‘L pariva tant un brav ragass…

3 canzone della cassetta

L P A R I V A T A N T U N

B R A V R A G A S S

Commedia in 3 atti

in dialetto piacentino

di

Giorgio Tosi

Giorgio Tosi - Via Berti n. 26 - 29100 PIACENZA

Tell: 0523/778217 328/8428822 e-mail: giorgio-tosi@libero.it - sito: www.tosigiorgio.it

PERSONAGGI

GINO BRUSCHINI industrialotto di provincia ( e si vede!)

PINUCCIA BRUSCHINI la sua signora (se cos si pu dire)

ENRICO figlio di Gino e Pinuccia (povero lui!)

ORESTE arzillo padre di Gino, pilastro della famiglia

EVA dinamica madre di Pinuccia (anche troppo!)

MARIA GRAZIA misteriosaamica di Enrico

LIDIA cameriera efficiente ma confusionaria

DON GIOVANNI prete di casa

ALDO agguerrito sindacalista

MARIO GERVASI concorrente dei Bruschini e padre di M.Grazia

DORINA GERVASI moglie di Mario, senza peli sulla lingua

A T T O I

La scena rappresenta una stanza, precisamente il salotto, di una famiglia arricchitasi grazie alla fabbrichetta di calze e mutande.

Arredamento di gusto ma con qualche sprazzo di pacchianeria.

SCENA I

PINUCCIA (sulla porta che d in cucina) Lidia.Lidiaaaa!

(torna al centro della stanza, poi di nuovo verso la cucina) LIDIA!!

LIDIA (uscendo da tuttaltra parte, in disordine) Cos gh?

PINUCCIA Ah, et ch? Ennia pront i pantalon d m mar?

LIDIA (rudemente) E un attim, parbacco! Ho appena fin la so sottana: gho appena du man, veh!

PINUCCIA Ma st che or ?

LIDIA Ma so abotta me: sum mia qull d lora esatta.

PINUCCIA Ienn quasi nov or, al st o no?

LIDIA Ma me no!

PINUCCIA Le la sa mai gnint. Set mia c gum da anda a to lEnrico?

LIDIA Se l la sa mia l, c l so mar, ghoi da saviil me?

PINUCCIA Dai, movat. Porta i pantalon al sior Gino, ma seinza anda deintar, c l ancora in mudant c laspetta. Et cap?

LIDIA Ma si, vagadess vag (esce).

PINUCCIA Iamm, bein tardi. Adess va a fin che rivum fora orari. Guarda ch, sum ancora tutta daspatna (si pettina) La m spilla dor, in dov ela?Lidia, Lidia!!

LIDIA (pi seccata di prima) Cos gh?

PINUCCIA La m spilla, in dov sarala?

LIDIA In sl coll dal so palt, ma in dov ala da ess?

PINUCCIA Ah siE l palt?

LIDIA- (sbuffa) Insima a lattaccapann! (indica col braccio)

PINUCCIA Ah si, bein beinMa dess va, no, movat, cos seguitat a pirla innans e indr cm un ov dur.

LIDIA Chr l m Signor bon, che pazinza! (esce)

PINUCCIA GinoGino et pront? Caro, sei pronti?

GINO (da fuori) Quand t ma mandara i pantalon, sar pront. L unora che sum in mudant!

PINUCCIA Un attimo, caro, ancora un attim.

LIDIA (di corsa) O povra m, che disgrazia!

PINUCCI A - Cos sta? Cos et fatt?!

LIDIA Primaquand la mha ciama par la cinquantasima vota, par fa prest ho lassa l ferr in si pantalon, e adess ghun busein(li stende e fa vedere il buco fumante)

PINUCCIA O Signor, e adess cm fummia? Guarda che or !

SCENA II

GINO (in mutande a mezza gamba) E allora, gho da spetta ancora un pezz?

LIDIA O Signor! O Madonna!

PINUCCIA Gino, cos fat? Ma guardal, veh!(a Lidia) Va te, va che po fum i coint.

LIDIA Orco, che du sgarlitt! (esce sogghignando)

GINO Gho da sta acs ancora abotta? A momeint s dasfard anca.

PINUCCIA E tutta colpa d la pastrugnona d la Lidia. Quindi adess torna dadl e mettt so qull cat catt: cos ghoi da ditt!

GINO Cos ho spetta tant da fa, allora?

PINUCCIA Ma gnint, gnint. Adess va, c l tardi: sl veda ansoin chiss cos l peinsa.

GINO Lu l so mia, ma me l so cos pensa e cos d. Spetta cl veda, e po t sentara (esce)

PINUCCIA (infilandosi il cappotto) Vda da fa mia seipar l to solit, veh Gino! L ragazz l sa spaveinta, tl s c l timid, quindi calmat e guarda da trattal bein.

GINO (da fuori) Ma seinsatar. Appena l ved a vegn z dl treno, l tragg subit in su natar e la spediss indr dritt cm un nibbi! Garant limon!

PINUCCIA Tho appena ditt c gh mia da fa acs! Se tl ciapp col bon, l t ascolta sicur: bisogna ciappl prl vers giust.

GINO (entrando tutto vestito) Prl coppein, l ciapp meLidia!

LIDIA E!!! Possibil cs possa mai fin un lavor in paz?

GINO Lidia, quant voot ghoi da ditt cm tira tutt ch (si tocca il cavallo dei calzoni).

PINUCCIA MaGino!

LIDIA (imbarazzata) Cl ma scusa, ma m la vegna a d con me?

GINO Cos iv cap? I pantalon, i fann difett in dl cavall. S po mia sistemaia, una bona vota?

LIDIA (delusa) Tutt ch?.Stava atteinta, me.. (esce).

PINUCCIA Ma seintla! Bein, tornand al discors d prima, me digh

GINO (interrompendola) D cocca, lar mia fatt studia tant ann par gnint, eh? Gho spees a dr i sood a rud, parch voi mia che la m fabbrica, la fabbrica di Gino Bruschini, la finissa in man a un ballanud; e adess, tric e trac, l vol vegn via dal colleg, l vol pianta l, parch, l diz, sono intervenuti fatti gravi e importanti!

PINUCCIA L gar l so motiv, o no? (gli fa il nodo alla cravatta)

GINO (come non avesse sentito) Ma io sono un padre umanitario: lu l vegna a c, l sa ferma un pr d d, po l catta so i so quattr strass e via, l torna alluniversit. Punto e a capo.

PINUCCIA Va bein, vedrum. Adess andom, chiss se rivarum in teimp.

GINO Cos ghoi da vegnag a fa me alla stazion, po? Con tutt l da fa c gho!

PINUCCIA E dai! La sta via un ann pr latar, al gar mia l diritt da catta la so cara mamma e l so caro pap a la stazion?

GINO L possa caro lu, con tutt i sood cl ma custa. Ma lassa fa a me! L metta post me!

PINUCCIA Dai, dai, mettt so la giacca candum. (Sta per chiamare) Lino, l ch (prende la giacca di Gino) Toh, infila oh l bein tardi!

GINO Mettat a curr! Chr l m Signor, quand la s agita, s capissa po gnint.

PINUCCIA L m cappell ecco, adess andom. Lidia, noi andiamo, (pi forte) Lidia, andiamo!

LIDIA (entra veloce, togliendosi il grembiulino) In dov andumia?

PINUCCIA Ma noi, andiamo. Te intant d un po d sira in dl camra d lEnrico.

LIDIA Ma se gh la moquette.

PINUCCIA Eh?!Ma t sara mia matta da la sira in sla moquette! Puttost polissa un po bein, che quando torno voglio trovare tutto luccichento.

GINO Andum, se no la finum po.

PINUCCIA La borsetta

GINO La testa, g lat?

PINUCCIA Peinsa par te, che tant, par qull ct la drov, t podriss anca lassala in lett (esce ridacchiando).

GINO Rida pur, che dop g sar da crida (esce).

SCENA II

LIDIA (prende la scopa) Si, pulissa ch, pulissa l: sg fiss mia me, g sariss mezz metar d rud. Si, per, m la sum toota una bella soddisfazion: ho vist che anche l industriale Gino Bruschini l fa una bella figura in mudant! Che due polpe!

So muier lera tutta rossa cm un pivron, cla villana l! La fa tanta sciuma e lera possa trida che la cipria (pausa in cui rassetta).

Ma l lha trova l vers dingabolal so, parch lu, anca sl gha so una fabbrica, desd abotta l gha mia da ess, tl digh me! La fabbrica lu g lha parch g lha lassa so par, l sior Oreste (pausa).

ENRICO (entra con una piccola valigia) C nessuno?

LIDIA (non lo sente) Tra tutt savriss propria mia chi to so! Con so fio Enrico, si, candava daccordi, ma adess i lhann manda fein a lms ciamal?.insomma lam a studia: povar ragass.

ENRICO (la tocca leggermente ) Lidia.

LIDIA (sussulta) Iamm, chi ?! Signorino Enrico! Signorino Enrico!! (lo bacia ripetutamente)

ENRICO Calma Lidia, calmanon mi soffochi

LIDIA Ma signorinoi suoi genitori? Non li ha incrosiati per la strada?

ENRICO E dalle otto che aspetto in stazione, poi ho preso un taxi ed eccomi qua.

LIDIA Saranno sortiti che saranno cinque minuti, ma gnanco cinque minuti.

ENRICO Eppure avevo scritto chiaro: alle 8 in stazione.

LIDIA L la siora, la fa seipar una confusionoh pardon!

ENRICO Lo so, si agita troppo per nulla, vero Lidia?

LIDIA - Cl la diga pur con me! So par, invece, l bein invers: l pariva un nuvlon piin d tempesta. Ma cos al combina, insomma?

ENRICO Eh un storia un po complicata, speriamo bene! Be senta Lidia, io vado a disfare la valigia.

LIDIA Si, vada. Oh, sum bein conteinta c l vegn a c. E chiss cos dir l sior Oreste!

ENRICO E gi: come sta il nonnino?

LIDIA Benissim! A stora ch l sar ancora in lett, sicur.

ENRICO Non sar ammalato?

LIDIA Macch! L lustar cm un specc, e l po ringrazia cag sum me. Dop c lha molla l ballein d la fabbrica, l sior Oreste l fa l nababbo: la st in lett fein a dez or, lu.

ENRICO Fa bene, ha gi fatto la sua parte mi sembra.

LIDIA Si, ma l vizi da dam di spissigon l lha mia pers, eh!. Gho seipar d chi bullon negar ch, in sl .

ENRICO Ho capito. Non cambiato nulla, vedo. Ora vado a svegliarlo.

LIDIA Chiss ml sar conteint: l seipar sta l so cocco.

ENRICO Lidia, mi disfi lei la valigia, per favore . Ah, senta, se dovesse suonare il telefono, non risponda, mi raccomando, vado io. Ha capito? Ha capito bene?

LIDIA Parbacco, sum mia locca (esce con la valigia).

ENRICO Benissimo. (Verso la porta della camera) Nonno Oreste: sveglia!

SCENA IV

Entrano Gino e Pinuccia. Lei sconvolta.

GINO Ecco, l treno l belle che riva e part dun bell tocch. Fortoina c ghera mia d traffic e um fatt prest: con tutt qull c gho da fa!

PINUCCIA Ma cos sar success? Magari una disgrazialaviss almeno telefona (passeggia avanti e indietro)

GINO L tant indormeint cl sar vegn z una farmada prima. Ma appena l riva, l veda lu!

PINUCCIA Taz, taz! Parla mia acssa fiss success una disgrazia dabon? Magari l in dun ospedal lam in mezza al mond seinza so mar a tacca, tamme in dal film Il canale di Suez, cl ma fa seipar crida cm una vida (va al telefono).

GINO Ma cos fat?

PINUCCIA Telefon, no? Ciam i ospedai, l clinich, i pompier

GINO Ma fa mia la matta! Puttost, et sicura cl rivava inc? No, parch te, vera?

PINUCCIA Sicura? Ma sicurissima! Guarda, ch gh la lettra (legge)arriver marted 28 col treno delle 8 e 09, ecco!(impallidisce) Oh Signor, alle 8 e 09ma era mia alle 9 e 08?

GINO Ecco, te t seipar la solita. St fa mia d la confusion, ta sta gnan bein.

PINUCCIA Ebbein, che differeinza fala un ora? Puttost, in dov saral anda? Sar mia success una disgrazia dabon in stazion, con tutt i maniach ca gira?

GINO La disgrazia possa grossa ca l m fio, prl rest mettum a post tutt.

PINUCIA Magari l passa da qualca amiz a salutal, apetta cg telefon.

GINO Ma cos fat? G nar ottanta damiz, lu. Ienn tutt amiz par lu, anca chi, che appena i polan, i gal trann in dl pollachein.

PINUCCIA Parch l tropp bon qul ragazz l.

GINO Tropp bon, vol d ess un bel cuion.

SCENA V

ENRICO Siete qui!

GINO Talch. T ta preoccupav tant, te!

PINUCCIA Enrico ! ma et ch !?! Canda l to semproni, che pagura t m fatt ciappa: gho ancora l coor cl ma batta cm una vintarola. Stt bein?

ENRICO Si, sto beneciao, pap

GINO Fatto buon viaggio?

ENRICO Si, certo

GINO (calmo) Allora dopo aver respirato un po dellaria di casina, riprendi la tua valigina e si torna alluniversit, intesi?

ENRICO Ma..

GINO Niente ma. Capisco che hai bisogno di tornare a casa ogni tanto..

PINUCCIA Ma Gino

GINO Taz, par piazer. Cosa stavo dicendo? Ah si: appena hai visitato qualche amico o qualche amica, saluti tutti e torni al collegio dove finirai i tuoi costosi studi, daccordo?

ENRICO Mi spiace, pap, ma non posso.

GINO Come come? (ritornando s stesso) Me cred, prl to bein, ct vorra mia di ct vo pianta l!

PINUCCIA Gino, schdat mia, l appena riva.

GINO Taz par piazer! (Riprende il distacco) No, perch se questa la riconosensa per tutti gli sforsi da me sostenuti per farti uscire dalla melma della mediocrit, non posso certo dire di essere soddisfatto di quella persona, in questo caso mio figlio, che non mi lesina ricompense di tale fatta.

PINUCCI A- Parbacco, l sava mia c ter cs istru.

ENRICO Ma il mio problema non centra con la riconoscenza. Sono sorte delle complicazioni per cui

GINO L so, limmagin. L so bein qual ennia l to complicazion! Qualcadoin tar scada la testa, tuo padre un padrone, uno sfruttatore, e dai inc e dai adman, e po dopa crisi dei valori, presa di cosiensa eccetera eccetera: ela cs o no? E tutt i sood c tho speez a dr? Tutt ai ortigh?

ENRICO Ma non sono stato io a voler andare in Inghilterra a studiare.

PINUCCIA Qust vera.

GINO Bein, seinta, poc parol e fum i fatt. T gh da sav che la fabbrica la va mia po tant bein, anzi sum propria in dill toll mia mal, per cui, adess possa ancora che prima, gho d bisogn daiut, d gint in gamba cha studia, et cap? E qust par diit: movat a fin parch l to post ormai l ch, in prima linea, a dam una man a saltan fora, et capi?

ENRICO Insomma, vuoi lasciarmi spiegare o no? Per parlare di certe cose ci vuole calma, ma finch tu continui con questo tono, come si fa?

GINO Nin parlarum, ma a la fein d lann, per. Po t fara qull ct vorra, in di limit sinteinda. Ma adess, teimp una smana al massim e po aria!

SCENA VI

ORESTE L appena riva, voot fal z anda indr?

PINUCCIA O talch, adess si c sum a post. G calava appena lu!

GINO Pap, par piazer; l un ora c sum a dr a dagla da inteind: saltag mia deintar anca te.

ORESTE Taccum subit a cambia tono, parch fein a prova contraria sum ancora to par.

PINUCCIA Bein bein, me vag a cambiam, e v anca te, Gino, se no gh subit da brava. Sl ga puccia mia seipar l nz, lu, in di affari d iatar(esce)

ORESTE Seintla to muier. La parla propria parch la gha la leingua in bocca. (A lei) Ringrazia l Ciel, puttost, c t catta l meral cl tha sposa, se no t sariss ancora in d la m fabbrica a da di point, cara la m Genoveffa!

GINO Pap, par piazer

PINUCCIA (mettendo dentro la testa) Lassa pur cl diga, mninfotta abotta m. Lg bruza ancora parch l mia sta bon da dastaccam da te. Ma slt bruza, bzontla! (esce).

ORESTE (a Gino) E po d c tava mia avvisa.

ENRICO Vedo che non cambiato niente.

GINO E la cambiar mai, gho la meint.

PINUCCIA (rientra furibonda) E se t stuff da sta con me, va al ricovr, cs it curan larteriosclerosi, ct ta g n bisogn abotta.

ORESTE Te si ct gh larterioclerosi, in dl sarvell, la m bella Genoveffa

GINO Basta Pinuccia, basta, tegna sara cla bocca l. Andum dadl c gho da parlat, andum (spinge letteralmente fuori la moglie che continua a sbraitare).

SCENA VII

ORESTE Lt vorr, tegnatla e godatla. Villana lera e villana l rmasta.

ENRICO Siamo a posto. Qui gi non si va daccordoin pi c anche la mia faccenda

ORESTE Che faccenda? Cos success?

ENRICO Mauna situazione che non pu andare avanti

ORESTE Stat mia bein?

ENRICO Eh?.ma no, tutta unaltra storia.

ORESTE Ah si? Mmhhhvda che me ho belle che cap. L una roba d coor, si si, s veda subit.

LIDIA (entrando con la colazione) Sior Oreste , la so clazion.

ORESTE Oh Lidia, puntualissima. Eda che donna, qusta l una donna, bella slancia (Lidia si sistema) flessuosam vegna voia da dag un spissigon (glielo d).

LIDIA Orestino!Cio, sior Oreste(esce veloce).

ENRICO Complimenti, nonno.

ORESTE Peinsa mia mal..

ENRICO Ah no?

ORESTE Va bein, lassum sta cos ert dr a d?

ENRICO Niente, lasciamo perdere (suona il telefono, arriva prima Oreste allapparecchio).

ORESTE Pronto?Chi, prego? Ah si, un attimo(a Enrico) E una donna(sorride).

ENRICO (dopo una pausa) Si(piano) Non ho potuto ancora dire niente. Perchma perch bisogna aspettare. E prematuro Cosa vuoi fare?No, aspetta!..pronto, pronto(riattacca) E adesso cosa faccio?.

ORESTE Mmmhh m sa c t combina un pastiss

ENRICO Un pasticcio? No

ORESTE No?

ENRICO Molto peggio.

ORESTE Ecco! E se te t ma spiegass tutt, neh? Magari vedum da catta una soluzion.

ENRICO (ancora indeciso) Certo certoecco, il fatto cheche

ORESTE Che?

ENRICO Che.

ORESTE Che roba, insomma?

ENRICO (dopo una pausa) Ricordi la figlia del commendator Gervasi?

ORESTE Gervasi?! L sar mia, par chs

ENRICO Proprio lui.

ORESTE Oh par bio! G nera dill fiol, ma propria la fiola d Gervasi, canda l to semproni !

ENRICO Nonno, non sai come vanno le cose? E poi era gi da tempo che ci vedavamo a Piacenza.

ORESTE Lera bein anca par qull che to par l tha manda fein in Australia a studia.

ENRICO In Inghilterra.

ORESTE Va bein, tant distess. Ma parbio ! Cardiva c la fiss sta una roba da ragass, una cottarleina tant par d..

ENRICO Il fatto che anche il commendator Gervasi ha avuto la stessa idea di pap : mandare la sua unica figlia a studiare in Inghilterra. E ad Oxford lho ritrovatae cos

ORESTE Ma Enrico, propria con la fiola dl vecc sossi d to par? Che adess l s miss a fa concorreinza a la nossa fabbrica e a momeint l g tr tutt in malora! T gh av una bella idea, propria una bella idea.

ENRICO A me questa ragazza piace, che ci posso fare? Daltronde mio padre a suo tempo ha voluto sposare la mamma senza il tuo consenso, o mi sbaglio?

ORESTE Cust vera! E la g stariss fatta bein a to par, ma Santa Miseria, anca te! Ma st che quand i senn dasgusta, con to par, vula anca qualca sgiaffa? Adess chi g l diz?

ENRICO Ma questo sarebbe nientec dellaltro.

ORESTE Ah si? Pezz da cs, cos g sariss ancora?(lo scruta) spettar mia unragass?

ENRICO Beno

ORESTE Meno male!

ENRICO - E gi il secondo che aspettiamo

ORESTE Che roba?!

ENRICO Siil primo arrivato qualche mese fa, e dato che nato in terra straniera, abbiamo pensato di chiamarlo Johnny. Ho fatto male?

ORESTE Ma non potevi fare meglio! Ennia rob da dmanda?

ENRICO Laltro lo attendiamo da tre mesi

ORESTE T mia pers d teimp, dabon, car l m ragass! Guarda, m vegna tutt i sudon !

ENRICO Se sar una femmina, la chiameremo Grazia, dato che la mamma si chiama Maria Grazia.

ORESTE Ciamla pur Maria Disgrasia! Ma i so d l, cos i dizan?

ENRICO Loro mandano i soldi e tacciono. Per ora. Io intanto ho venduto lanello doro, la collanina e tutto il resto. Ma quel che peggio che lei, Maria Grazia, che arrivata insieme a me, vuole venire qui e parlare con mio padre una volta per tutte. E passata dai suoi e tra poco sar qui.

ORESTE Ah, la vegna anca ch! Bon, sum a post.

ENRICO Dici cos perch non la conosci. Maria Grazia una ragazza eccezionale.

ORESTE Se nha fatt du a 17 ann, pi che eccezionale: un fenomeno!

ENRICO E non ancora finita

ORESTE Ah no? Di pur so, car l m ragass, di so.

ENRICO Il fatto che..

ORESTE Che roba? Spuda, spuda!

SCENA VIII

PINUCCIA G calariss po atar cl sa metiss a spuda par terra, con tutta la sira cg fagg da.

ORESTE Si, par fam casca!

PINUCCIA Ma la testa n gh dubbi c ls rompa.

GINO Siiv ancora a dr? Seipar tacch cm du razz.

PINUCCIA L lu cl ma siga.

GINO Bein, me vag z, gho da ved un rappresentant. Intant te (a Enrico) va pur a saluta voin e latar che l teimp la streinza. Sta bein atteint, per, da anda mia dai Gervasi, che con lur, abbiamo chiuso. Chiaro?

ORESTE (ha un attacco di tosse)

PINUCCIA Cos fat? Tingonat?

GINO Cos t datt adoss?

ORESTE Gnint gnint, m vegn un raspein(esce tossendo)

GINO Bohbein, allora vag. Arvedass.

PINUCCIA Saluta to par.

ENRICO Si, ciao(Gino esce).

PINUCCIA (dopo una pausa) Allora, podom savil finalmeint parch t vegn a c? Me t fag la tigna, ma voi bein anca sav, vera? Ch gh sotta qualcos

ENRICO Mamma, scusami ma non il momento.(improvvisando) Ah senti, ho portato con me unamica duniversit e pronta la camera degli ospiti?

PINUCCIA La camera degli ospiti?

ENRICO Si ferma un paio di giornicredo

PINUCCIA Oh Signor, e in dov ela c lho mia vista?

ENRICO Arriver tra poco, credo

PINUCCIA D maEnricoguarda un po in fassia to mar: ela la to morosa? Eh? (gli d una leggera gomitata) E diil a to mar, so!

ENRICO Be, ecco

PINUCCIA (esultando) Ohhh, t t decis finalmeint!

ENRICO Eh?!..Si, , diciamola mia fidanzata, si, eccoforse anche qualcosa di pi

PINUCCIA Ohi ohi, l propria una roba seria. E pensa anca da sposav?

ENRICO Gi fattoCio, no!

PINUCCIA Cosa?

ENRICO Stavo scherzando. Ci abbiamo pensato, ecco

PINUCCIA Ah bein! Veda, sum propria conteinta c t dasminga la fiola d Gervasi! Me, par carit la cognoss gnanca, to par po l lha mai vista, per Enrico lera mia la ragassa par te.Sono proprio contenta! Vag subit a prepara la camra: qusta s c l una novita.

Ma dzum gnint con to par: g fum una sorpresa! (esce ridacchiando).

ENRICO Si, una bella sorpresa

ORESTE Allora, ela riva?

ENRICO Chi?

ORESTE Che manera chi? La Disgraziacio la Grazia.

ENRICO Non ancora(suonano alla porta) Questa lei!

LIDIA Arrivo, e un attim(rientra quasi subito) la signorina Maria Sgrassia ma chi ela?

SCENA IX

M,GRAZIA Lo sa molto bene Enrico chi sono io (Lidia esce). Lei il padre, immagino.

ORESTE La ringrazio, ma sarei il padre del padre.

M.GRAZIA La facevo pi giovane.

ORESTE Grazie Grazia. Be, meglio che tolga il disturbo e che vi lasci solitantormai!

M.GRAZIA Resti pure, se vuole. Tutti devono sapere. Dobbiamo andare fino in fondo.

ORESTE Giustissimo. Per intant si z riva un bel po innans, o no? Con permesso (esce).

M.GRAZIA Cosa intendeva? Vuoi dire che sono gi al corrente?

ENRICO Ah sisanno tuttoho raccontato tutto, come volevi tu

M.GRAZIA Finalmente! E comelhanno presa?

ENRICO Come lhanno presa? Be, insomma, cos cosnon hanno fatto salti di gioia..

M.GRAZIA Enrico(sospettosa) perch ti sei tolto la fede dal dito?

ENRICO La fede?! Ah, si, avevo paura di perderla: ho perso qualche chilo, sono dimagrito

M.GRAZIA (fissandolo) Enrico, hai detto proprio tutto? Hai spiegato che abbiamo oramai due bambini? Che viviamo da mesi alle spalle dei miei? Che ci siamo sposati in gran segreto e che non si pu pi andare avanti cos? Eh?

ENRICO Sstttt (zittendola)sssii, si, certo

M.GRAZIA Bene, mi fido di te.

SCENA X

PINUCCIA Buon giorno.

M.GRAZIA Buon giorno.

ENRICO Maria Grazia, ti presento mia madre.

M.GRAZIA Molto piacere. Sono sicura che andremo daccordo.

PINUCCIA Ma sicura ma veda,la sasmeia tant a una parsonama savriss mia d a chi

Bein, gnint. Allora lei sarebbe, diciamo, lamichetta dellEnrico...?

M.GRAZIA (ridendo) Ah ah, si, diciamo cos

PINUCCIA E di dov scusi?

ENRICO Di Piacenza, mamma. E di Piacenza anche lei

PINUCCIA Ma no! Che combinazion! Magari ch v cognossivva gnanc, e po v s trova lam, in Africa.

M.GRAZIA Ah, ah (ride divertita) , pi che in Africa , in Europa signora. Studio anchio in Inghilterra, non lo sapeva? Comunque, guardi, ho deciso di smettere.

PINUCCIA Oh, e parch?

M.GRAZIA Capir, comincio ad avere una pancia!

PINUCCIA (sorpresa) Una pancia?! Ahhhh, lei vuol dire che sgionfa, che stufa, ecco.

Ma si, cosa va a fare una donna persino a l a studiare? Ma cla stagga a c a fa di pisarei fatt a man (tipica pasta piacentina, n.d.a.) madziva la povra nonna. Specialmeint, po, quand a gh un om cl guadagna bein, che magari l gha so una fabbricaghoi ragion, Enrico?

ENRICO Oh certo, certo.

PINUCCIA E quanto si ferma?

M.GRAZIA Un paio di giorni. I miei sono partiti per affari, ma appena tornano li far venire qui, immediatamente.

PINUCCIA Li fa venire qui, immediatamente? Ma Enrico, s z cs innans, e n t ditt gnint! T propria un gallett cm to par.

M.GRAZIA Be signora, mi spiace interrompere la conversazione, ma dovrei andare in camera. Sono stanca del viaggio e poisa, mi sento un peso addosso..(si tocca la pancia)

PINUCCIA Ma la capisco. Il gabinetto in fondo al corridoio.

M.GRAZIA Guardi che io non intendevo

PINUCCIA Mi scusi, forse ho interpeterato male. Eh lo so, lo so, ag sum sta in mera anca me. Ci si sente quella frenesia addosso, quella non vero, Enrico?

ENRICO Eh?..Ah si,si..

PINUCCIA Ma viatar, par carita, f mia di brutt scherz, neh!

M.GRAZIA Chi, noi? Par carita, ne abbiamo gi abbastanza.

SCENA XI

ORESTE ( A Enrico) Edr c riva to par.

ENRICO Vieni Maria Grazia, ti porto a vedere la camera. Andiamo!

PINUCCIA Ma faccio io.

ENRICO No, no, laccompagno io (la trascina fuori).

M.GRAZIA Ci vediamo (escono velocemente).

PINUCCIA Va vaAh, lamore. Lidia, Lidiaaa!

LIDIA - Cos gh?

PINUCCIA Senti Lidia, da oggi abbiamo un ospite, per cui, ti raccomando di tenere un contegno correttoso, di ciciarare poco e si ciaman, corri. Corri, hai capito?

LIDIA Parbacco, curr mia z a basta: adess m mettar a vola.

PINUCCIA E guarda da fa bell ved, se no

ORESTE Parch, vala mia bein acs?

PINUCCIA Prun rustigon tamme te l anca tropp, ma le l feina, veh, s veda subit. Una ragassa intiliginta, seria, tutta casa e chiesa. Ma la sasmeia tant a una parsona, per so mia d a chi.

GINO Chi riva?

ORESTE Ma fat a sav che riva qualcadoin?

GINO Parch gh z un tassista cl mha serca di sood.

PINUCCIA E vegn unamiza d lEnrico: unamisona a quanto pare.

GINO Ah si, e allora?

PINUCCIA Ls ferma du d, e, m sa, Gino, cg sum par lEnrico.

GINO E dai pur, la va tanta tonda. E po fam mia riid: un imbrana cm lu.

ORESTE Spetta a diil, spettan sa sa mai cm i vann a fin il roob.

PINUCCIA Bein, adess mandum a paga l taxi. Lidia!

GINO E io pago.

LIDIA Cla diga.

PINUCCIA Va z a paga l tassista dabass.

LIDIA E i sood?

PINUCCIA Drova i tu pradess, gho mia d moneda. Po t ti do.

LIDIA - Ho cap, ho belle che cap, la solita sonada (estrae il borsellino dal seno).

GINO E adess in dov ela la signorina?

ORESTE In camra.

GINO I taccarann mia subit, sperum.

PINUCCIA Ma Gino, l seria la ragassa, lho vist subit me, tl s c gho locchio cinico. Me i paiass i cognos a vista docc. E m sum sbaglia appena una vota.

ORESTE Ah si? E Quand?

PINUCCIA Quand ho sposa to fio. Per, mi cambian i teimp: adess i portan lanell d fidanzameint compagn compagn a la vera.e po ho nota anca unatra roba

GINO Cosa?

PINUCCIA Che lEnrico l gha mia po lanell ct ghv regala prl compleann.

ORESTE Ah siparch l mha dittc lha pers in pisina, a nuda.

GINO Cosa? In piscina?

PINUCCIA E l mia fatt vuda la vasca? Ciama i pompier?

ORESTE Te t sariss bona anca da fal.

GINO Ma l gniva un occ d la testa: lera tutt dor massiss con du brillant gross acs!

ORESTE E l mha ditt c lha pers anca la cadeina, tant cl sa lavava l coll.

PINUCCIA Cosa? La cadneina con la Madonna a tacca? O Signor!

GINO Ma l propria un imbambol, parbacco! Lho seipar ditt me!

PINUCCIA Adess g dir da lavass po i deint. Voriss mia cl perdiss l capsul dor cl gha in bocca.

LIDIA (arrabbiata) La to forca! Dez Euro lha vor, ma din dov vegnla la signorina Sgrassia, da Napul?

ORESTE Toh, ciappa.

LIDIA Ah bein. Adess taccum a ragiona. Ah, gh un telegramma.

PINUCCIA (prendendolo) Chi pol ess?

LIDIA So mar, la siora Eva, la diza cheOh pardon.me vag(esce).

PINUCCIA (legge) Propria le. La scriva c la vegna adman e ls ferma una smana.

GINO Bon! Gh po ansoin atar?

PINUCCIA Tariss da svargognat! L un ann c l vedva e tutta da par le, la gar pur l diritt danda a trova so fiola, no? Me, l sopport pur to par!

ORESTE A parte il fatto che sg fiss mia la Lidia, par quant a te

PINUCCIA Lho belle che cap, te e la Lidia!

ORESTE Sg fiss mia le, podriss anda in gir scianch cm un ladr e mangia quand a capita. E te, che adess t fa tanta muffa, fatt vegn in meint mt parlav quand a ghera da sposa l meral. Parch te (a Gino) t sta propria un bel meral!

GINO Pap

PINUCCIA L meral l gha possa conision che te. E po sl ghera mia lu con la so sinsa e la so inteliginsa,la to fabbrica la sariss z anda a fiscetti da un bell tocch, car l m industrial di m calzitt!

ORESTE Infatti, batta ancora qualca mees, e a fiscetti ag va l to meral. E allora t gara da mollaia l pellicc e i brillant, ca z tant s cognossa c t una villana!

PINUCCIA Ah si? E din dova?

ORESTE Dallodor da stalla ct lass in gir!

PINUCCIA T po d qull ct vo, intant m mar la fag vegn quand a voi in c mia!

ORESETE Cuc, in c tua! Col cuc, cara la m bella Genoveffa!

PINUCCIA E ciamam mia Genoveffa, m ciam Pinuccia

GINO Adess s c sum a post! (la trascina fuori, mentre sbraita contro Oreste).

s i p a r i o

A T T O II

Stessa scena dellatto precedente.

Vuota.

Entra Gino.

GINO LidiaLidia, in dov et?

LIDIA Sum ch, sum ch. Sim ciaman mia duzeint voot in duna giorna

GINO Ela riva la siora Eva?

LIDIA Chi?

GINO La mamma d m moier. Ela riva da par le o bisogna andala a to?

LIDIA No, l z ch. L dadl con la siora Pinuccia.

GINO E lEnrico in dov ela anda? Da quand l vegn a c nin va dritta gnan vuna. Adess po l riva anca cla piva inversa l!

LIDIA So fio l anda fora con la sgambisona d la so amisa(pausa) E adess, sior Gino, intant che sum da par noi, sciarum l roob, parch ch la faccenda la va mia po tant bein.

GINO Anca te, adess? Bon, d pur la tua, tant c sum a dr.

LIDIA Capita cl lavor l seguita a cress d par d: una vota arriva la Maria Sgrassia, unatra la mamma d so moier, tutt i ciaman, tutt i volan e locon d la Lidia la curra, la curra! Ma me gho appena du man e a vula ho gnamm impara, m summia spiega?

GINO Ela colpa mia se sta c ch l a momeint po affolla che lAlberg Roma? Cos ghoi da ditt me? Ascoltia mia tutt l voot.

LIDIA Sariss a d che d sood s nin veda mia?

GINO Lidia, capissa,l un momeint gram, i affari i vann mia tant bein, tutta par colpa d Gervasi

LIDIA Chi? L so sossi duna voota? Ah, sl ma d sotta!

GINO S tratta da porta pazinza ancora un po. Quand la barca ls sar drizza, g nin sar par tutt.

LIDIA Va bein, ho cap, ho cap. Ma acs s pol mia anda innans. Cura ses sgoinfador in duna vota sulasum mia d ferr, veh! Vorr dire che ridurr il servissio!

GINO E fa mt vo!

LIDIA Chi garmetta, intant, enn seipar i povar diavol (esce).

SCENA II

Entrano Pinuccia ed Eva.

PINUCCIA Talch l Gino.

EVA L m Gino! V ch, lassa ct baza!

GINO Eva, par piazer

EVA Ma che Eva! Quant voot ghoi da ditt da ciamam mamma.

GINO Va bein: mamma, ma stat?

EVA Benone! E te? E la fabbrica?

PINUCCIA Par clal gh di problema gross.

EVA Ohhhallora sum capita in dun brutt momeint.

PINUCCIA Ma no, t po vegn quand t vo.

GINO Ah seinta Pinuccia, intant che vegn a c l bell articol d to fio, fa una roba: praparag la valiza, parch ch l nha belle che fatt a basta. Stasira o dman matteina al massim l parta.

EVA E pranda in dov?

GINO Al colleg.

PINUCCIA Cos success ancora?

GINO Ah gnint: success che to fio

PINUCCIA D mia seipar to fio, to fio: t gher anca te, o no?

GINO Mah! m vegna qualca dubbi chel sia propria m fio. A me l sasmeia gnan un briiz.

EVA Cos vorissat d? Che m fiola

PINUCCIA Lassa pur cl digga, g sum abitua, tra lu e so par, ma me tuccasentum, cos al fatt stavota?

GINO Ah gnint! L anda z in fabbrica e me ho ditt: voot ved cl tacca a passionass al lavor? Invece no! Lha parla con Aldo, l sindacalista, hann discut che inc l sariss un d semifestivo, e lu st cos lha fatt?

EVA Cos hal fatt?

GINO Lha manda a c i operai! Con la so grassia e l so sorriso, via! Tutt a c! Tl digh m, lur: i hann ciappa la corsa e chi si visto si visto. Me ho brava una smana par faia vegn a lavora parch gho una grama consegna urginta, e lu, bell bell, li manda a c, retribuiti naturalmente. Tlho ditt chi ghann scada la testa, ma adess g l rinfresch me, se g lha cada: g do una lavada d socca!

PINUCCIA Stava atteinta cos lava fatt.

EVA Lha fatt bein, invece. Inco dop l mesd lavora ansoin. Me digh c lha fatt bein,

PINUCCIA Mamma, tucca mia qull tast l.

GINO Si, parch l mia la giorna giusta.

EVA Insomma, t seipar a dr a critica qull povar ragass l. Lu l bon, bon cm l pan.

PINUCCIA Cust vera. Lu l po mia ved i ingiustizi.

GINO Si Eva, l so, l so, l so bein in dov t vo riva, te. Ma, par piazer, tirum mia fora unatra vota cla veccia faccenda l, neh? Par piazer!

EVA (fingendo) Ma quala?

GINO - Eva, o mamma mt vo te, l so z cos tinteindat da d.

EVA Chi? Me?! C possa moor la Pinuccia, se me

PINUCCIA D, mamma!

GINO Ehh, cardiva cl fiss chieta! E invece no. Con la storia cl bon, tropp bon

EVA Ma sicura. Propria! Ma vedt mia c l mia porta par i affari dl to mond, piin dimpostor e d ladar? Lu l mia acs: lu l gha la vocazion da fa l pret!

PINUCCIA Mamma, num z parla almeno deez voot. Lum miss anca un ann in seminari par contintat, ma adess basta. E dag un tai, par carita!

GINO Lariss zura, guarda, che par vegn te, gava da issg un motiv.

EVA Nho parla anca con Don Giovann e anca lu l daccordi che qull ragass l, se indirizza bein, al podriss avigh la vocazion. Ma vediv mia cl sinteressa mia dl fiol, mentre invece tutt i ragass d la so eta, chiss quant voot hanno formicato?

GINO Mia tutt i polan iess di gallett tamme me, modestameint

PINUCCIA Ah si, l so ct fa l gallett dr a la Maria Grazia. Ma sta atteint!

GINO Chi, me?

PINUCCIA Si, ma sta in gamba.

GINO Ma cos ditt so?

EVA E chi ela sta Maria Grazia?

GINO Mah, unamiza dEnrico

EVA Unamiza? Donna?!

PINUCCIA Si donna. Ls ferma fein a dman e l Casanova l fa locon: Signorina la porto qui? Signorina la porto l? Guarda che l gamb pranda ghi ancora, neh! E invece da fa tant l spirituz, fag veed la pancera elastica e i snuccer pri reumatism, car l m gallustron!

GINO - Oh, ma te!

EVA E cm mai lha porta in c una donna?

PINUCCIA Parch, anca se in ritardi, l vorr a mettas a formicare anca lu.

EVA Ma no! Me cred mia

GINO - Ah no? T gh da ved che tocc d

PINUCCIA Gino

GINO _ merce

EVA L impossibilla sar appena appena una so amisa...e po

PINUCCIA E po, cosa?

EVA E po ho invida don Giovann a to l th da noi, par fal parla con lEnrico.

GINO Bon! Le la fa, la desfa, tamme sla fiss in c sua.

EVA Insumma, lavvenire d qull ragass l l ma sta in sl stomagh, e voi dag ancora una possibilit.

PINUCCIA Sera ditt c snin parlava po.

EVA Si, ma che mal a gh sl parla col pret? Dop tutt i espirinzi cl gha av magari l s dasfard da la feed, ma se invece l sa fiss scada possa? Sl sa fiss incalora? Insomma, pristavota

GINO Fa pur! Tanta sl gha la sgazza, tl digh me!

PINUCCIA Ma c la sia lultma vota, neh?

EVA L zuur in sla to testa.

PINUCCIA E dai! (suonano).

SCENA III

PINUCCIA Lidia, la porta.

LIDIA (da fuori) Servissio dimezato: varivla viatar!

PINUCCIA Che minera?

GINO Vag me. La vol fa l so siopero d protesta anca le: l fann tutt, voot mia cl la fagga l? Vag me (esce).

EVA S gnamm vist l sior Oreste, neh?

PINUCCIA L sa far ved anca tropp, preoccupat mia.

ORESTE (entra con Gino) Ohhh, la siora Eva.

PINUCCIA Cos tavia ditt?

EVA Guarda d, l sior Oreste! Guarda cm l bell lustar: po l vegna vecc, po l vegna bell.

ORESTE Cl vegna Don Giovann.

DON GIOVANNI- Pace in questa famiglia.

GINO Lha fatt bein a portan un po, parch in c lum fin tutta.

ORESTE Lho catta tacca a la ciesa e par tutta la stra l mha parla appena d sant e d Signor, ma me, in confideinza, nho cap una bella Madonna!

DON GIOVANNI Signor Oreste, sl la stufava cs tant l podiva anca dimal, che me moffindiva mia, sala?

ORESTE Ma scarsava: lu l sincapela subitE la siora Eva, stala un po con noi?

GINO Le so mia, ma me vag: sum z in ritardi. Arvedass Don Giovann.

DON GIOVANNI S vedum a messa domincasperum

GINO Eh, sperum(esce).

SCENA IV

PINUCCIA Adess vedum se l pront l th, eh Don Giovann, parch ch anca la Lidia la tacca a fa siopero.

DON GIOVANNI Ma lEnrico, ghel mia? M sariss piaz vedal, qull ragass l.

PINUCCIA Si si, sum z tutt.

EVA L sar ch a momeint.

ORESTE Lera par stra con un operari d la fabbrica, adess l rivar. Ma sedumas, no?

PINUCCIA Lidia!

LIDIA Si, dica.

PINUCCIA Oh, t bein dvinta feina. El pront l th?

LIDIA Si.

PINUCCIA E allora portal, no ?

LIDIA Si. Me l port, per, come daccordo col sior Gino per il servisio dimezato, viatar porta via l tazz e i lav, anca.

ORESTE E magari Don Giovann l ga d un bel fargon, par sugaia.

DON GIOVANNI Ma cos credal? Cm vergogna, forse? Con la m perpetua, appena fin da mangia, na do di fargon!

ORESTE Lariss zura!

DON GIOVANNI (Capendo la malizia) Lu, sl la vota mia seipar in sla malizia

PINUCCIA Sa Lidia, porta, po vedrum.

LIDIA esce e rientra subito dopo col vassoio mentre gli altri parlottano, poi di nuovo fuori.

EVA E allora, Don Giovann, cos cointl d bell?

DON GIOVANNI D bell, gnint! Prun pret ved che la gint la perda la religion d par d

EVA Ah si, la crisi delle vocazioni.

ORESTE La crisi dei valori.

PINUCCIA Ah si? E cala lor? No, parch g nariss un po in c

DON GIOVANNI I valori morali, signora, quelli morali.

PINUCCIA Ah bein si, s capissa

EVA A cminsa dai spettacol: le l prima d tutt c vegna l scandul.

DON GIOVANNI Parlamna mia, par carita! I ragass d la parrocchia, i senn miss a dr a fa una commedia. Me ho ditt: bravi ragazzi! Par fortoina che ho lez l copion: a momeint m vegna tutt i cav riss in testa.

ORESTE Me voriva porta la siora Eva al cino, dman passa. Cos dizla?

EVA E a ved cosa?

ORESTE (sussurra un titolo allorecchio di Eva)

EVA (scandalizzata, ma non troppo) Ohhhh!

PINUCCIA Seipar l solit sbrodlon!

ORESTE Ha parla la bigotta.

EVA E chi g lha ditt con lu che me sariss vegn?

DON GIOVANNI Brava Eva, fuggire le tantazioni di questo mondo senza Dio. (A Pinuccia) A proposit, anca so mar, l un pess che in ciesa l gha metta po p.

PINUCCIA L seipar tant occupa con la fabbrica

DON GIOVANNI L mia una scusa, sala? Nossignore! Parch l teimp par fa i sood l catta, e l Signor l lassa seipar par ultim. Ela giusta?

ORESTE Parole sante!

DON GIOVANNI Anca lu n gh dubbi cg dagga la ciesa in testa, tant ml g vegna.

ORESTE Me gho mia pagura d linferan.

PINUCCIA L la fa prova a iatar, linferan. Po i vegnan vecc, po i vegnan noioz.

ORESTE Voot propria fa una discussion?

EVA Ohi gint, taccumia? Anca dadnans a Don Giovann?

DON GIOVANNI Ma vediv, cn gh po d pieta cristiana? Bisogna anca un po sopportas voin con latar, se no in dov s va a fin?

PINUCCIA L fa bell a parla lu, cl gha mia famiglia.

ORESTE O magari si: voin ch, voin l

EVA Ma Oreste, cm fal a d dill roob dal genar?

PINUCCIA T propria un seinza carianza!

DON GIOVANNI Ma lassa chi digan! Il Signore mi ha dato la forza di resistere alla tentazione dellira. Vedete? Sopporto cristianamente: calmo e sereno.

EVA (dopo una pausa) Ma Enrico in dov el fin?

ORESTE (alla finestra) Ecco cl riva. L dr vegn so con Aldo.

DON GIOVANNI Chi?!

ORESTE Aldo, l sindacalista.

DON GIOVANNI Cosa? L vegna ch? Fam anda fora, fam anda fora subit.

EVA Ma padre

DON GIOVANNI Ma che padre e madre! Me clom l, seinza religion, seinza timor di Dio, qull mangiapret, ml sa fa ciama, sum mia bon da sopportal!

PINUCCIA Ma se appena du minud fa

ORESTE Tutt l discors d la cristiana sopportazione

EVA E po, Don Giovann, l gava da parla con lEnrico, o no?

DON GIOVANNI Unatra vota, me con Aldo voi mia parlag, vala bein? Quindi adess

SCENA V

Entra prima Enrico. Don Giovanni, vistasi chiusa la ritirata si mette in un angolo.

ENRICO Buon giorno a tutti. Nonna Eva, come stai?

EVA Car l m Enrico, to un bel basein! Che bell ragass cl s fatt. Enrico, c una visita per te

ENRICO Don Giovanni...

ALDO (entra asciugandosi la fronte) Che cad, par la Madonna!

DON GIOVANNI E per tutti i santi, amen!

PINUCCIA Lu, Aldo, sl gha mia seipar la biasciuma in bocca, la sta gnan bein.

ALDO Sava bota me c ghera anca Don Giovann. Sa sava gniva gnan so.

ENRICO Veramente io non lo sapevo

ALDO L catt seipar da par tutt, e tutt l voot l ma fa la predica. A momeint g nho piin i

ORESTE S capissa ca tg n d bisogn.

DON GIOVANNI Lu cl taza, che quand lar decis da gniss a spurga, bisognar ciama Bottass! (nota ditta locale di autospurghi, n.d.a.)

EVA Ma Oreste, proprio un peccatore incallito.

ORESTE E recidivo, signora.

ALDO Brao Oreste.

DON GIOVANNI Ma taz l, e porta i ragass a dottreina. Te ormai t irrecuperabile, ma lur, povar creatur! E d cat g gniv anca te, a dottreina, quand ter piccin. O ta svargognat adess a diil?

ALDO Me no. Sbaglia, sa sbaglia tutt.

DON GIOVANNI Taz, sacrilego! T bein fat dl progress: anda in piazza a sbraia cm un matt.

ALDO Io lotto per la libert dei popoli, mia par tegn la gint in dlignoranza, cm viatar!

DON GIOVANNI Cosa? Cos ghoi da seint? Ghet te a dam una man in parrocchia, a confessa, ai funerai, a seint tutt l magagn d la gint, a mett chiett, una parola bona!

L far mia prasport, no?

ALDO Par ciappa i offert!

DON GIOVANNI Ma taz, ballanud! S bein tutt acs! Fein ca la va bein adoss ai pret e al Signor. Po quand i taccan ad anda in disgrazia, g vegna in meint i pret, l Signor e tutt i sant. Signor, fam mia moor, fam mia anda in dlinferan

ORESTE Signori, prima che la discussion la ciappa una brutta piga, vurum dag un tai?

DON GIOVANNi L gha da piantala lu par prim!

ALDO Non cederemo mai!

DON GIOVANNI L inutil, i ghann sara l sarvell.

ALDO Mei acs che serav di padron!

DON GIOVANNI Mei acs che serav di cuion! La m scappa

ORESTE Oh parbacco!

EVA Adess basta, eh!

PINUCCIA E si, eh! I discussion faia fora da c mia, cs podr anca dav un qualca sarucch.

DON GIOVANNI Da lur gh da spettass dal tutt: i non violenti.

ALDO Seinta chi parla: porgi laltra guancia che riempio la pancia.

ENRICO - Aldo, basta. E anche lei, Don Giovanni. Siete ridicoli.

DON GIOVANNI Par me lho belle che fin. Vag via. Arvedass siora Eva, chi stagan bein tutt.

EVA Ma m dispiaz cl sia vegn par gnint.

ORESTE Per una bella ciciarada lha fatta.

ALDO Vag via anca me, gho z i seincu minud.

ENRICO Mi spiace Aldo

ALDO Fa gnint, gnar a parla con to par unatra vota. Arvedass.

PINUCCIA Cla stagga bein.

DON GIOVANNI Vag z prima me! Bongioran! (esce).

ORESTE Cl sa rabissa mia, un om calm cm lu.

ALDO Vada pure. Tanto i primi saranno gli ultimi, no? (esce, battibeccano da fuori).

EVA Cs um conclus un bell gnint, cavsa qull rompacuion l!

PINUCCIA Mama!

EVA Quand lg vol, lg vol. L m Enrico, l mia gint par te, clal.

ENRICO Per me conta la persona, non quello che pensa.

PINUCCIA Ciappa l! Dai mama, dam una man a mett via l tazz, che la Lidia, povreina, la fa sciopar. Ma adess la sistem me (escono Pinuccia ed Eva).

SCENA VI

ORESTE (sedendosi) E sta un bell incontar, no?

ENRICO Patetico.

ORESTE Eh, t ancora giovan, po t va innans po t nin vedra dl bell. E la to sgazza?

ENRICO Chi?

ORESTE La Maria Disgrazia. Let ditt con to par, o no?

ENRICO Ma no! Non mi vuole neppure ascoltare. Lunica cosa che mi sa dire : fai le valigie! Ma io devo sistemare questa faccenda in qualche modo, ho bisogno del suo appoggio anche economico. Per come faccio a parlargliene senza che mi spelli vivo?

ORESTE Ma anca te t l combina grossa, veh!

ENRICO Mi risulta che anche a lui sia successa la stessa identica cosa. E allora ha fatto di testa sua. Ora che capitato a me, non vuole sentire ragioni, crede che mi abbiano scaldato la testa, figurati

ORESTE Insomma, con la Grassia ma set daccordi?

ENRICO Che vuoia lei ho fatto credere che i miei sapevano tutto, ai miei ho detto che un po di pi di unamicacos per ora le cose non sono ancora precipitate. Ma fino a quando?

SCENA VII

M.GRAZIA - Oh, eccovi.

ENRICO Maria Grazia

M.GRAZIA Signor Oreste, suo figlio la sta cercando. La attende in fabbrica urgentemente.

ORESTE Chi, me? Vedat cl gha ancora d bisogn d me anca sl fa tanta raia? Con permesso (esce)

M.GRAZIA (si butta sul divano) Sono proprio stanca, ho camminato troppo.

ENRICO Dovresti riguardarti, lo sai. Sai qualcosa di Johnny?

M.GRAZIA Johnny sta bene. E poi, ho una sorpresa

ENRICO Per piacere Maria Grazia, non fare mosse avventate. Mi devi avvertire, prima.

M.GRAZIA Va be, vedrai dopo. (cambiando discorso) Ma sai che i tuoi sono proprio brave persone? Non avrei mai immaginato che potessero prendere la notizia con tanta filosofia, come non fosse successo niente.

ENRICO Eh eh, si, come neppure sapessero

M.GRAZIA Ma tu non che hai tralasciato qualche particolare? Hai raccontato proprio tutto, vero?

ENRICO Ah si, certo

M.GRAZIA Tuo padre, poi, cos gentile, premuroso, un vero gentleman. Non hanno certo fatto cos i miei. Hanno incassato il colpo, si, ma prima mi hanno fatto una faccia cos.

Anche tua madre, molto cara: io strabilio.

ENRICO E adesso c anche mia nonna, Eva. Lei, per, non sar cos contenta di vederti: figurati, mi voleva prete!

M.GRAZIA Tu? Prete?

ENRICO Proprio cos. Non so cosa darebbe per avere un sacerdote in famiglia.

M. GRAZIA O questa, poi!

ENRICO Ma non avevo la vocazione, te lassicuro.

M. GRAZIA Me ne sono accorta. (suonano alla porta) Ecco, sono loro.

LIDIA Vag me, lo siopero a singhiosso pradess l fin.

ENRICO Ma loro chi?

M.GRAZIA Sorpresa.

ENRICO Non vorrai dirmi che

M.GRAZIA Ma si!

ENRICO No, dimmi che non vero!

M.GRAZIA Ma si, Enrico, sono mamma e pap. Sono appena arrivati dal loro viaggio daffari e io gli ho detto che tutto stato chiarito: mi sembrava giusto, no?

ENRICO Altroch!

M.GRAZIA Mi sembra che sia ora di togliere la vecchia ruggine fra i tuoi e i miei, e il merito di tutto questo nostro. Non bello? Non sei contento?

ENRICO Come una Pasqua!(modo per dire: contentissimo, n.d.a.)

LIDIA Signorino Enrico, ma lo sa chi gh alla porta? Lo sa chi gh?

ENRICO Si lo so, lo so, porca di una

LIDIA O povra m! Cos sar success? Signora, signoraaaa! (esce).

SCENA VIII

Entrano i signori Gervasi.

MARIO (trionfante, a braccia tese) Cara, cara i m ragass. Appena riva a c, gnan l teimp da cambiam e sum curs ch, subit, dritt cm un nibbi!

DORINA Grazia chra. S sum gnan vist, s pol d. T fa mal la pansa ? Et riuss a fa aria, cm lha ditt l dottor?

ENRICO Signor Gervasi, non doveva venire qui!

MARIO Balle! Di fronte a questa eveniensa, s metta da part tutt l craccol vecc e si festeggia. Dorina, tira fora la botteglia!

DORINA Oh, Signor, in dov lar mai missa? (la cerca nella borsa)

MARIO Ma dov let scond, parbacco!

DORINA- Tlach! Ah, car l m Enrico, sum sta tant in pena par te. Con qull taston d to par, n sa sa mai cm la finissa. Lassa ct baza. D un bell basein a la to nova mamma.

ENRICO Signora, per favore

MARIO Ma to par in dov el? L sava c lera una socca dura, ma sava anca che l coor lariss vinz.

SCENA IX

PINUCCIA Machi gh? Oh Signor, i Gervasi!!

EVA E cos ennia vegn a fa?

DORINA Cara la m Pinuccia, v ch ct do un bazein e dasmingum l passato (le si fa incontro).

EVA Cla tegna z l man da m fiola, impostora!

M.GRAZIA Pinuccia, abbracci mia madre.

PINUCCIA Cosa?! La Maria Grassia vossa fiola? Ecco la somigliansa

MARIO Sicur c l m fiola, ma adess cla fagga mia la fignana. La gha seipar voia da scarza!

DORINA (dando di gomito al marito) Et vist Mario cm l bona da fa lindiana?

EVA Cla staga atteinta cm la parla.

PINUCCIA (disorientata) Ma Enricol savat te?

M.GRAZIA E certo!

MARIO Bisogna festeggiare, bisogna brindare! Dorina, ciappa la botteglia. Dov let missa, canda l to

PINUCCIA M chi scusanma me ho gnamm.

DORINA L lha gnamm vist, l so, ma po gl port.

PINUCCIA Ma chi?!

MARIO Ma Johnny, no? Johnny.

EVA E cos el?!

MARIO Eda, da cm la casca dl nuval. Guarda Dorina cm i fann feinta. L vegna so c l un spettacol: tutt Enrico!

DORINA D du brutt falson!

PINUCCIA Oh Signor(si accascia).

EVA Pinuccia!Enrico, da te m laspettava propria miaPinuccia, sta so ct peez un quintal!

M.GRAZIA Pinuccia, che le succede?

ENRICO Per favore, mamma, non fare scenate.

EVA Ah no, adess s mettum anca a canta! E fortoina ct gniva l crisi mistiche: se po t gnivan mia

M.GRAZIA Ma lo sapevate, no? Enrico? Non capisco

ENRICO Sai, lemozione della riconciliazione

MARIO Ma sicur, l lemozion. L mha fatt l medesim scherz anca me, eh Dorina?

DORINA E me? Sum datta l cm una pell da stracchein longa e dasteza.

ENRICO Lidia, Lidia!

LIDIA (era gi in ascolto) .Ah! La siora l morta!

EVA D mia d luccad! E porta un biccer dacqua, prest.

LIDIA Si, si, vagvul(inciampa) ,,,si, vag..(esce).

SCENA X

Entrano Oreste e Gino.

ORESTE Tlho ditt c ho vist bein. L Gervasi! Spetta c ciapp un baccarell

GINO Pap, fa mia d reg(vede la moglie) Pinuccia! Cos gala? Cos et fatt a le m Pinuccia? Cos ghet fatt? (fa per lanciarsi contro Mario).

ENRICO Niente pap, solo lemozione.

LIDIA (entra col bicchiere)

DORINA Ma si, emozionata. Car l M Gino, lassa ct brassa so. E un sacc d teimp cs brassum mia so!

ORESTE Ma cos dizla, siora!

GINO (Calmo) Mario, cos fat ch? Tava ditt da mettg mia po un p in c mia, mai po!

MARIO Ma guardal! Ma v siiv propri miss daccordi par fam passa da lucch? Eh, l so, l so c lt bruza ancora, ma una piccola soddisfazion voi datla: sono io, Gervasi Mario, che ti slungo la mano e ti chiedo conciliazione, viste le nuove circostanse.

M.GRAZIA Signor Ginodia la mano a mio padre.

GINO Mio padre?!

EVA Si Gino, l so fiolae gh anca Johnny!

PINUCCIA (riavendosi) Ginot nonno dun american!

GINO Me?!?

MARIO Ma si, nonno, tamme me. Gino-Johnny: seinta ml sona bein.

ORESTE Me allora sariss z bisnonno. La furca cm passa l teimp

M.GRAZIA Scusate: volete forse dire che non lo sapevate? Non vi aveva detto Enrico?

GINO Enrico v ch! V ch, scappa mia! Che storia ela custa? Enrico, guardam bein in di occ: cos ela sta faccenda ch? E parla giust parch me t mass!

M.GRAZIA Allora non gli avevi detto niente!

ENRICO E come potevo? Non mi lasciava parlare! Lui aveva in mente solo la fabbrica e la mia partenza!

MARIO Voot ved chi savan gnint dabon?

DORINA Bein, adess I sann la rava e la fava (modo di dire: sanno ogni dettaglio, n.d.a.)

GINO Me ta spacc la testa! Me t romp l muz! (fa per buttarsi).

MARIO Eh no, un attim! E sta calm, che la faccenda l z anda longa anca tropp. Tl sav mia? Adess tl s! E fa mia tanta sciuma, parch l po rab, ch deintar, gariss da ess me, cho mantgn m fiola e l to brav ragass prun ann e mezz.

GINO N t mia fatt fadiga, parch eran tutt sood ct m ruba a me. Bella riconosinsa par avit ciappa da sossi!

DORINA Par sossi? Par sussag l sangu da doss. T gh ruba tant, catr ch in malora : in mudant garissma la lassav !

ENRICO Ah, cosi?

MARIO E cos! Fein cm sum stuffa, m sum miss so da par me e gho farga tutt i cliint.

DORINA E m sum fatta anca lanell coi brillant: ciappa e porta e c!

ORESTE Lanell l pol mettasl

M.GRAZIA Comunque, dopo tutte queste chiacchiere, come la mettiamo con Johnny e laltro?

PINUCCIA / EVA - (insieme) Quale altro?!?

DORINA (battendo sulla pancia della figlia) Qust! Qust!

ORESTE E guardiiv bein in saccoggia, magari na salta fora un atar!

GINO Ma me tho manda par studia, mia par mett so una colonia! Cos hoi speez tant sood a fa? Par mantegn la fiola d qull Giuda l?

MARIO Pian, pian, fein adess li ho mantgn me.

EVA Par forza! Sar so fiola

DORINA Si, parch so nvud sela mai datta che bel tocch d stoffa l sia? Con la so bella fassia l lha tratt in dl polacchein a noi tutt in general, e a m fiola in particolar

MARIO E fa mia tant stori, parch st ti ho mia datt latra vota, ti ha do adess du sgiaffon.

DORINA Ala cap siora Pinuccia?

EVA Cla vegna pur ch.

GINO Du sgiaffon t sara bon da ciappaia. Ad ogni modo me v digh subit cs nin fa un bel gnint. Te, dop, t mettar a post. L so anca m ct ghv di problema important : po da acs !

ORESTE Bei, adess esagera mia, parch anca te t fatt la to part: talis pater, talis filius.

DORINA E ciappa anca custa.

ENRICO Proprio cos: se mi avessi lasciato parlare, spiegare qualche volta, se mi avessi concesso di esprimermi chiaramente, forse questo non sarebbe successocos, almeno, davanti al fatto compiuto

GINO Non c fatto compiuto che tenga! E sav subit in parteiza che n sar mai daccordi da mett insema m fio con la fiola d Gervasi. Qull nom l me voi po seintal nomina!

MARIO Custa l bella!

GINO Ma dabon! Dovrete passare sul mio cadavere!

M.GRAZIA Non ci costringa a sperare che le capiti qualcosa

PINUCCIA Fumg i corn!

GINO E tucca! Minteressa abotta me! Sum san cm un pess e digh e ripet ancora unatra vota che mai..e po mai(si piega su s stesso)

ORESTE / EVA Gino!!

PINUCCIA Gino, cos ght?

ENRICO Pap! (Gino si accascia)

DORINA Et vist, succa? L Signor l tha castiga ! Ciappa l!

MARIO Ciama l pret!

ORESTE - Ma che pret, ciama un dottor, un dottor, Lidia!!

M.GRAZIA Io non intendevo questo

ORESTE Cla stagga distant le, la meina gram.

PINUCCIA Lidia, fa prest! Se gh mia un dottor, un veterinari: l l coor!

DORINA Voot ved cl mora dabon par fam inficca?

s i p a r i o

A T T O III

Stessa scena degli atti precedenti.

SCENA I

PINUCCIA (al telefono) Si si, signor dottoreNo, crisi non gliene sono pi addivenute. Parbacco, cl vegna pur quand l vol, anca subitno, non pu. Domani? Va bene, lattendo con impeto. Si, arrivederci.

LIDIA Ho prepara una camomilla. Cos dizla, gl portia? L tant narvos

PINUCCIA St gaviss i so pensier, t sariss nevrastitica anca te.

LIDIA Parch? Me gho gnint da pensa, second l? E l disna, l lava, e stira, spassa, lustra

PINUCCIA Si, va bein, ho cap. Da ch la camomilla (gliela prende di mano e si avvia verso la camera) Gino, caro, bevat un po d camomilla che ho preparato con le mie mani?

GINO (da fuori) Bevla te la camomilla e mandam, puttost, dal vein bon!

LIDIA M sa cl sia dr a ripreindass dallo sok!

PINUCCIA Porta via, va (Lidia esce, lei rimane sulla porta della camera) Gino, tho ditt da alvat mia soadess vegn me, spetta pur un attim(esce).

SCENA II

Entrano Oreste ed Eva.

ORESTE Capissla siora Eva, un om l pol avigh anca stantann e figura vecc, ma qull ca cointa l spirit.

EVA L spirit di cicchett c lha tratt z stamatteina? Ho vist me, veh!

ORESTE Qull l par tirass so l moral. Cla guarda, me, anda ancora z in dla fabbrica, al post d m fio, me m seint ancora un leon, m seint ancora treintann..

EVA Par gamba! nl la molla mia l mazz, diavol dun om !

ORESTE E poquand a ved una bella donna cm leancora giovna e fresca

EVA Ma sior Oreste, l ma fa vegn la fassia rossa(si tocca i capelli) ma sal quant ann gho ?

ORESTE La podriss avighna anca ottanta

EVA Oh adess!

ORESTE -Ma la figura seipar una giovnotta.

EVA Oh Dio, m sum seipar tgn셒m ladzivan anca i m du povar mar

ORESTE Insomma, g dir c lm fa ancora monta l sangu a la testa!

EVA Par piazer, Oreste, potrei turbarmi

ORESTE Ma chi? L? Con du mar in si spall? C lm fagga mia riid

EVA Cl lassa sta la memoria di m du mar, povrein! Du om dor. L Carlo, qull c lavorava in dl petroli

ORESTE Ah si? Cos eral? Un petrolier?

EVA No, benzinar. L ma voriva un bein, fava gnan teimp a vr la bocca che lera z l, un cagnolein l parivapovar Carlo, l mort d rabbia!

ORESTE Oh e cm mai?

EVA Lha dinta un can .

ORESTE Ah

EVA Riccardo, invece, lera tutt un atar genar. Un fustarlon, tutt dun tocch! Bell! Di muscol, acs. L fava l camionista. Lu l volava duna stra a latra col so carich

ORESTE L portava roba d valor?

EVA Ma no l lavorava par Bottazz (nota ditta locale di autospurghi, n.d.a.) Che om, m piaziva tutt d lu, e po un om fein, seipar profuma..

ORESTE E cm sta a moor?

EVA Incidente sul lavoro. Un d l sguia in duna fogna

ORESTE Iamm che brutta fein! (Pausa) Eh, l sta dasfortuna anca l, cm me con la povra Emma, che Dio labbia in gloriaL anca par qust che inc ciapp l coragg con tutt du l man e g digh: Eva.possia dag dal te?

LIDIA (stava entrando) E una bella camomilla? L z pronta.

ORESTE Ma cos fat te? Va, va.chi tha ciama? Va!

LIDIA Oh, par carita, levo subito il disturbo (esce).

EVA (sorride imbarazzata)

ORESTE Donca, dov sera arriva?Ah siAllora Eva, possia dat dl te?

EVA Bein, in priva cl fagga pur, ma in pubblic l mei d no, podrissma fa pensa mal..

ORESTE Si, allora(sta per dichiararsi) Eva

EVA (protesa) Sii

LIDIA (c.s.) Hannia vist l m scosal, lor? Qull ross a bollein, l catt po!

ORESTE Insoma Lidia!

LIDIA Cl ma scusa, ma cardiva davil lassa ch! Ho guarda dappartutt

ORESTE Ma so abotta me! E adess va, va, ch l gh mia!

LIDIA Vag, a vag, e cla scusavag subit (esce).

(Pausa. Eva un po seccata. Oreste si d un contegno).

ORESTE Donca(farfuglia un riassunto rapido di quello che ha detto, poi) Lera z un po d teimp c voriva dital, fein da quand mort l to second mar, ma po, par creanza, ho seipar taz. Ma inc

EVA D so, d pur so

ORESTE Eva...vorisst ancora una voota

SCENA III

PINUCCIA Oreste! Et ch?

EVA (seccatissima) Cos gh ancora? Possibil cs possa mai sta chiett du minud?

PINUCCIA Mama, cos ght?

EVA Gnint a gho! Cos voot c gappia!

PINUCCIA Boh!Ah, Oreste, to fio l vo vedat.

ORESTE Te e lu! N fa atar che sgionfa la gint! (Distinto) C l ma scusa, siora Eva, ci vediamoquinci(esce molto scenograficamente).

EVA - Arrivederci(saluta con la mano).

PINUCCIA Mama(Eva si incantata) Ohi, mamma!

EVA Eh?

PINUCCIA Ma cos ghiv inc? T gh una fassia

EVA (sospirando) Pinuccia, seintadov la tegnt la to crema par le rughe?

PINUCCIA In camrama par fa?

EVA Par damla in sla fassia, no? E gh anca l pitturein?

PINUCCIA Si, ma

EVA Bene. Ci vediamo cara ( esce maestosamente, oscillando i fianchi)

PINUCCIA Ma tl digh m! La veccia veccia e ambiziosa!

SCENA IV

Entra Enrico seguito da Don Giovanni.

ENRICO Vanga dentro Don Giovanni.

DON GIOVANNI (mettendo dentro la testa) G sar mia ancora Aldo, eh?

PINUCCIA Ma no, cl vegna pur. E cl diga: cm mai d mattein bonora?

ENRICO (lanciando unocchiata al prete) Lho fatto venire io perch vedesse pap.

DON GIOVANNI Mi sta a cuore la salute dei parrocchiani.

PINUCCIA (piano) E la borsa, anca.

ENRICO Mamma!

DON GIOVANNI Cos ala ditt?

ENRICO Niente niente.

PINUCCIA Ad ogni modo, Don Giovann, m dispiaz abotta ma l dottor lha ditt riposo assoluto e niente visite che lo stufano o lo fanno inrabire. Parch, car l m Don Giovann, me lho belle che cap cos el vegn a fa l. L inutil cl casca dl nuval: lar gnan manda Gervasi!

GINO (entra con la giacca da camera) Ma guarda chi gh: Don Giovann. E cm mai cs prl fresch?

PINUCCIA Ma Gino, et matt? Fila subit in lett.

ENRICO Il dottore ha detto.

GINO Taz te! Tho ditt da parlam gnan po!

PINUCCIA Comunque adess t turn in lett: anda!

GINO Vag te in lett.

ORESTE (dalla camera) Preoccupat mia, Gino: g peins m. Vag in fabbrica un momeint. Arvedass Don Giovann (esce).

DON GIOVANNI Cla staga bein.

PINUCCIA Adess quand a vegna l dottor

GINO Allora, Don Giovann, cos vorival? E cl sa seda, no?

PINUCCIA Tozl, qualcos?

DON GIOVANNI No no grazie(si siede, visibilmente imbarazzato).

GINO E allora?

DON GIOVANNI Eccome passava dadch, no? Ho vist lEnrico, par chs, e allora gho dmanda: ma stal to par? E lu: ma sal che a momeint al mora? (Gino fa le corna).

Ah si? sl sava todiva so l tollein con lacqua santa(ride fragorosamente nel silenzio generale).

ENRICO (tra i denti) Non mi sembra il caso di fare dello spirito.

GINO (ironico) No, anzi, la prego, vada pure avanti. Gho propria voia da riid.

DON GIOVANNI Bein, l fatt a l che iersaran sta seinc or, no no, anca d po, forse ses orno, cos digghiaBein insoma, ho incontra par stra, guarda te la combinazion, che sa fava apposta ghera mai dubbi cl vedissqull siorms ciamal?.(silenzio generale).Gervasi

GINO Ah si? Ma toh!

DON GIOVANNI Sie l m dmandava se sava cm la stava

GINO Ma stava chi?

DON GIOVANNI Ma lu, no?

GINO Ahl sa preoccupa par me? Nobile sentimento, nobile!

PINUCCIA Che fassia d tolla, d! Prima l serca da fal moor, e po l sa preoccupa.

EMRICO Lascialo andare avanti.

GINO Cl vagga pur innans, Don Giovann.

DON GIOVANNI O Dio, mia gnint d particolar.l ma dziva: sl la veda, Don Giovann, cm la saluta e cl ga porta i m auguri.

GINO (piegandosi) Grazie, grazie di cuoreOh! (fitta)

PINUCCIA Gino, cos ght?

GINO Gnint, gnint, l passaGl ditt atar?

DON GIOVANNI Atar? No nocio si

GINO E allora cl digga? Gho da tirag fora l parol din bocca con la tnaia?

DON GIOVANNI Ah no noEcco, l mha ditt che siccome(improvvisamente trova le parole e acquista nuovo slancio)che siccome io sono un servo del Signore e quindi faccio da intermediario, bene o male, tra Lui, Nostro signore, e noi poveri peccatorise pudiss fa

GINO Sl podiss fa?

DON GIOVANNI Se podiss..

PINUCCIA Che roba, par bio!

DON GIOVANNI Insomma, fa da intermediari tra lu e lu, ecco!

PINUCCIA Tra lu e lu, chi?

DON GIOVANNI Ma tra lu, Gervasi, e lu, l Gino: lho ditta finalmeint!

GINO (calmo e ironico) Ah si? Bene. Bravo. Nobile sentimento, nobile.

DON GIOVANNI (dopo una lungua pausa in cui tutti si scambiano sguardi) E donca? S pol riva a una soluzion, o no?

GINO Don Giovann..

DON GIOVANNI Eh?

GINO L vist che bei fior ha porta la Lidia? Sg nha ancora, ghia mand un po prl so altare.

DON GIOVANNI Ah si? Nobile sentimento, NOBILE!

GINO Cl seinta Don Giovann, adess basta

ENRICO Si, sarebbe ora di smetterla.

PINUCCIA Me ho cap un bel gnint.

GINO Cos dizl? Lassumia l da toos in gir?

DON GIOVANNI (scatenandosi) Con m l la diz! (si alza) L mezzora che sum ch a dagla da inteind con tutt i riguard possibil, gho i sudon alt un did in sla front, e lu l m diz: lassum l da toos in gir! Propria lu cl mha ciappa prl sedas fein adess col Nobile sentimento, nobile! Ma tl digh m che sum riva propria in dun bel mond!

GINO Cs limpara a vegna c mia con dill ball fresch.

DON GIOVANNI Chi? Me? Un pret? E po, anca naviss ditt qualcadona, l seipar a fin di bene, oh! Me so mia! Tutt i parlan mal d qull povar pret ch, e appena i ghann una rogna da gratta, i vegnan da me! M tocca fa la fassia d tolla, ciappa di titul e fa anca bocca da riid. Signor, sm da mia l paradiz a me, diil a ansoin!

PINUCCIA Che bell discurs!

ENRICO Ha ragione.

DON GIOVANNI Canda l diavol s gho ragion! Comunque adess basta. Me m lav p e man cm Pilato (fa per andarsene).

ENRICO Don Giovanni, la prego

GINO Don Giovann..

DON GIOVANNI Cos gh ancora?

GINO Lu l gar tutt l ragion dl mond, ma me gho mia tutt i tort, per.

DON GIOVANNI Ghum tutt ragion!

GINO Sl sior Gervasi l gha qualcosa da d, parch vegnl mia lu in persona, seinza drova lintermediari, che po l gheintra un bell gint?

DON GIOVANNI Oh l, cl la capissa, long e dai! Ad ogni modo, cl sappia, che par m coint l mia tant criscian qull cl fa, cap? L Signor l s fein fatt mett in cruz perun atto damore, e lu l sa tira indr par da la benedizion a du ragazz che, daccordi, arann sbaglia, ma chi c sbaglia mia? Lu, forse?

PINUCCIA Pianl coor

ENRICO Lui infallibile

DON GIOVANNI Z parch, sm ricord mia mal, lEnrico l gha da ess un chs eccezional, dato c l nass d seincu mezdop l matrimoni, sinteinda. O NO?

PINUCCIA Ela colpa mia s l riva in anticip?

DON GIOVANNI Viatar l fatt lanticip, cara la m siora tutta casa e chiesa!

GINO Ma lassum sta qull ch sta, lassum perd

DON GIOVANNI Lassum perd un parbio! Lu lha fatt l diavol a quattar contra so par, o s ricordal po? Daltronde ch, gh appena da dag la benedizion, parch il matrimonio gi stato celebrato e consumato.

PINUCCIA Cosa? Anche celebrato? Ma Enricoi confett?

GINO Bon! Hann fatt tutt al completo! Ma adess t propria passa l limit, tutt i limit t passa.

ENRICO Ero maggiorenne, potevo farlo. E poi lo hanno preteso i Gervasi, intanto che io, nel frattempo, avessi cercato di sistemare le cose con voi. Ma per paura, rimanda oggi, rimanda domani

PINUCCIA Ecco parch l gava po la cadeina e lanell dor: i anell da spuz l gha fatt deintar.

DON GIOVANNI Ecco, adess sav ma stann l roob, e lera anca ora.

GINO Allora, par tant acs, cl diga al sior Gervasi che se li ha fatt spuza, c li mantegna anca. E cl sa tegna Johnny e anca latar, Jimmy.

SCENA V

MARIO (irrompendo) L comuda, la sariss propria comoda!

PINUCCIA Mario, met fatt a vegn deintar?

MARIO Dalla porta.

GINO Questa violazione di domicilio.

ENRICO Ma no, sono stato io a farlo accomodare in anticamera quando arrivato Don Giovanni, perch pensavo proprio che almeno lui riuscisse a sistemare le cose

DON GIOVANNI E si, sum bein tamme la purga, me, cla fa passa tutt!

MARIO Cardiva anca me, veda, cl sa lassas conveins par lo meno da Don Giovann, e invece da qull cho sent ved ct capiss una bella mariannassa d gnint.

DON GIOVANNI Oh parbacco!

PINUCCIA Par carit, Mario, vegna mia a fa dal fum in c mia, parch m mar l gha d bisogn d chiett. Gino, stt bein? Adess l mand via.

GINO No, lassl ch, cs sciarum il roob una vota par tutt.

DON GIOVANNI Bene, finalmente il mio compito finito.

PINUCCIA No no, cl vaga mia via, par carita, cl fagga da moderatorevoriss mia c la finiss ancora a sgiaffon

MARIO Par forza, con di succon bisognariss fa acs.

GINO Prova puroh! (fitta).

PINUCCIA Gino!

GINO Gnint

MARIO Et vist la punizion dal Ciel? Gh una giustizia, dop tutt.

DON GIOVANNI Cl guarda che me ienn treintann cl digh.

PINUCCIA (a Mario) Propria lu l parla, dop tutt l mal cl gha fatt!

MARIO Chi, me!? Cos gavia da fa quand m sum datt che l m car amiz e sossi l ma rubava a pronta cassa?

PINUCCIA Lu l diiz seipar qulla.

MARIO Cl ladmanda pur a lu. Vedum se dadnans a la morte imminente l bon da nega.

DON GIOVANNI Esagerum mia: par tri o quattr d g nha ancora.

MARIO Digal te, Gino, che fein hannia fatt tutt i sood c gho miss? Quala fein, Gino?

GINO Ma me so miaso gnan cos t d!

ENRICO Pap, tocca a te dare spiegazioni.

DON GIOVANNI Tsss! G nha bein da confessa, lu.

MARIO E adess che me gniva a slungag la man par prim, anca a cust dumiliam, no, lu l fa l superbi, legoista. T seipar sta un egoista, anca vers to fio, cl gha ansuna colpa.

PINUCCIA Ladviva me che lera tutta colpa d la Maria Grazia.

MARIO E no, Pinuccia! Parch g vool in du, sala? L lu, chs mai, che prl sood, lha mai catta l teimp e la voia da cura so fio. L voriva fal riess po che un atar, pral so bein, l dziva: ma cos nin st te dal so bein, o succa!

GINO Infatti ho vist che te, parch t seipar considera tant to fiola, le la s mantegn pura e cristallina.

MARIO Ar sbaglia anca me, seinzatar, ma me sum pront a mettg la pezza. E parch po mettia in cruz ancora, tantormai

GINO Ah, sariss m ch i mett in cruz? Me m para che fein adess i senn divert mia mal, parch se Johnny l z ch e Jimmy l dr a riva, l un po d teimp chi meinan l torron.

ENRICO Anche perch mi ero stufato di fare solo quello che volevi tu.

SCENA VI

ORESTE (da fuori) Ma in dov vala, siora, in dov vala?

DORINA (entra furibonda) Dov el m mar? Ah, talchMario, andum via subit da cla c ch. Tet gnamm umilia a basta? Puttost tgnum i noss du bastardein, ma andum via da ch!

ORESTE (entrando) Sum mia sta bona da tegnla.

PINUCCIA Par comp lopra g callava appena l, la m sbraiona.

M.GRAZIA (entrando) Pap, ha ragione la mamma: andiamo.

PINUCCIA Oh, c anche il fiore reciso in giovane et.

ENRICO Maria Grazia, che ci fai qui?

DON GIOVANNI Gh po ansoin atar?

EVA- (entra tutta truccata) Ma cos succeda?

DON GIOVANNI Macmela combina? E z Carnoval?

DORINA E lu, Don Giovann, gava tanta fiduciacos l combina? Un bel gnint, m sa.

DON GIOVANNI Signor, tartignim!

MARIO Cara la m Dorina, gho propria in dla meint cg sia gnint da fa. Cos voot fag? Vedt mia? L parla gnan. E l rimors c ta stoppa la bocca?

GINO Spetta ca staga mei, po t vedra ma far anda la fabbrica. T gara da vegn a serca un tocch d pan in snocc.

MARIA GRAZIA Pap, andiamo!

MARIO Si, ma prima voi d ancora un roba: t ma fa propria pena, Gino! Ma me sum mia cs gram, me sum bon da mettg so c tutt da par me a sti du ragass.

DORINA Ma et matt? Chi pagan anca lur prl bell Enrico.

ENRICO (ironico) Grazie Dorina, lei una donna generosa.

MARIO Ma cos minteressa me i sood: iho guadagna apposta par drovaia. Ma ms fa: s mia tutt compagn.

GINO Viva l to bon cor! Infatti ho vist ct gh pensa abotta a tram in malora! Parch, parlums ciar, batta ancura tri mees e gho da sara so bottega. Adess t sara conteint..

ORESTE Sum z a qull pont ch ?

EVA Signor !

PINUCCIA L m pellicc, addio !

MARIO - Forse prima l voriva, ma adess.Adess minteressa mett a post i ragasse l appena par lur, soltant par lur, ct digh.(pausa, fa uno sforzo) Gino, me sum dispost a ciappat con me, sum pront a dasminga qull ch sta, cminsa ancora da prinsipicm una votabasta ct ta decid a sistema l roob. Guarda a che pont sum arriva!

DORINA Ma t tropp bon, tropp bon par chi spusslon ch!

ORESTE Gino

MARIO Basta ca trum insema i noss du ragass e cg sia mia po d rancor tra par e fio e tra l noss du famili.

PINUCCIA Ginoet sent l Mario?

ENRICO Pap

MARIA GRAZIA Ma non vedete che non vi ascolta neppure? Cosa aspettiamo ad andarcene?

GINO E me gariss da vegn a dipeind da te?

MARIO Dipeind no, da sossi o una roba dal genar... Fum una bella fabbrica possa granda, per la contabilit la tegn me, eh? Eh si!

GINO (prostrato) Povar me, in che manera m sum arduz.in che manera m sum arduz(lentamente, faccia a terra, esce).

DORINA (interrompe un lungo silenzio) Ma che bella fassia d tolla, d!

MARIA GRAZIA Ce ne vogliamo andare, ora?

DON GIOVANNI Canda la bissa, che caratter!

ORESTE L seipar sta un orgoglios, lu e la so testa!

Si sente un colpo, forte e secco, provenire dalla parte da cui uscito Gino.

DORINA Cos sta?

PINUCCIA Una pistola, l sta un culp d pistola! (agitazione e grida, finch Pinuccia corre verso la camera, ma sulla porta appare Gino che tiene in mano una bottiglia di spumante appena stappata)

GINO Cardivva cm sera coppa, eh? V sariss piaz, eh?

PINUCCIA Gino, che pagura t m fatt ciappa! M anda tutt l sangu in acqua!

EVA Ennia scherz da fa?

DON GIOVANNI L propria matt cm un cavall! Sperum cl Signor l la compatissa.

GINO No reverendo, m dispiaz par lu, ma sum mia matt: Sal parch gho cla botteglia ch in man?

DON GIOVANNI L gar seed.

GINO E parch(pausa) parch ho decis da accetta la proposta dal Mario: e si festeggia.

MARIO Canda l to singionass!pardon, don Giovanng voriva tant? O magari(cambia espressione) aspettavat propria la m proposta, eh? D la vrita, dun ruffian cn t atar!

GINO Brao, se no la m fabbrica, chim la salvava? Don Giovann?

ORESTE Vda Gino, una vota tant t sta furb. S veda che t fio d to par.

ENRICO Vuoi dire che ci darai il tuo consenso?

GINO Oh, qull voriva davl z da latr d, par qull cl ma costa. Ma po ho ditt: se ghinteressa tant la sistemazion d la fiola, l far l pass c digh me, e infatti

t cognoss tropp bein, car l m Mario

DORINA Et vist ? Anca stavota i tlhann tratt in dl pollacchein : e te ciappa l, l m bell cuion !

MARIA GRAZIA Mamma!

GINO E par fa ved c sum mia cs gram cm i dizan, g mett me la c. Parch, sho cap bein, sta c che ls vooda prest, eh veccio?

ORESTE Cosa?

GINO Dai, d un po so qull ct m ditt inco ght vargogna?

EVA (drizzando le orecchie) Parch, cos gh d noov, Oreste?

ORESTE Eccoinsommase la siora Eva la vol.me.saris dispost anca a sposala!

EVA Oreste, m trembla tutt l gamb!

DON GIOVANNI Sar larteriosclerosi!

PINUCCIA So anca me la crema e l rossetto

ENRICO Eva, ma il terzo. Reggerai?

EVA Ma scherzat? Oh, iamm, sum tutta bagna moia(a Oreste) Si si, l gnar a sta da me c gho la c cla spetta atar da ved ancora un par d bragh a balla in gir.

DORINA Auguri, auguri. Clm dagga un basein. Me a matrimoni m vegna seipar da crida. Quand s sposa l m Ludfigh ho caragna una smana.

PINUCCIA Mama cara, t ta tiir in c una soppa!

GINO Mario, ch la man (se la stringono) Acqua passata?

MARIO Par forza! Anca stavota tm l fatta.

EVA Oreste, per letti separati, neh?

ORESTE A la nossa eta, cos i trum insema da fa?

DON GIOVANI Ma guarda te: du ragass giovan cm lacqua e du vedav vecc cm l cucch. E propria vera cl Signor prima li fa e po li compagna!

s i p a r i o

F i n e d e l l a c o m m e d i a