARTE CHE STAVA RIORDINANDO) Ma sa lha dame da f dds, cham lassa almeno fin
ARI Ah, gi cha l vera
GEM Magara a l intrje d gent a treuvo gnun, as servo e as na van!
ARI I vado, i vado (MINACCIOSO, VERSO IL PUBBLICO) Ma sta atenta, madamin Vanda! Mi i son nen un d coj mar cretin cha passo nsima aj crno! Atenta a ti! (MA NON ESCE)
GEM (SCUOTENDO LA TESTA, SE NE VA IN NEGOZIO)
SCENA II
(Gaspare, Aristide e Gemma)
GAS (ENTRA CON ALCUNE RIVISTE SOTTOBRACCIO; IL TIPICO PROFESSORE DI SCUOLA, AUSTERO, OCCHIALI CERCHIATI DORO, ARIA SOLENNE) Csa chai capita? Perch chit crje parej?
ARI Csa chai capita? Ai capita, m car mons sucero, che toa fija a l ncora nen torn a ca! E a l sinch ore! Come jer! Cap?
GAS As ved cha duva f dle spise
GEM (ENTRANDO) Mons, a j d gent an negssi
ARI I ven-o. (GEMMA ESCE) Dc ti it pense cha sia ndita a f dle speise?
GAS Ma natural! Ma come as fa a difid sempre parej? I lavissa conosste prima, i lavra d sicur nen dat-la, mia fija!
ARI E mi i lavra guadagn n terno!
GAS Fabich! Bela riconossnsa, vers nmo d coltura. Un professor d stria cha lha lass spos soa fija a n sautiss!
ARI S. Un sautiss chat permt d girol per soa ca a frust le cadreghe!
GAS Pagand la cotiss.
ARI Cha serv gnanca per compr l pan chit mange! It lo sas bin, che con cola pca pension chat da l Stat, sit fisse sol it meuirere d fam!
GEM (ENTRANDO) Mons, a j gi set person-e cha spto
ARI I ven-o, i ven-o (GEMMA ESCE) Bja fuss!
GAS Ti it sas bin, perch i son andit an pension prima dl temp
ARI Perch it lavje p nen veuja dand a travaj!
GAS Nssignore! Per rason politiche. La mia diritura moral am permet nen d compromessi.
ARI Alora, stassira per sin-a, mang-te na bela ftta d compromesso!
GAS Tuti a san che per mi, lon cha conta, a l l dover e se mia fija a duvissa vn meno ai s dover
ARI I lo sai a memria!...
GEM (ENTRA) A son gi trdes!
ARI E vaje a d cha sgonfio nen e cha vado a compr nt un autr pst! Via, via! (GEMMA ESCE SCONCERTATA)
GAS Dgni mdo, ti pensa ai t salam, che mi im nutro d coltura!
ARI E d bongonzla! (INDICA LE RIVISTE DI GASPARE) Cs a l lol?
GAS Csa?
ARI Lol chit lhas sota l brass.
GAS A son riviste sientifiche, che mi i studio.
ARI E mi i pago.
GAS mmi! Se la mia educassion am lo permetissa, it dira chit ses un ver vach ma sicome la mia istrussion am permt nen d dit-lo, i lo penso mach.
ARI Meno male chit lhas mach penslo!...
GAS E ades it salto. I vado ddl, chi deuvo scrive narticol su Cornelio Papa.
ARI A lera n Papa mari? (FACENDO IL GESTO DELLE CORNA)
GAS Ignorant! (FA PER USCIRE, MA ARISTIDE LO FERMA)
ARI Cornelio o no, quandi chai river toa fija, i veuj chit je sje dc ti, a ciamje d spiegassion esauriente! Sedn, stavlta i la faso grssa! (BATTE UN VIGOROSO PUGNO SUL TAVOLINO)
SCENA III
(Vanda, Aristide, Gaspare e Gemma)
VAN (ENTRA; HA MOLTI PACCHETTI IN MANO; PROTESTANDO PREOCCUPATA NEI CONFRONTI DEL MARITO) Ehil! it im fracasse l secretaire!
ARI Secretaire A sara l pst andova chit ten-e ij segrt?
VAN Ma sa l duvert! (APRE IL CASSETTO E RIDE, POI A GASPARE) Ciao, pap!
ARI A l quasi quatr e mesa! As peul savj andova chit ses andita?
VAN A f dle spise. A j dc d sautissa per ti.
ARI E ti t vade a compr la sautissa da nautr sautiss?
VAN Ma se prpi jer it lhas dit che cola chit fase ti a l trp sal
ARI Dacrdi. Per per compr n pch d sautissa tre ore a son trpe! Come per la pentnira!
VAN E csa a jintra la pentnira?
ARI (BURBERO) Gnente, gnente
VAN E peuj i son stita da la sartira, dal dentista Oh, ansoma, Aristide it ses divent
ARI (INTERROMPENDOLA) Insoportabil. I lo sai.
VAN Ogni vlta chi torno a ca, gi na senda!
GAS Am la fa meuire, sta creatura am la fa meuire!
VAN Anche jer it lhas fame d strie come ncheuj. E pens chi jera surta per ti (A GASPARE) A lava pias davj un bijet d la lotera d Merano. A lera lultim d d vendita e alora mi, via!... Sensa dije gnente, i faso na corsa da col brgno cha j an sl canton d la str e ij na compro nen un, ma sinch, con ij m sld. I torno d corsa e ij buto ant col tirol, perch la sorprisa a fissa p bela ant na busta con scrit ansima: Questi biglietti sono del mio maritino
GAS (CON DISPREZZO VERSO ARISTIDE) S maritino
VAN (CONTINUANDO) Chiel am ved e am dis: (IMITANDO LA VOCE DI ARISTIDE) Csa t sterme ant col tirol? l t amante? Ij t amanti? I veuj vdde! Via da l! E a lha vors guard, l gelos. E a lha vors toch con man. (PRENDE LA BUSTA DAL CASSETTO, LA AGITA SOTTO IL NASO DI ARISTIDE E POI LA GETTA SUL TAVOLO) Ecco! A son ancora s! E a son nen le lettere dl m amante, coste! Stupid!
ARI Fomla nen trp grssa. I lhai ciamate subit scusa e i lhai anche pagatje l dopi.
VAN Che mi i vora nen. Perch a duva esse n m regal.
ARI (METTENDO LA BUSTA IN TASCA, RIPRENDE IL TONO SOSPETTOSO) Ma jer a lera jer e ancheuj?
VAN E ancheuj i puda p nen comprte d bijet, perch ncheuj ai vendo p nen!
ARI Alora ncheuj it vade a compr d sautissa!
GEM (ENTRANDO) Mons, ai na j dautri tre cha speto
ARI E cha speto! (GEMMA ESCE)
VAN Sit veule chi seurta p nen da ca, sarme ndrinta! Con na caden-a! I mufiri s! I vniri malavia s! I s-cioperi s!... Parej it saras liber d spos col articich cha sta s dzora e chat fa l fil!
ARI Ma sa l spos
VAN It massers dc so mar! Un d p, un d meno Quandi che un a l an sla str (ESCE)
ARI Che esager
GAS Second ti a saro esagerassion? Ringrassia chi son nmo superior, se no Sospetand d mia fija, it sospte d mi e dla mia famija! E ofendend chila, it ofende mi! Perch it sas benissim che se mia fija a vnissa meno ai so dover
ARI (IMITANDOLO) It pudre nen soportne la verggna!
GAS Insolnt! (ESCE IN CAMERA)
ARI Col insolent chav d da mang e da deurme! (ESCE IN NEGOZIO)
SCENA IV
(Vanda, Gemma e Modesto)
(SUONA IL CAMPANELLO)
VAN (D.D.) Gemma!... It vade ti, a deurbe?
GEM (ENTRANDO DAL NEGOZIO) S, madamin. I vado mi. (ESCE DALLINGRESSO PER RIENTRARE A TEMPO CON MODESTO)
MOD (TIPO DI MANIERE TIMIDE; HA UN MAZZO DI FIORI IN MANO) I disturbo?
GEM Chiel a disturba mai, ambeless. A l quasi d ca.
MOD Ancheuj a l la soa festa e parej i lhai vorsje port ste doe fior
GEM (LUSINGATA) Oh, ragioni Torna dle fior per mi dc ncheuj Ma a l nen mia festa! A l da s quatr mis!
MOD E va beh chai ten-a per antlora!
GEM Per antlora a saran fipe!...
MOD Ij na porteri d jautre frsche.
GEM Tante grassie
MOD (SBIRCIANDO TIMOROSO VERSO IL NEGOZIO) A stan tuti bin? Mons Aristide a l an negssi?
GEM (SI AVVICINA, GATTONA) A lha da parleje per l travaj?
MOD (RITRAENDOSI) No, a l pa per ln Mi ancheuj i son an ferie A l mach perch i vura savej
GEM A l vnit s apsta per porteme ste bele fior? A l vnit s apsta per mi?
MOD Maaa (LE SFUGGE) A lha vist che bela giorn? Magara i vado a f doi pass
GEM Chiel da s, ades, as bogia nen!
MOD (SBIRCIA VERSO LE CAMERE, CERCANDO DI SVIARE IL DISCORSO) E madamin Vanda? A l ddl? E come a sta? A sta bin?
GEM A l riv a ca da pch... Ma cha lassa st madamin Vanda I soma s da soi noi doi (GLI SI APPICCICA)
MOD Ma tta! A pudra rivje quaidun da n moment a lautr
GEM E chi?
MOD Maaa mons Aristide madamin Vanda l professor
GEM E cs am nanf?
MOD (SEMPRE TENTANDO DI SFUGGIRE GIRA INTORNO AL DIVANO E ALLE SEDIE) Ma mi i lo diso per chila e se a la licensio?
GEM (SEMPRE TAMPINANDOLO) I vivroma dl t stipendi.
MOD Come a d chi faroma la fam!
GEM It deuve nen esse cos timid, con mi.
MOD A l nen chi son timid, a l che mia mama a lha nen dime gnente
GEM It mostrerai tut mi.
MOD E gi ma mi im gno
GEM It deuve nen gente. (FINALMENTE LO RAGGIUNGE E LO BLOCCA IN UN ABBRACCIO)
VAN (ENTRA IMPROVVISAMENTE, COGLIENDOLI NELLABBRACCIO E MOSTRANDOSI SCANDALIZZATA) Gemma! Mons Galletti!
GEM (SI RICOMPONE E CAMBIA DISCORSO) Cha guarda, madamin, che bele fior cha lha torna portame mons Modest!
ARI (D.D.) Gemma!
GEM (ANDANDO IN NEGOZIO, SOLLEVATA DALLA IMBARAZZANTE SITUAZIONE) Scuseme I rivo!
SCENA V
(Vanda e Modesto)
VAN (OFFESA) E brav l ragioni Galt! A spta mach che mi i gira la testa, per fje l fil a le fijttin-e, eh?
MOD Ma no ma mi... ma basta, l!
VAN Ste bele parle a saro le soe scuse?
MOD A l chi son vnit s per chila a lo sa, Vanda Le fior per Gemma a son mach na scusa per nen fje cap a so mo a mons Aristide
VAN Ma come mai, s? Ancheuj a l nen an frie? I veuj nen che m mar a sospta
MOD I jera ansios d savej se per l ritard a lava rusala
VAN I sai nen come i lhai fait a rest calma quand i son torn a ca
MOD Mi i chrdo, per, che la soa para a sia esager
VAN Esager? Avj acet d vdse da soj a ca soa a j smija ne cha sia dabon esager?
MOD Cha scusa, neh a lha mont le scale, a l intr, a l fermasse nt lintrada, a l setasse an sla prima cadrega cha lha trov e a l aussasse da l mach quandi cha l stit ora d seurte!...
VAN E a j smija pch? Csa i lavra pod f d p?
MOD Csa a lavra pod f d meno, i dira mi E pens che jer, an machina, a lava lassame tant sper!
VAN Jer, an machina Porteme a la perdission!
MOD Ma che perdission?... I soma andait an colin-a, sensa mai fermesse!... A smijava chi vorisso bate l record dl Gir d Superga!
VAN M car mons Modest a venta nd adasi. A venta cha ten-a present che i lhai un mar cha conta tuti ij pass chi faso!
MOD A na fa cos pchi, per mi Jer an machina, ancheuj su cola cadrega sempre set!
VAN Chiel a schersa
MOD Altro che schers! A l n torment!... E pens chi son riv a ca a mesd a n bt l cheur am bata come n tambur, a doi bt lemossion am fasa manch l fi, a tre bt quand chi lhai vistla intr a momenti i sven-o e peuj quand i lhai vistla setsse ansima a cola cadrega e p nen aussesse da l, i son prpi staje d m d marmo!
VAN Cha m scusa A l staita nemossion tremenda dc per mi. I vdda m mo an tuti ij canton Intr tut dun colp parej ant la ca d nmo da mari
MOD Tut dun colp, tut dun colp A lavra pa vors intr a rate?... Sota a ca mia, al pian teren, a j doe stansie veuide. I fiteri dc cole, parej a duvr gnanca mont su dle scale!...
VAN No, no A ca soa i vniri mai p!
MOD Passiensa, come cha veul. I torneroma a gir an machina per la colin-a. I proveroma a bate l record dl Gir d Cavort
VAN E peuj i duvroma p nen f tant tardi come ncheuj, se no i savra p nen che scusa trov per m mar.
MOD Ma le scuse as treuvo sempre! Con chila la mia fantasia a vla!... Jer, presempi, colida d dje coi bijet d la lotera chi lava an saccia, a l vnume tuta dun colp! Che idea splendida!
VAN S, ma ai saran nen sempre d lotere cha scado a lindoman e chiel a podr p nen deme d bijet perch mi i j regala a m mar
MOD E ancheuj chi son ancora an ferie, csa i peuss trov per podj st ncora n pch ansema a chila? A veul jautri sinch bijet d la lotera chi lava ten per mi?
VAN Impossibil. La vendita ancheuj a l sar. A sara n sacrifissi inutil
MOD Ma che sacrifissi! Mi per chila i vorera sacrifich tut ln chi lhai! I lhai p gnente d m! Gnanca p jore e le giorn a son p nen mie! E a la neuit, quand i la seugno, i dedico a chila tuti ij m pens, ij desidri
VAN Ij bijet
MOD le giie, ij dolor, le emossion, le speranse
VAN Come a l brav, chiel, mons Modest
MOD Come a l, come a l蔅 Mons Modest Am da sempre dl sgnor a l cos freid, sit Vanda, sa l vera cham veul bin cham daga almeno dl ti
VAN No. Cha sia brav. P d ln chi lhai daje, i peus nen.
MOD Ma verament fin-a adess a lha dame n bel gnente!
VAN Ma l m bin, tut!
MOD (PRENDENDOLE LE MANI) A dis da bon?
SCENA VI
(Aristide, Vanda, Modesto, Gemma)
ARI (ENTRA FURIOSO DAL NEGOZIO E I DUE SI SEPARANO SPAVENTATI; SI METTE IN MEZZO AI DUE CON LA FACCIA STRAVOLTA E QUASI NON RIESCE A PARLARE)
VAN (CON UN GRIDO) N, n! Aristide! A lera mach vnuit per port...
MOD d fior per tta Gemma...
ARI (GLI MANCA IL RESPIRO) Na cadrega... un pch dacqua... dsboton-me l colt... l cheur am bat p nen, la testa am gira...
VAN Calm-te, Aristide. It assicuro che...
MOD Chas tranquilisa, mons...
ARI A l enrme, incredibil... Si, Vanda... ven si ant ij m brass... chit senta, per convinc-me chi son viv... (A MODESTO) E dc chiel, cha ven-a si... i veuj ambrasslo, baselo... Tuti i deuvo ambrass! Perch m smja desse nautr, nen mi...
VAN Ma, Aristide, csa a l capitaje? T smje nesalt... tim fase para!
ARI Ah, s? Chi sa vn mat? Chi labia perd la testa? Ma n, n! Cost a l l giornal dla seira, cha l surt adess! I lhai nen le balochtte! Les... les l... l... l... I vorera nen avej les mal. Chiel, ragioni Galt, cha lha confidensa con ij numer, cha lesa... andoa a j scrit: Estrazioni Lotteria di Merano. Un moment... cha speta, chi tira fra ij bijet... A son s... adess cha lesa frt...
MOD (LEGGE) Serie D...
ARI Serie D? Serie B!
MOD Ah, s! Serie B...
ARI Avanti...
MOD Numer 63152...
ARI 63152... Avanti, avanti!
MOD il numero che vince il primo premio della Lotteria di Merano...
ARI Cap, Vanda? A l un dij sinch bijet chit lhas comprame ti jer, da col brgno!
VAN N! (PRENDE IL BIGLIETTO E LO CONFRONTA CON IL GIORNALE)
ARI Ecc, si a j jautri quatr. Sinch a jero, ma un a lera col bon... It ses staita formidabila, Vanda! Ma... it ses nen contenta? Quasi it trmole... dc chiel, ragioni Galt... A l emossion? Chas figura mi... a l la richssa!
VAN (RINFRANCATA) Incredibil! Adess a sara mej nen d gnente a gnun, chas sapia nen. Sedn ai sauta fra trpa gent a ciam d sld.
ARI E come as f, a d gnente a gnun?... Magara andoa it lhas compr ij bijet, at consso.
VAN (GUARDANDO MODESTO) N, n... am consso nen.
ARI Foma parj... i spetoma quaiche d... peuj, pen-a chi lavroma ancass...
VAN Ma at j daran, peuj, ij sld?
ARI N! Dime nen ln! A pudra pijeme n colp. E peuj, perch a duvro nen demje?
VAN Mah... as sa mai...
ARI Strie. Ven si... i deuvo tut a ti... a ti sola! Ma it vdrass chi sarai nen rancin. A son mj, ma dc tj!
VAN A son dc mj? I podrai dispon-ne dla met?
ARI Disponroma ansema. I son sgnor mi, it ses sgnora dc ti. I spenderai mi, i t spenderas dc ti.
VAN Giust, perch, vorej o no, l bijet i lhai compralo mi.
ARI Ma mi i lhai pagatlo l dopi. Quindi a sara m doe vlte... a l vera, ragioni Galt?
MOD S... s...
ARI Chiel a continuer a esse l m comercialista a tempo pieno, i jaumenterai l stipendi. E se per ancass i doveisso and a Roma, jandaroma tuti e tre. Chiel a vnir con noi. A guern n tesr parej, a l mej esse an tre.
VAN Benissim. Andoma tuti e tre a Roma, ansema.
ARI A sar come n neuv viagi d nsse...
MOD An tre...
ARI Beh, an tre...
VAN Antant, torna n negssi, e cerca d nen trad la toa emossion.
ARI S. l portafeuj! Andoa cha l?... Ah, a l s! Chi lo perda nen. Vanda, ven si, chi tambrassa ancora na vlta! (A MODESTO) Cha scusa, a sa, ma chiel a capir ln chij dvo a sta fomnina mbeless. A l nen parej?
MOD S... s...
ARI Vanda, it lhas damanca d sld? Dime, it dago ln chit veule, tant, ormai... Uffa, che caud! A venta chi cambia algg. S a l trp strit, am manca laria... Na pijeroma un p grss, con tante fnestre, con tuti ij mbij neuv... (SEMPRE PI AGITATO)
GEM (ENTRANDO) Mons, a son an sinch cha speto...
ARI Daje ln cha veulo! A pagheran doman... e se a pago nen... cha vado n sla forca! (RIDACCHIA)
GEM Ij dago ln cha veulo?
ARI Tut ln cha veulo. (GEMMA LO GUARDA STUPITA ED ESCE) Come i farai a deurme, staneuit?
MOD Magara con un pch d bromuro...
ARI O d canama... Vanda, prepar-me na bela tasson-a d canama. magara con doe stisse d bromuro andrinta... Adess i vado an negssi... Tuti ant na vlta! Da vn mat! Da vn mat! (ESCE; VANDA E MODESTO SI GUARDANO ATTONITI, IN SILENZIO)
SCENA VII
(Vanda, Modesto)
VAN N, n! A l nen possibil! I son staita quasi l l per dije tut. A venta cha sappia...
MOD Mi i peus nen chrde a na rba parej! I nava des... I lhai butane sinch ant na man e sinch ant lautra. Sinch i lhai datje a ti... ma perch i lhai slong costa e nen cola?... E i lhai definila nidea splendida...
VAN l bijet a l t, Modest, a l t, compr con le toe economie.
MOD Vanda! It lhas dame dl ti...
VAN S, s, dl ti... perch i sento che i lhai mai vorsute bin come n cost moment!
MOD Oh, che bel!
VAN No, no... La fortun-a a l toa. A servir per l t avn. I son staita mi la causa d tut. M mar a l na person-a onesta, e quand cha savr...
MOD A savr csa? Chi son mi chi lhai date ij bijet? E perch i lavra datje?
VAN Per feme n regal...
MOD E perch it lhas nen dijlo prima? E perch it lhas daije a chiel? E perch it lhas lass chat je paghissa? A vurer savej, a andagher...
VAN Dp tut, d mal i loma nen fane.
MOD S, ma chiel a l cos sospetos, gelos...
VAN A l na bela dsgrassia!
MOD I lhai sempre compr d bijet d le loterie... mai vinci n sld! Guarda n pch se stavlta...
VAN Ma almeno adess it sas chit veuj bin, tant bin... e sn at f pias, n?
MOD Beh, s...
VAN It vd-de come it lo dise? I lo sento... it finiras per odieme, quand it vdras m mar content, ant la soa neuva ca, con ij mobij neuv... compr con ij t sld! No! A m smijer desse mantenva da ti... No, no... ij lo diso subit!
MOD It lavras nen l coragi!
VAN E antlora... dijlo ti.
MOD Mi?
VAN Con na scusa, n pretest... na rason qualonque...
MOD A l nen facil.
VAN Ooohh, Modest! Come i son sfortun!
MOD Beh... a l nen che mi i sia p fortun che ti...
VAN Ecco l rimprcc... it ses gi pent!
MOD Ma no... i vedroma... i studieroma... i troveroma...
VAN S, s! Ij penseroma ansema. Doman i vnirai da ti.
MOD Da m? A l scond pian o al pian teren?
VAN Andoa it vureras.
MOD Basta mach chit frme nen an sla prima cadrega...
VAN M pr Modest, m pr Modest... As capis che sessent mila a son tanti!
MOD A mi am bastavo anche meno...
VAN It am promtte d st tranquil, fin-a a doman? I vnirai a tre bt, it vdras che na solussion i la troveroma. Precop-te nen. Va, adess... A doman. I cercherai d fete dsmenti tut ln chit lhas perd. Ma, adess... sorid...
MOD Se doman it frme nen ant lintrada, quaics i lhai vinci dc mi. (ESCE)
SCENA VIII
(Vanda, Gaspare, Aristide)
VAN (LO SEGUE CON GLI OCCHI) Chi a puda an-magin na rba parej?
GAS (ENTRANDO, PRONTO PER USCIRE) Mi i torno per sin-a... Csa a l suceduje? Na dsgrassia?
VAN N... n... i jera s con Aristide.
GAS Cap... nautra gran-a! Ma stavlta a lha esager! A venta chi pijo na decision...
VAN S... na decision!... Doman... doman it vdras, pap, csa i sarai bon-a a f! It vdras! (ESCE NELLE STANZE)
GAS Coll a l nen un mar... a l n mastin!
ARI (ENTRA DAL NEGOZIO) Ah, it ses s? (ALLEGRO) Andoa cha l Vanda?
GAS Ddl, nt la soa stansia, cha piora... chas dispera...
ARI A piora? Lacrime di gioia!
GAS Di gioia? It nancrzeras doman, che gioia!
ARI Im imagino csa cha far... Ma mi i parlo, sdn i s-ciopo!... Suocero! I lhai vinci a la lotteria d Merano! l prim premi a l m!
GAS Ma n!
ARI Ma s!
GAS Ma basta, l... I lhai sempre dilo chit jere lmo ideal per mia fija! (VA AD ABBRACCIARLO)
FINE DEL PRIMO ATTO
SECONDO ATTO
SCENA I
(Aristide, Gaspare, Gemma)
LA SCENA LA STESSA DEL PRIMO ATTO; SUONA IL TELEFONO. GASPARE SEDUTO E LEGGE UNA RIVISTA E NON RISPONDE.
ARI (ENTRA DAL NEGOZIO E VA A RISPONDERE) Pronto?... Aristide Tarocco...? Sono io. Come dice?... (PIANO A GASPARE) A l n giornalista...
GAS (GLI PRENDE LA CORNETTA DALLE MANI) Dame a mi! Pronto! Io sono il suocero del signor Tarocco... cosa desidera? Se lui che ha vinto il primo premio della lotteria di Merano?... Ma, scusi, lei da che cosa lo deduce?... Ah!... Capisco... per...
ARI Ma come a lha fait a savejlo? Mi i lhai dilo a gnun...
GAS (AL TELEFONO) E questa cliente che dice di averlo saputo da lui stesso, non potrebbe aver capito male?... Ah... ecco... Comunque, se lei cos sicuro, sappia che io, come suocero, non so niente, ma se vuole qualche particolare della mia famiglia, annoti pure... Allora, io sono il professor Gaspare Martini... No... niente a che fare con il vermouth... Io sono un professore di storia, uno dei pi noti dItalia... Come?... Mai sentito nominare? Male, ragazzo, male!... Si informi! Un mio zio persino citato sullenciclopedia... Mio zio, non io... comunque, nonostante la mia cultura, non mi sono sdegnato di imparentarmi con un umile salumiere, perch io sono un autentico democratico... E non minterrompa! Lasci parlare me!... Dunque, appena avr la certezza che sia mio genero, il malcapitato... s, insisto... malcapitato, perch i soldi, montano la testa, e quando uno si montato la testa, non pi democratico. Ma mi lasci parlare, non minterrompa! Come le dicevo, non appena avr la certezza che lui che ha guadagnato i 600.000 euro, le mander una fotografia. Le mander anche quella di sua moglie, che mia figlia, ed una mia... anzi... le mander una foto sola, dove ci siamo tutti e tre, presa questestate, mentre eravamo a Venezia, a Piazza San Marco. Cos potr scrivere sotto: Vincitore, moglie e suocero fra i piccioni... (SILENZIO) Pronto?... Pronto!... (AD ARISTIDE) As sent p gnente... Pronto!... A l cascaje la linea.
ARI O magara a l stofiasse d sente parl n democratich cha veul mach sempre parl chiel!
GAS Cmonque a l n maleduc. A far nen carriera n col giornal, chiel-l. Ij penso mi... a propsit... a lha dime cha lha savulo da na toa clienta...
ARI Adess im ricrdo! A l un-a cha mercandava an sl pressi, mi i tena dur, e chila a lha dame dl verdon, e parej mi i lhai responduje... parej, sensa penseje su: Verdon a mi, con sessent mila euro vinci a la lotteria?
GAS Fabich!
ARI E sta lengassa, a l subit andailo a d al giornal? Ma chas fasa ij s af, ciaciaron-a!
GAS Ciaciaron-a? E ti, antlora?... Ormai la frit a l faita, e i duvroma sub le conseguense...
GEM (ENTRANDO) Mons Aristide, cola madama cha sta al second pian, a lha ciam d chiel doe vlte. E peuj a j ddl la Superiora dle Orfanelle scalze cha veul parleje.
GAS Vist? I soma gi a la beneficensa.
ARI Dise chi rivo. (GEMMA ESCE)
GAS N, n... i vado mi: Ti it ses mach bon a trat con ij t client dl salam, e it sas nen f con la gent d riguard. A lor ij penso mi... ti it sas vaire chit veulo bin... (ESCE)
SCENA II
(Aristide, Gemma)
ARI S, sessent mila vlte bin... (FA PER USCIRE IN NEGOZIO, MENTRE ENTRA GEMMA)
GEM Mons, i lhai da parlje...
ARI Dime, chi lhai pressa.
GEM A l riv l moment che chiel a peul feme contenta.
ARI Mi?
GEM S. I na peuss p dla vita chi faso. Da mia ca a soa botega, da soa botega a mia ca... sempre sola come n can. I veuj sposeme!
ARI Sposete? Gropete per esse libera?
GEM A l nen gropesse, si sposo l giovo cham pias...
ARI Gi... a l vera. l m comercialista, a sente ti.
GEM A sente mi? dc madamin a lo sa. Ma a l timid e a duvra ancoraglo chiel...
ARI Mi? E csa i jintro, mi?
GEM A pudra deme na bela liquidassion... adess d sld an-nha...
ARI Na bela liquidassion? Ma sit deissa da ment a ti, a tuti, dpo pij coi sld, i duvra torn a f d debit! Gnente, gnente... Sa l an-namor, cha t sposa con ln chi leve.
GEM Ma con ln cha paga chiel e ln cham d a mi, i faroma la fam...
ARI E csa i veule? Chiv daga dc da mang?
GEM Cham daga almeno na bon-a man...
ARI La bon-a man it la stampo n sla facia, sit torne nen subit an negssi!
GEM Ma a l l m padron, cha parla parej?... Rancin... Verdon! Ma l Padreterno a lo punir. (ESCE DI CORSA CON ARISTIDE CHE ACCENNA AD UN INSEGUIMENTO)
SCENA III
(Aristide, Vanda, Gaspare, Gemma)
ARI E it am minace ancora? It la dago mi la liquidassion, vah! (ENTRA VANDA) Ma it sas che Gemma a lha ciamame rancin e verdon? Dime ti se mi i lo son... It lhas ciamame stamatin dosentesinquanta euro... mi i lhai datje subit, no? Ma peuj, a venta nen esager...
VAN It vdde che d fastudi? It laveisse scot mi, it dise gnente a gnun fin-a a doman.
ARI A l pa colpa mia... Tuti a lhan savulo! Stassira ai sar fin-a la nstra fto n sl giornal!
GAS (ENTRANDO) It ses stait nomin president onorari dle Orfanelle scalze... i Ihai fait nelargission d mila euro!
ARI Ti?
GAS S, ma a t nm!
ARI Rbe da mat!
GEM (ENTRANDO DAL NEGOZIO) A j l retor dla congregassion dij fr dij doi cordon. (ESCE)
GAS I ven-o.
ARI Eh, no! Stavlta i vado mi, sdn am parto d jutri mila euro!
VAN Lassa, pap, lassa cha vada chiel. I lhai da parlete.
ARI Grassie... it lhas salvame da nutra elargission!... (ESCE)
SCENA IV
(Vanda, Gaspare)
GAS Alora, csa cha j? A disn it lhas nen dit na parla. Dime nen chit ses nen contenta d sta vincita!
VAN Pap... lhai pensaje tut l d... e i lhai decid d parlene prima con ti...
GAS d csa?
VAN Csa it lave dit, al disn d nsse, ddnans a tuti, parland d la nstra famija?
GAS Csa i lava dit?
VAN La nostra famiglia, di generazione in generazione...
GAS ...Nei matrimoni non ebbe mai una macchia...
VAN ...E se dovessi sapere che mia figlia venuta meno ai suoi doveri...
GAS ...Non sopporterei la vergogna! A l vera, a l parej.
VAN Bin... E alora, pap... ij soma... la macia a j...
GAS E sta macia?
VAN Lhai fala mi.
GAS Ti?
VAN A j nmo...
GAS Andoa?
VAN Ant la mia vita... nmo da mari... cham pias.
GAS At pias?
VAN Tant!
GAS Tant?
VAN Tantissim!
GAS Tantissim!... E chiel a lo sa?
VAN As capiss... I lhai dijlo mi...
GAS (SGOMENTO) Oh!
VAN E mi ij piaso a chiel... tant...
GAS Tant?
VAN Tantissim!
GAS Tantissim? Dsgrassi!
VAN Lassa chi finissa. A l an-namor d mi... e am lo dis da tant temp... tuti ij d.
GAS Andoa?
VAN Per la str... an machina... an colin-a... a c...
GAS (SCANDALIZZATO) A c toa?
VAN N... un-a quasi soa.
GAS It dspresio! Mia fija! I lavra but la man an sl feu, per ti!
VAN E it sare nen brusat-la, perch con chiel, fin-a adess, i lhai ancora fait gnente.
GAS Ancora fait gnente?
VAN Lautr d i soma ancorzusse davej fait un pch tard. Aristide, sospetos come a l, a lavra sicurament fait na gran-a...
GAS E con rason!
VAN E anlora chiel, a lha sugerime na scapatia...
GAS Ningann, it deuve d!
VAN Afront m mar, portand-je a ca n regalin.
GAS l regal dl disonor!
VAN E l regal a lha damlo chiel.
GAS E ti it lhas acetalo? Ti, fija dun Martini?
VAN E col regal a lera... coj sich bijet d la lotera...
GAS I lhai cap!... l bijet cha lha vinci!...
VAN A lera s.
GAS d col fieul?
VAN Dl m amante!
GAS N! Per fortun-a a l ancora nen l t amante...
VAN A l come se a lo fissa.
GAS Andoma adasi, andoma adasi...
VAN Ij sessent mila euro cha son andait ingiustament a Aristide, a son s.
GAS Ingiustament un crno!
VAN Prpi...
GAS La giustissia divin-a a lha vors risarc t mar dl mal che col mo a lha faje! Pss per chiel!
VAN Ah, s? E alora ciao!
GAS Andoa chit vade?
VAN A l quasi tre bt... e chiel a l l cha speta la mia rispsta.
GAS Chiel-l a speta ti, nen la rispsta!
VAN Natural. I duvoma cerchela ansema.
GAS Eh, n, cara! Ij son dc mi!
VAN It ven-e dc ti lagi?
GAS Ma schersa nen!
VAN Mi, cmonque, ij cont i deuvo regoleje mach con m mar.
GAS Ma fa nen la mata! Da quand an s na fomna mari a va a dije al mar mi it tradisso? Ma andoa a l la lgica?
VAN (USCENDO) Lgica o nen lgica, mi i deuvo parleje... e ij parlerai...
GAS (SEGUENDOLA FUORI) Vanda, fa nen parej... (FANNO PER USCIRE TUTTI E DUE, MA VENGONO BLOCCATI DA ARISTIDE E GEMMA, CHE ENTRANO DAL NEGOZIO)
SCENA V
(Aristide, Gemma, Vanda; Gaspare)
ARI (ENTRANDO CON GEMMA) Ancaminoma con la psta. Guard mach che d lettere... Magara am ciameran tuti d sld. (SFOGLIANDO LE LETTERE)
GEM No, no... a son tute fomne.
ARI E ti come it fase a savejlo?
GEM Per nen feje perde temp a chiel cha lha tant da f, i lhai duvertaje e lesje mi, stamatin.
ARI Compliment! E chi a lha date sta libert?
GEM l professor. (LO INDICA)
ARI A comanda chiel ades, ambeless? Beh, lassoma core. Csa a diso?
GEM Quasi tute a veulo conss-lo per euffrije le loro grazie...
ARI A lha lesje dc mia fomna?
GEM N, mach mi... e chiel, adess. (LEGGE UNA LETTERA) Sono una sua cliente affezionata, vorrei diventare qualcosa di pi... (NE PRENDE UNALTRA) Per un belluomo come lei, io sono la donna che potr soddisfarla pi della sua, cos bambina e magra... Io sono in carne, belloccia, grassoccia, e con me naufragher damore! (CONTROSCENA A SOGGETTO DI VANDA)
ARI Basta, basta! Va nen avanti... se a son tute parej... Tuta sta psta ambeless a va nen... venta chi treuva doe stansie, per f nufissi. It peule ocupet-ne ti, chit consse tanta gent? It daraj na bela mancia...
GEM Oh, parej i rasonoma! I ncamin-o a cerch bele dancheuj. (ESCE)
VAN Aristide, i deuvo parlete.
GAS Daje nen da ment... it staghe per divent un grss industrial sautiss, e it peule nen concede udiensa a tuti...
ARI Ma, mia fomna...
GAS Toa fomna, mi, la comssa... Tuti, da adess an avanti, a deuvo spet s moment. (VEDE GEMMA RIENTRARE) Ecc, it vdde? Sempre d gent... sempre d dsturb!
ARI (A GEMMA) Csa a j?
GEM Mons Aristide, doi vejto a lhan port na lettera per chiel. (GLI DA LA LETTERA ED ESCE)
ARI Torna d sld?
VAN Fame vdde. (PRENDE LA LETTERA) Ah, s. I sai mi. A l dl pare e dla mare dl ragioni Galt, cha son an ristretsse... e mi i lhai mandaje sich sent euro.
ARI Sinch sent euro? Se tancamin-e a f d cole regale...
VAN Ma lor a son pver... e noi no...
ARI Se i ndoma avanti parej, i faroma n pressa a diventelo dc noi!
VAN Ma at dspias prpi tant per sinch sent euro? Car l m Aristide... it deuve preparete a tir fra motobin d p!
ARI Sicura! Ij camperai gi da la fnestra! Taverto che cole a son le prime e dc jultime!
VAN Ah, s? E antlora, it deuve savej...
GAS (LA INTERROMPE) Vanda, no!... It permtto nen!
VAN Pap, sta tranquil, lassa d a mi. (AD ARISTIDE) Se mi i laveissa nen portate coi bijet, it lavre vinci a la lotteria? No, eh? I lavra pod tenimje per mi, e ti it sare stait a boca sita... anvece, per tant che mi labbia la convinsion cha sa tut m l merit d la vincita, per fete pias, im contento dla met. A va bin?
ARI Dla met?
VAN Ti f ln chit veule dij t tersent mila euro, e mi i faso ln chi veuj dij m.
ARI (A GASPARE) Ma it la sente, come a rason-a?
VAN Alora? It ses nen convint?
ARI Per gnente! Sessent mila vlte n!
VAN E va bin...Ti it lhas vist chi lhai fait tut ln chi puda, per evitete n colp...
ARI Un colp? Adiritura?
GAS Calm-te, Aristide...
ARI Calmeme per csa? Csa chai sucd?
VAN Aj suced che coi bijet i lhai nen compraje mi.
ARI It lhas nen compraje ti?
VAN N. Perci a jero nen m, e i puda nen regalet-je.
ARI E perch it lhas nen dimlo subit?
VAN A lava damie n mons... (ALLUSIVA)
ARI Un mons?
VAN S! Nmo... un bel mo... (CON TIMORE SI ALLONTANA UN PO DA LUI) I soma trovasse tante vlte a spassig ansema...
ARI E ti it vade a spassig an s e an l, con nmo giovo e bel? E andova?
VAN An colin-a... an machina...
ARI Cap. Chiel at d ij bijet, ti tij prte a c, e mi... e mi duvra beive tuta sta storiela, e esse cos fl da nen cap che ti, adess, per oten-e l t scpo, it tire fra buse su buse? (RIDE)
VAN Sn a veul d che ti t am chrde nen? Tij chrde nen che col mo am f l fil da mpess?
ARI N! Ij chrdo gnanca na frisa. It vdde, a basta nen d I lhai namante per avej d sld. La preuva a sarija l nm. Ma ti it pje bin guardia d d chi cha l!... It lo sas nen!
VAN E alora, it veule savej chi cha l? E a va bin... a l l t comercialista... Modesto Galletti!
ARI l ragioni Galt? (SI METTE A GIRARE PER LA CAMERA) l t amante? l m comercialista?
GAS Ma n, ma n... daje nen da ment...
ARI l ragioni Galt! E per f colp, at serv prpi col cha l an-namor dla comssa, che tuti ij d ai prta le fior? (ALTRA RISATA NERVOSA) Cara mia, scotme... Na riparleroma doman, con calma, e ti it capiras chi peus nen dete tersent mila euro per ij t pias personaj...
VAN Difati! Che pias personaj it sas deme ti? Gnun! Mai gnun! E a va bin, im je procureraj da mi... con l m Modest... (ESCE NELLA CAMERA)
ARI E a continua a minac! Se i la conossissa nen a fond, i ncaminera a dubit...
GAS Ma d csa? Vanda a ved d bon euj l ragioni Galt, perch...
ARI Perch a lo ved girol per c mia... giovo, profum... con le fior... ma ste fior, a son per la mia comssa, nen per chila!
GAS Natural...
ARI Ah, ma come i lo vddo, ij parlerai ciair dc a chiel! (ENTRA MODESTO)
SCENA VI
(Aristide, Modesto, Gaspare)
MOD (ENTRANDO DAL NEGOZIO) Con permess...
ARI Ah, ragioni!... A riva a propsit. (A GASPARE) Lass-me sol con chiel.
GAS Ma, mi...
ARI Fame l pias... im la gavo da mi... an doe parle...
GAS Fa ti chit sas... (ESCE NELLE CAMERE)
MOD I jera vnit...
ARI I sai tut! Parej s spiegoma ciair subit, na vlta per tute.
MOD Perch... chiel a sa?
ARI Tut!
MOD Tut?
ARI E ades i foma ij cont. La soa famija, a lha av jer sinch sent euro.
MOD E gi... i jera vnuit per ringrassielo...
ARI Va bin, va bin... Ma adess a basta! Adess p nen un sld d p. I sai che chiel a lha fait feu e fiame per cur ij s interessi, ma cham permtta d dje che f parej a l nen na rba degna d na person-a onesta!
MOD Ma cha scusa...
ARI Se a l verament an-namor, a deuv nen guard linteressi, tanto p cha l ricambi d listess amor...
MOD (CHE HA CAPITO MALE) Cha senta...
ARI S, s... a lha dimlo chila, con l cheur an man... Donque, cha ven-a s quandi cha veul, chas la pa e chas la gda! Mi per part mia, i lhai gnente n contrari, i son content. Per i buto pi nen fra n sld, dacrdi? E sa veul dc provla, cha la preuva! A l mej savej csa a lo speta, prima d p nen podej torn andarera! (RIDACCHIA USCENDO) Cha la preuva... bon-a, costa! (ESCE IN NEGOZIO)
MOD (LO GUARDA USCIRE, RESTANDO A BOCCA APERTA) ...Chim la gda? Coma a sara a d? Ma che rassa d nmo cha l, chiels? A l na bestia, nen nmo! Parl parej d soa fomna... E peuj... I buto pi nen fra n sld... Come a sara a d? E mi, ambeless, csa i jstago a f? (ENTRA VANDA)
SCENA VII
(Modesto, Vanda)
VAN (ENTRA)
MOD Vanda, t mar a l vn mat!
VAN I lo sai.
MOD Come a sara a d?
VAN A sara a d chi lhai dije tut.
MOD Ah, ecco! Tut a s spiega! A sente ste rbe, a l ndit fra d burna!
VAN Beh, prpi fra d burna
MOD Ma ti it lhas nen sent le rbe cha lha dime
VAN Si lhai parlaje pch temp fa e a l nen smijame che
MOD (LA INTERROMPE) Alora a l per cissene A l na soa tattica per fene perde tute le pare per fene sente p tranquij e peuj an sl moment bon an cuca, a tira fra l cotel e sgnch! (AFFONDA IL COLPO DI SCHERMA)
VAN Ma cs it dise?
MOD A tira fra l fusil e patapn! (PRENDE LA MIRA) Mrt! Tuti doi!
VAN Ma figurte! Pensa che per cisseje la gelosia, per oblighelo a ardfud i milion per dignit, i lhai fin-a confessaje chit jere l m amante!
MOD E chiel?
VAN A lha nen cherdme.
MOD Nen possibil.
VAN Csa?
MOD Lol chit lhas dime. Nen possibil.
VAN Perch?
MOD Perch a sava gi tut prima.
VAN Ma va
MOD S a lha dimlo chiel. E a lha fin-a dime cha l dacrdi.
VAN Dacrdi a f csa?
MOD F gnente. A l dacrdi che noi is vddo chis frequento e si veuj provete chi fasa pura!
VAN Ma cs it dise? It ses vn mat?
MOD No, a l chiel cha l vn mat! A lha dime cha l content chit pija e chit gda.
VAN Chiel? Ma a peul nen esse (LE SORGE UN DUBBIO) Ma a parlava prpi d mi?
MOD E d chi it vure cha parlissa?
VAN A lha fate l m nm?
MOD Beh im ricrdo nen Ma a lha dime chi puda vn s quand i veuj, che chiel a lha gnente n contrari. S la man e tanti auguri! (PORGE LA MANO)
VAN (RIDE) Ma no! A parlava sicurament d Gemma, che ti it duvre spos
MOD Mi?
VAN E gi! dc per colpa dle fior chit j prte a Gemma tuti ij moment (FA LA GELOSA) Chit j ses sempre l tac ai cotin (RIPRENDE IL FILO DEL DISCORSO) dc per ln a lha nen cherd a ln chi-j disa chi jero amanti It vdde come i soma sfortun?
MOD Euh motobin!
VAN I jera fin-a riv al ponto d propon-je chas privissa dla met. Met a prun, no? Ti it contentere, d terznt milion?
MOD Oh, s!
VAN Ma at j da nen.
MOD Oh,no!
VAN Perch it ses nen l m amante... Parej, mi i lhai fait l m pian.
MOD E csa it vurere f?
VAN Doman ij lasso n bit, per dije che a tre bt i sarai da ti, dasendie lindiriss dl t... ci... dl nstr n. A tre bt e mes, tut al p a tre bt e trantesinch, a lavr scuvrine.
MOD Mach dpo mesora? I duvroma f tut an pressa...
VAN I sarai pontualissima!
MOD E se a cola vista, an tireissa n colp d rivoltela? O a j vnissa n ment d ciam l divrsio?
VAN Mej. Parej i sarai libera, e staroma sempre ansema.
MOD E ti it chrde che ij sld at j dar listess? Ai sara da chrde cham na ciama a mi, per indenis...
VAN Sta tranquil. A vnir da sol, e i rasoneroma.
MOD Rason n cole condission?...
VAN Lavroma noi l cotel per l manich.
MOD l cotel per l manich a l p facil chal labia chiel, e dc bel grss!
VAN It lhas paura?
MOD S... ma per ti...
VAN Per m? (ESALTATA) Per m... E ti it rinunsiere a la richssa, per podej avej l m amor? Oooh, Modestin!... (GLI GETTA LE BRACCIA AL COLLO)
MOD (CONFUSO, GUARDA TERRORIZZATO VERSO IL NEGOZIO) Calm-te!
VAN Gnente p bijtin, alora! Gnente p sorprisa! (FA UNA PALLOTTOLA DEL BIGLIETTO E LO METTE VIA) A lha nenvors chrde chi son la toa amante? E antlora i lo sarai! A doman, m amor! (ESCE IN CAMERA)
SCENA VIII
(Aristide, Gemma, Vanda, Modesto)
ARI (ENTRA LEGGENDO UN GIORNALE) Donque, it fase la petegola con ij giornalista, eh? Mi, second ti, i sara n carater strambo, gelosissim, i trascuro l negssi perch ij son mai, i faso d debit...
GEM Ma a mi a lha fame giur d d la verit...
ARI La toa verit!
GEM Ma d verit, ai na j nen mach un-a?
ARI Magara a fissa parej. Ai giornalista a venta sempre d l contrari d ln cha l. E tute le toe ciaciarade sota la fto d mia fomna... (GUARDANO ENTRAMBI IL GIORNALE)
GEM Oh, come a l staita bin! (ESCE IN NEGOZIO)
ARI Per ln, benissim, perch a lhan taj fra la facia d s pare. E stasseira i deuvo and a n bancht an m ononr, cha lhan combin ij negossiant d la zna. Bancht che, naturalment, am faran pagh a mi. (A MODESTO) Chiel a l vnit s per ij cont?
MOD A j tante firme da f...
VAN (RIENTRANDO DALLA CAMERA) Aristide...
ARI E ti, csa it lhass portame?
VAN Portete? Mi i son vnita a pij tersent euro!
ARI Tersent euro? Ah, s? Nautra regala? (PAUSA; GUARDA A LUNGO I DUE IN SILENZIO, POI A MODESTO) Ragioni Galt, a veul setesse s, per pias? E ti, cara, ambelel? Ecco... brav... parej. E adess, ciaciaroma con calma e precision. (A MODESTO) I penso che chiel a sappia gi dle confidense cha lha fame mia fomna, no?... Ai s?
VAN (FA CENNO A MODESTO DI DIRE DI NO)
MOD N...
VAN E mi i son pronta a ritir tut ln chi lhai dit. l m a lera mach un tentativ per avej met dla cifra chit lhas vinci. E antlora i lhai contate n baron d buse... ma per fortun-a ti it lhas chrd a gnente. E it lhas fait benissim, a l vera, ragioni?
MOD S, s... a lha fait benissim...
ARI E alora, tra vojautri a l mai esistje cola simpata, col amor cham disa Vanda...
VAN Mai!
MOD Mai...
ARI E ij bijt it lhas compraje ti...
VAN Mi!
MOD Mi... no... cio... chila.
ARI E gnun regal, da part soa.
VAN Gnun regal!
MOD Gnun regal...
ARI (A MODESTO) Cha disa frt: Gnun regal da part mia...
MOD Gnun regal da part soa... cio... da part mia...
ARI Benne! E antlora, ij sessent mila euro, im j ten-o mi.
VAN (SDEGNATA) It ses semplicement negoista!
ARI Mi?
VAN S, ti! Perch a l nen giust chit torture doe anime candide, chas veulo bin. Sisgnor! Perch, sit veule savej la vrit vera...
ARI Nautra vrit?
VAN Tut ln chi lhai dit prima a l vera, tut vera. Meno che...
ARI Meno che...?
VAN Chi son la soa amante!
ARI Busiarda.
VAN Ma i lo sarai!
ARI It lo saras?
VAN Ancheuj... o al massim doman! Mi i lavra acet dess-lo mach quand i lavissa av la preuva dl t egoismo, dla toa avarissia! Adess sta preuva il lhai! E ricrd-te chit ses ti a vorejlo!
ARI Eh, no! A cost d ten-te ser a ciav antc per tuta la vita!
VAN A l sequestro di persona! It peule nen, per legge! (A MODESTO) A l vera chas peul nen ten-e na person-a ser a ciav antc?
MOD N... Chiel a peul nen ten-e la ciav ser a fomna... a peul nen ten-e la ca fomn a ciav... a peul nen ciav la c...
ARI (TAGLIA CORTO) I lhai cap! Cha la pianta l!
VAN A cost dand n tribunal! (A MODESTO) E pens che stm a lha av la dlicatssa d rinunsi a la soa fortun-a, sensa n lament, sensa d b... e a lha falo per m... per m, a lha falo!
ARI E am lo dis an facia!
VAN (TIRA FUORI IL BIGLIETTINO SGUALCITO) Ecco... a lera per ti! I duva lasset-lo an sla taula... Less-lo! Parej it consseras dc lora e lindiriss! Meschin e... rancin!
ARI (DOPO AVER LETTO) E chiel... con col pch stipendi chij pago... as permet davej na garsonnire... (LEGGE LINDIRIZZO) an str Valsalice 29 intern 6, scond pian? Sn a l nen ciair... i farai na verifica dij cont d cassa.
MOD Ma mons Tarch... a l p na garsonnire... a l c mia...
ARI C soa? Pess ancora! (ENTRA GASPARE)
SCENA IX
(Aristide, Vanda, Modesto, Gaspare)
GAS (ENTRANDO) Csa ai suced?
ARI Na csa semplicissima. Toa fija a mavert che ancheuj a tre bt e mes, a sar n str Valsalice 29 intern 6, scond pian, per tradime con l ragioni Galletti Modesto, qui presente!
GAS Ma andoma, l... a l la slita barseltta...
ARI Stavlta a l nautr paira d manie. E i sai nen ln cham ten-a... (FA PER AVVENTARSI SU MODESTO)
MOD (PRENDE CORAGGIO) Oooh, ansoma! Csa chi lhai faje? Dp tut i lhai procuraje sessent mila euro, prca miseria! (ESCE DI CORSA)
ARI E pens che, volere volare, la mia fortun-a ij la deuvo a chiel-l...
GAS Per a tentava dambrujete.
ARI E i soma sempre l. Se a laveissa nen fil mia fomna, a sara nen vnuje locasion d deje coi bit, e mi, adess, i sara nen sgnor... Bch o nen bch? Con sensa sld? Questo il problema... Im sento tant Amleto... E peuj, per tant chi fasa... am ven nen dodi col badla dun ragioni... a riess nen a steme antipatich... a lha laria trp fla...
GAS E alora, se a t sta simpatich...
ARI Ma nen fin-a al pont d lass chas gda mia fomna! Vaire mar a son trad sensa guadagn na lira?... Mi, almeno...
GAS A venta pi na decision!
ARI Na decision cha tranquilisa la mia cossiensa come mo e la mia tranquilit come mar... (ENTRA GEMMA CON UNA VALIGETTA IN MANO, PRONTA PER USCIRE, E SI FERMA VEDENDOLI)
SCENA X
(Aristide, Gaspare, Gemma)
GAS Andoa chit vade?
GEM A cercheme da vive!
GAS Ti?
GEM S, mi! Perch i veuj p nen esse a le dipendense dun padron rancin e verd. Chas ten-a pura ij s sld, che noi i vivroma con la nstra povert, ma content!
ARI Noi chi?
GEM Noi doi... mi e Modest!
GAS l ragioni Galt?
ARI Galt? Mi i na capisso p gnente! Ma a lha parlate? I seve spiegave?
GEM Chai lo ciama a chiel.
ARI A chiel? Ma sa fissa vera!... E a t sposera?
GEM A lo sa andova i j fico tute le fior cham prta, se am maria nen?
ARI A sara na solussion! E na vlta spos con Gemma, p gnun-e idee su mia fomna! (ENTRA VANDA DALLA CAMERA)
SCENA XI
(Aristide, Gaspare, Gemma, Vanda)
VAN (ENTRANDO) Csa ai suced?
ARI d rbe sempre p sbalorditive. It sas csa a dis Gemma? Che chila e l Galt a stan per pij na grssa decision!
VAN E quala?
ARI D sposesse!
VAN (SORPRESISSIMA A GEMMA) Ti? Ti con chiel?
ARI E chiel con chila!
VAN E a l chiel cha lha dit-lo?
GEM Tut, a lha dime. Con jeuj... A l cos timid e a parla cos pch. Antlora lhai pij mi l coragi a doe man... vist che mons a l stait sord a le mie richieste.
ARI No! Adess i son pi nen sord! Adess i jaceto tute!... I veule sposeve? Iv veule bin? S? Sent mila euro d dte!
GAS Sent sinquanta!
GEM Am d tut ln?...
VAN Ma scusa, Aristide...
ARI Ma se a l doe ore chit insiste che per avej conserv la stima e p nen avej d preocupassion i duvra deje d sld a Galt, n?
GEM Oh, che bel! E chila, madamin, a lha poss cos tant la mia causa, per l me seugn! Oh, grassie! (VA AD ABBRACCIARE VANDA, MENTRE ENTRA MODESTO)
SCENA XII
(Aristide, Gaspare, Vanda, Gemma. Modesto)
VAN (ACIDA) Ragioni Galletti...
GEM Lass chi parla mi. Mons Modest, quand i lhai parl mal d m padron, i lava trt. Chiel e soa fomna a pensavo al nstr avn. E mons Aristide a l stait cos brav... cos generos... cha destiner na grssa part d la vincita per la nstra felicit!
ARI S. Sent mila euro.
GAS Sent sinquanta!
MOD (SI SENTE VENIR MENO) Ma... cha scuso... i capisso nen...
ARI A son trpi?
GAS A son pchi?
ARI Ai basto sinquanta?
GAS A na veul sentotanta?
VAN Ma lasselo parl!
GEM Chiel a parla mai... a l per ln chi lhai parl mi...
ARI Sent mila...
GAS Sent sinquanta!
VAN (IRONICA) E an p... na bela sposin-a...
MOD Mi i son sensa fi...
VAN Eh, a l giust cha sia emossion! A saspetava nen tanta generosit. Cercherai d convinc-lo mi. (SE LO TIRA IN DISPARTE) It rifuderass, i spero.
MOD Maaaa... a l chi son cos stravlt.. sbalord... che... che... i sai gnanca mi...
VAN (LO GUARDA CON UN SORRISO AMARO, POI SCUOTE IL CAPO) It sas nen decid-te. Giust. I veuj esse realista dc mi, e dete l consej che tuti a speto... Aceta! Fa cont che a sia staita na comedia... a lieto fine. Gemma at veul bin e con chila i t spose dc ij sld. It capisse? Scomtto che ancamin-a a piaseite. It vdde? E antlora i son mi chit diso : Spos-la! E parej m mar a lha pag l s debit e mi... dc. E antlora?
MOD Maaa
GEM Signor Aristide, as ricrda d quand a parlava d cerch doe stansie per la soa succursale? Beh a lha trovaje l ragioni Galletti!
ARI Sucursal? Che sucursal? I sai nen
GEM Ma s Chiel a lava ciamame d trovje doe stansie per butje tuta la psta cha ricev, as ricrda nen? Mi i lhai parlaine a Modesto e chiel a lha trovaje.
ARI Ah, gi Adess im ricrdo Ma adess am servo pi nen.
GEM Beh, mi ij dago listess l biet con lindirissi, casomai a cambiissa idea (TIRA FUORI UN BIGLIETTO E GLIELO DA)
ARI Dame s (PRENDE IL BIGLIETTO E LO LEGGE) Strada Valsalice 29, interno 6, piano terreno.
MOD Mi i stago al second pian
VAN Csa? Ah, no! L no!
GEM Per Strada Valsalice A l na bela posission. (PRENDENDO MODESTO SOTTOBRACCIO) A podra serve per l nstr n A l nen vera, Modestin?
MOD ( INDECISO E TIMOROSO, GUARDA ANCORA VANDA) Maaa
VAN (ANCHE LEI NON ANCORA CONVINTA DEL TUTTO; SI AVVICINA AD ARISTIDE) E mi?
ARI E ti it starass al t pst ambeless con mi a gde la toa met dla vincita!
VAN It dise n sl serio? It ses sicur?
ARI Ma s capiss! E it dirai d p: da s tre o quatr d, l temp da prepar la rba, i partoma per un bel viagi a lestero!
VAN Ma e l negssi?
ARI Al diav l negssi! A l vaire ani chi faso nen un d d ferie e it veule nen chi fasa n pch d vacansa adess chi son milionari? E peuj quandi chas trata d riconquist la fomna a j gnun-a sautissa cha ten-a! (SI ABBRACCIANO)
GAS E mi?
ARI Ti t resterass ambeless a presidi lalgg e a fete antervist dai giornalista! It lavrss tut l temp da lese ij t liber e le toe riviste. E sai riva quaidun a ciamte d Papa Cornelio, disje chas na riparla da s a n mis!
GEM (GUARDANDO TENERAMENTE MODESTO) E noi i pudroma ncamin ansema l nstr n damor, an Str d Valsalice, con ij snt e sinquanta milion chan d mons Aristide
MOD Ah, sagrinte nen per ij sld, che tant i lhai compr des bijt d la Lotera d Monza!
TUTTI (A SOGGETTO) Tam na daghe un a mi? Mi i na veuj sinch! - dc un a mi! (MODESTO ESCE QUASI FUGGENDO DAL FONDO, MENTRE TUTTI LO INSEGUONO QUESTUANTI)
FINE
- Questo copione è stato visto:


