La cambra di salam

LA CAMBRA DI SALAM

TITOLO DELLOPERA:  La cambra di salam  (1977)

GENERE: Commedia in tre atti in dialetto mantovano-reggiano

PERSONAGGI MASCHILI: 5

PERSONAGGI FEMMINILI: 6

OPERA TUTELATA DALLA SIAE

BREVE SINOSSI: Il vecchio Toni non si decide a morire: non trova nessuno degno di ereditare. I nipoti aspettano impazienti e, nell'attesa, si accontentano di depredare la favolosamente rifornita "cambra di salam" del vecchio. Improvvisamente, dalle nebbie del passato, emergono fatti e personaggi del tutto imprevisti. La novit provoca grande scompiglio e tumultuose vicende. Arriva il momento del decesso e si apre un'affannosa caccia al testamento. A chi andr l'eredit? La risposta rinchiusa nella "cambra di salam"...


LA CAMBRA DI SALAM

Commedia dialettale in tre atti di

PAOLO GHIDONI

Scritta nellanno 1977, fu messa in scena a partire dallanno successivo, prima dalla Compagnia Il Granisel di Carpi e, subito dopo, dal Gruppo Teatro Aperto di Moglia. In seguito stata rappresentata da varie altre compagnie dialettali delle province di Modena, Reggio e Mantova.

PERSONAGGI:

TONI

ELETTRA, sua nipote

PILADE, altro nipote

MAFALDA, governante

MATILDE, moglie di Pilade

BAGAI, bifolco

BAGAIET, figlio di Bagai

ALVARO, fidanzato di Elettra

ITALIA ROMA

LA VECCHIA

MIRELLA

La vicenda si svolge negli anni settanta del ventesimo secolo in un paese nel cuore della Pianura Padana.

LA CAMBRA DI SALAM

ATTO PRIMO

Scena: Sala di soggiorno in grande casa di campagna arredata con gusto molto tradizionale. Sul fondo: a destra la comune, al centro una finestra, a sinistra una porta che lascia intravedere altri ambienti. Sul fianco destro una porta; su quello sinistro due porte (dalla parte del proscenio quella della cucina). Mobili vecchi, ma di una certa eleganza: un tavolo con sedie, due poltrone verso il proscenio. Alle pareti vecchie foto e quadri con paesaggi e nature morte.

Scena prima

(Toni, Mafalda e Bagai)

TONI- (E un signore molto anziano, seduto su una poltrona con una coperta sulle ginocchia. Ha laria crucciata del convalescente infastidito dalla sua condizione) Mafalda! Mafalda!

MAFALDA- (Dalla cucina) Eeh?... Cusa gh? A rivi.

TONI- Uddiu che dulur! A par chim daga dli martladi in dal stomac.

MAFALDA- (E una donna sulla sessantina. Entra con una tazza) L sul quel chav merit. (Posa la tazza) Bb cal brudin ch: a vdir che dopu a st mei. (Fissandolo) Ma che bela cera! A par me siu Luis quand al tirava i ultim.

TONI- Veh, ingnurantuna! Chat sapii chan suna mia dr tirar i ultim. A gho na fibra me che (Cerca di alzarsi, ma ripiomba a sedere) Ohi, ohi! An sun p bun da star in p!

MAFALDA- St sint, chl meie bb al br, prema chal vegna fred.

BAGAI- (Ha circa cinquantanni. Irrompe dalla comune) As pl gnir dentar?

MAFALDA- Avanti. Av siv pul i pe? Al sav chan voi mia cham purteg al ladam in casa.

BAGAI- Am sun cambi da cap a pe Alura, Toni?.. Eh, ma as cunos sul a guardaruv che, in cunfrunt a stanot a st mei. Quand a vem purt a casa a favuv paura: i occ fis, la boca da svrgul li man fredi i labar murei

TONI- Quanti foli pran culp daria!

BAGAI- An culp daria? A pud dir an culp ad vin! Chis cusa n bb?!

TONI- Du o tri bicirin.

MAFALDA- S?... O du o tri pistun?

TONI- A nho bb na suila! Set cuntenta?.. Cusat ninfrega a te?

MAFALDA- A me gnint Sul che na qual volta

TONI- Na qual volta a crepi. A gho p dutantan. Cusat credat: chi mag lasa da smensa?... Tant, par quel ca godi al mond!

MAFALDA- Cusa pretendif? A s pin d besi, a gh na bela casa a s sarv e rispet.

BAGAI- Av manca gnint. In ca vostra a gh ogni ben di Diu. Pens sul a quel ca gh in cla cambra l: (Indica la porta accanto alla cucina) salam, cudghin, furmai ad tti li sort, copi, parst, culatei tti li qualit ad vin Me, quand a vag l dentar, am ve fin i lagarmun a i occ, a mincanti davanti an spetacul cs meraviglius!

MAFALDA- Senti clatar che! Al pensa a la cambra di salam, al pensa a smagnucrar e a bvar. Mia chav voia insgnar, Bagai, ma forse a sares mei ca pensesuv un po anca a la vostra fameia.

BAGAI- Cusa vrsuv dir?

MAFALDA- Da quand suces la disgrasia ad la vostra povra muier, a s armas l, vu e vostar fil, cm du rumtag, sensa na dona chav tegna adr.

BAGAI Prades me fil a nag pensa mia a tr muier; al gha in ment sul la s motu. Al sares semprin gir cun stu bastiun, che me dli volti a nag la cav gnanca a durmir da la paura.

MAFALDA- Sa nag pensa mia lu, a pudresum pensarag vu.

BAGAI- Me?.... Chi vriv cham voia?

MAFALDA- A scarsar! A s incora pin ad vigur e ad salut Cusa vriv mtag a catar na dunlota? An vurr mia far la fin ad clatar che?!

TONI- La gha ragiun, varda cuma sun ridot: an gho p ansun par me.

MAFALDA- A ben: a duvevuv pensarag prema! Parch niv mai tolt muier?

TONI- Cat! A nho mai cat quela chandava ben par me.

BAGAI- S?!... Per a par che quli ad chi atar li nav dispiass mia!

TONI- Altri tempi alura a sera şuan, an sera mia an rataplan cm ades. Quand am miteva in ghngheri a fava la me figura.

MAFALDA- Al so. La mal dşeva sempar la povra Carlota, li primi volti ca gneva ch. La dşeva: Sta atenta, veh, sta atenta che clom l l an galet! As capes: robi ad trentan fa.

TONI- Ah la Carlota

MAFALDA- Eh, la cugnada ad me sia Marieta. Av larcurd, neh?

TONI- Atarch! Lera na bela dona, an po casalina sat v, ma bela Quanti an, per, ch pas! E intant me a sun dvant an vec imbamb, gnanc p bun ad gruparum li scarpi A sares ura ca mures Ma min dispias veh ah, sa man dispias!

BAGAI- Ma s apena det che tant, par quel ca gud al mond

TONI- Al so, per an pos mia murir. Prema bisogna ca cata an

qualcun ca merita da lasrag la me roba Fin ch ho cat sul dla gent

che, cun la smania dereditar, tut al d i prega ca mra prest.

MAFALDA- Buna! St mo a vedar ca gh dla gent ca vingra la mort!

TONI- Ag n Mia star mal chag n!

MAFALDA- Chi, presempi?

TONI- Preşempi anca te, ca ta speri chat lasa quel par testament.

MAFALDA- D, as ved che la spiombşa da stanot lan v mia incor pasada! I vostar besi i nam fa propria mia gula!

TONI- Eeh a scarsava. E i me anv, al st quanti an l chi speta?!

MAFALDA- I vostranv?... Me cha sapia Ogni tant iv ven a catar e i pin ad premuri.

BAGAI- Supratut quand ag varş la cambra di salam !

TONI- I propria di bei scrucun!

MAFALDA- Per is preocupa. Quand a st mia ben i sempar ch.

TONI- Certo, basta ca ghabia al fardur o faga na scurşina ad travers, chi riva subit: lEletra da Mantua e chi atar du da Milan. I spera sempar chla sia la volta buna!... Ansi l s chi n incor riv!

BAGAI- Cardif chi labia sav?

TONI- I gha i infurmadur. Stanot subit i gha telefun: Cori, ve ş che a t siu a gh gn an culp.(Suonano) Ecu, i bele che ch.

BAGAI- (Mentre Mafalda esce dalla comune) A gh dli visiti. L mei ca vaga. St ben Toni e tanti auguri.

TONI- Ciau e vem a catar incora. (Bagai esce dalla comune)

MAFALDA- (Rientra) A gh na siura ca gha ad bisogn.

TONI- E chi sarsla?

MAFALDA- Cusa vriv ca sapia me?! An lho mai vsta.

TONI- Cusa spetat? Fala gnir dentar.

MAFALDA- (Affacciandosi alla comune) Prego, las cmuda pur.

SCENA SECONDA

(Toni, Mafalda e Italia)

TONI- (Italia entra. E una donna bionda sulla quarantina. Dallingresso si sofferma a guardare Toni con un misto di ansia e curiosit). La ma scusa sa nam lev mia in p, ma inc cun li gambi an sem mia tant a post Ma la vegna la vegna pur avanti, siura.

ITALIA- (Avvicinandosi lentamente) Non sono signora, sono signorina. Lei il signor Antonio Miraglia?

TONI- In persuna. E le, chla ma scusa, chi saresla?

ITALIA- (Lasciandosi cadere mollemente sulla poltrona) Il mio nome non importa. Sono venuta solo per vedere lei.

TONI- Par vedum me?! (Notando che Italia lo scruta) Eeh se propria lam vl guardar prego: la faga pur, sensa cumpliment Certo, l

stada furtunada: lam ved par casu; stanot umenti a mr.

ITALIA- (Ostentando emozione) Mi dispiace Meno male che ora la trovo in buone condizioni. (Continua a fissarlo).

TONI- (Imbarazzato) A sun an po strapas. Sla mes vest na volta, quand a sera pus magar, cun i cav negar, lera tuta nantra roba.

ITALIA- Non importa, mi piace guardarla anche cos.

TONI- As ved chl napasiunada dantichit ag pias i ruderi!

ITALIA- (Melodrammatica. Si alza di scatto) Ecco, ora tolgo il disturbo. Fra mezzora parte il pullman. E meglio che mi avvii.

TONI- A gh temp Putost: slam vres spiegar

ITALIA- Non c niente da spiegare: volevo vederla e ora sono felice. (Si avvia. Presso la porta si volge) Le dir solo un nome: Ermione, il candido fiore di Bengasi! (Esce)

TONI- Ma siura, ehi (A Mafalda che ha seguito la scena stupefatta) Ghet cap quel, te?

MAFALDA- Me, propria gnint!... Lha lumin un Chi saresal stu Elione?

TONI- Che Elione?

MAFALDA- Ma s, cal lquel chlha lumin.

TONI- Ma cushet cap? Lha mia det Elione, ma Ermione: l na dona.

MAFALDA- (Ironica) Dabun?! E chi ela?

TONI- Cusa vt ca sapia me?... Ma te, ca tat nintendi ad fisiunumii, at par mia che cla dona l la sa smeia an qualdun?

MAFALDA- Spet chag pensa Eh, insoma al saviv a chi las sumiglia? A la Celesta: la fila dal cugn dal cusin ad me padar.

TONI- Cusa ghentra la cugnada ad t siu?

MAFALDA- Ma quala cugnada?! A vho det la fila dal cugn

TONI- Ma s, quela chl Cusa vt ca minteresa a me?!

MAFALDA- A nal so mia cusa vinteresa. Am l dmand e me ho rispost.

TONI- (Suonano) Va a vedar chi gh. (Mafalda esce)

SCENA TERZA

(Pilade, Matilde e detti)

PILADE- (Da fuori) Mafalda, e alura? An gh p gnint da far, neh?

MATILDE- (Da fuori) Povero zio! Che sventura!... Cos, allimprovviso!

MAFALDA- Ma cusa dsiv?!... Al sta mei.

PILADE- (Entrando) Pusibil?! Ma se stanot(Imbarazzato) Siu, ma alura

TONI- Alura a s du bei stupidun. (A Matilde) Povero ziocos allimprovviso

MATILDE- (Agitata e confusa) Oh zio, mi dispiace.

TONI- A tin dispias?! Che spudurada! A ghin dispias cha staga mei e la gha anca al curagiu da dirmal in facia!

MATILDE- (Sempre pi confusa) Non hai capito Io credevo

TONI- Ho cap: tat cardev da catarum bele che dur, dastes in dla casa!

PILADE- (A Matilde) Pusibil ca tan sii mia buna ad diran na giusta?!

MATILDE- Ma io volevo solo

PILADE- Sentat l e parla quand a tal deghi me. (Matilde esegue) Siu, tal s che le l fata acs Dli volti las cunfond parch l timida. E po, at s, mia chla sia stpida, ma cusa vt mai, le lha studi e po lha sempar fat la maestra in meş a di putlet certi vertensi la nag i ha mia. Per lat vl ben, veh! Varda: le sempar lat lumina. Anca a latar d, al se cuşa dşevum par te?

TONI- A dşevuv i sequeris par via ca mra prest!

PILADE- Siu, at ghe sempar voia da scarsar La dşeva le: Pensa Pilade, nuantar a sem ch tti insiem e al siu, puvret, l l in cla caşlasa, sensa ninsun ca faga quel par l.

TONI- Ninsun? A gh la Mafalda chla nam fa mancar gnint.

PILADE- S, ma vt metar? La Mafalda l na gran brava dona, ma la n gnint dal t; in fin di cunt l sul na serva.

MATILDE- Non una del tuo sangue.

TONI- Cusa vt cham ninfrega da sanguv?! A so che quand a gho ad bisogn le l sempar prunta. Vuatar, invece, a s prunt sul par scrucar.

PILADE- Ma cusa dit? Al fat l che purtrop a stem luntan cusa vt ca pudema far? Sa ta stes darent a nuantar, la sares tuta nantra roba.

MATILDE- Certo zio, perch non vieni a stare con noi?

TONI- A Milan?! In napartament ad tre cambri cun tri putlet e na suocera?... Indu am mitiv a durmir? In dla vasca da bagn?!

PILADE- As capes ca gh poc post; per sat gnes te, a cambiares tut.

TONI- In che manera?

PILADE- Cat te chat gh li pusibilit, at pudres cumprar na bela casa granda a Milan, indu ag sia post par tuti E par semplificar li robi, at pudres intestarmla a me o ai me fii, che cs tan ghares gnanc p strolic.

TONI- Eeh, as capes E intant chag sem adr a pudres anca intestarat al sit e metar la t firma in sal cunt in banca Cusan dit, Pilade?

PILADE- (Trattenendo a stento lemozione) Uddiu, varda l an sacrifesi gros veh Per par te al fag luntera.

TONI- (Sarcastico) Veh nanu, ma par chi mhet tolt? Varda che me in

sla frunt an gho mia scret giocondo!

MATILDE- In fondo, zio, siamo gli unici parenti che hai.

TONI- Ma quai unici?! E lEletra indu la metat?

MATILDE- Ah, vero (Facendosi seria) Certo che lElettra

TONI- LElettra cosa?

PILADE- Val, Matilde, l mei chat taşi In fin di cunt l me cuşina.

TONI- Ecu, mia dirum gnint che me a stag ben listes.

PILADE- Per, sert robi in meş a la gent lan i a duvres mia dir.

MATILDE- Che farabutta! Certe affermazioni danno il voltastomaco!

TONI- Apunto; datu che al voltastomac al m bele gn abastansa stanot, l ca nam cunteghi gnint.

PILADE- S, per, te intant at se ch ninsun at cunta cusl capasa da dir cla dona l e magari tat pensi che le

TONI- Ho cap: dem tut e s-ciau, che sen a nam daspegn p.

PILADE- Quindas d fa a sem gn a Mantua. A lem incuntrada sota i portac: lera cun cal bun da gnint dAlvaro Al set cuslha det?

TONI- Eh, santem.

PILADE- Lha det clha cumpr la tuta e li scarpi da tenis par far alenament.

TONI- Lan fa ben? Sa fus pus şuan a ghandres anca me.

PILADE- S, ma al st parch lal fa? La sha det: Bisogna cham tegna in furma parch ho fat an voto: se cal pastament ad cal vec l al mr, tuti li matini, par an meş, a vag ad cursa da Mantua a li Grasii a impisar na candela davanti a la Madona.

MATILDE- Che schifosa! Mi sono vergognata di avere una parente cos.

TONI- Cusa vt ca sia? Sat saves cusla mha det le par vuatar du!

PILADE- Ad nuantar ?!... cusa plla dir clinfama l?

TONI- Veh, Pilade, l ura ca tag dag an tai!

PILADE- Uh, a pruposit ad tai The da saver che la smana pasada ho tai al salam e la copa ca ta she dat. A gheva a sena al capufesi, la s siura e soquanti atar.

MATILDE- E stato un trionfo: mangiavano come disperati!

PILADE- Al capo al pareva slu! A gho spieg tut, veh: ad te, ad la t casa, ad la t cambra di salam

TONI- Cla prupaganda l, sa tam la fav gnanca lera mei!

PILADE- Am prem ad far bela figura cun al capu. A par chag sia in gir dli prumusiun e tgnirmal bun a vl dir tant E alura

TONI- Alura a sem a li soliti: ho bele cap cum la va a fnir.

MATILDE- Veramente sono stata io che, presa dallentusiasmo e dalla smania di aiutare mio marito, ho invitato quella gente a tornare la

settimana prossima per assaggiare anche il tuo prosciutto.

PILADE- Siu, arm sbagli, ma urmaiVt ca faga bruta figura cun al capo?

TONI- Propria cuma pensava!... Ades, per, a ghares ad bisogn dan piaser.

PILADE- (Scatta in piedi) Pronti, siu. Cusa gh da far?

TONI- And a la stasiun dli curieri. Av guard ben dinturan: a gha da esar na dona in sla quarantina cun i risulin biond (Aggiunge alcuni particolari sullabbigliamento di Italia) A ghand darent e a ga dg chla vegna ch ca gho ad bisogn e chlas preocupa mia par la curiera che, casu mai, a la cumpagn vuatar.

MATILDE- (Alzandosi) E chi sarebbe?

TONI- Alura po sa saves chi l!

MATILDE- Come? Non sai chi sia?!

TONI- A va spieghi dopu. And, prema ca partsa la curiera.

PILADE- Va ben siu, andem. (Escono dalla comune)

SCENA QUARTA

(Toni e Mafalda ed Elettra)

TONI- (Chiama) Mafalda! Ve ch ca gho d bisogn.

MAFALDA- (Entra dalla cucina) Cusa gh?... San gh p i vostranv?!

TONI- Dopu i ve. Quand at gh temp, prepara an parsutin par Pilade; lha invit a sena al capufsi.

MAFALDA- Oh, che nuvit! (Suonano in maniera particolare) Questa l lElettra. As conos da la sunada. (Esce dal fondo)

ELETTRA- (Fuori) No, Mafalda, no sta mia dirum gnint; l tri d cha gho al presentiment. A mal santeva ca gheva da capitar la disgrasia E stamattina, quand i mha telefun, incor prema chi parles, a saveva bele quel chi gheva da dirum (Entra. E una signorina abbastanza anziana. Porta un pacchetto chiuso in malo modo. Accorgendosi di Toni che la guarda male) Ma Diu alura a n vera gnint! Siu, caru, alura ta st ben! (Si slancia verso Toni per abbracciarlo e baciarlo, lasciando cadere il pacchetto che si apre) E pensar che me am cardeva Cum l infama la gent! Quand i mha telefun a pareva propria che (Continua a baciarlo).

TONI- Lasa l ad basarum ca tam pituri tut la ghegna. Sentat e tasi an po. Spara al fi par quand at ghar dandar a li Grasii ad cursa!

MAFALDA- (Ha raccolto il pacchetto e ha tirato fuori un vestito da donna nero) Che bel vastidin chla s cumprada, signorina.

ELETTRA- (Con noncuranza) L an mudelin ca mha regal Alvaro; a

sun apena andada a ritiraral in dla boutique.

MAFALDA- Come mai lhala tolt propria ngar?

ELETTRA- Eh cara, sat saves stan al ngar l tant ad moda!

TONI- Me ho sempar sav che al ngar l ad moda par i funerai.

ELETTRA- Cusa tintendat da dir? Tan pensar mia che me

TONI- (Alzandosi faticosamente) Al pensi e come! Te at lhe cumpr stamattina sperand da catarum bele che prunt pral simiteri (Fa le corna) T, veh! Ma tat p metar al cr in pace, che anca sa crepi, at ghe poc da stimarat; a te a nat lasi gnint. Putost che lasarti a te, a i a bruşi tuti! (Esce barcollando a destra).

ELETTRA- (Scoppia a piangere) cu Al saveva chlandava a fnir acs.

MAFALDA- La staga mia drag valur. Al cambia parer des volti al d.

ELETTRA- Che fibra! Che resistensa!... Cal l as stra tti e i s besi chis indu i va a fnir.

MAFALDA- Ma le cusag manca? La gha al s lavur, an stipendi p che discret cusa vlla faras al sanguv catif par i miliun ad Toni?!

ELETTRA- Parch me an ghoi mia al diritu ad vivar la me vita, ad furmarum la me fameia cm tuti chi atri doni?

MAFALDA- Slan s mia incor spusada an ghar mia culpa s siu?!

ELETTRA- Ag lha la culpa! Fin chal na mr, Alvaro al na ma spusa mia.

MAFALDA- T da sentar che tacadi! A sares mei che Alvaro al mites la testa a post, invece da sperar in dli disgrasii ad Toni! Sal taches a lavurar

ELETTRA- Cusa dit?! Tan vurr mia che nom cm lu as meta a far an master qualsiasi?! Lu l vi a tratar cun dii artisti, cun gent ad lalta societ.

MAFALDA- An deg mia da no. Al me povar mar lera vi a tratar cun dla gent da poc,per tuti i d quel da metar in dla ramina al la purtava a casa. An so mia se Alvaro, cun tuta la s inteligensa e li s cunusensi, al posa far atartant.

ELETTRA- Tan vurr mia metar: Alvaro un uomo di classe. Sat les da sentar a parlar: che finesa! Che padrunansa! At p dir quel chat par, ma par me al mond al gh sul lu, al me Alvaro!

MAFALDA- E Alvaro chal sia! Cuntenta le, cuntent tuti

SCENA QUINTA

(Matilde, Pilade, Italia e dette)

ITALIA- (Da fuori) Con permesso.

MATILDE- (Da fuori) Si accomodi, lo zio laspetta. (Entrano con Pilade).

ELETTRA- (Forte) Oh, i riv anca lr!

PILADE- Sicur ca sem riv e prema ad te, seben ca stem luntan.

ELETTRA- (Accorgendosi di Italia) E cala l chi ela?

MATILDE- Glielabbiamo chiesto, ma non ci ha risposto.

ITALIA- Chi sono io non importa. Devo parlare col signor Toni.

MAFALDA- Las senta ch ca ghal vag a ciamar. (Esce a destra, Italia siede in disparte mentre gli altri conversano).

PILADE- Elettra, quand ca tas ve a catar?

ELETTRA- Prest. A vegn cun Alvaro a purtaruv i cunfet.

MATILDE- Oh senti: ho limpressione che i confetti, prima di mangiarli

ELETTRA- Cusa tintendat ad dir?

MATILDE- Visto che il matrimonio lo rimandate da 24 anni, credo di avere il diritto di dubitare anche per questa volta.

ELETTRA- Certo chl 24 an chal rimandi, parch me a voi esar sicura da far un matrimoni come si deve. An voi mia far la fin ca the fat te!

PILADE- (Polemico) Parch le, che fin hala fat?

ELETTRA- Tan vedi ca f la vita di pic Mia par ufendat, ma te, socialmente parlando, tan val gnint. In meş a quei ca cunta at se cunsider şeru: in sa gnanc ca tag sii. Tut quel chat se bun da far, l da vegnar ch dal siu a scrucar!

PILADE- Senti chi parla! Ma te chi at credat da esar: la concubina del Duca di Mantova? Tat se mesa cun al p gran bun da gnint ad tuta la provincia Basta dir chat f i straurdinari par pagar i s debit!

ELETTRA- (Feroce) Cushet det? (Aggredendolo) Varda che me at cav i oc!

MATILDE- Come ti permetti, brutta scrofa?! Toccalo, se hai il coraggio!

SCENA SESTA

(Toni e detti)

TONI- (Entra da destra con Mafalda, che attraversa la scena e va

in cucina) Basta! A nav vargugnev mia? (I tre smettono di

litigare) Varda che figura chim fa far davanti a di furaster!

PILADE- Me, siu, an vreva mia; l stada le che

ELETTRA- No veh, i st lr: i gha v al curagiu ad dir che Alvaro

TONI- S s, ho cap. Ades a las l subit, sen a va sbat fra e av cancel da lelenco di parent! Intant, par piaşer, and dadl, ca gho da parlar cun cla signorina ch e vuatar i robi chlin vinteresa mia. Su su, muviv! (Escono; durante la conversazione fra Toni e Italia si vedranno pi volte origliare alla porta. Anche Mafalda origlier dalla cucina).

ITALIA- (Avvicinandosi) Signor Miraglia, eccomi qua.

TONI- Cat, cuşa vlla chag dga: prema la mha incuriuş Ma las senta, prego. (Siedono entrambi) Sla cred, quand la mha lumin lErmione, a m gn in ment i an pus bei dla me vita. Che dona! Bela, pulida sempralegra!

E brava lera pran brava!

ITALIA- (Commossa) Certo: un animo nobile, sensibile.

TONI- E che fisic! Na bela mora, alta, slanciada, cun do cosci longhi chli pareva turlidi E al davanti?! La purtava di curpet stret ca pareva sempar chi ghes da s-ciupar. Quand las cavava ş

ITALIA- La prego, non ne parli cos: era una donna virtuosa e caritatevole, una vera santa! Non offenda la memoria di una morta.

TONI- Parch, la morta?... Na dona cs sana, cs pina ad vita!

ITALIA- E morta tre anni fa, allet di 78 anni, dopo aver espiato i peccati di giovent con una condotta di vita impeccabile, tutta dedicata alle opere di bene spirata fra le mie braccia.

TONI- Senti sul!... Ma le chi saresla? Na parenta?... Namiga?

ITALIA- Sono sua figlia.

TONI- (Turbato) Dabun?!... A nal saveva mia chla ghes na fila.

ITALIA- Non poteva saperlo. Sono nata dopo il suo ritorno in Italia. (Movimento di controscena pi intenso da parte di chi origlia alle porte).

TONI- Bene, cio male, parch am dispias chla sia morta. Ma le

ITALIA- Io sono qui per esaudire le ultime volont di mia madre.

TONI- (Turbato) I ultmi vulunt? Cusa sintendla ad dir?

ITALIA- Non voglio turbarla Preferisco non dirle nulla.

TONI- Ma no: a voi chla sa spiega!

ITALIA- (Melodrammatica, fa per alzarsi) La prego, mi lasci andare.

TONI- (Nervoso) Insoma, as vlla spiegar s o no?

ITALIA-E va bene. Lei padrone di credermi o non credermi. Poco prima di morire mia madre mi consegn una cosa: questa. (Estrae dalla borsetta una vecchia foto) Guardi.

TONI- (Osservando la foto) Ma questu a sun me, quand a sera şuan!

ITALIA- Certo. E dietro c il suo nome con una data: quella del suo ritorno in Italia. Si ricorda?

TONI- (Controlla) A marcordi s l vera.

ITALIA- Ebbene(Tira fuori la carta didentit) controlli: io sono nata quasi nove mesi dopo quella data.

TONI- Ma alura

ITALIA- Allora io sono sua figlia!

ELETTRA- (Irrompe spingendo via Matilde che le sta davanti e finisce lunga distesa) No siu, mia credag! L nimpustura!

PILADE- (Irrompe) La fa aposta! La serca dinganarat!

MATILDE- (Rialzandosi) Non sappiamo neanche chi . Non darle ascolto!

TONI- Cusla sta gatra? Ficanas chan s atar! Cumav siv permes?

PILADE- A lem fat par al t ben. Chil la simprufita ad te.

ELETTRA- S veh, l tta na machinasiun. (A Italia) An ghala mia vargogna a turmantar an povar vec chag resta s e no tri d da scampar?

TONI- (Fa le corna) Het cap che bel curagiu cham fa clatra ch!

ITALIA- Non vi preoccupate: me ne vado. (Fa per avviarsi) Volevo vedere almeno una volta mio padre. Adesso lho visto e posso ripartire. Mi dispiace solo di lasciarlo in mano a gentaglia del vostro stampo.

MATILDE- Come si permette?! Gentaglia a noi?! A noi che siamo persone per bene, che da anni e anni ci dedichiamo con disinteressato amore e profondissimo senso di carit cristiana allassistenza materiale, morale e spirituale di questo povero vecchio, ormai prossimo a entrare nel mondo dei pi. (Corna di Toni) Chi lei per permettersi di offenderci in codesto modo? Unavventuriera: ecco chi . Se ne vada, se non vuole che la cacciamo con la forza e non si ripresenti pi in questa casa.

TONI- (Con durezza) Te, par piaşer, li t predichi at i h dandar a far a chi povar putlet ca gha v la disgrasia da capitar sota li t sgrfi! Da ca mia tan mandi via ansun!... (A Italia) E te, mia badar a quel ca dis chi sumari ch Putost, dim cuma tat ciami.

ITALIA- Mi chiamo Italia Roma, ma tutti usano solo il primo nome. La mia mamma volle ricordare la sua patria che tanto amava.

ELETTRA- Italia?! Roma?! Ma varda: la gha al nom ad do vachi!

ITALIA- (Offesa) Come sarebbe a dire?

ELETTRA- Li do vachi p beli ca gheva ne nonu in dla stala, lis ciamava acs: una Italia e clatra Roma Neh siu ca tat ricordi anca te? Al tor, invece, as ciamava Impero.

TONI- (Brusco) La vt finir? Al n mia al mument. Cuntas quel, Italia; cumav la siv pasada, te e t madar in tti sti an?

ITALIA- Prima stavamo bene, ma poi le cose laggi cambiarono: perdemmo tutto quello che la mamma aveva accumulato. Dovemmo abbandonare la Libia e tornare in patria. Finimmo in un campo profughi vicino a Roma. Fu l che la mamma mor e in punto di morte mi rivel il segreto della mia nascita. In questi ultimi anni ho sofferto la fame e la miseria. Quante umiliazioni! Quante tribolazioni! E tutto per conservarmi degna e pura, come mi voleva la mamma.

MAFALDA- (Ostentando commozione) PovrItalia! L stada propria dasfurtunada!

TONI- PovrItalia dabun! Ma ades ag sun me e lItalia lan gha p daver paura. (A Italia) Ve mo ch, chat brasa. At se me fila!

ITALIA- (Lo abbraccia piangendo) Non osavo sperare. Grazie, padre mio: sei la persona pi buona del mondo ed io la figlia pi felice.

PILADE- (Agli altri) E nuantar a pudem andar a sculasar dli rani!

MATILDE- Quella svergognata ci ha fregati tutti!

ELETTRA- Ma parch? Parch siu ghet card acs, sensa prvi?

TONI- Parch le la gheva 'd bisogn dan padar e me dan fil. As sem cat al mument gist.

PILADE- Lan fnes mia acs! Dmatina subit am met a far li ricerchi ca gh da far. A vadr che me ag la cav a svargugnarla, cla falsuna l.

ELETTRA- Sa ghem da sperar in te, a stem fresc!

TONI- (Con voce affannosa) Am fa mal al stomac An senti p li gambi. Cur, cur ca stag mal! (Tutti accorrono) Stavolta a mri!

ITALIA- No, padre mio, stata lemozione. Stai calmo che passa subito.

MAFALDA- (Dalla finestra) Hei, Bagai Bagaiet! Cur! And a ciamar al dutur: Toni a sta mal dimondi Dşig chal vegna subit.

BAGAI- (Da fuori) Subit.A ghandem subit!... Dai, veh, taca cla motu l! (Si sente il rombo della moto che parte).

PILADE- (A Elettra e Matilde in disparte) Vriv mo vedar che finalment gn al sul anca in sli nostri fnestri!

MATILDE- Che intendi dire?

PILADE- A voi dir che putost che dopu l mei subit, prema chal faga in temp a cambiar testament e lasar tut a cla dona l.

ELETTRA- L vera. Puvret, se propria l la s ura (Guardando verso Toni) A gho paura che stavolta a nag la faga mia.

PILADE- Sperem al ben. Sperem chla sia la volta buna!

FINE DEL PRIMO ATTO

ATTO SECONDO

( Stessa scena del primo atto. Il pomeriggio del giorno seguente)

SCENA PRIMA

(Elettra e Alvaro)

ELETTRA- (E sola. Suonano; corre ad aprire) Entra amore, vieni avanti.

ALVARO- (Entra. E un uomo di mezzet daspetto altezzoso) E allora, mia divina, tutto bene?

ELETTRA- Tutto bene o tutto male: a dipend dai punt ad vista.

ALVARO- Presempi dal nostar?

ELETTRA- Dal nostar lan pudeva andar pes. Invece dal punt ad vista ad me siu l st an trionfo. In na mşa giurnada ag lha cavada a resuscitar do volti: ier not lera sul na bala chlha squas in pochi uri. Ier a meşd a gh gn an fat ados ca pareva chal ghes da spatinar Macch: quand riv al dutur lera bele guar! E, san basta ad quel, cun i utanta e p an chas cata in sal grupun, ag lha cavada anca a dvintar pap.

ALVARO- (Nervoso) Non parlare per enigmi, spiegati senza tanti giri di parole.

ELETTRA- Uffa cum at se narvus! (Rumore di passi a sinistra) A riva an qualdun; andem dadl. (Indica in fondo a sinistra) A ta spieghi. (Escono).

SCENA SECONDA

(Italia, Matilde e Mafalda)

ITALIA- (Entra da sinistra con Matilde e Mafalda) Si trattasse di un salame o di un pezzetto di formaggioma addirittura un prosciutto! Mi pare che abbiate preso la casa di mio padre per il paese di Bengdi.

MATILDE- Ma lo zio Toni, ieri

ITALIA- Ieri non oggi! Adesso ci sono io e voglio mettere un po dordine.

MAFALDA- Cum lha fat prest, signorina Italia!

ITALIA- Presto, per cosa?

MAFALDA- A imparar a far la padruna. Ier la pareva tta timidinainc, invece me, am par chla cora trop fort: an vres mia chla strabuches!

MATILDE- Io vado. Mi raccomando Mafalda per il prosciutto. (Si avvia).

ITALIA- (A Matilde che esce dal fondo) Non se ne parla nemmeno! Vieni, Mafalda, accompagnami a ispezionare il resto della casa. (Si avvia al fondo).

MAFALDA- Anca lispesiun ades! Neh, ca fema prest, parch me a gho di master da far e i tti me! Sa sha da vedar: tti sti doni ch riv, ag n gnanc na cham daga na man. I sul buni da dar dii urdan, da far dli babli e da litgaras tra lur. Li nas vda gnanca lurinal! (Esce dietro Italia).

SCENA TERZA

(Alvaro ed Elettra)

ELETTRA- (Rientra con Alvaro) Lu, chl sempar st cs difident, a cala l al gha card sbit. A pareva chal na spetes atar!

ALVARO- E inconcepibile! L na roba grave, ma grave dimondi!

ELETTRA- Cusas pl far? Pilade l part stamattina par Milan: al dis chal vl far dii indagini ma me an gho fiducia!

ALVARO- (Alterandosi) L p ad vint an ca tal srufiani e tan ghl mai cavada a farat slungar gnanc an sc! A ve cla dona l cun na futugrafia e dli babli e lav ciava tti in curva. Non vali nulla Elettra! Non sei capace di azzeccarne una!

ELETTRA- No, amore, non dire queste cose: lo sai che mi feriscono. Che culpa a ghoi me? Al so Alvaro che par te l an brt culp, ma bisogna frsan na ragiun. Cusa pudemia far cuntra al destin?

ALVARO- Ma qual destin?! A sun st me a ruvinarum cun li me man, quand am sun fid ad na dona urdinaria e ingnuranta cme te At ricordat? D su: at i a ricordat i nostar pruget?

ELETTRA- Am i a ricordi: il gran salone dellantiquariato.

ALVARO- Sicur; a vreva far ad Mantua uno dei principali centri mondiali del commercio antiquario. Con la mia eccelsa competenza e cun i sold ad t siu, avrei fatto grandi cose. E invece, dopo avermi fatto sprecare in uninutile attesa gli anni migliori della giovinezza, adesso mi fai capire che tutto finito.

ELETTRA- (Piangendo) Non dire cos. I soldi non ci sono pi, ma resta il nostro amore, pi grande che mai.

ALVARO- Eh no! I grandi amori i robi da şuan opur da gent cun tanti besi..

E nuantar, cara, an sem n şuan n siur.

ELETTRA- Ben, sal n mia an grande amore, al sar almen namur a met via! Limpurtant l ca sa spusema e po at vadr che li robi lis met a post.

ALVARO- Sposarci?! E hai ancora il coraggio di prospettarmi una vita squallida e miserabile accanto a una donna meschina come te?! Illusa! Mi hai fregato una volta non mi freghi pi!

ELETTRA- No, Alvaro, no! L vintiquatran ca ta speti, tan p mia lasarum acs Ta nal s che nuantar a sem n par vivar insiem?

ALVARO- (Sarcastico) Insiem ma cun i miliun! Sensa quei a sem n par vivar dastac ma dastac dimondi!

ELETTRA- (Disperata)Vigliac! Delinquent! At se sensa cr! Cun tt al ben ca tho vr cun quel cho fat par te! Ades tam pianti e me a sun bele vecia. Am toca darmagnar pta!... Propria me, che al matrimoni a mal santeva in

dal sanguv (In uno scatto di rabbia) Ma tan la pas mia lsa! (Afferra un paio di forbici sulla tavola e lo minaccia. Alvaro si ritrae spaventato) Me at cav i oc e po at sasni!

SCENA QUARTA

(Italia, Mafalda e detti)

ITALIA- (Entra con Mafalda) Insomma, la volete finire?!

MAFALDA- (Cerca di trattenere Elettra) Basta! La s bele che sfugada abastansa. Lam daga cli bagai l su da brava.

ELETTRA- No, lasa chag i a pianta in dal cr e po a nag fag p gnint!

MAFALDA- (Aiutata da Italia la disarma) A sun sicura! Quand la lha cup, cus ag vlla far incora ?!

ITALIA- (A Elettra che si accascia piangente su una poltrona) Disgraziata! Non hai rispetto per nessuno, nemmeno per mio padre che sta riposando. Se si fosse svegliato e avesse visto! Che umiliazione anche per lui, poveretto!

ELETTRA- (Subito rinfrancata, mentre Alvaro resta seduto in un angolo ancora scosso) Ma qual mio padre? Senti, carina, a l tag lhe data dintendar, ma cun me lan taca mia. Quindi cambia tono e giram a la larga, sat prem la salut.

ITALIA- (Inviperita) Vattene! Vattene immediatamente da casa mia!

ELETTRA- Fin a prva cuntraria cla casa ch l incor ad me siu e a pararum via lha da esar lu, mia te, belsa!

ITALIA- Certo, tocca a lui. Gli racconter quello che volevi fare a questo disgraziato (indica Alvaro) e ti caccer.

ELETTRA- Li gh sempar piaşudi li me matadi. Quand ta gal d, al sa spansa dal rdar.

ITALIA- Ti caccer e non vorr pi vederti, perch glielo chieder io Capisci? Io, che sono sua figlia!

ELETTRA- A voi vedar slam manda via me, ca sun s nvuda da quand a sun nada, par darat sudisfasiun a te, chat se s fila da ier matina.

ITALIA- Credi che abbia paura? Vado subito a chiamarlo. (Si avvia).

ELETTRA. A vegn anca me. A sun curiuşa ad sentar cuşal dis.

MAFALDA- (Sbarrando loro la strada) Ooh?! Ma indundev?

ITALIA- Da mio padre.

ELETTRA- Da me siu.

MAFALDA- An gh dubi! Al dorum e al las in pace. In quant a vuatri do, l mei chav deg na regulada, sen a ciam Bagai e av fag sarar in dal puler!

ITALIA- Come ti permetti?! Mi pare che tu non ti renda conto di chi comanda in questa casa.

MAFALDA- A nal voi gnanc saver chi ga cmanda. A so sul ca sun stfa: fin a ier ch a sa stava ben e in pace; vuatri a gh purt linferan!

ITALIA- Io devo parlare con mio padre. Non posso permettere che

MAFALDA- Ag lho det anca prema: le la s gaşada trop. Las meta mia tanti fantaşii par la testa: li robi i incor in alto mare. Me Toni al conos ben, al fa prest a cambiar parer; ier al gha fat tanti beli prumesi, inc, quand as deşda, chis cum al la pensa.

ELETTRA- (Sarcastica) Sas gh vult li sarveli par al vers giust, al pudres sas daşmang tut e an saver gnanc p chi t se!

ITALIA- Vorreste dire che mio padre pazzo?

MAFALDA- Pazzo?! Cal l l un da chi mat ca met in fila i san!

ITALIA- Siete perfide e maligne: dite queste cose per tormentarmi. Non temete: a tempo opportuno mi ricorder di voi.

ELETTRA- E me a marcurdar ad te: impustura ca tan se atar!

MAFALDA- (Precedendo Italia che sta per replicare) Oh, taches nantra volta? Ades vuatri do a va spart: le, signurina Elettra, par piaşer la vaga da Bagai e las faga cumpagnar a far la spesa. (Le allunga un biglietto) Ch a gh la lista. (A Italia) In quant a le, la staga ch a far cumpagnia al siur Alvaro e la serca ad tirarla an po su: al par an cicin cun la carsa!

ELETTRA- (A Italia) Me e te po as catem p tardi! (Esce dal fondo).

MAFALDA- (Uscendo a sinistra) Ecu, bravi: av cat p tardi. Basta ca la fnighi ad far dal caşin!

ITALIA- (Con alterigia ad Alvaro, seduto in disparte) Se ho ben capito lei sarebbe Alvaro, il fidanzato di quella cafona di Elettra.

ALVARO- Prego: lex fidanzato. Comunque la invito a non parlarmi di quella donna; non affondi ulteriormente la lama in una ferita gi cos atrocemente profonda.

ITALIA- Lama dunque tanto?

ALVARO- Mai amata!

ITALIA- Perch, allora, si era fidanzato con lei?

ALVARO- Cosa non si fa, mia dolce Italia, per un ideale?

ITALIA- Un ideale?!

ALVARO- Il grande ideale di tutta la mia vita, per il quale ho affrontato tanti sacrifici, tante privazioni E tutto inutilmente: quella scema di Elettra ha fallito e tutti i miei sogni sono svaniti miseramente.

ITALIA- Se non erro il suo grande ideale sarebbero i soldi di mio padre.

ALVARO- Fantastica!

ITALIA- Che cosa?

ALVARO- La sua perspicacia: lei mi ha capito subito.

ITALIA- Non mi stato difficile: quello lideale che ho sempre inseguito anchio e, quindi, so apprezzarlo negli altri Ora, questo mio grande sogno, sto per realizzarlo e mi dispiace sinceramente che ci avvenga a sue spese. Daltra parte questa la legge della vita. Nella ricchezza c posto per pochi sen che ricchezza sarebbe?

ALVARO- Quanta saggezza e quanta verit! Lei mi strazia e nello stesso tempo mincanta. E meraviglioso perdersi nella magica luce dei suoi occhi ed ascoltare le sue parole armoniose che spuntano come fiori di campo da quelle labbra di corallo carnose, sensuali Assieme a lei la vita vale la pena di essere vissuta, non con quella pazza isterica di Elettra.

ITALIA- Adulatore! Perch mi dice queste cose? Cosa cerca da me?

ALVARO- Cosa cerco? Nulla. So bene che non posso sperare Mi accontenterei di poco: vorrei vedere quel suo viso perfetto, da Madonna del quattrocento, illuminarsi in un sorriso; basterebbe per ridarmi un po di pace.

ITALIA- (Sorridendo divertita) Cos le basta?

ALVARO- Creatura incantevole e luminosa!(Fa per abbracciarla) Ti voglio.

ITALIA- (Respingendolo) Fermo! Stia al suo posto!

ALVARO- (Fingendosi scoraggiato) Capisco: le faccio schifo.

ITALIA- Oh no anzi

ALVARO- Il suo cuore appartiene dunque a un altro?

ITALIA- A nessuno, ma non mi fido: mi fa la corte solo perch presto erediter una fortuna.

ALVARO- Si capisce, anche per quello.

ITALIA- E dunque tanto cinico da dirmelo in faccia?

ALVARO- A che le servir il denaro, se non per cercare la felicit?

ITALIA- In un certo senso vero.

ALVARO- Ebbene? Quale maggiore felicit di avere me come compagno?

ITALIA- Lei ha una considerazione un po troppo elevata di se stesso!

ALVARO- No. Conosco le mie potenzialit: sono enormi! E le consacrer totalmente a te, perch ti amo Baciami! Nessun altro potr renderti felice.

ITALIA- Seduttore! S, baciami: sazia la mia sete damore! (Si baciano).

ALVARO- Ora tu verrai con me.

ITALIA- S, certo, anche in capo al mondo.

ALVARO- Ti porter a vedere un tramonto sul Po. In questa stagione stupendo! Vedrai lenorme palla di fuoco affondare lentamente nella pace sonnolenta del grande fiume e tingere di luce vermiglia il cielo, le acque, le sponde, i pioppi, i cespugli e i nostri corpi innamorati.

ITALIA- Oh s! Portami l.

ALVARO- Conosco una piccola spiaggia discreta e solitaria su un isolotto in mezzo al fiume. L saremo soli, potremo liberarci di tutti i ritegni e dare finalmente via libera alla passione che ci divora.

ITALIA- Meraviglioso!

ALVARO- Ti coprir di baci e se la mia bocca non baster, altre mille piccole bocche voraci completeranno lopera assecondando ferocemente la mia e la tua volutt.

ITALIA- Di che parli?

ALVARO- Delle amiche zanzare: proverai sensazioni nuove brividi indimenticabili!

ITALIA- S, lo voglio. Andiamo in questo posto meraviglioso, dove saremo finalmente soli: io, tu e le zanzare io, tu e il fuoco del tramonto! (Escono abbracciati dalla comune).

SCENA QUINTA

(Matilde e Bagaiet)

MATILDE- (Dopo un po entra dal fondo) Strano, non c nessuno. (Chiama verso la cucina) Mafalda!... Mafalda! (Nessuna risposta) Quella vecchia stralunata! Quando non se ne ha bisogno sempre fra i piedi a spettegolare; quando la si cerca introvabile. (Si affaccia alla finestra e chiama) Ehi, giovanottino!... giovanottino! Vieni qui che ho bisogno.

BAGAIET- (Da fuori) Mhala ciam me?

MATILDE- (A Bagaiet che entra) Ti ho chiamato perch cercavo la Mafalda.

BAGAIET- Sla sarcava la Mafalda, parch mhala ciam me?

MATILDE- Ho chiamato anche lei, ma non c.

BAGAIET- Ma sl dadl! (Indica la cucina) A lho apena vesta da la fnestra.

MATIDE- Impossibile! (Urla verso la cucina) Mafalda! Mafalda! (Nessuna risposta) Ecco: non c nessuno. Sei contento?

BAGAIET- Lal dis le chan gh ansun. (Chiama con calma) Mafalda!

SCENA SESTA

(Mafalda e detti)

MAFALDA- (Sbucando immediatamente) Cuşa gh?

BAGAIET- Ecu: hala vest chla gh?

MATILDE- (Seccata) Ma come?! Ti ho chiamata tante volte e non hai risposto. Lui ti ha chiamato una volta sola e sei venuta subito!

MAFALDA- Parch lu al mha ciam al mument gist, quand a gheva temp ad rispondar. Quand lam ciamava le a sera impgnada cun larost.

MATILDE- Ma almeno potevi

MAFALDA- Almen gnint! Sa bruşava larost, cusag davia da magnar stasira a tuti chi slapadur a uf ch riv in cla casa ch?

MATILDE- Vorresti dire che ti diamo fastidio?

MAFALDA- Fin par carit! Sul chag nho fin dsurvia di cav ad quistiun e ad sapel Inc po as gh şunt anca cal saltafos dAlvaro.

MATILDE- Ho visto, infatti, la sua macchina uscire dal cancello.

MAFALDA- Dli robi da televişiun! Lu, cum lha sav che leredit lera andada in fm, lha licensi subit lElettra e le lal vreva sbudlar cun cli forbas ch. (Mostra le forbici) Par furtuna ca sun rivada in temp.

MATILDE- (Ride) Ah ah ah! Questa buona! Ben le sta Ma allora mi parso dintravedere una donna accanto a lui Se non era lElettra, chi poteva essere?

MAFALDA- Mah?! Me a leva las ch cun la signurina Italia par via chla sarchs ad farag curagiu dop al spavent chleva ciap.

BAGAIET- Lag lha cavada.

MAFALDA- Lag lha cavada cosa?

BAGAIET- A farag curagiu: a i ho vest me intant chi parteva.

MAFALDA- Uh, dabun?! Cunta cunta

MATILDE- Ma allora era lei la donna in macchina!

BAGAIET- Atarch slera le! Leva da sentar quel chi dgeva. I m pas ad banda ca puleva la motu. I era tantu cs innamur chin s gnanca acort ca i a scultava.

MATILDE- Non mi dire

BAGAIET- Al dgeva Cuşa ga dgeval? Speta cam vegna in ment. Ah, ecu..

MATILDE- Non mi dire. (Bagaiet sinterrompe perplesso).

MAFALDA- Beh, insoma, cuşa ga dgeval? Va avanti.

BAGAIET- Ma la siura la seguita a dir non mi dire An so gnanc me

MATILDE- Oh, come sei ingenuo! Dicevo non mi dire cos per dire, ma invece devi dire.

BAGAIET- Le l na maestra: la sar sensatar acs. Alura andem avanti Dunca ma indu seria riv?

MAFALDA- Cum at la te longa! Cuşa ga dgeval stu benedet Alvaro?

BAGAIET- Cuma la ciamaval?... Al ga dgeva: Creatura bestiale no, bestiale no Mia cla parola l, ma nantra cas sumiglia.

MAFALDA- Ma vt chal la ciama bestiale, sal gh innamur?!

MATILDE- Avr detto celestiale; unespressione che usa sovente.

BAGAIET- Propria acs! Cumas cunos, siura, che le lha studi: lha cap subit! Al dgeva: Creatura celestiale, Sali, sta per scoccare lora della passione. Vieni: le zanzare ci attendono.

MAFALDA- Le zanzare?! Cusa ghentra li sansali?... Cushet po cap?

BAGAIET- No, no: ho cap ben. Tant vera che le la gha rispost: S, seduttore, portami alla tua spiaggia delle zanzare erotiche.

MAFALDA- Adiritura li sansali rotichi! Che mond! An gh p rispet par gnint! In sa p cusa strulicar.

MATILDE- Quel porco! Meriterebbe la forca!

SCENA SETTIMA

(Toni e detti)

TONI- (Appena entrato da destra; ha udito le ultime parole) Chi saresal stu porco? Set dre farum di cumpliment a me?

MATILDE- Oh zio, non mi permetterei mai. Si parlava di un altro, di un essere abominevole che ha ancora la spudoratezza di frequentare la tua casa.

TONI- T mar?!

MATILDE- Ma che dici? Pilade non Insomma, come potrei giudicarlo cos male?

TONI- Am cardeva Dli volti ca tat fus quistiunada cun l e chat ghes rabia sec Beh, e alura chi saresal al porco?

BAGAIET- La siura la parlava dal siur Alvaro.

TONI- Alvaro? Cushal cumbin?

MATILDE- Qualcosa di orribile, di cui mi vergogno a parlare.

TONI- (Credendo dintuire) Al t salt ados e lha sarc ad trat lunur?!

MATILDE- (Scandalizzata) Che dici?! Ad una donna come me non avrebbe mai avuto il coraggio di avvicinarsi!

BAGAIET- Ma no siura, la staga mia butaras şo cs; par un ca ghabia na gran fam, la pl incora far gula anca le.

MATILDE- (Stizzita) Non intendevo parlare di questo! Non riesco a capire se questo ragazzo sciocco o se lo fa per prendermi in giro.

MAFALDA- Cusa ghabia in dla testa chil, an lho mai cap gnanca me Ades, per, Bagaiet, l mei chat vag par i t master, sen t padar, quand al ve a casa at crida adr.

BAGAIET- A vaghi. (Avviandosi al fondo) An so gnanc me cusa mig tgn ch fin ades par gnint Buon giorno siur Toni.

TONI- (Mentre Bagaiet esce) Ciau e serca ad verag giudesi. (Sedendo) Che bruta roba chl la vecchiaia! L sinc minut ca sun in pe e am sent cumpagn ches sbalut di quintai tut inc. Bişogna cam senta par forsa. Me a gho lidea ad durar poc: cusan dit, te Mafalda?

MAFALDA- E longa cun sta spa! A durar fin ca n la vostra ura.

MATILDE- (Premurosa) Stai male zio?

TONI- A stag mal, ma mia cuma ta speri te. At f sensa metat dii idei par la testa: prema ad carpar a fag in temp a metra post li me robi e al me testament. A pruposit, indu ela me fila?

MAFALDA- Sl vera quel chi dis, a par chla sia andada in sla spiagia dli sansali rtichi, insiem cun Alvaro.

TONI- Cusa ghentra Alvaro cun lItalia?

MATILDE- Appunto di questo ti stavamo parlando: quel mostro lha sedotta dopo aver abbandonato senza alcuna piet la povera Elettra.

TONI- (A Mafalda) Dabun?

MAFALDA- Ma ehi, cs i dis.

MATILDE- E Italia non ha saputo resistere alle bieche profferte di quel demonio ha ceduto subito!

TONI- In quant a quel ag pos credar; slas sumiglia a s madar! In cli robi l lera na frana: bastava farg an siful chla mulava immediatamente.

MATILDE- Oh zio, con te oggi non si pu parlare: non prendi niente sul serio Preferisco andarmene. (Esce stizzita dal fondo).

MAFALDA- Certo chl grosa! Vostra fiōla las cumporta a cla manera l e vu a la tul in sal ridar. As fa mia acs a far al genitur!

TONI- Veh, a far al genitur ho tac apena ier: lasam almen al temp dimparar!... E Pilade e lElettra, indu ei?

MAFALDA- Pilade l and a Milan, ma prema ad sena al turna indr. LElettra l andada cun Bagai a far la speşa. (Rumore di frenata dautomobile) Ecu chi riva. (Esce dal fondo).

SCENA OTTAVA

(Mafalda, Toni, Bagai ed Elettra)

MAFALDA- (Fuori) Ghiv ad bişogn cav iuta?

TONI- (Fuori) No, ag pensi me. Indu la portia?

MAFALDA- (Entrando con Bagai, carico di sporte e pacchi) Pug tut in cuşina che dopu a la met a post. (Entrano in cucina).

ELETTRA- (Entra dal fondo agitata) Siu, siu caru ta st ben, neh? Ta st mei incō? (Scoppia a piangere rumorosamente).

TONI- Cusa ghet, anima turmantada? Pianşat parch a stag mei?

ELETTRA- Tlhai mia cunt? A sun na dona fnida an gho p ansun par me. Tag se armas sul te: bisogna ca ma sfga tec.

TONI- A t armas na bela risursa! D su: pianşat par via dAlvaro?

ELETTRA- (Tra i singhiozzi) Eeh.

TONI- At duvres ridar, mia pianşar. Credum: la n mia na disgrasia. The fat an tern al lot!

ELETTRA- La l na disgrasia, ma da cli grosi! Ades indu vaghia? Cuşa faghia? Urmai a sun vecia (Piange) Vintiquatran! Vintiquatran a gho pers adr! E ades armagn pta!... Uddiu, a preferires la mort!

TONI- Varda ca sun armas pt anca me e at pos dir che, in fin di cunt, la vita am la sun gududa listes.

ELETTRA- Te at se nom, l tuta nantra roba Me, invece

MAFALDA- (Appena rientrata con Bagai) An ghela mia incor pasada? La taca a dvintar na spa. Cusela sta disperasiun? Ah n di om al mond! Ag sar mia sul cla babla purtra dan bun da gnint l? Neh Bagai cag n di atar chi sares p che cuntent da tr na dona distinta cm lElettra?

BAGAI- Ag n! Di om pral dret, cun pochi babli, ma che i fat i a fa dabun.

TONI- Vresat dir che te at se un ad quei?

BAGAI- Cusa ghentria me?... Oh, as capes che nom al sun anca me; an sar mia tant şuan, ma na dona cham tules, a sares bun ad farla cuntenta.

MAFALDA- Ah s; la vostra povra muier la mal dgeva sempar che le, come mar, lera p che sudisfata, sota tuti i raport.

ELETTRA- (A Bagai) Alvem na curiosit: parch av dişi Bagai?

BAGAI- Parch al me destin l sempar sta quel ad na persuna sensa nom e sensa valur.

ELETTRA- Spieghev mei.

BAGAI- Alura bisogna ca cunta an po la me vita. Apena n, me madar lha pens: Speta cam daspegna ad cal bagai ch蔅 e la mha mul dlong a la riva dan fos.

MAFALDA- (A s) Eh, parch in alura an ghera mia incora i casunet!

BAGAI- (Continuando) I mha cat e a sun fn in nistitut.

ELETTRA- Dabun?! L tant cav cunosi, ma a nal saveva mia.

BAGAI- Apunto Li sr i ha pens ben da darum an bel nom e an bel cugnom e, cardend da far na gran roba, li mha fat registrar in Cumun acs: Giglio Profumato Giglio ad nom e Profumato ad cugnom.

ELETTRA- Lam par an bel nom delic.

BAGAI- Anca trop delic! Fin ca sun armas l dentar, gnint ad particular. Quand a gho vu quatords an i mha mes a lavurar da un ca gheva ad bişogn dan biulc. A capir che quand un al lavura tut al d in dla stala, a ciamaral Giglio, opur Profumato, a par quaşi da trl in gir. Al me padrun, quand lam ciamava, al nera mia bun da trategnas dal ridar. Me, cat, a mufandeva

ELETTRA- As capes: ninsun a gha piaşer chig rida adr.

BAGAI- Alura al padrun la las l ad ciamarum par al me nom e, datu cal nera mia bun da strulicar gnint ad mei, quand al gheva ad bişogn, lam

ciamava sempar bagai. Dopu ad lu ha tac i s fii, s muier e tuta la fameia. Me ho reclam soquanti volti, ma cusa vriv ca cuntes?... Pian pian a sun dvant Bagai par tuti. Al me nom a nal sa p ansun; dli volti a fag fadiga a arcurdarmal me. Quand am sun spuş, me muier i s mes a ciamarla la Bagaia e, quand n me fil, l dvant par tuti Bagaiet. Hala cap, signurina, cum l stada?

ELETTRA- Ho cap e av dighi ca ghi ragiun. A sha da vedar numas cm vu, pin ad vita e ca ragiuna cs ben, an verag gnanca an nom cm tti chi atar! A lho sempar det me che questa l na suciet marsa; al mond a gh sul dla cativeria e dlingiustisia Vard sul cusa m capit a me inc Che brt magun! An sun mia buna dingugnaral.

BAGAI- Su, su curagiu: i robi ca pasa. La vidr che prest lan cata nantar mei che cal l Beh, ades a vag a far an gir in dla stala. (Avviandosi al fondo) Buongiorno a tuti e scuş al disturb.

ELETTRA- Buongiorno Bagai ansi: buongiorno Giglio. E grasie ad li beli paroli ad curagiu. (Bagai esce. Agli altri) Cla dona l, indu ela?

TONI- Cla dona l l me fila e las ciama Italia Roma.

ELETTRA- E indu la andada?

MAFALDA- Mah?... An savres gnanca me(A Toni) D, l ura dla puntura. Su, su cas daspgnema, che umenti i tti ch a sena. (Lo prende sotto braccio) Andem.

TONI- Ela quela ca fa cs mal?

MAFALDA- (Si avviano a destra) No, l clatra; st mia preocuparuv.

TONI- Tam v inganar. L quela ca bruşa. An voi mia!

MAFALDA- Pochi foli! Ag n abastansa da caşin ch dentar. (Escono).

ELETTRA- (Rumore d auto in arrivo; guarda fuori dalla finestra) Uddiu, ma l incora ch! E le cuşa fala cun l? Indu i and?... Mamma cara: la lha baş!... Propria cun le al s mes, clinfam l! E ades i ve dentar par trm in gir, par farum murir da la rabia Bisogna ca faga lindiferenta, ca nag daga mia la sudisfasiun ad vedum dasprada Ma chi ch bun?... No, no, l mei ca scapa via. (Esce in fretta a destra).

SCENA NONA

(Italia e Alvaro, quindi Toni e Mafalda)

ITALIA- (Entra dalla comune con Alvaro) Facciamolo subito, amore, non indugiare; vedrai che ci dar la sua benedizione.

ALVARO- S, luce della mia vita, lo far.

ITALIA- Sediamoci qui. (Siedono e si abbracciano) Dammi una grattatina alla schiena: le zanzare ma lhanno devastata.

ALVARO- (Eseguendo) Lhanno fatto per il nostro piacere!

ITALIA- Sadico!... Tu hai saputo capirmi.

TONI- (Entra con Mafalda e li sorprende abbracciati) Ma varda!

ITALIA- (Alzandosi sorridente) O padre mio, come sono felice! Tu stai meglio e io ho una meravigliosa notizia da darti.

TONI- Ma va l!... Dit dabun?

ITALIA- Certo. Anzi giusto che a dirtelo sia Alvaro (Ad Alvaro) Su, alzati, parla liberamente, non essere timido.

MAFALDA- (A s) Timid?! A nho mai cunus an spudur cm cal l!

ALVARO- (A Toni) Me e lItalia, se lu l cuntent, arsum decis da spuşaras.

TONI- S?! Sam par cha na volta at mes fat la stesa richiesta par LElettra?

ALVARO- Ah ma quela lera tuta nantra roba.

ITALIA- Altri tempi, padre mio. Adesso ci sono io: tutto cambiato.

MAFALDA- (A s) Purtrop!

ITALIA- cambiata la tua vita; cambiata la mia cambiata anche quella di Alvaro. Non bello tutto questo?

SCENA DECIMA

(Elettra e detti, quindi Matilde e Pilade)

ELETTRA- (E entrata e ha udito lultima battuta) cambi anca la mia ad viti e la nam par mia na roba cs bela cumad d te!

ITALIA- Ognuno ha i suoi punti di vista. Sei pregata, cugina Elettra, di non intrometterti nei nostri discorsi.

ELETTRA- (Aggressiva) Cushet det? Me a mintrumti fin cam par!

ALVARO- (A s) Uh. Ch las fa fsa! (Ad Elettra) Elettra, la colpa di ci che accaduto solo mia; ti prego di lasciare in pace lei. Le nostre questioni le risolveremo poi, in un colloquio franco da uomo a uomo.

ELETTRA- Ma qual uomo e uomo?! Me, intant a sun na dona e te, p che nom at se na bestia: par la precisiun an gugil!

MATILDE- (Entra dal fondo con Pilade) Ecco, guarda, sono tutti qui.

TONI- Buna! Ades a sem al cumplet.

MAFALDA- Uh, ca vaga a pruntar la sena/Va in cucina).

ALVARO- Vt da Milan, Pilade?

PILADE- S, a sun and a catar an me amic e insiem em fat na scuperta.

ELETTRA- Het fat na scuperta?! E me ho fat an trist, al siu lha şug a urbigin, invece lItalia e Alvaro I ha fat an scupun!

MATILDE- (Infervorata) Figurati se andato a Milano per giocare a carte. Si tratta di ben altra scoperta. Racconta, Pilade, racconta.

PILADE- Dunca Te, siu. Tarcordat cumas ciamava clErmione chat luminav ier?

TONI- Cumas ciamava lErmione?... Cat Ermione las ciamava.

PILADE- E al cugnom?

TONI- Mah Chis po slam labia mai det? At s, a n mia ca parlsum dimondi ad chi fat l A ghevum di atri robi da far. A so che dorigine lera mantfana anca le: la parlava al dialet cm nuantar Di parent ch la nag neva mia, parch la s fameia la sera trasferida tta in dlAgro Pontino e dadl lera partida par la Libia.

PILADE- Alura at fag vedar quel. (Estrae dalla tasca un biglietto) Questi i i dati ad nascita ad la nostra cara cugina Italia. Me e al me amic detective a ghem v da tribular, ma ag lem cavada.

ITALIA- Se ti occorreva il mio atto di nascita, bastava chiederlo: ce lho nella borsetta.

PILADE- S? Ma me a gho anca di atri nuvit che l lin gh mia. Spiegat mo. Te tat ciami Sprocacci Italia Roma di NN e di Dosolina.

TONI- Ahan?!.. E chi la sta Dosolina?

ITALIA- Ma come, padre mio, non lo sapevi? Dosolina era lei, la mia povera mamma. Non te laveva mai detto che si chiamava cos?

TONI- Me cham sapia, la mha sempar det chlas ciamava Ermione.

ITALIA- S, ma vedi Ermione non era il suo vero nome.

ELETTRA- No, al lera. Te tan se fila n dlErmione, n dal siu!

ALVARO- Cusa dit?! Li doni ca pratica cla prufesiun l, quasi tuti lis cambia al nom. Las ciamava Dosolina, ma lan gheva mia piaşer che i s client il saves; alura las fava ciamar Ermione: lera al s nom darte al s nom ad battaglia.

MATILDE- Zio, son tutte storie. Non credere a questi infami!

ITALIA- Padre mio, vedi che queste persone sono contro di me, contro di te, contro il giusto ricongiungimento di un padre e di una figlia Non dobbiamo permetterlo. Mandali via e saremo felici.

PILADE- Chis che bela felicit! Te, le e Alvaro! Cum ig lha cavada a farat far testament a s md, it fa fra subit!... Ma a neva mia fn. (Mostra il biglietto) Ch a gh anca i dati ad dla Dosolina. Te, siu, tev det chlera mantfana, neh?

TONI- Am par che i s i dasvgns dal Tablan.

PILADE- Alura come mai la rişulta nada a Comacchio, provincia di Ferrara?

ITALIA- (Pronta) La famiglia di mia madre si spostava spesso in cerca di miglior fortuna. Era nata nel ferrarese, ma si trasferirono a

Tabellano quando aveva pochi mesi di vita. Per questa parlava il vostro dialetto, che io comprendo benissimo, appunto perch abituata a sentirlo da lei.

ALVARO- (A Pilade) Ecu la t gran scuperta: lera tut fum e gnint arost!

ELETTRA- No. Pilade lha purt dli prvi ca cunta. Li foli a i a dş te e

le; ma stavolta al siu al nag casca mia!

TONI- Ah no, an caschi mia: a sun sant!

ITALIA- Padre mio, continuano ad offendermi: cacciali via, ti prego.

PILADE- L mei cat la par via le, cun cal prufitadur dAlvaro.

ALVARO- Senti chi parla! Propria te, chat se al re di rufian!

PILADE- (Minaccioso) Veh, varda che me at moli du gramun in sal muş!

MATILDE- (Mentre i due stanno per venire alle mani e Toni cerca di tenerli divisi minacciando entrambi col bastone da passeggio) S, picchialo, Pilade, non merita altro!

MAFALDA- (Entra dalla cucina e urla) La sena l prunta!

ALVARO- Ah!... Alura andem. A turnarem in sl argument p tardi.

TONI- No, la Mafalda la s sbagliada: la sena par te la n mia prunta. (A Pilade) E gnanc par te e gnanc par tuti vuatar!

ITALIA- Padre mio, non capisco.

TONI- Semplice: sa vr snar and a lustaria, parch me an van dag mia.

ITALIA- Ma io credevo

TONI- Te, cara, va ben chat se me fila, ma tam par trop smaniuşa. At v ca manda via i me 'nv e lur i vl chat manda via te Av cuntenti tuti: and! E sa st mal par al testament, av deghi ca nho incor decis gnint Ag pensar a sura da dman in avanti. Limpurtant l chan gnig p a rumpum li scatuli: a catarsuv sempar la porta sarada. Su, partensa! Ognun par al s destin. A vaspeti tti ch, dop mort, par al funeral. (Titubanti, uno alla volta, se ne vanno. Resta solo Mafalda che si avvicina a Toni) Senti, Mafalda, senti che pace! Che silensiu! Ag neva propria ad bisogn.

MAFALDA- I fat ben. A par da sar in nantar mond!

FINE DEL SECONDO ATTO

ATTO TERZO

(Stessa scena; la porta di fondo a sinistra lascia intravedere parti di addobbi e arredi funebri. Mafalda, vestita a lutto, e Bagaiet sono seduti in silenzio).

SCENA PRIMA

(Mafalda, Bagaiet, Bagai, Elettra, Pilade, Matilde, Italia e Alvaro)

BAGAIET- (Campanello; corre alla finestra.) ura?

BAGAI- (Da fuori) At p verşar: i gh tuti.

BAGAIET- (Corre alla comune) Prego accomodatevi. Scuş sa vho fat spetr, ma l na dispuşisiun dal povar siur Toni. (Entrano e Mafalda porge loro la mano. Per ultimo entra Bagai).

ELETTRA- Ben ma anca an mandar a dir gnint a cla manera l

PILADE- A sem pas par piasa e an ghera gnanca fra i murtri!

MAFALDA- L nurdan preciş; al lha mes anca par iscrt. (Apre un foglio e legge) Lannuncio deve essere dato solo a funerale avvenuto. Saranno invitate, a titolo riservato, le seguenti persone e po a gh i vostar nom. Dopu a gh di atri dispuşisiun par al funeral, i fiur e via discorendo. Sa vr av leşi tut.

ITALIA- Per me non necessario: mi fido.

MATILDE- Ci fidiamo anche noi, vero Pilade?

ALVARO- I funerai, quand ghi?

BAGAI- Inc, a li tre in punt. (Indicando la porta a lutto) Se intant av vr cumudar: al mort l l. (Entrano alla spicciolata con Bagai. Italia e Alvaro escono quasi subito).

ITALIA- Avete pensato bene di chiudere la cassa: ci avete evitato uno spettacolo poco piacevole.

BAGAIET- Nuantar a nem pens propria gnint. L riv cs da luspedal.

ALVARO- (A Mafalda) Oltre quel foglio, non ha lasciato altro di scritto?

MAFALDA- (Mentre tornano Pilade e Matilde) Me, cham sapia

ALVARO- Ma come?! E al testament nv? Ot meş fa, quand al sha par via sensa gnanca dras da sena, leva det

MAFALDA- Me dal testament an so gnint. St quel, te Bagaiet?

BAGAIET- Cusa ghentria me?

MAFALDA- Ultmament tal purtav semprin gir. A n mia che na qual volta at labii cumpagn an so mia

ITALIA- Per esempio da un notaio?

BAGAIET- Mai and dal nudr. Al cumpagnava in caf o al cine Soquanti volti l and a vedar la partida A lho cumpagn spes anca in cit, ma dal nudr mai.

MATILDE- E che andava a fare in citt?

BAGAIET- Second Dli volti landava a far speşa o a vedar an qual spetacul Dli volti landava a catar na fameia

PILADE- Quala fameia?

BAGAIET- Beh, mia propria na fameia Me al cumpagnava davanti a na porta, lu al sunava e a gneva a verşar na siura ben msa, tuta soridente; e lu landava in caşa cun le.

ALVARO- Alla sua et?! E cusandavla far?

BAGAIET- Ah ben, questi i robi chan gho mai dmand. Dli volti, dop dan bel ps chlera dentar, la siura la gneva in sal balcun e lam ciamava su anca me (Rientra anche Elettra) par magnar na pasta o bevar an bicirin. Propria na dona ad cr: lam fava tanti cumpliment!

ITALIA- Disgustoso! Frequentare certe donne alla sua et! Era un

vecchio corrotto e vizioso. (Bagaiet entra nella camera del morto).

MAFALDA- Senti clatra ch cum la parla ad s padar!

ELETTRA- Che ben! E pensar che sat se gnuda al mond, l propria parch lu al frequentava certi doni!

MATILDE- vero; il tuo ragionamento, cara Italia, mi pare alquanto ipocrita. Per le buone norme della moralit

PILADE- (Interrompendola) Lasa star li predichi in sla moralit ad me siu (Ridacchiando) Alura, a quanto pare, di testament a nag n mia.

ELETTRA- E cusa gh da rdar?

PILADE- Cumat se cuiuna! At duvres rdar anca te.

ELETTRA- Chis che voia ! Dadl a gh me siu mort. Lera vec, l vera, ma in fin di cunt l un dal me sanguv; a la me manera a gho sempar vr ben.

PILADE- Cusa ghentra chi fat l?.. (Indica Italia)Chil, par la lge, cun al siu la n gnanc parenta, parch al na lha mai ricunusuda. Sal nha mia fat testament a rdita i parent p prosim cha sarsum me e te.

ITALIA- Non pu essere che si sia dimenticato della sua unica figlia.

ELETTRA- Par limpustra chat se, a sares sul al t mrit.

ITALIA- (Inviperita, quasi aggredendola) Questo troppo!

BAGAI- (Appena rientrato) Basta! Gnint quistiun! A gh an mort in caşa. E prema ad murir al mha det: Ricordat, Bagai, se an qualdun ad lalur al fa dal caşin, te brancal par i stras, dag na psada in dal cul e sbatal fra. Quindi

ALVARO- Buono a sapersi: ho capito lantifona Ma, per caso, non ti ha parlato anche del testamento?

BAGAI- Al testament? Ma s na volta l gn in dla stala ca sera dre mnşar. Al dis: Al st che ier ho fat un testament Spta: cumeval det?

ALVARO- Olografo?

BAGAI- Propria. Insoma al leva fat da par lu. Tant vera ca gho det: Parch andev mia dal nudr? E lu al mha rispost: No, a voi che prema ad saver cum l andada chi, scuş ma a ripet li s paroli chi bun da gnint l i tribla an bel pes.

MATILDE- Che significa?

BAGAI- A significa chal lha lug e, sav prm, ag l da sarcar.

MATILDE- Ecco: si prende gioco di noi anche dopo morto.

PILADE- Ma an thal anticip gnint? An thal mia det presapoc, a chi

BAGAI- Ag lho gnanc dmand. Al mha det sul ma forse al scarsava Al dis: Qul a tho las anca a te e t fil; per at mhe da prumetar na roba Cosa? a fag me. Che tarmagn ch a tgnar adr al sit e a li bestii, parch a gho paura che lalur im manda tut a cul ins.

ELETTRA- P che giust. E v, Giglio, cusa ghiv rispost?

BAGAI- A gho parl ciar: Se quel ca rdita l na persuna simpatica e la man, p che luntra, ma sl ninfi e narugant che in meş a vuatar, scuş sa val dghi, ma ag n an bel pochi alura a tg su al trot di pit e a vag cm an flstar.

ALVARO- Tutte quisquiglie! Ads limpurtant l catar al testament.

PILADE- Te, Mafalda, indu as cunsigliat ad guardar?

MAFALDA- Cuiomsi ch a gh qutordas cambri, p i rstic, la cantina, al granr, la stala, al stalet, la barchsa, al pulr Al pl sar in qualsiasi post.

ITALIA- Coraggio: cominceremo dal salotto, poi passeremo alle camere da letto. (Parte a destra seguita da Pilade, Alvaro e Matilde).

MAFALDA- A marcmandi chan lasg mia tuta la roba a ravaiun.

MATILDE- (Mentre gli altri escono, a Elettra) E tu non vieni?

ELETTRA- No. Bişogna che an qualdun a staga ch cun al mort.

MATILDE- Fa un po come credi. (Esce a sua volta).

ELETTRA- (Avvicinandosi a Bagai) Scultm an po, prema, quand a dşeuv che in meş a nuantar ag n ad ghigns, ad chi parlauv?

BAGAI- Far di nom a n mia bel, comunque ad simpatic dabun a gh na persuna sul.

ELETTRA- E chi saresla sta persuna?

BAGAI- An gh dubi chal dga. Am vargogni.

ELETTRA- Par caşu an sar mia me?

BAGAI- Ecu cusa vlla chag dga le lam par na dona p genuina, p sincera. E po: quand la parla, quand las mv, quand la fa boca da rdar la gha tantu an bel qul che me a mincanti.

ELETTRA- Dabun?... Che bei cumpliment! Grasie. Alura a gharesuv piaşer ca fus me a reditar?

BAGAI- Sicur; me a resti ch sul se al sit al gharmagn a le.

ELETTRA- Ma anca san rditi mia, che urmai a nam fag gnanca p dii illuşiun, a n mia det ca nas pudema mia vedar listes na qual volta.

BAGAI- Magari! (Confuso) Che bel fat ca sares!... Beh, ades me l mei ca vaga a vedar cli siuri l sli gha ad bisogn.

ELETTRA- Che siuri?

BAGAI- Queli ca gh in dla stala: li vachi. Stamattina prest a i ho sarvidi a puntin; per, sa vag a far an gir, li gha piaşer.

ELETTRA- A gnirem anca me; am piaşres pran tant vedar al vostar lavur.

BAGAI- E me a ghal fag vedar p che luntra. Andem. (Escono dal fondo).

MAFALDA- (In disparte ha seguito la conversazione) Het cap lElettra?! Chis chlan sia la volta buna anca par le! (Entra in cucina).

SCENA SECONDA

(Bagaiet, la vecchia e Mafalda)

BAGAIET- (Suonano. Esce dalla camera ardente e va ad aprire) Buon giorno. Ghala ad bişogn?

LA VECCHIA- (Fuori) Chal ma scuşa, al siur Toni l in caşa?

BAGAIET- (Rientra seguito da una donna molto anziana abbigliata con uneleganza piuttosto strampalata) Par inc l in caşa, ma sla gha ad bişogn ad lu, a gho paura chla sia rivada tardi.

LA VECCHIA- (Accorgendosi degli arredi funebri) Oh Signur! l lu che..?

BAGAIET- Propria lu. Ierdl l mort e inc ag fem al funeral.

LA VECCHIA- (Piangendo sommessamente) Puvarin!.. E me cho fat tanta strada ca gheva cs voia ad vdal! (Entra nella camera ardente, mentre Bagaiet va in cucina per uscirne subito con Mafalda. La vecchia ritorna sconsolata) Scuş: as pl mia verşar un puctin la casa? Sul chal posa guardar an mument.

BAGAIET- No. As pl mia: l stada sigilada par urdan dluficial sanitari.

LA VECCHIA- Che pc! E me ca sun gnuda fin da Roma

MAFALDA- la na roba ad premura? (Bagaiet entra nella camera ardente).

LA VECCHIA- Oh no:na roba impurtanta sul par me Ma le, la ma scuşa, la s muier?

MAFALDA- A sun la governante. Toni al na s mai spuş.

LA VECCHIA- Am limmaginava: lera trop salvadag par faras na fameia!

MAFALDA- Ah ma lal cunuseva ben!

LA VECCHIA- Eh, robi ad tanti an fa, quand a serum şuan.

MAFALDA- Las senta ch. Slam vl dir a me par quel ca pos.

LA VECCHIA- (Sedendo) Grasie ma a gho vargogna: l na stupidada.

MAFALDA- Sl gnuda fin da Roma, as ved chla n mia po tant na stupidada. Lam dga tut, cumpagn chal fus ch lu a scultarla.

LA VECCHIA- Ecu me, a Toni, tanti an fa, a mag sera tacada dimondi; a sera innamurada Mia ca pretendes un matrimoni o robi dal genar fin par carit; me a sera quel ca sera an so mia slas rend cunt

MAFALDA- Atarch sam rendi cunt: robi sui La vaga pur avanti.

LA VECCHIA- Quand l part ho pianş tant, ma a lu an gho fat capir gnint. Am sun fata lasar come ricordo na bela futugrafia. Sla saves cumam la tgneva cara: tuti li siri ag dava an başin.

MAFALDA- Ma senti!.. Lam par mia na fola nva.

LA VECCHIA- pas i an; l in Africa li robi i cambiadi e ho duv turnar in Italia. A sun andada a fnir in un campo profughi e dopu am sun sistemada in napartamentin a Roma.

MAFALDA- La gha v na vita pina daventuri.

LA VECCHIA- Eh, sa ghes da cuntrgli tuti!.. Beh, la futugrafia dal me Tugnin ag leva sempar cun me ma lan pas, impruvişament l sparida.

MAFALDA- La futugrafia?!.. Ma a chi pudevla far gula?

LA VECCHIA- L quel ca deg anca me; forse al dispet ad na qualdna ca gheva rabia mec Sla saves che dispiaşer!

MAFALDA- Am limmagini.

LA VECCHIA- Am pareva cham manchs tut e, datu ca saveva chal stava in cal paes ch, am sera decisa a gnir a dmandarag nantra futugrafia E invece, varda sul cuş suces An pudresla mia catarmla le, na futugrafia dal me Tugnin? La sares nopera santa.

MAFALDA- Atarch sag la cati! Ma le la nas ciamar mia , par caşu, Ermione, il candido fiore di Bengasi?

LA VECCHIA- (Sorpresa) Ma cuma fala a saveral?! Alura Toni as ricurdava ad me? Al mha lumin dli volti?

MAFALDA- Se tuti li volti che ch dentar i lha luminada, ag fus siful i ureci, a stura la sares surda! (La vecchia piange) Beh, ades cuşa gh da pianşar?

LA VECCHIA- Ma parch lu al sarcurdava e me a sun ch e a nal pos gnanca vedar. (Piange).

MAFALDA- Su su: curagiu a nas sa mai

LA VECCHIA- Come, a nas sa mai?

MAFALDA- A nas sa mai che un giuran a rivg a incuntraruv (indica il cielo) las Ben, ades lam dga mo parch s fila la sha dat dintndar che le lera morta?

LA VECCHIA- La ma scuşa, ma a nho cap gnint. La fila ad chi?

MAFALDA- S fila ad le, siura.

LA VECCHIA- Ma me di fii an nho mai v.

MAFALDA- Questa l grosa! La ma speta ch un mument. (Corre nella camera ardente e ritorna subito con la foto) A ga scumt chl questa!

LA VECCHIA- Propria! (La bacia) Caru, al me Tugnin, quant ben!.. Ma cumhala fat a rivar ch?

MAFALDA- Lan cunos mia par caşu, na certa Italia Roma Sprocacci?

LA VECCHIA- L stada le, cla svaşta ad na buşiadra l! A gho sempar v al suspt.

MAFALDA- E chi la?

LA VECCHIA- L na ca fava anca le al me master, fila ad na me amiga morta temp ad gura. Lera cun me al campo profughi e po lam gneva a catar anca a Roma E dopu l sparida a limpruvis.

MAFALDA- Dopu a ga spieghi. (Squadrando la vecchia) Prema l mei che A vegn subit. (Va in cucina, mentre la vecchia ammira e bacia la foto. Ritorna con una pastiglia e un bicchier dacqua). La tga cla pastiglia ch.

LA VECCHIA- (Stupefatta) Parch? An sun mia malada.

MAFALDA- Al so; e an voi gnanc chlas mala! Ghala paura ca la velna?

LA VECCHIA- Ma am psia fidar?

MAFALDA- Sa ghes ufrt an bicirin, aresla rifiut? No E me, invece, a ghinşibs na pastiglia che, oltre tut, lag fa ben; al bicirin, invece, al pudres farag mal.

LA VECCHIA- L la prema volta cham capita. la nuşansa dad ch?

MAFALDA- I li pastigli ca dava al s Tugnin, quand lera agit. Slan cta mia l come chlag faga nafronto a lu.

LA VECCHIA- (Titubante) Se propria linsst A sun ospite a ca sua e an voi mia farum cumpatir. (Prende la pastiglia).

MAFALDA- Brava! Ades la vegna dadl cun me ca sa spieghem ben. (La vecchia si alza e la segue in cucina).

SCENA TERZA

(Bagaiet e Mirella, quindi Mafalda)

(Dopo un po suonano di nuovo. Bagaiet attraversa la scena per aprire, ma incontra Mirella che gi entrata).

MIRELLA- (Ragazza molto giovane, aspetto trasandato, sguardo spaurito; porta in braccio un bambino lattante) Che bella la moto che c fuori! tua?

BAGAIET- mia.

MIRELLA- Mi porti a fare un giro?

BAGAIET- Parch no?! Ma te chi set? Cuşa vt?

MIRELLA- I mha det che me sia la sta ch. la le ch mort?

BAGAIET- Le, no ad sicur, parch al mort l nom.

MIRELLA- E me sia Mafalda indu la?

BAGAIET- Ah, la Mafalda ades a la ciam. (Chiama verso la cucina) Mafalda Mafalda!... a gh na ragasa chav serca (Nessuno risponde) Lan gh mia. Gnint paura: sntat l che umenti la riva, t sia.

MIRELLA- L mia propria me sia; l la sia ad me madar A gho fam.

L da ier a meşd chan magn mia.

BAGAIET- Cat an so gnanc me La n mia ca mia, questa.

MIRELLA- Dai, vam a far an panin: a nin pos p.

BAGAIET- Beh, l an caşu demergensa. A vag a vedar sa cat qul. (Entra in cucina mentre Mirella culla il bimbo che piange).

MIRELLA- At gh fam anca te. Umenti la sia las d da magnar. (Il bimbo smette di piangere).

MAFALDA- (Dalla cucina) Cuşa suced?

BAGAIET- (Dalla cucina) Vostra 'nvuda la gha na fam chla nag ved p.

MAFALDA- (Dalla cucina) Ma quala 'nvuda? Speta ca vaga a vedar. (Entra) Eeh ! Ma te at se la Mirela, la fila dla Silvana ma cal putin l..?

MIRELLA- mio. Ha due mesi.

MAFALDA- Cara, ma cuş suces? Cuşhet cumbin?

MIRELLA- Par piaşer mia mandaram via. An so p indu 'ndar.

MAFALDA- E t padar e t madar? L tri an chan so gnint. A so sul chi sera spart Vdat che beli robi, quand i genitur i divis!

MIRELLA- Veramente fin chi era divis li robi i andava abastansa ben; i era tranquii, i gheva la s libert e me am la pasava discretament. I guai i cuminci quand i ha decis da metas insiem incra, second lur par al me ben; i and dacordi du mş e po i ha ripres a litgaras, tut al d lera cla musica: o chi vuşava o chi gheva an metrad mus. Me in caşa an pudeva p reşistar Ho cuminci a star fra a la sira cun i me amic Ag nera an qualdun ca tuleva dla roba chandava mia tant ben. Acs par curiuşit ho vr pruvar anca me e dopu ho seguit. ( rientrato Bagaiet che ascolta con interesse).

MAFALDA- Adiritura! Anca drugada at se!

MIRELLA- (Continuando) Quand a gho v daşdot an, finalment am sun daspgnada di me genitur e a sun andada a vivar cun do me amighi. I meu alura i s riten lbar: le l andada a Turin cun al s murus e lu l and via a lavurar cun nimpresa in dal Quatar Dop soquanti mş a sun armaşa incinta, la fabbrica indu a lavorava l falida e la padruna ad ca la sha sfrat parch an pagaum mia laft, Li m capitadi tuti, Comunque ag lho cavada a far la cura par dişintusicarum L bele che st o ot mş chan tg p gnint.

MAFALDA- Sl vera at se stada brava. Va avanti.

MIRELLA- Dopu n al me putin, ma lera picul a al gha v ad bişogn ad lincubatrice. Acs i sha tgn a luspedal. Per a latar d ninfarmera la mha det che, sicome ca sera na drugada e an gheva p n casa n lavur, i era dre ch mal vreva tr par metal in nistitt. Ma me an voi mia chi mal porta via e alura, cum i mha det che urmai al stava ben, a sun scapada via.

MAFALDA- E a t gn in ment da vegnar ch da me?!

MIRELLA- S, par piaşer iutam, sen an so p indu 'ndar.

MAFALDA- Cuma vt ca faga? At ved anca te che

MIRELLA- At ghe na casa tantu granda; an ghl mia an cantunsin? Me a lavuri, at iuti Tem sul an poc, che si ve a sarcarum, i veda ca sun sistemada e ca pos tegnar adr a me fil At se sempar stada cs buna!

MAFALDA- At se anc capitada al mument men indic. At ved cusa gh in gir. (Il bimbo si mette a piangere) Uh, puvrin cusa gh? (Lo prende in braccio) At gh fam, neh (A Mirella) Andem dadl chav cav la fam tuti du. Princ av tegn ch, dopu ta strulicar qul atar.

BAGAIET- (A Mirella) Dopu po, sat v vgnar a far al gir in motu

MIRELLA- S, s: ag nho tanta voia. Neh, sia, ca tam las andar Mat tet dacat al putin par an po ad temp?

MAFALDA- Signur veh! Cun tuti li s disgrasii chil la gha anca la smnia dla motu!

MIRELLA- Ma me in sna motu cs bela a nag sun mai andada

BAGAIET- A fem sul an girtin par al caradun; a rivem fin a larşan. E po as firmem sota nombra a bablar an po parch, at s, me a sun an ragas ad campagna; a minteresa cunosar i esperiensi ca f vuatar şuan ad cit.

MAFALDA- Buna! Chis che beli esperiensi istrutivi! L propria an bel campiun da imitar! (A Mirella)Ve via, andem in cuşina. Varda: al fag sul par cla creatura ch sa fus par te, a tares bele che dat linviadra.

BAGAIET- Parch dşiv acs? La nha fat dal mal a ninsun.

MAFALDA- L vera anca questa: p che atar al mal la lha ricev o, al masim, las sl fat a se stsa Ben, dai, te turna a far la vgia al mort che dopu lat ve a ciamar. (Le due donne vanno in cucina, Bagaiet dal morto).

SCENA QUARTA

(Pilade e Alvaro, quindi Elettra e Bagai, infine Italia)

PILADE- (Entra da destra con Alvaro) Sl vera che las a gh qul, me a mal figuri: l l chal red ad nuantar.

ALVARO- Epur an qualdun al lar ben lasda tuta sta roba!

PILADE- Te, per, a gho lidea ca tabii fat lv fra dal cavagn. Forse at ghev inters a armagnar cun lElettra. Anca se sempar is lidgava, in mş a nuantar, lera quela chag piaşeva di p parch l na matide cme lu.

ALVARO- Impusibil lItalia l sempar s fila.

PILADE- Ma lu, ag cardeval dabun? Me a gho di dbi.

ALVARO- Mi metti una pulce nellorecchio.

ELETTRA- (Entra dal fondo con Bagai. Entrambi hanno evidenti tracce di fieno nei capelli e sugli abiti) Cumla andada la grande caccia al tesoro?

PILADE- Gnint ad nv Ma vuatar du indu siv st?

ELETTRA- Ho fat li me ricerchi anca me.

ALVARO- In mş al fen?!

ELETTRA- Me siu lera tantu uriginal; ho pens: A nas sa mai

PILADE- (Ironico) Ht cat qul?

ELETTRA- S caru, la me eredit a lho catada e l neredit tuta mea Neh, Giglio chl tuta mea cleredit l?

BAGAI- As caps, a lur an ghan toca mia a sicur!

ELETTRA- (Gli d un bacio sulla guancia) T!

ALVARO- (Fingendosi geloso) Sciagurata! Che hai fatto?

ELETTRA- Eeh! Senti clatar ch Beh, te cusa pretendevat?

ALVARO- Con tutto quello che c stato fra noi, solo per un piccolo inconveniente, per una nube passeggera che ha turbato una volta i nostri rapporti, tu ti sei comportata in una maniera indecorosa. Ti sei data a questi amori da strapazzo, indegni di una donna saggia e intelligente quale io ti ho sempre considerata e quale, malgrado tutto, mi ostino a considerarti ancora.

ELETTRA- (Sarcastica) Uh, cumal parla ben! Al par an lbar stamp (Ride) At tac a 'ver paura, neh At serchi ad far la ritirata strategica (Ride) Ma l trop tardi. Al gheva pran ragiun me siu, quand al madgeva che a perdat te a fava an tern al lot. (Facendosi seria) Bagai, het sant? Al dis che al nostar l un amore da strapazzo. An ghet gnint da replicar?

BAGAI- Me, cat, anca par rispet al povar siur Toni, a vreva darag na lesiun dop al funeral. Per, se te, cara, tinsisti (si avvicina minaccioso ad Alvaro) a pos piciaral anca subit.

ALVARO- Ma che fai? Povra me! (Fugge a destra inseguito da Bagai. Escono mentre Pilade ride sgangheratamente).

ELETTRA- E te, cuşa ghet da rdar?

PILADE- L propria quel chas mrita! D su, set innamurada dabun?

ELETTRA- As caps; e prest a sa spusem. Ghet quel a lincuntrari?

ITALIA- (Entra da destra avvilita) Niente, non si trova niente. E voi state qui a chiacchierare. Venite con me: andiamo a cercare in soffitta.

PILADE- Va ben, andem pur. (Escono tutti dalla comune).

SCENA QUINTA

(Mirella, Mafalda, quindi Bagaiet e voce di Matilde)

MIRELLA- (Entra dalla cucina col bimbo in braccio, seguita da Mafalda) Ecu, nanin, set cuntent? Ades a stem mei.

MAFALDA- (Sistema un panno su una poltrona) A pruposit, cumas ciamal?

MIRELLA- As ciama Giovanni.

MAFALDA- Bravu Giuvanin. (Lo prende in braccio) Ve mo ch che ades at f la nana. (Lo sistema sulla poltrona con complimenti a soggetto).

MIRELLA- (Alla porta della camera ardente) Eehi! A sun prunta. Vieni?

BAGAIET- (Entra) A sun ch. At fag far na vulada ca tarmagn sensa fi. (Si avviano alla comune).

MAFALDA- L mei chandeg pian. Pens a cla creatura ch!... E sta atenti, Bagaiet, che cla balnga l la nat porta in sna brta strada!

BAGAIET- Gnint paura; a guidi me.

MAFALDA- A dşeva mia par ca l(Ormai sono usciti) A par chi gabia al fg adr! (Sistema ancora il bambino) Ag mancava sul questa! Si les da vegnar a sarcar ch, cuşa suced dopu?

VOCE DI MATILDE (Da destra) Mafalda, per piacere, vieni qui un momento, non riusciamo ad aprire un cassetto Vieni subito!

MAFALDA- Oh, l s chi gha ad bişogn. Chis che arvultiulament chi ha fat! L mei ca vaga. (Al bimbo) Te, nanu, sta bun, dorum che dopu a ve la mama (Esce a destra. Scena vuota. Dopo un po gran fracasso da destra).

VOCE DI MATILDE- Oddio, che disastro!

VOCE DI MAFALDA- Insoma, la faga atensiun! Va ben la smania dal testament, ma a cla manera l lam bta a cul in su tt la caşa!

SCENA SESTA

(Il bimbo e la vecchia)

IL BIMBO- (Svegliato dal rumore improvviso, comincia a piangere. Continua per qualche tempo, poi dalla cucina esce la vecchia)

LA VECCHIA- Caru, veh ma cuşa ft ch da par te? (Lo prende in braccio e lo culla) T madar, indu la andada? (Il bimbo si calma) Ma cumat se bel! (Coccole a soggetto mentre esce con il bimbo e rientra in cucina).

Buio in scena

SCENA SETTIMA

(Alvaro, Matilde, Mafalda)

ALVARO- (Al riaccendersi delle luci entra da destra con Matilde e Mafalda) Due ore! Due ore che rovistiamo in mezzo a tutte quelle cianfrusaglie.

Niente! Niente! Niente!

MATILDE- Io penso che non labbia fatto. Mio marito

MAFALDA- Indu and a fnir al putin? Sal na gh p!... As ved chl turnada le Epur la motu, am par dan 'verla mia santuda.

MATILDE- Quale bambino, scusa?

MAFALDA- Siura, l na roba trop longa: an gho mia temp da cuntargla. (Uscendo dal fondo incrocia Italia, Pilade ed Elettra).

SCENA OTTAVA

(Italia, Pilade, Elettra e detti)

ITALIA- Alvaro, tesoro mio, in soffitta non c solo polvere e robaccia vecchia.

ALVARO- Gnint gnanca nuantar; an so p indu sbatar la testa.

ELETTRA- (Sarcastica) Sat la sbates cuntra al mr? St che furtuna par tuti!

MATILDE- Elettra, non mi pare il momento per i sarcasmi e le invettive. Sarebbe meglio pensare a dove cercare ancora.

PILADE- In 'sun sit. Em bele che pas tut la caşa.

ALVARO- Spta a gh armaş cla cambra ch. (Indica la seconda porta a sinistra).

ELETTRA- La cambra di salam!

PILADE- Al pudres sar al post gist. Su, andem. (La trova chiusa a chiave) A gh inciav.

ITALIA- Entriamo per la porta in cucina. (Va in cucina).

ELETTRA- Eh s, cla porta l l sempar stada verta!

ITALIA- (Rientra) chiusa anche laltra porta.

ALVARO- Ch a gh sota qul! Spta ca ciama la Mafalda. (Dalla finestra) Mafalda! Mafalda!... Ve ch sbit!

SCENA NONA

(Mafalda, Bagai e detti)

MAFALDA- (Da fuori) Cuşa gh incora, sunadur chan s atar?! (Entra con Bagai) Mafalda ch Mafalda l cuşa vriv?

PILADE- La cambra di salam l inciavada. Come mai?

MAFALDA- Eeh come mai?! L sta nurdan dal siur Toni.

BAGAI- Al sha det: A marcmndi, tgn inciav la cambra di salam. Lalur e al vreva dir cun vuatar i mha magn ados abastansa; almen chi gabia rispet cli soquanti uri ca sun in caşa mort!

ITALIA- Ancora con questi ordini! La volete capire che lui non c pi Adesso gli ordini non li ricevete da lui.

MAFALDA- E da chi, alura?

MATILDE- Come, da chi? evidente: da noi.

MAFALDA- A n evidente propria gnint. Prema fs vedar al

testament e dopu, sas garba, a pudem anca far a md.

ALVARO- A val dmandem par piaşer. Indu la la ciav?

BAGAI- Sa dmand par piaşer, li robi li taca a cambiar. La ciav l a ca mia Am garantiv che i salam an i a tuch mia?

PILADE- At garantem tt qul chat v. A sarchm sul al testament.

ELETTRA- (Affettuosa a Bagai) Dai, su, cuntenti, Va a tr la ciav.

BAGAI- Sat mal d te, a cor cm al vent. (Si udita la moto fermarsi. Bagai incrocia Mirella e Bagaiet uscendo dal fondo).

SCENA DECIMA

(Bagaiet, Mirella e detti)

MIRELLA- (Cerca il bimbo sulla poltrona) Indu l al me putin?

MAFALDA- Ma come?! Am cardeva chat fs gnuda a tral te.

MIRELLA- Uddiu! Im lha purt via!

MAFALDA- Mamma cara, ma indu l?

BAGAIET- (A Mirella che disperata) Su dai, mia far acs. At vadr chal salta fra Indu vt chal sia and?

MIRELLA- (Agli altri) A si st vuatar! Brti carogni! Dm indr me fil!

ITALIA- Ma che dici? Noi cerchiamo un testamento, non dei bambini!... Che vuoi che sappiamo noi di tuo figlio...

MIRELLA- Alura av nimporta gnint A s sensa cr: ps che li bestii!

SCENA XI

(Bagai e detti, quindi tutti in scena)

BAGAI- (Rientra) Ecu la ciav.

ELETTRA- Da ch a me. (Prende la chiave e va ad aprire).

MAFALDA- S, varş varş A nas sa mai che

ELETTRA- (Tutti la seguono con lo sguardo. Apre e fa per entrare) Aaah! (Si ritrae terrorizzata. Sulla porta appare Toni con il bambino in braccio. Pilade, Matilde, Alvaro e Italia fuggono ai lati della scena con atteggiamenti spaventati).

MIRELLA- (Slanciandosi verso il figlio) Caru al me nanin! Sat se ch!

TONI- T mo! E nantra volta teg adr , invece ad lasaral ch a sigr. (Mirella lo prende, lo bacia, lo coccola. Va a sedersi su una poltrona. Accanto a lei andr Bagaiet in atteggiamenti affettuosi).

ELETTRA- (Rassicurata sottovoce da Bagai, la prima ad avvicinarsi a Toni) Siu, ma che schers! Umenti tam f murir Che rasa dan spaghet!

TONI- Ma qual spaghet?! Ag pensa Bagai a fartal pasar.

ELETTRA- St tt quel ch sucs?

TONI- A sera dadr da la porta. Dal buş a dla saradura ho vest e scult tt.

ITALIA- Padre perch hai fatto questo alla tua unica figlia?

TONI- Ades at p anca lasar l ad ciamarum padre.

ITALIA- Vuoi che ti chiami pap?

TONI- A voi ca ta nam ciami a ninsna manera.

ITALIA- Ma non capisco.

TONI- Lsa andar. At ser nimpustura: a leva cap, ma a fava finta ad credag A gheva cat gst e la pudeva anca andar a fnir ben par te Ades, per, ho sav la brta asiun ca t fat e tam se cascada dal tt.

ITALIA- Una brutta azione?

TONI- (Si volge alla porta aperta) Ve fra, fat vedar che cs la capes al volo. (La vecchia esce fra la sorpresa generale).

ALVARO- E questa chi saresla? (Italia rimane come impietrita).

TONI- Questa l lErmione, il candido fiore di Bengasi, lunica dona in tta la me vta ca mabia vr ben dabun Ma ades as sem finalmente riun e la resta ch cun me. Neh, Ermione, chat resti ch?

LA VECCHIA- S caru, par sempar. (Agli altri) E le, cla brta ghegna l, la gha v al curagiu ad purtaruv via la futugrafia dal me Tugnin, lunic bel ricordo at tta la me vta.

ELETTRA- L na criminala!.. E te, Alvaro, ttal dact, cal bel genar l.

ITALIA- Non pensavo, Ermione, di darti un dolore cos grande credimi Ma vi prego, non denunciatemi abbiate piet!

TONI- No, val, at denuncem mia. (A Pilade e Matilde) E vuatar du, iv pes la favla?

MATILDE- Veramente io sono ancora come dire? stato tutto cos improvviso che

PILADE- Te, siu, per at se st cativ cun nuantar.

TONI- A vho ms a la prva. Ho fat al mort par soquanti uri par rendum cunt se an qualdun al pruvava almen na brişa ad dispiaşer; eva decis da lasar tt a quei ca pianşeva. Iv pianş vuatar du?

PILADE- Ma siu tal s che me par pianşar an val gnint.

TONI- (Ad Elettra) E te, het pianş?

ELETTRA- Veramente me a vreva pianşar dabun. A gh st an mument ca sera dre immagunarum ma dopu riv cal ch (Indica Bagai al suo fianco) e ho pens di atri robi. E cs am sun dasmangada ad sigr.

TONI- (Ridacchiando) Destino, cara the pers leredit anca te!

BAGAI- Mei acs; la nam garbava mia tant a spuşar la padruna a nam santeva mia a post cun la cusciensa Per, Toni, a nha pianş ansun Alura cuma fv?

TONI- Tal di te! LErmione lha pianş dabun.

MAFALDA- L vera: a lho santuda me.

TONI- Infati la sta ch cun me e as gudem la nostra roba fin ca scampem.

LA VECCHIA- Ma Tugnin, a sun tantu vecia anca me

TONI- As caps: di fii a nag nem mia e par metri al mond forse par te l an po tardi Per a gh sta nantar cha pianş.

LA VECCHIA- Sicur e ag lasem tt.

MAFALDA- E chi saresal?

TONI- (Si avvicina a Mirella e Bagaiet e prende in braccio il bimbo) Questu l: Giuvanin. Al sigava cm an dan.

MATILDE- Ma lui non piangeva per

TONI- Cuşa st te? Tlhal det lu chal pianşeva par nantra roba? Me a deghi chlera al dispiaşer par al mort. Perci al me erede l lu!

MAFALDA- Het cap, Mirela, che bela furtuna?! Tan gh p daver paura chi tal porta via.

TONI- E te ta st ch cun nuantar e cun al t putin.

MIRELLA- (Indicando Bagaiet che le sorride) E anca cun lu

TONI- Anca cun lu basta ca feghi bel.

MAFALDA- S, cav cardighi mia dandar a girar tt al d in motu su e ş par dli cavdagni.

MIRELLA- Che bel! Che bel! (Bacia Toni su una guancia) Tul: questo a val dag da part ad me fil, che lu al n mia incor bun E questu (lo bacia di nuovo) da parte mia.

BAGAI- Ades, Toni, i risolt i vostar prublemi.

TONI- Cuşa vresat dir?.. Che ades a pos murir? S, per prema bişogna ca veda clumin ch a vegnar grand.

LA VECCHIA- Certo almen chal vdema spuş e sistem!

ALVARO- Beh, penso che la mia presenza qui non abbia pi motivo di prolungarsi.

PILADE- Veramente anca nuantar

TONI- Ma no, vriv ca vabia fat tant lutar e tribular propria par gnint?.. Datu che la cambra di salam l vrta: taia, Mafalda, taia che a forsa ad babli a s gn fam a tti!

FINE DELLA COMMEDIA

    Questo copione è stato visto: