La famja di pistla
Due atti e un epilogo di Lilia Flamigni e Francesco PIRAZZOLI
Lugo di Romagna, 25 Settembre 1992
Scrive Luigi PIRANDELLO:
Per non vedere morire nelle mani la commedia non deve mancare in essa quello spirito animatore che deve sostenere la parte delle parti, altrimenti non resta altro che una sovrabbondanza di parole e parole e parole! Le parole bisogna animarle perch vivano, mai deve mancare l'anima. E' tremendamente vero!
Personaggi
AUGUSTO, e vnd dal television e di frigurfar e l' un rgan
SILVIA, su moj c'la mor da la voja ad fej al coran
LUCA, 'e fiol gni, us f par d
ELIO, su cusn, l'ha una tipugrafja
VIRGINIA, l' la suocera e l' sorda coma un campanou
LEARDO, l' 'e suocero e snza forsi l'ha un p d'arterio
NULLO, l' un amigh d'Leardo e l' nca un bl p inciciu
ALCIDE, l' un tar amigh d'Leardo
TERESA, l' la dona dal pulizej
TANCREDO TORELLI, l' 'e babb d'Lamberto
ROSINA, l' la moj d'Tancredo e l' una bersagliera
JOLANDA, Pl Ngar
Atto Primo
L'AZIONE SI SVOLGE AI GIORNI NOSTRI
E' un salotto con al centro poltrone sistemate a semicerchio. In mezzo un tavolino basso. Quadri alle pareti. Mobili vari di scena. Telefono. Porta al centro Porta a destra Porta a sinistra
LEARDO # (Al levarsi del sipario in scena Leardo che converser amichevolmente col pubblico. E' un vecchietto secco e striminzito.
Ha una forma di arterio poetico‑letteraria.) Oh! Znt, bnasra! (Pausa. Osserva il pubblico) Bh? Csa aviv da guardm a c'la manira? A s p 'st duch, an v salut tott... Am scmtt che av cmandar chi ca s e csa che a fgh in scna a qu da par m? M a s Leardo... Leardo, mar d'Virginia, babb ad Silvia e suocero d'Augusto... Pi cira d'acs...! Qull cl'ha scrtt la cumegia, quand cl'ha spigh i prsngg, e a crid che u l'eva ftt scrivar neca in ti vulanten de spettacul, l'ha adruv al testuli parl " LEARDO... Senza forsi l'ha un p d'arterio..." Che an j cardiva miga! M a s un artsta, qust s! Un artista s! E vst che a s nca un persunagg ad 'sta cumegia e, coma tott i prsungg ch'is rispetta j ha dav una quadradra... almach acs 'e dis che matt che u l'ha scretta, a m um ha d 'st'tichta. 'E purazz, l'ha fatt un armisclon... rbb da mtt... (Toccandosi la fronte col dito nel classico gesto) Par m l un gn miga tott... A vt che fss d'and a tir fura una famja de gnar... Stas a sint... Donca 'e padrn d'c l' un isterich e un rgan d'una forza incredbila, qull 'e scrgarb i bdocc par vndar la pll, su moj, che in turja la dvreb ssar mi fiola ‑ ha j ho dett in turja ‑ parch i latn, che notoriamente erano gente saggia, i dgva " Mater certa est, pater nunquam", ... che tradott in rumagnol, acs as capn mj, la srbb una manira istruida d'd che a putrbb av av dal coran... donca a dgva... mi fila la mr da la vja d'fej d'al cran parch la dis che su mar l' un ignrantazz, l'anvod grand, CICCI, l'ha, dgnn acs, una bta ad tss, e znn 'e fa 'e magnaza, mi moi, la Virginia, quand cl'an porta l'aparcch l' srda cmpagna un campann e m aj avrbb l'arterio..!!! N!, N! L' matt. M, cma parsnagg, am snt ufs... Ehi dico, m a s LEARDO, LEARDO!!! Aviv prsent la rumanza d'la Tosca... A v'laarculdiv? " Recondite armonie di bellezze diverse..." Ecco m a s prcis! Lassn st l'asptt fisich che qull ormai... par av garants che da zovan... I mi amigh im ciamva "Attila" parch in d che a paseva m un carseva pi gnca l'rba, ... adss um armst sl la blzza spiritula e la mia "sete di sapere"... pins che am s parsna iscrtt, a Lgh, a l'Universit degli Adulti! Le mie recondite armonie? La pisja, la pitura, la musica, l'pra... insomma totti ch'al coss che ha gli ha t'chinf cun l'rt. E c'l che l u j ha fatt scrivar che a j ho dl'arterio? ... P dss che una qulca volta a fga l'ingin par non pagh 'e dzi, mo qust un v d gnitt..!!! A crid che ormai j va fini d'magn... m a n'ha gli ho fata a st a tvla sint totti ch'al ciacar snza custrott.. Il mio spirito artistico aveva bisogno di volare, aviv prsent la rumanza, sempar da la Tosca, "Vissi d'Arte" (Sente del trambusto da destra) ... J ariva... e m a m'avej... Mo cardim a m, qull che u l'ha scrtta l' matt da ligh... (Mentre si avvia a sinistra e scotendo sconsolato il capo) A vut che fss da fm avn fura acs a ciacar da par m... M a s Leardo. .. A s'avdn dop... (Seccato) E a n'ho brisa l'arterio...!!! (Esce da sinistra)
SILVIA # (Entra assieme ad Augusto e ad Elio da destra. Elio ha una cinquantina d'anni, dall'aspetto ancora giovanile e sufficientemente elegante nel vestire. E' mutilato del braccio sinistro che terr legato al corpo lasciando a penzoloni la manica della giacca. Augusto ha in bocca uno struzzicadente. Sia Elio che Augusto hanno in mano un bicchiere di liquore.) Vn avanti, Elio, mttat in sd!
ELIO # Al stt, Silvia, che t'ci una cga eccziunla.. ad fati tajadll!!! Us vd che d'tir la spja ancora cun 'e sciadr... D'ci propi furtun Augusto... a 'e d d'inc un miga fazil truv una mj acs...
AUGUSTO # T' rason... par arcoldat che ch 'e ciapa bn l' arvin par tota la vita...!!! Tntal bn in t'la mnt... t' che t'ci ancora ragazz...! (Augusto estrae di tasca un pacchetto di sigarette e con disappunto si accorge che vuoto, a Silvia) In d a l't imbusan che pachtt ad zigartt cl'era a qu s...
SILVIA # M an l'ho brisa vst...
AUGUSTO # T z t'an v maj gnitt! Pr impussbil che in 'sta c u s'imbusana smpar la roba! Elio, a l't una zigarta da dm, par pias?
ELIO # Um si dispis... ma m l' tant tmp che a j ho smss.. e t'an p crdar coma che a stggh bn... Qull che t'mgn l'ha un tar savor..
AUGUSTO # Beato t! M invezi am in fom quesi du pachtt a 'e d!
ELIO # Tropp... Tropp... 'e bsogna d'chla...
AUGUSTO # Cosa vut l' un viziazz... l' cumpagna una droga... adss, par smpi, che ha gli ho finidi um p d'av 'e ball d'San Vito adoss... T'am scusar ma 'e bsogna che a vega un slt a 'e spazi a cumpreli... At lss in cumpagnja d'mi moj... Sol d minut... A m'aracmand, aspttum parch a j ho bsogn d'scorrar cun t! E t non st a l snza f gnitt... daj da b, donca! (Esce dalla comune)
SILVIA # (Con evidente imbarazzo) A vut b un tar gzz... (Versa da bere) Snza cumplimnt...
ELIO # Grazie, Silvia! T t'ci smpar acs gntila cun m. E m, invzi, quand che a s insn cun t am truv smpar in imbarazz... T'savss l'fft ch'um f truvm in c tova, sol insn cun t. E truvm custrtt a turn smpar sora a i stss scrs... Scsum, Silvia... ma ta m da credar... an poss fn d'manch... t t'al s cosa che a pruv par t... m at voj bn, Silvia, e an t'poss immagin dacant a un tar oman cumpagna tu mar...
SILVIA # Cosa a vut mai...
ELIO # Silvia... Quand ad dezidat a f che pass, che m asptt da un scul. S, Silvia, m a t'asptt... m at voj bn... e t'an p credar quanta invigia che a pruv par Augusto... L ut ha e un t'merita brisa. L un s qull che l'eva, e cun t us cumporta sol coma un'ignurantazz 'e p f. M invezi at farbb feliza, t d'darss un sns a la mi vita.
SILVIA # D'ci un oman incredebil! Un oman che una dona l'avrbb dacant a l par tota la vita, ma...
ELIO # N, non sta d gnitt... Al s che t la tu fameja... i tu fiull... ma l ormai j grand e se j avss bsogn ad t i putrebb truvtt tott i mumnt. Dam mnt, Silvia... Rompla c'la cadna e corr da m... m a t'abrazarbb (Cambiando tono) Coma se ha j avss tott d al braza (Guardandola negli occhi) Forsi l' par qust... Quanti volt a j ho pins...
SILVIA # Non sta d dal bagiand...
ELIO # Silvia an poss pi vivar senza ad t. A la matna, apna ch'am liv, e prm pinsir l' par t... A s in tipugrafeja e a spir che t t'possa avn dntar... dal volt a sogn d'turn a c e truvtt ad aspitm... am mtt a tevla, da par m, e a scor cun t... t d'ci smpar dnnz a i mi occ e in ti mi pinsir... Am vgh a lett... e am prll e am vult in che ltt che p cl'va al spnn... e la nott l'an finss mai...
SILVIA # Elio, nca m avrbb putt f flizz, t'ci un oman acs dolz... snsbil... e m...
ELIO # E t?
SILVIA # M...
ELIO # Al s che t'an s dezidat. A voj par che t'seva che m a t'aspitar smpar... che ste povar mnch 'e mor par t... avrbb put av quatar man par putt abraz, avrbb av pi vs par zigh a tott, a 'e mond intir, la Silvia l' la mi... la mi... e m a s flizz... avrbb puttt strich a 'e mi cor e ftt sint che l 'e batt sol par t...
SILVIA # (Che lo ha guardato senza parlare, abbassa pure Lei la testa. Un breve silenzio. Si sente aprire la porta di casa ed entrambi si danno un atteggiamento pi consono. Dalla comune entra Augusto con in mano un paio di stecche di sigarette. St fumando avidamente.)
AUGUSTO # A s qu! T' propi rason 'e bsugnarbb che a smitss... Forsi e gudarbb baza la salut e nca e portafj... (Notando il bicchiere vuoto di liquore che Elio stringe fra le mani) Silvia v a t un tar p da b...
ELIO # N, n, par carit... an voj esagr...
SILVIA # M a vgh a lav i pitt... t t'am scusar, vera Elio... (Esce a destra)
AUGUSTO # (Controlla a destra che la moglie sia uscita e poi si siede a sua volta sul divano) Scusa st... A j ho propi bsogn d'scorar cun t! Allora ha l't vst e fnoman? Un ha av gnca l'educazion 'st a tvla cun nu! Coma al dtt? "Scusa sai, carissimo Elio, ma impegni improrogabili mi impediscono di rimanere a pranzo con te, scusami tanto" e via! An t'n brisa avl scorar prma, a tvla, parch an avlva brisa f dal discssin... Alora? At t'cit ft un'idea un p prcisa? ... E che in um vgna a d che m a esger smpar! Una pnadura da cagnln ammastr, un anll acs a 'e did, a 'e posl un brazaltt d'or acs lrgh, e in t' bisachn d'la giaca un fazulitn zall, d'un zall da f ridar tott quant. E par ciump e qudar, quand che camina, e scosa 'e cul in qu e in l cl' una vargogna, e cun una vss che da masch la n'ha prpi gnitt. Insomma, ta l' vst nca t! Camisa tota quanta fiurda, et vst e culor ad che pulover, calzitn a quadrtt e c'la "bla" cravata pina d'usln chi vola. E un s'acuntnta miga... e v tta roba firmeda, c'la gosta un pzz d'quatrn... Par vnt nn un povar sgrazi e spda sangv par vndar dal television e di frigurfar e 'e sparmja d bajocch da mttar da prt par non f manch gnitt a la su famja, e l'onica cunsulazion la srbb qula d'avd i fiull cresar bn, e invezi a j ho un fiol che va in zir tott aman d'sda e arqurt d'or, e, di tant in tant, quand ch'us dgna ut rivlz la parola! T s ta l' indvinda a non maridd brisa!
ELIO # (Ridendo) Ma n, ma n....
AUGUSTO # Parch t' an s brisa daccord cun m!
ELIO # A trov che a pruposit d'Fausto, t'sgr...
AUGUSTO # E su fradll... Qull adiritura un gnca avn a c a magn!...
ELIO # Cosa al fatt Luca?!?...
AUGUSTO # Luca l' prcis idntic a su fradll! Par l l'ha tri manj... manj d'artsta. Cun 'e risultt che va in zir smpar cis ad pitura e cun al bisacch gnfi d'foj ad totti al su puisej che 'e scriv. Par l a 'e mond un sst ancion. E p ciapt in cunsidrazion caso mai t'at cim Van Gog, Picasso, Prvrt o Garcia Lorca, o coma capar ch'us ciama! Un azidnt a tott. T t'an sst, Picasso l' 'e su Dio... Di qudar acs a s bn nca m ad fej! E basta mttar un p in t' post di occ, do ciapp in t' post dagl'urcc, 'e e qudar l' ciumpi! ... E gni! E Luca us cunsidra un gni. E dis che a 'e mond u j 'e post sol par l, a ch'jtar un j armsta che cavss da l, acs coma se gnitt 'e foss. E geni!...
ELIO # Ma n Augusto...
AUGUSTO # Par un Luca ch'um proccupa. Va bn che l l' parsues che m a sja un crtn, par 'e p dipndar da l'et. E p l, almanch, i bajocc un sa gnca che j ssta... Chi invzi ch'um proccupa l' Fausto...
ELIO # M, se a t'ho da d la varit, a l'ho trov acs par bn. L'ha un bl asptt, e basta un qull da gnitt par fll gvint ross. A crid che t tva cunfus la su riservatezza cun la superbia; a dirbb, se t'v 'e mi par, che us tratta d'un ragazz tmid e snsbil...
AUGUSTO # Tmid l! Par pias non d dal sciuchzz! E sgnurn spss e vluntira l'ha dal crisi d'niruv... T'al v che gvnta bianch cumpagna un linzol e p ross cumpagna un gambar, e tira fura c'la bla vos da "Capella Sistina" da f invigia ad una dona, us liva da tvla e us avja scussnd tott...
ELIO # Va bn... E allora m cosa a possia f par t?
AUGUSTO # Ecco qu. Cl'tar d, quand che a t'ho tlfun se t'putivtia avn da nou a magn, avimia apna av una grand discussin. Te da f sav che un mss fa a l'ho tn a c da scola, vst che un cumbineva gnitt ad bon, e a sra riusc a truvej un post in tl'agnzia d'assicurazion d'un mi amigh, coma soluzion l'an era p acs mll... A ciamt Fausto, che m pu am arfiut d'ciaml CICCI cumpagna ch'il cima su m e su nona, e a j dgtt: " Giovanotto ti voglio inserire nel mondo del lavoro; tu non hai altro da fare che imparare un mestiere e cercare di essere serio", un era forsi un bl scors? A m sera parpar bn bn... Che an l'avss mai dtt! U s' sint ufs, um ha dtt che l l'avlva occups d'moda, l'avlva f di mudll par al sgnori. Mudll, a capssat? Risultt: l'ha dur d stman in cl'agnzja e p l'ha taj la corda, acs, snza una spiegazion. Al stt cosa che um ha dtt e mi amigh... s 'e padron dl'assicurazion? Che tutto sommato forse l'era mej acs, parch un era un bll esmpi par chietar impiegh e nca un bll avd par i clint. Toti coss, qusti, che al t'f sint urguglios d'ssar babb d'un suggt de gnar. Ecco parch am s rivolt a t, t che d'ci mi cusn e d'ci smpar st a cuntatt cun di artsta. Am s dtt: L' l'onich che um possa d una man. Allora t cosa ha pnsat?
ELIO # A d la varit t'am mtt un bisin in imbarazz, m a fz e tipografo e, v bn che una qulca volta a pobblich di livar, par an vgh in ch'manira m... Se a foss un disgnador, ancora ancora...
AUGUSTO # M a pinsva che in tipugrafeja... v a j av spss cunttt cun znt che la s'occupa d'attivit editurieli, e una volta ntr in tl'ingranagg...
ELIO # Ma ta n' dtt che la su passion l' la moda?
AUGUSTO # S l' vera! L'ha un'abilit diabolica. Cun un fazultt l' bon d'amantt una dona, in tre minut, un tocc a qu, una piga a l e ut f un vst. Un ha una cambra pina, ma cosa a deghia, qula la n' una cambra, l' un laburatori. Strezz da tott al prt. Mi moi la diss che l'ha de gost, m invezi a deggh...
ELIO # (Interrompendolo) A j ho cap, e allora parch a t'l avn in t'la mnt d'andl a sr in t'una assicurazion? Cosa avlivtia che cumbunss a l dntar? L'ha za una predispusizion par un gnar d'lavor che, a quant che p, u l'appasiona...
AUGUSTO # T'an avr miga che m a toja in se seri toti quanti 'stal patach...
ELIO # La sartureja!
AUGUSTO # Mo qula sarturja d'Egtt! T'an n'um dir che sja un qull nurmll truvs un fiol ad 18 nn che us mtt ha f 'e srt. Qull un un amstir coma che a dgg m. E p l' un mond tott particulr. La znt che u j bazziga... disgnadur, figurinsta, o coma capar ch'is cima, nov volt sora dis j ... s insomma... j tip un p particulr... E m an voj che mi fiol e dvnta un tip acs spcil.
ELIO # (Deciso) T d' "An voj che mi fiol 'e dvnta un tip... spcill"... Mo s tu fiol l' z acs... T stss ta l' dtt, e ogni tu parola l'al cunfrma. L' mezz'ora che t'am 'st scurnd di su anll, di su brazaltt, dal su gravatt pini d'uslnn e di su cavll ussign... che t'am scor dal su crisi d'niruv... d'zrta che t'al s! Vst che ta m cmand un cunseli, ecco: gurda in faza a la realt. Fausto l' nd acs. N t, n l ha j av colpa... E t t'al v a mttar in t'una assicurazion? Fausto l'ha l'istnt da dona: u j piss l'lghnza, i giuill, i vst...
AUGUSTO # Qust un v d gnitt, nca a m um piss i vst...
ELIO # N a t ut piss al stanll, l' divrsa!
AUGUSTO # B, zrta... (Accenna un sorriso. Poi torna a scaldarsi) Insomma... una cosa da non put mttar invll! ... Che mi fioll e sja...
ELIO # E non avnim a d che t'an e savivtia brisa..!
AUGUSTO # (Rassegnato) Al savva s. Al saveva...
ELIO # Mo t'an l'avlivtia brisa ammtar...
AUGUSTO # Al rifiutva, ecco tott. Parch nou a sn znt a l'antiga... M, m p, mi nunn, addiritura l, a i su tmp, e mantnva tre famej... e quand una dona la j capiteva sota al man... u la fasva scca. Us arvultar in t'la tomba a pins che su nvod e v f... (Con disprezzo) la sartina! E p, gurda (Estrae dalla tasca della giacca una pacco di lettere) cosa ch'ha j ho trov in t'la su cambra... (Spulcia da una lettera ad un'altra) Ciccino mio adorato ‑ Dolcissimo ricciolino ‑ Mio adorato tesoro... Fatt schiv...!!!
ELIO # T, Augusto, t'ci un passiunl, 'e basta una pccula cosa par ftt prdar 'e lom d'la rason.
AUGUSTO # (Sbalordito) Una pccula cosa..?!?!
ELIO # Chlmat. Non 'sta t dal dcision afrtdi e rifltt bn, smpar guardnd in t'la faza a la realt.
AUGUSTO # La realt! Alora al stt cosa che at dgh: stasra stssa al sbtt fura d'in c, 'st porch...
ELIO # B, adss 'e bsogna propi che am avja, um s' fatt trd... e arcoldat qull che ha t'ho dtt, rifltt bn, e non 'sta t dal dcision afrtedi... (Si apre la porta di destra ed entra Silvia)
SILVIA # Cosa t da zigh! Us snt di rug in t' partott.
AUGUSTO # A zigh quant cum p!
SILVIA # Al stt cosa t'ci, t'c un viulnt!
AUGUSTO # A s coma cum p, a sit a post adss!
SILVIA # (Secca) T'ci propi un grand ignurantazz...!!!
AUGUSTO # Ci t'an un feza miga tanti sopp nca t, st! An ho basta de tu CICCI... che um j ha ftt avn a cavall de nss...
SILVIA # (Compiaciuta) Bravo, bl vucabulri t'adruv...
AUGUSTO # Al st cosa t'at n' da f de tu vucabuleri!
SILVIA # (Rivolta ad Elio) Ecco, cun l l' smpar acs. Tott i d us snt di rugh e di zigh par la c che p un manicomi, cun dal parulazi... bll esempi par i fiull...
AUGUSTO # (Tragicamente comico) In i mi fiull qij, a s sicur che a gli do coran...
SILVIA # Quand che l un ziga o cl'ha la frv o che 'sta mll...
AUGUSTO # La frev t'am la f avn t e i tu fiull!
SILVIA # (Decisa) L' ora che ta la smtta... An in poss propi pi!
ELIO # Cosa a vut, l' un p fugos...
SILVIA # N, l' sol un grand ignurant e basta!
AUGUSTO # (Minaccioso) Ci 'sta attenta coma d'scorr, stt, sin a qu la va fin mll...
ELIO # Mo andn, douca, stas un p chlum...
SILVIA # Un fa tar che zigh da la matina a la sra.
AUGUSTO # (Deciso) Se a zigh, l' parch a j ho totti al rason par put zigh.
SILVIA # Mo rasona un attum, prma ad scorar...
AUGUSTO # L' mj che an rasona brisa, sin la va a fin in t'una tragedia.
ELIO # (Dopo un breve pausa imbarazzata) Adss 'e bsogna propi che a scpa, um s' fatt trd. (A Silvia e galante) Um spiss propi non put st ancora un p a qu, ma a j ho bsogn d'and in tipugrafja... Par Silvia oun d'st d 'e bsogna che t'am dga la rizeta..
SILVIA # Ad rizeta?
ELIO # Coma t'f a ssar sempar acs in forma e bla, se um parmss un paragon... t'am p una gardenia...
AUGUSTO # (Fra s) Una Gardenia? L'am p un fior ad gatapozla!
SILVIA # (Compiaciuta e civetta) A sit smpar acs brv a d al tu busej... arrivederci Elio...
ELIO # Ciao Augusto... e non stat a instizi, t'an 'e s che us campa manch...
AUGUSTO # (Secco) A j apinsar pu m, quand che sr 'e su mumnt!
SILVIA # Non staj a bad! A t'acumpagn... (Escono insieme. Augusto si accende una sigaretta).
VIRGINIA # (Entra dalla porta di destra. E' la mamma di Silvia, una donna di una certa et che donota n'estrazione sociale medio borghese. Ha un evidente difetto all'udito) A s'l avi Elio?
AUGUSTO # S us s' avis adss, adss...
VIRGINIA # Coma t dtt? Ziga pi fort ch'an snt.
AUGUSTO # (Scocciato ed urlando) Us avi adss!
VIRGINIA # L' propi un zovan simpatic, l'ha una class.
AUGUSTO # (Sarcastico) S, l'ha la terza mdia...
VIRGINIA # Cosa t dtt?
AUGUSTO # (Urlando) A j ho dtt d's, l' d'sora da la media...
VIRGINIA # Eh, m am n'intnd sti qull che qu. A j ho l'occ longh. Eh! Se a foss pi zovna...
AUGUSTO # Val caviv da l, an avd coma che a s, vecia, brota e sorda coma un campanun (Tra s e comicamente) Intignamod l'an um snt brisa...
VIRGINIA # E forsi forsi neca l, se um avss vsta da zovna...
AUGUSTO # Ecco parch l' armast ragazz, u l'ha vsta da zovna!
VIRGINIA # (Amareggiata e che non ha capito bene) Al s che an s pi zovna...
VIRGINIA # (Che continua nelle sue considerazioni) 'El a vera Silvia che Elio l' un sgnor coma ch'us dv...
SILVIA # Sicura mama. (Sottolineando) L' un pch che un seja mai marid, 'e srbb 'st un mar idel...
VIRGINIA # (C.S.) Gurda che da d'l in cusina 'e caff us sta agiaznd...
SILVIA # Ah s, B, l' listss...
VIRGINIA # A vut che a vga a scaldetal?
SILVIA # Lassa st, um piss nca giaz...
AUGUSTO # (Al culmine della sopportazione e con sarcasmo) Quand ch'av fin la pintumina de caff... (Alterato e secco) Ha j ho una cosa importanta da comunichv!
LEARDO # (Entra da sinistra decantando) L'albero a cui tendevi la pargoletta mano, ed il verde melograno dei bei vermigli in fior... nel muto orto solingo, rinverdi tutto or ora... (Pausa di riflessione in quanto la memoria lo tradisce e vuole tuttavia completare la rima) Candelora, candelora dell'inverno semo fora... VIRGINIA!!! VIRGINIA !!!!!
VIRGINIA # Cosa a zigat, an s za sorda!
LEARDO # As pol sav in dov t' imbusan che livar ad puisej cl'era sora a 'e cumudn?
VIRGINIA # Cosa et dtt?
LEARDO # (Urlando) In dov t imbusan che livar cl'era sora a 'e cumudn?
VIRGINIA # M an l'ho vst... a j vst sol la tu dintira e basta.
LEARDO # T t'an s miga sol sorda, d'ci nca orba! As poll sav in d ta l' imbusan...
SILVIA # Ta l'avr arpugn t da qulca prt. E adss t'am d la colpa a mama!...
LEARDO # Cosa a soja insimun?
VIRGINIA # (Decisa e che non ha capito) N, an s insimunida. T t'am d smpar la colpa a m, l' ora ta la smtta sin am avej d'in 'sta c e n' mitr pi i p, as sgna intis...
LEARDO # Se da zovan avss pins che d'putvtia dvint acs: sorda, vecia e bacocca, a zur che a srbb armast ragazz tota la vita. (Esce seccato dal centro)
AUGUSTO # (Insofferente) Se avl che armnda qull che a j ho da div, ch'an fasiva miga di cumplimnt...
VIRGINIA # Oh, n, qust propi n! T'al s che am divirt la faza ad ascult al tu sturill...
AUGUSTO # (Seccato) N! Questa la n' brisa una sturila, e soprattott da ridar... An crid propi!
VIRGINIA # D'zrta, d'zrta... (Ridendo) Um scapa za da ridar...
AUGUSTO # (Fra se) A l'amzz coma cl' ver Dio! (Pontificando) Allora... m a vleva scorar d'Fausto
SILVIA # B, e allora...
AUGUSTO # A j ho dezis sbattal fura d'in c. Stal lttar, che a j ho trov in t'la su cambra, al passa tott i sgn. Stas' a sint... Ecco qu (Spulcia da una lettera all'altra) " Ciccino mio ‑ Mia dolce met ‑ Ciccino mio ricciolino " ... Qull un un oman, l' un... E an s miga bon dill, pinsnd che possa ssar mi fioll.
SILVIA # E parch pu?
AUGUSTO # Coma parch? Mo t'an j apns...? Tu fiol, mi fiol... un....
VIRGINIA # Augusto t t'am f mur de ridar...
AUGUSTO # (Alla moglie) Mo parch l'an s' mssa l'apparcch, l'an capss i tozz da i scaplott...
SILVIA # U l'ha adrovv Luca... u l'ha mss in t'un su qudar...
AUGUSTO # U l'ha drov Luca?
SILVIA # S! Una bla tela acs granda, do righ par f cap cl' una faza, e l'aparecch atach da una prt...
AUGUSTO # Ma cos'l scemo?
LEARDO # (Rientra dalla comune in compagnia di Nullo. Nullo ha la cartella da scolaro stretta al petto)
SILVIA # N! L' un qudar futursta. Um ha spigh che tott nou a sn surd ai problemi de nostar IO.
VIRGINIA # Cosa t fat t, Silvia?
SILVIA # Gnitt mama, gnitt...
VIRGINIA # E p um parva d'av cap IO...
SILVIA # (Avvicinandosi all'orecchio) L' un tar IO!
LEARDO # (Che si fermato un attimo ed interviene) Non sta prdar de tmp cun tu m, un p parch l' sorda e nca parch zirt qull l'an j capss miga. In t' Nepal e bsugnarbb mandla in t' Nepal, cl' la conla ad tott al filusufj orinteli e che ci anche una scuola di pensiero...
VIRGINIA # Cosa hai fatt a Npul?
LEARDO # A Nepul j ha vst un sumar che vola!
NULLO # (Estrae dalla cartella qualche libro, sceglie uno di geografia) Nepal?!... Nepal?!... (Trovata la pagina che interessa, legge con molta difficolt) E Nepal l' in Asia, nella regione Indiana, cl' in Asia nec qula! Ha una superficie di circa 148.000 Kmq, (Tra s, dubbioso) Chiss quant'ttar ch'j ? (Deciso e convinto) Us f prst ha fej i cont... donca par f un tar u j v stt turnadur, e una turnadura l'...
LEARDO # Dai v avanti, val...!
NULLO # (Riprendendo la lettura) La popolazione di circa 18.500.000 abitanti, (Sempre commentando tra se) cl' la znt che u j ! La capitale Ktmandu...
AUGUSTO # (Con ironia) S Katmantr...!
NULLO # N, Ktmandu! La lingua ufficiale il nepalese e la moneta, (C.S.) che j i bajocch, la rpia nepalese.
LEARDO # Brv Nullo... Ma ha vidat 'e problema d'IO...
NULLO # (Estrae dalla cartella un libro e va a leggere) Io... Io.... L'IO l'uomo in quanto ha coscienza di se stesso e del proprio mondo. Nella fisolofia moderna inteso quale coscienza e come personalit umana, in quanto soggettiva. (Dopo aver letto questo passo rimane alquanto dubbioso e perplesso. Infatti non ha capito nulla di quello che ha letto)
SILVIA # Osta, cosa l un filosuf?!?!...
NULLO # (Sempre leggendo sul libro, a pagine diverse per) La fisolofia amore per la sapienza. E' attivit spirituale autonoma che interpreta e definisce i modi del conoscere e dell'agire umano. (C.S.)
VIRGINIA # Leardo, cos'hal dtt, che a n'ho cap gnitt?
LEARDO # An crid che l'va cap gnca l qull che l'ha ltt... figurat t!
NULLO # St a sint. La pissicanalisi, invezi, la interpretazione dei processi mentali inconsci, si pone come obiettivo il ricondurre quest'ultimi a livello cosciente. (Pausa di riflessione dovuta alla non comprensione di ci che ha letto) Fondatore fu il medico austriaco S. Freud (Questo passo sar letto esattamente come scritto)
LEARDO # Froid...
NULLO # N, a qu l' scrtt Freud...
LEARDO # L' scrtt Freud, par us lzz Froid...
NULLO # (Perplesso e non poco) La sr coma t'd t...(Proseguendo nella lettura) Aperta parentesi enne punto 1856
LEARDO # Enne punto cosa? E v d nato 1856...
NULLO # (Questa volta convinto al punto di sostenere pi fermamente ci che ha letto) N, a qu dis, cier e tond, enne punto 1856...
LEARDO # Enne punto e v d nato...
NULLO # St'al d t...
LEARDO # (Indicando il libro) N, ul dis l...
NULLO # E allora parch in ha glia scrtt...
LEARDO # V avanti, val...
NULLO # (Riprendendo la lettura) Meno emme punto 1939...(Nullo ora avr l'aria soddisfatta)
LEARDO # (Intervenedo prontamente) Se enne punto 'e v d nato, emme punto 'e v d morto...
NULLO # T'al d t!
LEARDO # (Sempre indicando il libro) N, ul dis l!
NULLO # (Commentando ad alta voce) M a dgg, mo in fasva prma se il scriveva par bn...
LEARDO # (Esasperato) Dai, va l, andn d'la... par inc ta l' magari za fata fura da 'e bucaln. a basta...
NULLO # (Ribellandosi) Cosa a vol d.. u j sctt propi acs... A s sicur... lzz nca t!
LEARDO # Dai, va l... (Escono entrambi da sinistra)
AUGUSTO # (Al culmine dell'esasperazione) Cus'la questa, una ghebia ad mtt? (Calmandosi) Alora av turan a d che ha j ho dezis d'sbattar fura d'in c Cicci parch l' un fnoch! Oh finalmnt a s st bon dil. L' un fnocc! E' un invertito.
VIRGINIA # Chi l che u s' convertito?
SILVIA # (Avvicinandosi) Gnitt mama, a scurimia ad Cicci.
VIRGINIA # Cicci us cunvert... A cosa? Un sr miga dvnt un testimone di Genova? A val in zir cun la bursa? E mi Signor! (Comincia a piangere)
SILVIA # (C.S.) Mo n mama, un qull da gnitt!.
AUGUSTO # Un qull da gnitt! Par m l'era mej se l'andeva in zir cun la bursa...
VIRGINIA # (Sollevata) Meno male che un brisa un testimone, am snt un p pi mej...
AUGUSTO # (Sarcastico) Neca m...!!!! Gnittpaura, un qull da gnitt, vostar anvod l' un INVERTITO
VIRGINIA # Ah, Invertito! Meno male! (Incalzando) 'El grv? E bsugnar p fl upar...!
AUGUSTO # (C.S.) Cosa a fala a posta! (Convinto ed un p pi paziente) Un v d che seja amal... E signfica che un brisa un oman, ecco tott...
VIRGINIA # Mo cosa a ditt, se a l'ho vst a nssar... e nca da znn a l'ho vst nd...
AUGUSTO # S, mo l che qull u l'ha soll in prst...
VIRGINIA # Coma? (Rendendosene conto) Ah! T'v d che... (Ride) A sera propi fura d'str... an pinseva
minimamnt a ... (Riprendendosi) Efftivamnt e nostar Cicci l' un p effmin. Un s'p propi d ch'us possa scambi par un fachn. (Ride di cuore) Qust propi n!
AUGUSTO # Un che aviva la faza da ssar dimondi proccupeda...
SILVIA # (Intervenendo) E parch? Stamm a sint, Augusto. Cicci...
AUGUSTO # Us ciama Fausto! Ma quanti volti a l'oja da d!!!
SILVIA # Fausto l'aveva 5 o 6 nn che, con quatar strezz, e faseva di vst mraviglius al su bamboz. Pu l' cars mo 'sta passion u l'ha armsta, a 'e pont che l' basta che guerda par una ciopa d'minut un mudll che u t fa prcis identic, e forsi nca pi bll. Us capss che Cicci, cio Fausto, l' una dona! E purn...
VIRGINIA # (Che ha prestato l'orecchio attentamente. Ridendo) Us capss cl' una dona... e purn!
AUGUSTO # Mo bene! Bnssum. Al truvi un qull nurmll, v! Ma non m! A m l'an um v brisa zo 'sta faznda. E l' par qust che ha j ho dezis.ad sbatall fura d'in c...
SILVIA # L' tropp trd.
AUGUSTO # (Allibito) Coma?
SILVIA # A j ho dtt cl' tropp trd. Caso mai t'at duvivtia interven prma... E d che t'an 'e av de tmp.
AUGUSTO # Um armst 'e tmp d'tirej e col coma ad un galtt, cio... coma ad una galina, l' precisa....
VIRGINIA # (Che ha seguito. Ridendo) Al st che t'ci simpatic quand che t'at instizs? (Ride ancora) S t'ci propi un nomar!
AUGUSTO # M am istizs quand ch'um p! A siv specia? M a dgh toti al parulaz ch'um p! A siv specia un'tra volta? E p adruv dal parol forti l' da oman, (Sottolineando) ... da masch. E m an s brisa cumpagna mi fiol.
SILVIA # Eh n, t'ci sol un ignurantazz, a t' turan a d, t'am pr un fachn...
AUGUSTO # A scor coma chum p, e an ho brisa da tu dal lezion da ancion! M a poss and a testa lta dnnz a la znt, e m la testa a l'ho...
SILVIA # T d'ci sol una parsona vulghera e an ' s coma che a j va fatt a maridett.
AUGUSTO # (Imperioso) A s un oman, m! E come!!! Par se c'la sera invezi davn a bal am foss sciant una gamba un'era mo mej, an t'avrbb mai cniuns!
NULLO # (Rientra con slancio da sinistra con un libro in mano. Leardo riesce tenta, a stento, di fermarlo. Lo blocca poco dopo essere entrato in scena) ... Nca in t' Tibet u j una scola d'pinsir...
LEARDO # 'Sta bon Nullo, vn d'qu...
NULLO # Cosa a vol d, lezz a qu in t' livar... pagina 376... " Trattato delle fisolofie orientali, edizioni Zanicelli"...
LEARDO # Vn d'qu a t'ho dtt...
NULLO # (Cattedratico) Siamo o non siamo in Italia... S? C' o non c' la libert di parola?... Si? E allora m a j ho 'e dirtt di esprimere liberamente tutto ci che voglio senza che imposizione alcuna mi possa essere fatta!!! (Sottovoce a Leardo) 'El a vera che a s ormai pront par put f una quelca cunfrnza...?!?!?
LEARDO # Dai vn d'qu a t'ho dtt... (A forza lo riconduce da dove erano usciti)
AUGUSTO # Basta! An in poss pi! Mo d'straza famaja la mai questa? Una moj che l'an fa tar che dmm adoss, una vecia sorda cumpagna un campanon, un fiol fnocch, un tar che un 'i ciapa nca l, un vecch cl'ha l'arterio poetica sentimentla... e che us mtt a f scola... LA FAMEJA DI PISTULA, ecco qull cl'!
SILVIA # Et p fin d'f e tu monolugh. Cun la scusa che t'ci instizi a duvn sint toti quanti st'al litanej. E d'dur, d'dur smpar... Dal volt dagl'or intiri, nca dal giurndi intiri. L'an srebb pi giosta, vst che a j sn nca nou, che a putrssum d nca nou la nostra, forsi la putrebb dvint una cunversazion...
VIRGINIA # (Candidamente) E ad cosa a stasimia scurnd, am s smnga...!
AUGUSTO # D'Fausto! Se am lassesuv scorar...
SILVIA # (A sua madre) T'avress fatt mej a st zta, adss a j sn neca...
AUGUSTO # (Concitamente) Oh, ma stavolta an zigar miga. An zigar par gnit! A star d'avd! Aspit ch'us vegna a c stasera...
SILVIA # Cosa et intenzion d'f?
AUGUSTO # A t'lo pu za dtt! Al sbtt d'fura d'in c. Che vga p a f la danza de ventre, mo aria, aria... a qu in c ha n' voj pi!
SILVIA # Tott a qu? T'al mandar fura d'ca e pu basta?
AUGUSTO # Tott a qu! La "sgnureina" l'an v brisa lavur coma tott chitar? E v vivar la gran vita? Avanti, che pruva...
SILVIA # E allora?
AUGUSTO # Allora cosa? A voj avd coma che far a camp lavurnd in ti strzz... Forsi un d u j avnir in t'la mnt che balusa d'su p, che p in definitiva u j avva insign la str giosta. Eh s, l'oman l'ha da essar un oman!
SILVIA # E par cosa ha sttt fasnd tota quanta 'sta scena? Mo t, coma m, t'al se bnessum che Cicci un un ragazz pracis a tott ch'jtar! E l' quest e mutiv che u t'ha fatt dezidar d'sbattal fura d'in c... (Ridendo amaramente) Va l, fam 'e pias, d'ci propi ridecul...
VIRGINIA # (Intervenendo e ridendo) Oh, s, t'f propi tant ridar, t'ci acs simpatic...
AUGUSTO # (Lancia un'occhiata di sprezzo alla suocera e marcando) S! Parch an voj brisa che mi fiol e seja un... (Suona il telefono interrompendo a met il discorso. Augusto risponde) Pronto. Si. Oh, at salut Sandro!... Coma?... (Improvvisamente confuso, si passa una mano fra i capelli e, con voce mutata, elargisce complimenti e snacerie) Oh! Oh! Mille... mille scuse signora... gentile signora... N... cosa dice... scherzer... il mio telefono che non va bene, deforma tutte le voci... Mi dica signora... Quando? Domenica prossima... Certo signora, non mancheremo. Senz'altro, presenter.... I figlioli?... Tutto bene, grazie! A domenica allora... mi saluti quel brigante di suo marito! I miei omaggi signora. (Durante la conversazione telefonica Augusto si comporter sempre in maniera estremamente ossequiosa ed untuosa.)
SILVIA # Am scumtt cl'era la Jolanda?
AUGUSTO # S! E m ha l'aveva scambida par Sandro. B, par forza: l'ha la vos prcis a un oman!
SILVIA # U j propi da sbagliss, dal volt... T'an 'e s chi la cima tott Pl Negar!
VIRGINIA # (Candidamente meravigliata) Chi che v cun un ngar?
SILVIA # Ma n mama, a scurimia d'la Jolanda.
VIRGINIA # (Esterefatta) La Jolanda l'ha s mssa cun un ngar...
SILVIA # (Urlando alla madre) La Jolanda i l'ha cima Pl Negar!
AUGUSTO # La Jolanda, Pl Negar?
SILVIA # T'an v tott i pill nigar cl'ha? E c'la vuslaza c'la p un oman... E a gli amanadur che l'as mtt? La p propi un oman.
AUGUSTO # Us ved che a su mar l'a j andr bn acs. L'ar dal vart nascosti... Par un ha da essar tant simpatic essar un mar d'una dona de genar... Comunque j qull che in um interessa brisa... ha j ho tar qull par la testa, m! L'at saluta. Dmnga dop mazd la s'as aspta a ca s, la fa un p d'festa parch la ciumpess j nn...
VIRGINIA # Ch'ora l Silvia?
SILVIA # L' ormai al tre.
VIRGINIA # Ormai al tre! E alora 'e bsogna che a vega a vd la television, u j " Edera "
AUGUSTO # Cosa la una telenovela nova?
VIRGINIA # S, l' prizipieda air. E pu al znq u j "Quando si ama" e stasera an nov "Beautiful".
AUGUSTO # Zarchi t'ni la television un p basa, sin i vsn i brva, e un srbb la prma volta...
VIRGINIA # M a la tegn sempar basa, basta a d che an snt mai bn qull ch'i diss...
SILVIA # Brva, lssas da par nou. A j ho propi bsogn scorar cun Augusto...
VIRGINIA # A m'aracmand v d, ch'an braviva miga...
AUGUSTO # M an brv mai, e pu inc an ho anciona voja, an so mai st chlum coma inc...
VIRGINIA # (Ridendo) Al st che t'ci propi simpatic... (Esce da destra)
AUGUSTO # T' da scorar cun m? E ad cosa?
SILVIA # Adss 'st chelum par pias e a ciarn la qustion d'prma...
AUGUSTO # Qula qustion?...
SILVIA # Coma qula question? D'zigh coma un matt per mezz'ora dgnd che t'v sbattar fura d'in c Cicci e t neca 'e curagg dim d'qula question?
AUGUSTO # (Alterato) Basta!!! Par inc ha n'ho a basta d'sti scurs Ha n'in scurarn un'tra volta. Ormai la decision la l'ho za ciapa!
SILVIA # (Urlando) Cosa et fatt t?
AUGUSTO # (Urlando a sua volta) A sit sorda! Ha t'ho dett che ha j ho za dezis. A qu a cmand m! As sgna intis? E non 'sta zigh che t'am f gvint narvos...
SILVIA # (Urlando pi forte) Bnessum! E padron d'c! (Decisa) E daj un taj, sin a qu la f a fini mll!!! Osta ci l! (Marcando) E padron! Sol l l'ha e dirtt d'zigh quand che u j p e l'avrbb la pretesa che ch'jtar i stasss ztt! Vargognat, ecco qull che t' da f, vargognat! Adss a zigh un p neca m! A vala bn! A j ho du, tri qull da ditt e t t'am 'st a sinti! As segna intis?!?! E basta!
AUGUSTO # (Che ha accusato il colpo. Prende un giornale e si siede) Avanti... Scor p...
SILVIA # Prma ad tott ad degh sobit che Cicci stasera un a c, l' and a f 'e fine settimana!
AUGUSTO # (Sollevando gli occhi dal giornale) E fine settimana? E a chi a al cmand?
SILVIA # (Decisa) A m! E l' 'st mej, parch se u t' vneva a cmand a t d'avss fata un'tra sceneda, par un qull che, in definitiva, l' nurmll...
AUGUSTO # Nurmll par ou che us apna 'st a c da lavur?!?! E cun chi l and, e sgnurn?
SILVIA # Cun su amigh Lamberto. T'al s che in p 'st ou snza cl'tar!
AUGUSTO # (Esterefatto) E t'am ' d acs in t'la faza?
SILVIA # E parch an duveva brisa dital? T'al s mej che m che Cicci l'ha un amigh che us cima Lamberto e us sr avi cun l almench una vinteina d'volt... E alora! A truvat un qull acs straurdinri che al cima"E SU AMIGH LAMBERTO"e che a t' dega acs in t'la faza?
AUGUSTO # Mo us capss! E v bn acs! L' un qull nurmll che vega a f e fine settimana cun E SU AMIGH LAMBERTO...
SILVIA # Mo sl' du nn che t'al truv un qull nurmll!
AUGUSTO # E che spenda tota c'la muntagna d'bajocch, senza mai purtn a c un qualcadon, at peral un qull nurmll nec quest?...
SILVIA # Ecco brv! T pu t'an pns miga che t' un tar fiol, Luca, cl' zovan e che, coma tott i zuvan, l'avrebb bsogn d'bajocch in bisaca. E non ftan maraveja se l un t'in cmanda brisa. T tanti volt t'al t in zir par la Cuntessa... Nca l cun la maneja di qudar. Ecco t t'an j vu brisa pins, mo la cuntessa l' la su amante e l'al mantn!.
AUGUSTO # (Esterefatto) A t'al dtt l?
SILVIA # N, un um l'ha dtt l, a j s ariva da par m! Parch m a tn j occh avirt... Ecco! E adss instizssat, ziga! A j ho pruv tanti volt a dittal, ma t t'ha la butivtia smpar in te ridar... T t'an f tar che scarz sora al coss sri ed instizzit par al coss snza impurtnza.
AUGUSTO # D'scors l nca qust...
SILVIA # M at degh qull che a pns. E ad degh nca che t t'an t'ci preocup gneca acs (Fa il gesto) d'educazion di tu fiull.. n d'Cicci e n d'Luca.
AUGUSTO # (Alterandosi) Daj un taj, sin la va a fin mll....
SILVIA # (Fattasi minacciosa) N, e st ztt! Parch a s m stavolta che am istizzs, e cun rason! E miga coma t prma cl' basteda una telefuneda par ft cambi umor. M a j ho voja d'zigh e t d'star a l ad ascultm! At turan a d che t t'an t'ci mai proccup dl'educazion di tu fiul, mai che t'seja and, gnca una volta, a sint da i prufessur coma che j andva a scola, um tucheva smpar a m! T fura cun i tu amigh e m in c a cuntrull che j avss fatt i compit... Par t l'esst sol i amigh, 'e lavor e i bajocch. Par ftt una pusizion in t'la vita t' arnunzi a i tu fiull. Bajocch, smpar bajocch... e p cosa t risolt? T d'ci l'oman da i grand prinzepi, t'as fatt una testa acs cun tu p e tu nunen... e p a tevla t'an f etar che scarz sora un qull o cl'tar. E allora quand'l che i tu fiul i t'ha da tu in se seri, quand t'f e muralesta o 'e buffon?
AUGUSTO # Ci t pu fin...?
SILVIA # A putrebb cuntinu ancora par un pezz. Parch t Cicci t'an l' brisa vst, cumpagna m, quand cl'ha prizipi a purt j anll, a pnss in c'la manira particulera? M ha j ho zarch d'f qualqull e quelch risultt ha l'ho av, mo t, che d'pretend d'essar ou che l'insegna l'educazion, t te sol zigh e uffes e 'e d dop gnitt... fna a la bravda dop, che l'ancunteva gnitt... Ecco la tu educazion! T d'zigh in nom di tu prinzepi, mentar ogni tu gest e ogni tu cumpurtament e dimostra che t'ci t e prm a non cred. T'vu sbattar fura d'in c tu fiol parch t'al giudich una parsona non nurmla, e pu dop t'ta t'sf a 'e telefun cun una dona che a savn tott cl' una lesbica. Ah! N! caro, tropa comuda! (Pausa) Neca m a vrbb che Cicci e foss una ragazz nurmll, cumpagna tott ch'jetar. Mo la varit l' un'etra: Cicci un brisa nurmll. E nou an j putn f gnitt, n t, cun i tu prinzepi, n m cun la mi affett. E al stt parch un brisa cumpagna tott ch'jetar? Parch l' pi sensebil, pi fragil, simbn che seja una pezz d'ragazz. E m an t'parmittar d'struzej un cavll, as segna intis! E d che sbattar fura d'in c l, am aviar neca m! E m al s in dov and! L' tant tmp che al s! E l' da tant tmp che a te duvva d! E adss d'ci infurm d'ignacosa. L'era una cosa che avrbb duv f da parecch tmp. Se m armst in sta c, l' sol parch u j i ragazull. (Piangendo, si stringe il volto con le mani e siede sul divano. Augusto si alza ed esce a destra senza dire una parola. Breve pausa Dal centro entra Luca: un giovane con un'aria sognante, simpatico, ma dall'aspetto sporco e trasandato)
LUCA # Ciao mama.
SILVIA # E t d'in d a vnt?
LUCA # Cosa et fatt mama, et pianz?
SILVIA # Gnit, sol un p d'nrvos...
LUCA # Et brav cun e babb?
SILVIA # A t'ho dtt che un gnitt. Non scurn pi!
LUCA # (Preoccupato) Mamma, Cicci l' in ti guj...
SILVIA # Cosa l suzzest?
LUCA # A sera a Ravenna e a l'ho incuntr par chs...
SILVIA # Va bn, va bn. Cosa l suzzest?
LUCA # Lamberto... s e su amigh... u l'ha piant!
SILVIA # Cosa? Mo se j aveva da and a f e fine settimana insn...
LUCA # Al st cosa cl'ha fatt 'ste porch? Al st? L'ha piant Cicci par and cun una dona.
SILVIA # Una dona?
LUCA # E bsogna che al sja propi dal carogn, al donn, par f un qull de genar. Qula, garant l' ona d'quelli.
SILVIA # E Cicci in dov l... e t coma a l't savu?
LUCA # L' stda propi una cumbinazion... a sera a Ravenna che a sera 'st da la Cuntessa, acs... par avd di quedar, quand che tott in t'una volta am vgh d'ad dnenz a m Cicci, com una faza da sonnamul e cun al legrum che a gli avneva z da j occh. Un m'aveva brisa vst. A l'ho ciam e l um ha abraz e l'ha cuntinu a pianzar in t'al mi spall. An saveva pi cosa f. A vleva che turnss a c, mo l n! A j ho prupost d'and a c da la Cuntessa, che, da bona miga, l'avrebb cap e l'al avrebb uspit, gnitt da f. Alora m ha j ho tolt una cambra in t'un albergh a l avsn a la stazion, acs e zarcar d'fss pas la su crisi in tota tranquillit. Un ha brisa avl telefun a c, d'capir, parch... Par a crid che e seja mej che t d'vega da l.
SILVIA # Andn pu sobit...
LUCA # A ti accumpgn m cun la machina...
SILVIA # Qula machina?
LUCA # Um l'ha imprsteda la Cuntessa...
SILVIA # Am vegh a mttar qualqull adoss e pu a vegn. (Esce da sinistra)
LUCA # A t'asptt in machina.. e babb a n' voj avd adss... (Esce dal centro)
VIRGINIA # (Dopo una breve pausa entra da destra e si rivolge ad Augusto che rimasto fuori scena) Augusto? Ta m dtt che la Silvia l' a qu... la'n gn miga! Augusto? Augusto?!?!?
AUGUSTO # (Entra da destra) Cosa aviv fatt, nca?
VIRGINIA # Ta m dtt che la Silvia l' a qu, mo la'n gn miga!
AUGUSTO # L'era pu qu adss... m an capss!
VIRGINIA # Coma? T'an capss, a sit dvnt sord?
AUGUSTO # N!!! A j snt benessum. Matt! A stgh par gvint matt!!! (Si sente chiudere violentemente la porta del corridoio) Ma... la la porta d'ingrss che a j ho sint sbattar?
VIRGINIA # M an ho sintu gnitt.
AUGUSTO # Bla forza! A si sorda cumpagna un campanon!
VIRGINIA # Cosa hai fatt qui de cumoun?
AUGUSTO # (Deciso) J ha fatt... a momenti a m'la fasivia d! L'era la porta dl'ingress. (Chiamando) Silvia!... Silvia!!!
VIRGINIA # (Continuando con candida innocenza) M, Augusto, an capss parch t t'ha l'va cun qui de cumon... T, za, quand d'tu di noia un qualcadon..
LEARDO # (Rientrando da sinistra, con un foglio in mano) La Silvia se ne dipartita, la s avieda e l'ha tolt s neca la valisa...
VIRGINIA # Cosa et dtt?
LEARDO # (Urlando) L'ha tolt s la valisa... E la m'ha lass 'ste foj che qu da dt a t! (Lo passa ad Augusto)
VIRGINIA # E cosa a dissal...
AUGUSTO # (Legge il foglio avidamente) "Non torno a casa stanotte!"
VIRGINIA # (Ridendo) E in dov andrala?
LEARDO # (Declamando) "Le maree notturne del cuore sanno di infinito e di perduto " ‑ Questa, par, l' la mi!!! ... E non s se mi spiego!?!?... (Esce a sinistra)
AUGUSTO # (Allibito e poi preoccupato) V an sav brisa in d c'la putrebb essar andeda?
VIRGINIA # N!
AUGUSTO # Benessun, di bene in meglio! Una surpresa dri cl'etra! Mi moj c'la snt 'e bsogn d'cambi lett...
VIRGINIA # (Sorpresa ed innocentemente) Mo se l'ha apna arfatt i matarezz...
AUGUSTO # Adss a capss... L' andeda da 'e su amant, parch l l'ha un tar!
VIRGINIA # (Ridendo) Al stt che t'ci propi simpatic, mo ad scurs a ftt...(Continua a ridere)
AUGUSTO # (Al culmine dell'esasperazione) E smitila d'ridar. A m'av gonfi tott! V, vostar mar, vostra fiola, vostr'anvod Fausto e neca Luca! An in poss pi!!! Se a l'avl sav tota, vostra fiola, l'ha un tar oman, la ml'ha dtt prma, la m'ha dtt dal coss disgustosi. L'ha dtt " E d che a m'aviar, al sar benessum in d ande!" Acs la m'ha dtt. E p neca " L' un qull che avrbb duvu f da tant tmp!" Adess s che a put ridar, av put tni streta la panza e stuglev in t'la pultrona a ridar. Guardl p vostar zenar, l'in vl propi la pena. Bcch, pdar d'un fnocch e d'un magnaza! Viva la fameja! Mo rid donca, rid! (Virginia rimasta in silenzio e non ride) A s m che am avej d'in 'sta c. Adss am voj d a la pazza gioia. Mo qusta l' propi la fameja di pistula!!! (Esce)
VIRGINIA # (Che si alzata pesantemente dal divano e notevolmente contrariata) Leardo!... Leardo!!! Ven d'qua vecc insimuni t'an si tar...
NULLO # (Entra da sinistra) Silenzio, il maestro sta meditando e la meditazione, se an 'e sav, figlia del silenzio. Il silenzio figlio dell'infinito, e l'infinito figlio... (Tra s) D'chi l fiol, za???.... (Tra se) Am s smengh... Leardo!.... Leardo!!!
LEARDO # (Entra da sinistra con un grosso volume tra le mani e con l'aria alquanto assente) Chi ch'um ciema?
NULLO # Leardo... a sra a qu in t'una discussion cun tu moi...
LEARDO # (Lo guarda alquanto perplesso) Chi t e l? (Ride di gusto)
NULLO # Insomma a vlmi sav ad chi c'l fiol l'infinito? (Rivoltoa Virginia) Stas m da sint 'e mstar...
LEARDO # (Con fare cattedratico) L'infinito di Leopardi, che un qull d'Pascoli o d'Carducci, un infinito infinito, mntar d'qull chietar l' un infinito non ben definito... L' cira, n!
NULLO # S, a j ho cap, mo m avlva sav ad chi cl' fiol...
VIRGINIA # M avrebb sav d'chi t'ci fiol t... L'ha rason Augusto... L'ha rason!!!... Questa l' propi la FAMEJA DI PUSTULA!!! (Cala la tela)
Fine primo atto
Atto secondo
Sono circa le 10 del mattino dopo. Lo stesso ambiente del primo atto. La finestra aperta. Teresa, la donna delle pulizie con un gran fazolettone in testa ed un volgare grembiule alla cinta, sta spolverando i mobili e
sopramobili. Leardo la sta seguendo in ogni suo spostamento con l'evidente intento di circuirla.
TERESA # (Seccata) Aviv p fin d'avim dr cumpagna un'ombra?
LEARDO # (Adulante) Al sav pu, Teresa, che m a j ho d'la dibuleza...
TERESA # Magn quanqull e l'av passar...!!
LEARDO # (C.S.) Parch a siv smpar acs arustida cun m. M, avdiv, a j ho dagl'intenzion sri...
TERESA # Va l caviv da l, vcch insimuni ch'an si tar...
LEARDO # (Convinto) Adss a m'uffind. An crid brisa d'mritemal un trattamnt de genar! (Piccato) Osta ci, an fasivi miga acs cl'tar d quand che a v rgal che bl pr d'urc. (Adulante) Lass ch'a v'abrza, avin a qu...!
TERESA # An avd ch'a j ho da lavur... dopp bn vostra moj la breva se an finss tott i lavur d'c...
LEARDO # E v lass c'la brva, al sav p che la ziga, la ziga e pu l' pi quaiona d'prma... (Con intenzione) Teresa... Teresa... dasim un bs... sol oun... in t'una ganasa...
TERESA # (Risentita) Bl avd! A cardiv d'avm cumpr cun che pr d'urc?
LEARDO # (Incalzante e sibillino) Mo m a j ho nca di BOT, a la Banca...
TERESA # (Interessata) Ah, s! E quant!
LEARDO # Qust a v dggh sol se av lass strich...
TERESA # E chi cma dis a m, ch'an cuntiva dal ftti.
LEARDO # Provare per credere. (Con intenzione) Teresa... i BOT...
TERESA # (Allusiva e ruffiana) ... A pruposit, Leardo, al saviv che i f una bla gita a Parigi? Pins cl'lavor... 10 d... e sol 1.000.000...
LEARDO # Sol un 1.000.000?... Propi acs poch?... Avilv andej, Teresa?
TERESA # Magari! ... E 'e 1.000.000?
LEARDO # Cosa a vliv che seja 1.000.000 a 'e d d'inc! Scult, Teresa... se v... (Suonano alla porta. Teresa va ad aprire. Entrano dalla comune Nullo in compagnia di Alcide, entrambi hanno dei libri in mano)
NULLO # At salut, Leardo, gurda chi ch'j .
ALCIDE # At salut, Leardo.
LEARDO # Avnin avanti... (Fra s) Propi adss j aveva d'avn a rompar al scatal...
NULLO # Bongiorno sgnora...
TERESA # Prego... sgnurina...
NULLO # (Deciso) A n' poss crdar... Una bla dona cumpagna l... ancora sgnurina... Eh, vera Leardo, se t'ha l'avss avuda par la c da zovan...
LEARDO # (Risentito e offeso) Cossa l 'ste scors? Parch cosa a soja vecch?
NULLO # N, praticament t'c and da mll!!! (Ride sonoramente seguito da Alcide)
ALCIDE # Difatti us snt in tl'aria un fi...
NULLO # (Interrompendo con una risata sonora) Da murbi!
LEARDO # Teresa, che an j cardiva miga, j dal mli lengv. M a s ancora un aglion!
ALCIDE # A sgamltt un litar... a l' s t'ci ancora svlt... Sei terra da pignatta, ormai!!!
NULLO # Coma a disla c'la puiseja d'Manzoni. "Ei fu, siccome immobile"... Un che par chs Manzoni u l'va scrtta par t...!
TERESA # Furtona ch'an um so brisa fata dagli illusion.
LEARDO # Av garantss che a gli toti malignit... A s ancora un zuvnott... (A bassa voce a Teresa) E p a j ho i Bot... (Agli amici) A n'av gnitt da f stamatina...
ALCIDE # A d la varit, quand cl' avn a t'um Nullo, m a staseva stugiand la lezion da ir... s qula che am s pers...
LEARDO # A vut che t'seja un argnquall d'avn a l'Universit di Adulti... chvat da l... par f al figurazi cumpagna qula da ir...
ALCIDE # Par e professor l'ha esager... An capss parch ch'um eva caz fura da la class...
NULLO # (Ridendo) Par forza t'at t'cirti indurmnt in t' banch e t'surnacivtia cumpagna un moll... dasivtia di tiron, che pareva che j sghss un tronch cun una motosega...
ALCIDE # A sra un bisign stracch... aveva fatt di stravezi cun la Gigina...
NULLO # Cun chi?
LEARDO # Cun una Bucina..?!?!?!
ALCIDE # (Risentito) An s za vcch cumpagna v! Teresa, v che a s una dona, sgnod a v a pinsiv che a seja ardott cumpagna chi du l'...?
TERESA # (Decisa) M a crid d'n!
ALCIDE # (Con trasporto) Dopp un scors de genar av merit un bss... (Con trasporto bacia Teresa)
NULLO # (Risentito) B, allora m...
TERESA # A s ancora un bll oman nca v!
NULLO # Un bss, nca m av voj d un bs... (Anche lui con trasporto la bacia)
LEARDO # E m an fezz brisa prt ad 'sta fameja... (Si avvicina a Teresa per baciarla) M a s un p pi vecch... par a j ho i Bot... (La bacia anche lui sulla guancia)
TERESA # Um p d'essar dvinteda la pola dl'acqua santa. A possia fin e mi lavor...
LEARDO # Andn m, sin us fa sera... Alto... a erudirci... (Escono a sinistra in quest'ordine: Alcide, Nullo e Leardo. Mentre sta uscendo) Teresa, arculdiv i Bot. Par la gita a Parigi... a in scrurarn cun pi chlma...
TERESA # (Riprende i propri mestieri quando da sinistra rientra Nullo)
NULLO # (Si guarda alle spalle per controllare di non essere seguito o spiato. Va in cucina e ne esce con un bicchiere d'acqua) Ststst! I ha prizipi a stugi..!!!
TERESA # (Continua a fare i propi lavori e che non le interesssa pi di tanto) Bh alora cosa a mn'importal a m?
NULLO # Ststst!!! Scur piann, par pias... an avrbb che Leardo us n'adasss che a sn a qu da par non...
TERESA # D'scor l nca qust...?
NULLO # Scur piann, par pias... A j ho invnt la scusa d'and a t un bichir d'acqua... Se um vd Leardo us curza cun m... A vlva scorar cun v... M par an j crid brisa!
TERESA # Cos'l che an j card brisa?
NULLO # (Titubante) M a v degh, par v... am prumit d'non istiziv cun m... m an'gnntar...
TERESA # (Seccata) Cosa j tott 'sti misteri... scur una bona volta...!
NULLO # Ststst! (Implorando) Par pias scur piann... Oh Teresa... 'El a vera... (Ripensando) m a v degh, par, am prumit d'non instiziv cum m... m an'gnntar...
TERESA # (C.S.) Oh! Basta! Pochi manfrn...
NULLO # Ststst! scur a basa vos... Ecco m adss a v dgh... Leardo 'e v dgnd che and cun l... (Al gesto di stupore di Teresa) Ul dis l... mo m an j crid brisa... An crid che una bla dona cumpagna v l'as pirda cun un vcch insimun acs...
TERESA # Av rason... l' sol un vcch insimun...
NULLO # Al saviv che prma... a m'av fatt avn la pll d'oca...
TERESA # Cus'hoja fatt m?
NULLO # S, prma, quand che a v'ho d che bs... Am s sint un fatt qull acqu d'ad dntar... aviv prsent quand che la pignata la boll... ecco un qull prcis... Teresa... v am pias una masa... e a j ho cap che nca m an'un s indifarnt... Teresa a s p ancora un umarll in bota... Teresa... a s tott a vostra dispusizion, m 'e tott i mi fiull...
TERESA # (Meravigliata) ...I vostar fiull?
NULLO # (Interrompendola) S! (Sottovoce) I CCT!!!...
TERESA # Cos'j nca 'sti CCT?
NULLO # (Con intenzione) J una spcie ad BOT, mo j mej un bl p... Un gn gnca paragon... par fv cap, par f un CCT u j v almanch 4 o 5 BOT, cl' p in definitiva la difarenza che u j tra m e Leardo...
TERESA # Va l caviv da l... cun chi dnt ad latt ch'av!
NULLO # Teresa adesso mi offendete! Teresa... A v'asptt stasera al nov dri a 'e stradlott di capuzn...
TERESA # (Ironica) Parch, cosa avegna da f?
NULLO # Prma av fgh d'avd i mi fiull... e pu dop...
TERESA # And a stugi cl' mej...
NULLO # Alora a sn d'accord... stasera al nov dr a 'e stradlott di capuzn... a v'asptt... (Fra s entusiasta e fregandosi le mani compiciuto) An vegh l'ora ch'us fga 'stasera... e arculdival.. par f un CCT u j v almanch 4 o 5 BOT... (Esce velocemente da sinistra)
TERESA # (Riprendendo i suoi mestieri) Osta ac arterio! ...Par... i vchitt... ou l'ha di Bot e cl'tar... coma as ciami... i PPT??? (Dalla comune entra Augusto. Cappello in testa, pallido e tremante. Ha un mazzo di chiavi in mano.)
TERESA # Av salut Augusto.
AUGUSTO # Bongiorno Teresa.
TERESA # A j ho quesi fin, a sr la finstra e pu am'avj...
AUGUSTO # Um s' ferum l'arloj. Us vd che air sera an l'ho cargh bn. Ch'ora l, Teresa?
TERESA # Ormai al nov e tr.
AUGUSTO # (Sistema le lancette) Al nv e tr...
TERESA # Adss a vegh avd ch'ora che fa l'arloj d'la cuseina.
AUGUSTO # Un importa. A s'la za livda la Virginia?
TERESA # S, l' cun vstra mj.
AUGUSTO # Mi mj?
TERESA # S! L' d'ad l. L' turneda qusi un'ora f cun Cicci che un st brisa bn...
AUGUSTO # Fausto?... Parch a j l nca Fausto?
TERESA # Vostra moj la l'ha mss a ltt... M v av s liv molt prst, nca incu cl' la dmnga...
AUGUSTO # N! Am s avn a c adss...
TERESA # Ah! A si armst fura par lavor... Aviv z fatt clazion?
AUGUSTO # S, s, grazie.
AUGUSTO # Aviv dtt che mi moj l' rientreda poch temp f cun Fausto?
TERESA # S, cun Cicci.
AUGUSTO # Fausto, par pias ciamil Fausto! Un miga pi un ragazol.
TERESA # A n'ha gli ha fezz miga...
AUGUSTO # A f cosa?
TERESA # A ciaml Fausto.
AUGUSTO # E coma avliv ciaml? Un un oman, forsi...
TERESA # A n s.
AUGUSTO # Cosa a vol d che a n' sav?
TERESA # A n' s parch ch'an ha gli a fzz a ciaml Fausto. Forsi parch a l'ho ciuns da quand cl'era znn..
AUGUSTO # E d'in dov avnvi?
TERESA # Da fura. In ha magn in c gnca l, a ir sra.
AUGUSTO # Teresa, ciamim la Virginia, par pias.
TERESA # A crid c'la seja in t'la su cambra. A j vegh sobit. (Esce)
AUGUSTO # (Augusto rimasto solo si toglie il cappello e rimane immobile e pensieroso) Cosa la nca st'tra storia? Un sta brisa bn? E cosa a vrall fatt? E mi moi che la l'ha accumpagn a c un'ora f? Cos'hal cumbin? A n'ho d'sora di cavll.
VIRGINIA # (Entra da sinistra, in vestaglia, coi bigodini e con due voluminosi apparecchi acustici ad entrambe le orecchie.) Oh! Augusto! La Teresa la m'ha dtt che d'ci turn.
AUGUSTO # S, a s qu.(Notando l'apparecchio acustico) Oh, finalmnt av s mssa l'apparch...
VIRGINIA # Um spias bn... a j ho duv sf tott e qudar ad Luca, 'e prurn... A dgivia tott che m am sinteva... par un miga a vera, a sinteva bnessum. E t, piotost, d'in d a vnt? Ej schirz da f? In d t pass la nott? Ta n s che a sn 'st in pinsir la Silvia e m? Tant pi c'la purt a c Cicci, ch'un staseva brisa bn.
AUGUSTO # E l cos'hal fatt?
VIRGINIA # Cicci? A ne s d'precis. La Silvia l'ha dtt c'la duv badej tota la nott...
AUGUSTO # L'ha duv badej? E In dov?
VIRGINIA # Cosa a vol d, in dov?
AUGUSTO # In dov a l'al abad?
VIRGINIA # E cosa a vut che a seva, m!
AUGUSTO # V an sav maj gnit...
VIRGINIA # N, an s propi gnitt!
AUGUSTO # Agnav gnc cmand in d c'la pass la nott?
VIRGINIA # (Insofferente) Oh, insomma, Augusto, non fm prdar la paznzia! A sn armst a c sol m e Leardo, m p a n'ho durm gnca una goza.
AUGUSTO # Sl' par qull, gnca m. (Ripensando) Cosa vol d sol v e Leardo, e Luca?
VIRGINIA # Un s' ancora avn a c.
AUGUSTO # E in dov l and?
VIRGINIA # E cosa a vut che a seva. E p ch'aviva fatt a posta a durm fura tott, stanott. Una cosa che l'an era maj suzzsta... Mo cosa a stal suzzidnd?
AUGUSTO # Me a spereva che am 'e dgessuv v, cosa che 'sta suzzidnd...
VIRGINIA # M? La Silvia l'an m'ha dtt gnitt. L' turnda a c e l'ha mss a ltt Cicci. M a j ho zarch d'scorar cun l, ma la vl 'st dacant a su fiol.
AUGUSTO # E Luca intant l' uccel di bosco... Avanti... che c' del largo! Mo fra poch a farn i cont...
VIRGINIA # M an capss, Luca...?!?! (Da sinistra appare Teresa) In d as sral imbusan? L' ormai al dis e mezz...
AUGUSTO # Al dis e mezz? A siv sicura? (Augusto guarda il suo orologio e mette a posto le lancette)
TERESA # L' al dis in pont. A j ho cuntrull l'ora con l'arloj de campanil, stamateina...
VIRGINIA # E m at degh cl' al dis e mezz, a l'ho impunt a ir sera cun la radio...
TERESA # E vostar un v ben!
VIRGINIA # E v bnessum, at ripit che a l'h punt air sra cun la radio!
TERESA # Alora l' e vostar arloj che va avanti... M a l'ho punt stamateina cun l'arloj de campanil!
VIRGINIA # (Seccata) N! E mi arloj un va brisa avanti. E v benessum. L'era d'mi m. Un mai and n avanti, n indri.
TERESA # Alora an avr brisa sint bn la radio...
VIRGINIA # N! A l'ho sintuda bnessum, an s za sorda!
TERESA # A s sicura cl' la radio c'la s sbaglieda!
VIRGINIA # La radio l'an sbaglia mai...
TERESA # E l'aloj de campanil l'ha sempar spacch e sgond...
VIRGINIA # Al stt cosa t'ci? T'ci sol una grosa maleducheda, t'an um v mai d rason, neca quand ch'a l'ho!
TERESA # N, che an av brisa rason, parch l'arloj de campanil e v bn!
VIRGINIA # E 'sta zta!
TERESA # M zeta an stgh brisa, a j ho rason!
AUGUSTO # (Che nel frattempo andato a comporre un numero al telefono) Stas un p bouni, totti d!!! (Silenzio. Augusto ascolta attentamente) L' al dis e 14 minut. Questa l' l'ora precisa.
TERESA # (Rivolta bruscamente a Virginia) Alora l' e telefun ch'us sbaglia! (Esce a destra)
VIRGINIA # (Regolando con mala voglia il proprio orologio che si porta vicinissimo agli occhiali) La radio e 'e telefun is putrbb nca mettar d'accord...!!!
AUGUSTO # (Deciso) Basta con j arloj. A j avn etar da pins. Propi an sav brisa in d ch'us seja imbusan Luca? D'in d che Silvia l'ha pass la nott? D'cosa c'la fatt Fausto?... Gnitt ad gnitt...
VIRGINIA # (Decisa) An s gnitt! Par t bsugnarebb ta j ubblighss a d in d chi v...
AUGUSTO # D'ora in avanti u i pinsar la Silvia, perch ha j ho dezis ch'an um vj pi interess dal question d'ca! (Risentito) M an s brisa 'st bon d'aliv di fiul, a s un buffon! Quand che a degh un qull l' cumpagna che a ciachera cun c'la muraja... Benessum... Che a ciachera o che a stega zett, l' pracisa!... E, coma se un bastss, mi moj l'am magna neca la faza, la m'uffnd...
VIRGINIA # Val tu moi la t'vo bn...
AUGUSTO # Basta j dgh un taj ntt. M a so bon sol d'scarz sora al coss seri e d'instizim sora al cos ch'al n'importa brisa... D'ora in avanti scuri p cun vostra fiola, l s cl' bona d'liv i fiul!.
VIRGINIA # Parch a sit acs narvos? Ta n' magn gnitt?
AUGUSTO # Parch un s'p brisa essar nervus e av magn! Comunque am so magn quatar bomboloni, a siv a post?
VIRGINIA # Alora l' parch t'an 'e brisa durmi! Et fatt i bagordi?
AUGUSTO # (Sarcastico) S, an aveva propi voja. (Deciso) Vst che al cos al 'sta acs, prst a m' dggh a la pazza gioia, stas d'avd!
VIRGINIA # D'scors l nca qust?
AUGUSTO # (Sarcastico) An l'av ancora cap?... vostra fiola l'ha un'tar oman!
VIRGINIA # (Sorpresa) Mi fiola? T t'ci matt!
AUGUSTO # E m av degh che la l'ha. (Deciso e convinto) E pu l'am l'ha dtt l! La m'ha dtt dal coss disgustosi... la m'ha dtt che 'e d che l'as aviar l'al s bnssum in d and...
VIRGINIA # A t ut ha d d'volta e zarvll... (Fa per uscire a sinistra e si infaccia con Silvia)
VIRGINIA # Oh, propi t. Coma a stal Cicci?
AUGUSTO # El mal?
VIRGINIA # Cos'hal?
SILVIA # Par pias non scuri tott du in t'na volta. E non stas a zigh parch us snt d'in d'la su cambra.
AUGUSTO # M a vrbb sav... 'El mal? A j l suzzest qualqull? In d a l't truv?
SILVIA # Un brisa mal e un gn suzzest gnit! Pi trd av spiegar mej. Mama, par pias, v a fini d'amantt e p tiram l'acqua par la vasca...
VIRGINIA # A vgh, par v non stas brisa brav. E t, Augusto, non 'sta zighe, sgnod e tu solit...
AUGUSTO # (Spazientito) An av d'and a tir l'acqua par la vasca... (Virginia esce da sinistra)
AUGUSTO # E allora,adss, am vut d una qulca spiegazion? In d t pass la nott? E parch Fausto un brisa part par e fine settimana?
SILVIA # Un s' brisa avi...!
AUGUSTO # Grazie! Quest a l'aveva cap da par m!
SILVIA # Un s' brisa avi parch... e su amigh u l'ha piant!
AUGUSTO # Coma a srebbal a d " E su amigh u l'ha piant!"
SILVIA # Lamberto u l'ha lass... L'ha rott cun l. L' da ir che a pruv d'cunsulel... e purn 'e padess... l' un povar ragazzol che 'e pianz e us dispera... L' ste Luca a dimal... Se tl'avdess, l' ardott un strazz, e f pna...
AUGUSTO # (Allibito) A schirzat o a fett in se seri?
SILVIA # Parch, cosa a j l straurdineri?
AUGUSTO # (C.S.) E t 'e curagg cmandemall? Mo at pral un qull nurmll che a segna a qu a scorar d'nostar fiol cl' 'st piant da un oman?... coma ch'us trattes d'un qull nurmalessum...
SILVIA # A n' s, par m a capess sol una cosa, che Cicci e sta padend coma nou an avn maj pad in t'la nostra vita.
AUGUSTO # Robb da mtt! L'ha mll d'amor...
SILVIA # Se t t'foss 'st dacant a l tota la nott cumpagna m, t'avrss mnca voja d'f de spirit d'patta...
AUGUSTO # A m un p d'sugn!
SILVIA # (Incalzante) Mo t al st cosa cl' un dramma? T'an 'e s che a la su et l'a p dvint una tragedia? Cicci l'avleva bn a Lamberto, coma a vut che a t' dega? Am in s adeda stanott... e l'ha reag cumpagna...
AUGUSTO # Daj, dil p!... Cumpagna una dona. E dill!!!
SILVIA # E cun quest? L'ha reag coma putrebb reag una dona o un animll... Qull che conta, adss, l' e su dulor..
AUGUSTO # Qust l' tropp. Sint una mama scorar acs d'su fiol cl' innamure d'un oman... L' roba da f arvult 'e stomach!
SILVIA # (Amorevolmente) E srbb prcis se 'e padss par una dona!... E srebb precis, identich!!!
AUGUSTO # (Scuotendo il capo, amaramente e sarcastico) Mo guerda, guerda... d'straza tragedia! A sn amas cumpagna i genitori d'una burdela cl' steda pianteda alla vzeglia de matrimoni...
SILVIA # (Dopo un attimo di pausa) Adess mttat insd... A n'ho durm gnitt stanott e um d fastidi avdtt and avanti e indr a c'la manira...
AUGUSTO # A proposit, in d a sit steda?
SILVIA # In t'un Albergh a Ravenna.
AUGUSTO # In T'un Albergh? Mo guerda, guerda.. e qull?
SILVIA # All'Albergo Belvedere... cun Cicci.
AUGUSTO # E cosa a fasivtia cun l in cl'Albergh?
SILVIA # Oh, ascolta... an ho miga voja 'ste a qu a sint 'e tu interrugatori...
AUGUSTO # M a vrebb sav sol a c d'chi t pass la nott?
SILVIA # A tl'ho p dtt!
AUGUSTO # Z, mo an la biv miga!
SILVIA # Ma coma t'an crid brisa a qull che at dgh?
AUGUSTO # Propi acs, an j crid brisa!
SILVIA # (Risentita) Grazie!
AUGUSTO # (Sostenuto) Prego! A ir t'ha m dtt che se t'at avivtia da c, t'avrss sav ind and!
SILVIA # S!
AUGUSTO # T'an m dett acs?
SILVIA # S!
AUGUSTO # Bene, e cosa a signefical?
SILVIA # Oh, snt un p, qust un propi e su mument, par pias!
AUGUSTO # Coma? Un brisa e su mument! A ir ta m fatt zirt scurs e m a j ho cap benessum che t te un amant. (Incalzante) In d t pass la nott?... Avr p e dirett d'av un'arsposta,n? (Attimo di pausa) Mo alora dim cir e tond che m a qu a s in t mzz, che a s un fal coma babb e coma mar, dimall, donca...!!! Dimal che ancion a qu dntar un suporta pi...!!! (Gridando) E dimmal, che ta m fatt al coran..., dimal...!!!
SILVIA # (Amaramente) Sta ztt... Avrbb propi chra, ma purtropp un brisa vera...
AUGUSTO # E parch et dtt "E d che a m'aviar al s bnssum in d and"
SILVIA # L' vera, a l'ho dtt...
AUGUSTO # E a pinsivtia a un qualcadon mentar t'al dgivtia?... S o n?
SILVIA # S, a pinseva a qualcadon!
AUGUSTO # A chi... a 'e tu amant?
SILVIA # (Amaramente) A qull che 'e putrbb dvint!
AUGUSTO # (Incalzante) E chi a srebbal?
SILVIA # Elio!
AUGUSTO # Mi cusn? ... E da quand?
SILVIA # (Candidamente) Da che d che t' ta m'l cunsigli...
AUGUSTO # M!?!?
SILVIA # E ta m dtt nca: "Par t 'e srebb parftt, ut f un fil spiet..." T' ta m avrt j occh, ta m fatt cap che forsi a j piaseva...
AUGUSTO # (Allibito) E p...
SILVIA # Dop una ciopa d'd as sn vst... an in puteva pi d't... dal tu scned...
AUGUSTO # E taj si andeda a lett...?
SILVIA # An s ad forza che a j ho av par non fl. Forsi an avrebb pi put vivar in 'sta c, cun i mi fiul. Elio l'ha cap e l'ha dett sol che um avrbb aspitda par tta la vita... T t'an ti s mai res cont, n? Coma at cumpurtat cun i tu fiul? T'arfiut d'azet tott qull che ut da fastidi. E zigh, parulazi... Sera dop a sera par vnt nn... vnt nn, acs! E dentar d'm una voja d'mand a che pas t, i mi fiul, mi p, mi m! E at zur che se air sera an foss duvuda and da Cicci, da stora m a srebb in t'al braza d'Elio! (Ridendo amaramente) Ta l' scapa propi bela! T' sol da ringrazi Cicci! E t, coma a e solit, ta n' cap gnitt...
AUGUSTO # E srebb coma d che l' colpa meja... (Amareggiato e deluso) A t'oja propi arvin la vita fna a 'ste pont?
SILVIA # St ztt, par pias... almanch non scorar...!
VIRGINIA # (Appare da sinistra con la testa piena di bigodini)L'acqua l' pronta, Silvia... e sbrigat parch sin l'acqua la s'agiaza...
SILVIA # A vegh sobit, mama... (Esce da sinistra seguita dalla madre)
AUGUSTO # (Solo. Appare completamente affranto. Gira lentamente lo sguardo intorno a s, lungo le pareti, i mobili. Ha un attimo di commozione e si tiene la testa fra le mani. Dopo un attimo di pausa, come in attesa di un tacito consenso, prende il cappello e si avvia alla comune. Entra Luca che, sorpreso dell'incontro, si ferma di botto.)
LUCA # (Piuttosto a disagio) Oh, t'ci t bab?
AUGUSTO # Ciao, Luca.
LUCA # A j l la mama?
AUGUSTO # S, l' turnda cun tu fradell...
LUCA # A stasivti par avit...?
AUGUSTO # A pruposit... t invezi t'at vn a c adss, s'an um sbeli?
LUCA # (Rimane zitto a capo chino)
AUGUSTO # Mettat insd che a j ho bsogn ad scorar cun t! An t'cmand brisa in d t pass la nott, parch al s bnessum. Da la tu cuntessa, un vera? E ascoltam un p... a m t'an um cmand mai di bajocch, e neca a tu m... eppure t'v fura.. d'fom... t'ar pu dal spess... Insomma in d a j tutt 'sti quattrn?
LUCA # U mi d Eleonora...
AUGUSTO # Chi la nca 'sta Eleonora...?
LUCA # S, la mi cuntessa!
AUGUSTO # La tu cuntessa? An cardeva che t'al cunfesses cun tanta disinvultura...
LUCA # Parch?
AUGUSTO # Coma parch? Mo as pol ciam par nom una vecia che l'at mantn...
LUCA # Mo la n' miga vcia... l'ha 34 nn...
AUGUSTO # 34nn?
LUCA # S, la s' marideda a 21nn... e tri nn f su mar l' mort in t'un inzidnt in machina... e l l'ha eredit ignacosa...
AUGUSTO # E t t'v a ltt cun l!
LUCA # D'zerta!
AUGUSTO # E l' l che la d'da j bajocch...?
LUCA # An j vegh miga a ltt parch l'am d di bajocch! A j vgh parch l'am pis. E nca l l'am v bn.
AUGUSTO # L'at v bn!
LUCA # A stasn bn insn...
AUGUSTO # E l' par qull che la d'da di bajocch?
LUCA # N, a crid parch la ved che an n'ho mai.
AUGUSTO # E t t'aj tu?
LUCA # E parch n? La n'ha insna d'sora di cavll.. Anzi la bravarebb se am rifiutss ad tuj, de rst a j ho nca pruv...
AUGUSTO # D'in c in avanti t'candar i bajocch a tu m. L'at dar qull che ut bsogna. E tant par prizipi ecco qu, questi a gli 300mla frnch!
LUCA # Grazie, babb, ma cosa a vut che am n'infega 300mla frnch?
AUGUSTO # Par and a magn fura cun i tu amigh, par al zigartt, par al tu spss...
LUCA # Grazie, ma in um seruv. I 300mla frnch daj a la mama par cumpres un vst. L' mej. Quant'l che t'an j pgh qualqull a mama? (Augusto, colpito, abbassa la testa ed accusa il colpo) M an ho brisa bsogn qull che um d Eleonora um basta, e p l' un'ecunumeja nca par t, vst che t d'ci acs atech a i quatrn...
AUGUSTO # (Risentito) A n'ho mai cmand la carit ad ancion, m!
LUCA # Al s
AUGUSTO # (C.S.) E an parmittar mai che una cuntessa la m'aiuta a mand avanti la mi fameja...
LUCA # A vidat l'al f acs, parch u gn'importa propi gnit di bajocch... Pnsa cl'etar d um avn un'idea... Cmand a Eleonora d'aiutm ad arv un laburatori par Cicci.
AUGUSTO # Un laburatori ad che?
LUCA # Da srt! Un negozi tott par l, da put cre i su mudll...
AUGUSTO # T'an pinsar miga che tu fratell 'e possa f 'e srt?
LUCA # E parch n! L' bon d'f dal coss incredebili. Eleonora l' d'accord... par Cicci u j dispusizion tott i miglion che v...
AUGUSTO # Miglion?!?!
LUCA # Propi acs! L' una dona meravigliosa. La dis che i quatrn j ftt da spendar... e, pnsa, par m la st parparnd un'espusizion...
AUGUSTO # Ad che?
LUCA # Ad qudar...!
AUGUSTO # Ad chi brott qull che t'f?... Mo allora l' mata propi d'ad bon.
LUCA # L'am v bn, ecco tott, e qull ch'um rigurda l' impurtnt par l... N, la n mata, coma d'd te, l la crd in t'al mi qualit d'artesta, e de rst pu tant cretic, su amigh, i ha dtt che m a putrbb sfund in t' camp d'la pitura. Ecco parch la m'aiuta! Coma a s sicur che l'an avrbb difficult a f un prestit nca a t st'avss bsogn...
AUGUSTO # Mo si capisce, as farn mantn tott da la cuntessa, in 'sta c! Dai ciapa 'sti bajocch e lassa prdar la cuntessa!
LUCA # Mo babb, non stam mttar in imbarazz...
AUGUSTO # Qusta la passa tott i sgn! T'at snt in imbarazz se a t' degh m...? E quand la ti d l...?
LUCA # Bh, l' diversa...
AUGUSTO # Ah l' diversa d'd t...!
SILVIA # (Entra da sinistra in vestaglia. Si ferma vedendo Luca. Alquanto alterata) Ah, t'si a qu!? 'Ela qusta l'ora da turn a c... E adss v sobit in t'la tu cambra! L' ora d'finila in 'sta c... (Luca si avvia) E non 'st f dl'armor parch tu fradll e dorma. (Luca esce)
AUGUSTO # Parch a j t brav dr?
SILVIA # Parch u se meriteva!
AUGUSTO # A j aveva pu z brav m, un era a basta? A staseva scurnd cun l...
SILVIA # Cun di bajocch in t'al man...!
AUGUSTO # Coma?. S... (Si rimette i soldi in tasca)
SILVIA # Ta j stasivti dnd di bajocch!
AUGUSTO # A j avva pins che t'avivtia rason t, a ir... Comunque e tu l' 'st un atteggiament idiota!...
SILVIA # A s narvosa, t t'an p brisa cap.
AUGUSTO # (Deciso) L' 'st un atteggiament idiota!!! (Silvia esce bruscamente da sinistra)
AUGUSTO # (Fra se ed amareggiato) Bla cosa aliv di fiul...Quand t'at instizss t, tu moi l'at dis che d'ci un viulnt... t'an t'instizss miga l' l che la taca a rugi... V l che stetra volta che a vgn a 'e mond anzich liv di fiul a voj liv di cunej... almanch quij quand che j grand a j tir 'e col e p a mi mgn... (Esce a destra)
VIRGINIA # (Entrando da sinistra seguita da Leardo) Am s straca! A n'in poss propi pi! Cos'l tott 'st rabazr a toran a c? Mo ad straza d'sugtt avgna par la c?
LEARDO # (Deciso) J i mi amigh!!
VIRGINIA # Bl amigh... val vecch imbambin t'an si tar... dntar stasera a voj la cambra da ltt sgombra... par ands a ltt 'e bsogna scavalch di grand livar... pi che una cambra da ltt l'am p una biblioteca... Mo cos'la 'sta vargogna... (A sinistra) Ei v! (Rivolta a Nullo ea Alcide) Avnin d'qu sobit!
LEARDO # Cosa a vut f, gurda che questa l' nca c m...
VIRGINIA # S... par a s intesteda m!... (Da sinistra entrano in scena Nullo e Alcide)
VIRGINIA # (Rivolta a Nullo ed Alcide) Dntar stasera a voj che tott i livar che j in t'la cambra da ltt i sparssa, am soja spiegheda?
NULLO # (Esterefatto e rivolto a Virginia) Ma, gentile signora Virginia, ... la fonte del nostro sapere?
VIRGINIA # La fonte del vostro sapere?... A v degh m se an sgumbr c'la cambra...
NULLO # Ma, cara signora Virginia, cos' che differenzia gli uomini dalle bestie? (Rivolto ad Alcide) Cos'?
ALCIDE # (Rivolto a Virginia) Cos'?
NULLO # A l'ho cmand a t, insimun!
ALCIDE # (Evasivo) Al saveva, par am s smengh...
NULLO # (Esterefatto) Ma coma t'an s gnca 'sti qull acs lmentr... La difarenza fra un oman e un animl l'...(Rivolto ad Alcide)
ALCIDE # (Evasivo) E'...... (Rivolto a Virginia) E'.....
NULLO # L'intelligenza!
ALCIDE # Mo l' vera!
NULLO # Che la capacit di mettere in moto la materia grigia, volgarmente chiamata cervello... par capis mej... (Rivolto al Alcide) c'la roba che t in t'la testa t'an 'e d'sicur...
ALCIDE # (Risentito) Bh t'an snt Leardo, um ha ufs!
LEARDO # Lassa prdar, non staj abad a 'sti qull che qu...
ALCIDE # Ma coma non staj adab! N qust an poss aztll... propi l 'e scor...
NULLO # E fatt stss che t'at stga instiznd, per queste, chiamiamole cos, disquisizioni abbastanza profonde alle quale non sai ribattere in maniera adeguata ed appropriata, 'e v d che d'la materia grigia t'ha n' ben poca...!!! Non sai ribattere con le armi proprie del dialogare... povero uomo...
ALCIDE # (Rivolto a Leardo dal quale cerca appoggio) Pover uomo a chi? Se ul dis nca a j dgh un papagnon che a l'atch a la muraja...
LEARDO # (Minimizzando) Ma n, ma n.. ta n brisa cap...
ALCIDE # A j ho cap benessum... An s za sord!
VIRGINIA # (Urlando) Basta!!! Pochi ciacar e svlti! A voj c'la cambra sgombra...!!!
ALCIDE # Adess andn a sgumbr c'la cambra, par dopp a fasn i cont...
NULLO # (Declamando) Ti ho lanciato il guanto della provocazione e l'hai preso al volo... stai migliorando, ragazzo.... (Escono da sinistra ed Alcide rivolge frasi a soggetto all'indirizzo di Nullo. Leardo cerca di fare da paciere)
TERESA # (Entra da destra, dietro ad Augusto) Augusto, vleva d... (Suona il campanello della porta) che l'arloj de campanil l'ha sun adss...
AUGUSTO # Neca e campanll d'la porta l'ha sun!...
TERESA # L' al dis e tri...
AUGUSTO # E allora?
TERESA # (Con intenzione verso Virginia) E allora l'arloj d'la cusina 'e v bn...
AUGUSTO # A j ho tanta chra! V arv va l....
TERESA # Sobit! (Esce dalla comune)
VIRGINIA # Brota vpra! Augusto bsogna truvn un'tra... La v smpar rason l... Adss a vegh a impunt bn l'arloj d'la cusina... (Esce da destra)
ELIO # (Entra dalla comune accompagnato da Teresa, la quale se ne esce subito a destra) At salut Augusto!
AUGUSTO # (Alquanto seccato della presenza del cugino dire poco!) Cosa a sit avn a f?
ELIO # D'ci molt tant instizi? In t post d'ssar cuntnt... Cosa at devia? Gurda in t'la faza a la realt... Et vst che avva rason...
AUGUSTO # (C.S.) Mo ad cosa a ciacart?
ELIO # Mo de sucss d'tu fiol... Ma coma? T'an s gnitt?
AUGUSTO # (Allusivo) A in s nca tropp... purtropp.
ELIO # (Incalzante) Ma coma, in v ancora avis? Tu fiol Fausto, l'ha vnt 'e prm premi a "Pitti Moda", a Firnze!
AUGUSTO # (Disorientato) E prm prmi...?
ELIO # 30 miglion!
AUGUSTO # 30 Miglion?
ELIO # S!
AUGUSTO # Fausto?
ELIO # Fausto!
AUGUSTO # Mo prmi ad che?
ELIO # De cuncors "per nuovi stilisti" Am scumtt che t t'an savivtia gnca cl'avss partezip. Um ha telefun stamateina un mi amigh d'Firenze che air sra l'era a la premiazion... L' st un succes incredbil... j era pi d'150... e tott a la fn i zarcheva tu fiol... I dis cl' un gni... Ma coma, propi t'an savivtia gnitt?
AUGUSTO # (Secco) N!
ELIO # E bsugnar p avis tu fiol. De rst p m a sera avn par scorar d'una pruposta che Armani l'ha fatt ir sera a 'ste mi amigh, quand l'ha dett che 'e cniunseva Fausto...
AUGUSTO # Una pruposta?
ELIO # Armani ul v in suciet cun l... E v arv una boutique a Bulogna... 150 miglion e la suciet l' fata!
AUGUSTO # 150 miglion? An s za la Banca d'Italia!
ELIO # E pins che u j srbb d'la znt c'la pagharbb al tre volt par and in suciet cun Armani! (Gli porge un biglietto con su scritto un numero di telefono) Quest l' e nomar telefun, l'aspta dntar 3 d l'arposta... Mo arcoldat che un'uccasion acs l'an t'capitar pi in t'la vita. Mo gurda ad furtona ch'av av! Adss 'e bsogna che a schpa... salutum tu moj...
AUGUSTO # Z... mi moj...
ELIO # Dij, da prt mi...
AUGUSTO # (Lo interrompe bruscamente) An mancar! (Sottolineando) A pruposit... t'cuntnuv a pins d'non maridt?
ELIO # Coma? ... E parch a pruposit...???
AUGUSTO # Acs tant par savl...
ELIO # (Imbarazzato) A pns propi d'n!
AUGUSTO # T'an 'e ancora trov la dona idela?
ELIO # (C.S.) Propi acs!
AUGUSTO # (Con intenzione) E cosa a ftt... (Sottolineando) a l'aspttat...?!?!
ELIO # (C.S.) Cosa?
AUGUSTO # A l'aspttat par tota la vita?!?!
ELIO # (C.S.) Dgn che a l'asptt...
AUGUSTO # (Picchiettandolo col dito sulla spalla) Non aspitla tropp!!!
ELIO # (C.S.) M an capss 'sti scurs... (Velocemente) Par 'e bsogna ch'am aveja... (Esce dalla comune)
AUGUSTO # Ma cosa al cumbin Fausto? Us ciapa 30 miglion cun du strzz... Am maravej d'm che a zir coma un scemo par vendar dal television e di frigurefar... Luca! Luca!...
LUCA # (Entra da sinistra) A m't ciam...
AUGUSTO # E p che tu fradll l'eva vnt e prm premi a Firenze...
LUCA # A 'e cuncors Pitti Moda?
AUGUSTO # Propi quell!
LUCA # Ma n!?!?
AUGUSTO # 30 miglion de prm premi...
LUCA # 30 miglion?!?! A j ho chra! Par furtouna che u m'ha d mnt e u l'ha fatt!
AUGUSTO # Alora t t'al savivtia?
LUCA # S! Par us era racmand d'non dital... L'aveva paura t'al tules in zir... (Convinto) Incredebil! Mi fradll l' un artesta... un gn gnit da d (Suona il telefono, nel frattempo entra Silvia da sinistra. Luca le si precipita incontro e a bassa voce comincia ad informarla di tutto l'accaduto)
AUGUSTO # (Rispondendo al Telefono) Pronto. S?... Chi?!?! Come? Canale 5... S qui... Io sono il padre, buongiorno a Lei.... S, sono al corrente... Come?... Un'intervista? (Luca esce di corsa) B, adesso non possibile... il ragazzo un pochino debilitato...facciamo alle 4 di oggi pomeriggio... S... Benone... certo!... Benissimo, benissimo... d'accordo... Via Carducci, 22.... Bongiorno a lei.
SILVIA # L' incrdbil!
AUGUSTO # (Riattacando il ricevitore) Un'intervsta... t sint? Canale 5...
SILVIA # Luca um'ha dtt ignacosa... 30 miglion... Augusto l' una cosa da non cred... A l'ho smpar dtt che Cicci l'ra un gni... un'artsta nd. L'ha d man d'or...
AUGUSTO # A m um p d'ssar imbazucl cumpagna un clomb... V a vd se Cicci, cio Fausto e 'st un p mj... (Suonano alla porta)... Cos'haj sun?...
SILVIA # E qust un che 'e prinzpi...
AUGUSTO # (A destra) Teresa, v a avd che cl', par pias... (Teresa entra da destra e se ne esce dal centro per andare ad aprire la porta)
SILVIA # Mo Augusto a j ha pnsat?!?! Nostar fiol..
AUGUSTO # V ad avd se Cicci 'l' in cundizion ad put f cl'intervsta...
TERESA # (Entrando dalla comune) U j du sgnur... Torelli... um p chi va dtt che is cima Torelli o qualqull de genar...
AUGUSTO # E chi j?
SILVIA # (Risoluta) Faj avn dntar...
TERESA # (Se ne esce dalla comune, rientrando introduce i signori Torelli) Prego si accomodino... (Esce da destra)
AUGUSTO # (Accogliente) Prego si accomodino. I signori desiderano...
TANCREDO *** (Incerto) Ecco a vdal...
ROSINA *** (Interrompendolo decisa) St ztt! (Imperiosa) A ciachr m!
TANCREDO *** (Sottovoce e implorante alla moglie) Non fm f brota figura nca a qu, par pias...
ROSINA *** (Rispondendo al marito) E st ztt, che t'an s maj qull che t'at dga! A ciachr m, a'sgna intis!!!
TANCREDO # (Titubante e sottovoce alla moglie) Sicura... Sicura...(Implorante) Par, par pias, trattum un p bn... a t' cmand par pias...
ROSINA # (C.S.) Daj un taj, insimun che t'an s tar! (Rivolta ad Augusto e a Silvia) Ecco a vdal, nou a sn i genitori ad... Lamberto...
TANCREDO # (Intervenendo) Ecco sicura...
ROSINA # (Decisa) A t'ho dtt stga ztt! Cos'soja beiba?!?!
AUGUSTO # Ah... i genitori di Lamberto...!!! A j ho cap chi cl' vostar fioll...! Bravo... am ralliagr cun v...!!!
ROSINA # Ah! Al cniuns!...(Rivolto al marito) Il cnioss...!!!
TANCREDO # (Stupito) Il cnioss...!!! (Rivolto alla moglie e a bassa voce) Qust a possia dill?!?
AUGUSTO # D'zrta che al cniunsn. (Cercando il consenso della moglie) E cosa a vliv da nou?
ROSINA # A vlimia sav in d cl' nostar fiol, vst cl' smpar cun 'e vostar...
TANCREDO # (Deciso) L' smpar cun 'e vostar...
AUGUSTO # N! Vostar fiol un brisa cun 'e nostar!!! Parch se a l'avl sav tota, vostar fiol l' scapp cun una dona!
ROSINA # (Meravigliata) L' scapp cun una dona?!?!
TANCREDO # L' scapp cun una dona...?!?!
AUGUSTO # E, vst che a s a qu, a v da cmand ch'j c'ha insign a 'st a 'e mond, a vostar fiol...
ROSINA # Ad scors l qust?!?
TANCREDO # Sicura ad scors l nca qust?!?
AUGUSTO # Ah bene! V a s i genitori ad Lamberto... (Spingendo) Ad che porch d'Lamberto...
ROSINA # Cosa a dgiv...?!??
AUGUSTO # Sicura, l'ha fatt 'st mll nostar fiol, l' un porch e un imbazl...!!!
ROSINA # Coma av parmittiv...
AUGUSTO # (Deciso) E fura d'in c nostra... fura...
ROSINA # Mo gurda ad straza d'educazion... (Rivolta al marito) E t t'an dga miga mai gnit?!?
TANCREDO # (Incerto, alla moglie) Cosa hoja da d?
ROSINA # T'an sint che j ha uffs nostar fiol...
TANCREDO # (Imperioso) Av ufs nostar fiol?!? Cmand sobit scusa! Sin m...
AUGUSTO # Cosa a favis v? Caviv da l, bardassa!!! E fura...
ROSINA # (Incalzando) U t'ha ciam bardassa!!!
TANCREDO # (Accomodante vedendo il fare minaccioso di Augusto. Alla moglie) An crid par che bardassa la seja una grosa ufesa...
AUGUSTO # A cont fna a tr, e se a s ancora a qu a v'infil c'la pultrona a caval de coll...
TANCREDO # A crid che seja mej avies...
ROSINA # Mo ad straza d'oman a sit?!?
TANCREDO # T'vu p smpar ciacar t... quist j i risultt (Escono entrambi velocemente dalla comune)
AUGUSTO # (Rimarcando) E che n v e n vostar fiol av fasiva pi avd a toran a c nostra, intis...!!!
SILVIA # (Ammaliata dal comportamento del marito. Sospirante) AUGUSTO!!!
AUGUSTO # Al quatar i avnir a f l'intervesta a CICCI... cio a Fausto.
SILVIA # (C.S.) AUGUSTO!!!
AUGUSTO # E bsugnar che Cicci us renda presentabil...
SILVIA # (C.S.) Ad zrta, Augusto! B, l avn tu cusn a dt la nutezia?
AUGUSTO # Mi cusn...t'an 'e cim pio ELIO!!!
SILVIA # Parch un brisa tu cusn...?
AUGUSTO # Z, e fatt l' cl'era nc prma...
SILVIA # Coma ch'a s cuntnta. (Risoluta) Me a j ho z fatt 'e bagn... adss val mo a f nca t!
AUGUSTO # M...?!?!?
SILVIA # T'ci st in zir tota la nott...(Con intenzione) S, damm un bss... As sn dtt tanti coss broti... zarchn d'sminghsli... E vt a f la berba...
AUGUSTO # T'an crida miga che a feza i slt da la cuntintzza...
SILVIA # (Avvicinandosi) Al s.. al s... (Lo bacia)
AUGUSTO # (Staccandosi e dolcemente) Prumettum d'non tradim mai...
SILVIA # Avdirn...
AUGUSTO # Avdirn, cosa?
SILVIA # V m a f 'e bagn... t'ci 'st fura tota la nott...
AUGUSTO # (Con intenzione) Am vt a lav la schina?...
SILVIA # (Vagamente) Chi lo s! Adss a vgh a tirt l'acqua par la vasca.... (Esce a sinistra)
AUGUSTO # (Segue la moglie con evidente intenzione) L' mj ch'a vgna a cuntrul cl'an scota tropp...
(Sta per uscire da sinistra quando si imbatte in Luca che sta entrando)
AUGUSTO # (Titubante) Ascolta Luca... a j ho bsogn d'scorat da oman a oman... T t'capss che in t'la vita... s, insomma j oman... t e m ... i putrebb essar custrtt... dal volt... a t dal decision... i chs d'la vita... T t'am capss vera?
LUCA # Ma... s...!!!
AUGUSTO # (Sempre titubante) Forsi l' mej che tu fradll... par la su felizit... b forsi l' una parola tropp grosa... par essar cuntnt... e fga la su str... (Convinto) Adss at stegh scurnd da amigh... ta m da prumttar che qull che at stgh par d... l'armastar stra d'nou... A possia cunt sora d't...???
LUCA # D'zerta...
AUGUSTO # (C.S.) Ecco qu... A vidat... a un zrt pount... 'e bsogna av e curagg d'guard al cos in t'la faza... As a truvn a qu... m e t... 'st cuntessa... s insomma.. t' cap... a srebla disposta... da oman a oman... se in difinitiva l'ha acs tant bajocch... 150 miglion d'pi o d'manch... (Suonano alla porta) Pussbil che in 'sta c un s'possa 'st in pezz un atum...Teresa... Teresa.... V a vd chi cl'! (Entra Teresa da destra e se ne esce dalla comune) Allora, as sn cap... vera... a m'aracmnd... da oman a oman... (Entra Teresa dalla comune che annuncia Jolanda)
TERESA # Uj la sgnora Jolanda...
AUGUSTO # (Premuroso) Fala avn dntar...
TERESA # (Riesce dalla comune per introdurre Jolanda. E' una donna caricaturalmente spinta all'eccesso con abbondante peluria nera sul volto.) Prego si accomodi... (Teresa riesce da destra)
AUGUSTO # (Cerimonioso ed ossequioso come durante la telefonata del primo atto. Esegue il baciamano) Gentile signora... prego si accomodi...
JOLANDA # E' permesso...
AUGUSTO # Mio figlio lo conosce, vero?
JOLANDA # Ma certamente...
LUCA # Buongiorno signora... Lei mi scuserar ma devo finire un certo lavoro... (Guarda il padre con intenzione) I miei ossequi...
AUGUSTO # Quale onore, signora... Mi scusi per ieri... al telefono, l'avevo scambiata per Sandro... (Fra s) Urca sl' brota...
JOLANDA # Ma di niente, caro Augusto... Scherzer... (Allegramente) An m'av miga dtt gnitt! Stamatna, a Canale 5, j ha fatt avd un sarvezi sora Pitti Moda... Bh Cicci l'ha vnt 'e prm prmi?... A voi f mur d'invigia totti quanti al mi amighi... A voi cum fga un mudll esclusiv, fatt a posta par m. Al voj cun d pigh a sbelz in s' dnnz e...
AUGUSTO # Cl'am scusa sgnora, ma m ad 'sti qull che qu an un m'intnd brisa... adss a j cim Cicci, acs cun l l'as p cap mej... (Nel frattempo da destra se ne escono Teresa inseguita da Virginia che la rincorre. Teresa ha in mano un orologio da muro.)
VIRGINIA # In d a schpat cun cl'arloj... vn a qu ch'a l'ho da impunt...
TERESA # N, l'arloj un's tocca... e f la stessa ora d'arloj de campanil e quindi e v bn...
VIRGINIA # Fermat a t'ho dtt...
TERESA # An voj brisa che al tuchiva...
VIRGINIA # Brota vigliaca, fermat, a t'ho dett...
TERESA # Ciapim se ha si bouna... E pu l'arloj e va bn e mi...
VIRGINIA # Vn a qu cun cl'arloj... (Teresa si dirige verso sinistra inseguita da Virginia mentre dallo stesso lato entrano con pile enormi di libri in fila indiana Nullo, Alcide e Leardo. Virginia nell'inseguire Teresa urta il primo della fila, cio Nullo, il quale a sua volta va ad urtare Alcide e cadono entrambi a gambe all'aria con la conseguente caduta di tutti i libri trasportati. Teresa e Virginia proseguono il loro inseguimento fin dietro le quinte ed escono di scena).
NULLO # (Allarmatissimo mentre cerca di riordinare i libri caduti aiutati anche da Augusto e Pl Negar che si sono precipitati in loro aiuto. Alcide segue la scena ridendo a pi non posso) Cosa et da ridar? Mo t'an v ad fatt disastar!! La fonte del nostro sapere! Dai coi 'sti livar!
ALCIDE # M an s un pover uomo!!! I livar adss ta ti coj da par t! (Esce impettito e fiero dalla comune)
LEARDO # (Che a stento si salvato dalla caduta, mentre gli amici sviluppano la scena, appoggia i libri ed additando col bastone al pubblico l'ilarit della situazione venutasi a creare, sconsolato) Um toca magari d'd rason ad Augusto, questa l' propi LA FAMEJA DI PISTULA!!!
Fine secondo atto
Epilogo
IL SIPARIO NON SI CHIUDERA'
Mentre il pubblico, si spera, applauda, appare in scena Elio. Ha un aria mesta e desolata, un volto quasi assente.
ELIO # (Puntando la mano al pubblico con l'intento di fermare gli appluasi) A rid, vera? Forsi l' giost acs, an si avn a tatar a posta par quest? Tott i parsungg ad 'sta cumegia j ste cre par qust... par fv ridar! Pins a Pel Ngar (Entra dal centro l'interprete del personaggio e va a prendere posto alla sinistra. Se ne rimane ferma ed immobile guardando il pubblico. Elio Le si avvicina e la indica al pubblico), guard coma chi l'ha truchda... ridcula, un vera? Mo pins un attum a cosa che p pruv 'st parsunagg dntar d'l... sol una granda amarezza e una granda ribllion par essar 'ste cre sol a 'st scopi... (Amaro) fv ridar... e gnca tant intllignt se l' vera cl'ha adrov un sistma acs banl... (Quasi con disgusto) acs crtn... du, tri cioff ad pl ngar in t'la faza, quatar rigon e 'e qudar l' ciump... Ma t (Rivolto a Pl Ngar) T'an d gnitt? E Tancredo e la Rusina? (Entrano dal centro gli interpreti dei due personaggi e vanno a prendere posto alla destra del proscenio assumendo un atteggiamento simile a quello di Pl Negar) Bla copia. (Si avvicina a loro) Ma t, Tancredo, a sit cuntnt d'la tu prt? T'an 'e vst coma tu moj l'at tartassa? La t'ha fatt f la figura dl'imbazzl. Ma ad straza d'oman a sit? T'an d gnitt? E t, Rusina, t'sr p cuntnta d'essar acs una bersagliera e d'put squizz d'la zola in t'la faza a tu mar? Brva, bl sempi d'fmminilit... sol par f ridar d'rinonzi a qualqull d'asc prezios, (Rimarcando) la femminilit! Che p, in dfinitiva, l' qull che tott j oman i zrca in t'una dona. Ma arspondum, donca! (Chiamando dalla comune) Teresa! Vn dntar.(Teresa tarda un attimo, poi entra e si va a schierare alla destra a fianco di Pl Negar assumendo l'atteggiamento di tutti gli altri. Elio le si avvicina) Cosa t fatt, at vargognat? T in definitiva e par tota la cumegia, t'an 'e fatt tar che pril cun cl'arloj... bl parsunagg, val a d! E i du zmbal, in dv j? (Dal centro e mestamente entranoAlcide e Nullo che vanno a prendere posto, il primo a sinistra ed il secondo a destra. Assumono l'atteggiamento di tutti gli altri. Elio si avvicina ad Alcide) Al stt che t, forsi, i ta mss a l sol parch l'aveva bsogn ad f rezit oun? Am scumtt che par te t'at sintir listess urguglioss d'f prt di parsungg ad 'sta "Fameja di pistula" (Si avvicina a Nullo) Nullo! U t'ha ciam Nullo! Al st cosa che v d? Gnit! (Sottolineando e ridendo) Niente!!! Ecco qust d'ci t... Quanti crtind che u t'ha fatt d, in scena... Ma, dimm la varit, at sntat pi parsunagg o pi un buffon? (Va alla comune, sottobraccio introduce Leardo e lo accompagna alla sinistra. Leardo assumer l'atteggiamento di tutti gli altri personaggi. Mentre lo introduce e lo accompagna gli parla.) Ut ha fatt f che monolugh inizil... par cosa? Parch t d'spiga a la znt che coma parsunagg t'at ribll? Eh, n, caro! E puteva d'f d'manch... t d'ci ancora pzz che ch'jtar! Almanch l in ha brisa av la pretesa d'avn fura a giustifichs... E la Virginia? (Entra dalla comune Virginia e va a prendere posto alla destra, assumendo l'atteggiamento di tutti gli altri personaggi. Le si avvicina) Ohi, coma mai, t' cap sobit? Par m d'ci pattica quand che ut f f la sorda. T'ci un parsunagg acs, snza rt e n prt! Forsi t Luca, in prt, t'at sluv. (Entra Luca e va aprendere posto a sinistra assumendo l'atteggiamento degli altri personaggi. Gli si avvicina) Prma ut descriv in t'una manira e p ut prsenta sota un'tra vst. Ma chi a sit vrament? Qull che dis Augusto o che ragazz ad 22/23 travst da vcit cun tota la su logica e la su saggezza... (Prendendolo per il petto) Chi sitt??? Arspondum! E la Silvia? (Entra mestamente e a capo chino Silvia dal centro e va a prendere posto alla destra assumendo l'atteggiamento di tutti gli altri personaggi) Bh, qula l' una dona, a intnd coma parsunagg... Mama, moj e fmna... Ma non un p mama, un p moj e un p fmna... prma mama, pu moj e pu fmna... A scumpartimnt. Aviv vst a n' capss pi gnitt nca m! (Ride sonoramente) Ah!Ah! E grand oman! Augusto... (Entra Augusto dal centro e va a prendere posto alla sinistra assumendo l'atteggiamento di tutti gli altri personaggi) T t'ci propi e non sns d'la cumgia. T'an ar miga la prtesa che qui chi 'st a qu a sintit i n'va 'sta cunsidrazion? SEI UN OMUNCOLO! Ecco qull d'ci! UN OMUNCOLO!!! E l'autor, o forsi l' mej d, quell che u l'ha sctta, l'aveva la pretesa d'quadr i parsunegg? Vala chvat da l... Parch un babb che un zerca brisa ad cap 'e fiol par al su diversit, smpar in vart di su prinzepi, bh qull un brisa un babb... e pu dop, par quatar bajocch... N t d'ci un OMUNCOLO e basta! E adss 'e toca a l! (Gli interpreti escono uno alla volta sia a destra che a sinistra a seconda di dove erano schierati. Elio esce dalla comune per rientrare con una sagoma sul cui volto stata posta una maschera. Prende la sagoma e la pone alla congiungenza dei personaggi schierati a destra e a sinistra. Parla con la sagoma) Cosa la 'sta cumegia? Ad pretesa avivtia? A vlivtia scrivar una fersa?... (Deciso) Bh, l'an f brisa ridar! Gurdam in t'la faza! E m! (In crescendo, quasi come un'accusa) M!!! In d ha l't fatt cap 'e turmnt che a pruv a qu d'ad dntar, coma una specie ad rivoluzion... L'amor che a snt par la Silvia... Ta m fatt d dal fati robb... Toti frs msi a l, tant par cre un ffet ad scena... T'ci un vigliacc... t zugh sora una menumazion fisica par f pi presa in te pobblich. Ma t'an capss cl' una furzadura... l' coma f ridar adruvnd in scena un tartajon o un scemo... Eh, n! Tropa comuda! E quand ta m mand fura, prma, quand Augusto um ha affrunt? T calpist i mi sentimnt, t' fatt una specie ad strufion da but a l in te fugh a f una bela fugarna e sciao... Adss a j ha pns m. (Elio richiama in scena Silvia e la porta al proscenio a fianco della sagoma) Me Silvia an smitar par tota la vita d'avlt bn... At aspitar... t' d'ci la mi dona... (Deciso) La mi dona... L'onica mi sfurtouna l' stda qula d'non avt cniuns prma che ut cniunsss mi cusn.. Ma in d a sirtia? A t'ho zarch e han t'ho mai trova... Anzi n... a s busedar... ha t'ho ciuns smpar... d'cirti in ti mi sogn... I sogn in gosta gnitt e j propi l 'e sens d'la nostra vita... A m'immgin la vita insn cun t... Una carza dr cl'tra... un suspir d'amor, un sgurd e un surris e d'ad dntar un amor acs (Allarga a pi non posso il braccio. Si toglie la giacca, si slega il braccio che per tutta la commedia avr tenuto legato e ripete il gesto con entrambe le mani a massima estensione, quasi con violenza) UN AMOR GRAND ACSE'!!! (Rivolto alla sagoma) Qust duvivtia fm d... parch qust l' e vr prsunagg... E chvat c'la maschera (Gliela strappa violentemente) Non 'sta av paura... gurda m! M, la m, am la s za cavda! (Rimane immobile con la maschera stretta al petto mentre definitivamente cala il sipario)
Fine della commedia
Il presente copione tutelato dalla S.I.A.E. n. 806238
E' vietata la rappresentazione, anche se parziale, se non preventivamente autorizzata dagli autori.
Per eventuale rappresentazione ed anche correzione del copione, contattare:
Pirazzoli Francesco
Via Fondo Stigliano, 22
48022 LUGO DI ROMAGNA
tel. abitazione 0545/35112
tel. Uff. 0545/288210
cellulare 330/729645
Lugo di Romagna, 25 Settembre 1992
- Questo copione è stato visto:


