La sura Palmira spusa

LA SURA

LA SURA

PALMIRA SPUSA

Commedia in 3 atti

di

CLETTO ARRIGHI

CONTINUAZIONE DE

IL BARCHETT DE BOFFALORA

PERSONAGGI - INTERPRETI

FILOMENA Paola

PEPPA Giulia

CAROLINA Teresita

VERONICA Barbara

MARIETTA Roberta

AGNESE Clara

NASTASIA Marinella

BARICOLETTI Franco

RAFFAELE SARTI Roberto

DOTTOR Paolo

CAFFETTEE Giuseppe

CAMPANATT Alessio

CURAT Dameno

POSTEE Adelio

PICCALUGA Carlo

PALMIRA Teresina

MAESTER Antonio

ADELINA Chiara / Elisa

AUGUSTO Lorenzo

GERVASIN Ivan

SPINAZZI Segaloni

Mr BARLAFUSCHINTON Mastaglia

SPEZIEE Marco

ATTO PRIMO

Scena prima

La scena rappresenta un cortile a portico di filanda, con fornelli in casa del Sindaco di Boffalora e i tavolini del bar

SCENA PRIMA

Filomena, (Peppa), Carolina, Veronica, Marietta, Agnese e Nastasia intente al lavoro.

musica

Nas. ( allAgnese ) A cridii che i vostar padron stagan gi un bel tocc a Milan?

Agn. No, no, credi che turnaran indree apena avran a scuduu i danee dal terno.

Ver. Che furtunela duna sciura Palmira, and a guadagn un terno.

Fil. Efigurass che ti Agnesa, ta veda no lura e al mument ca turnan indree!?

Agn. Parch?

Fil. Oh bela, parch insema a lur ghe turna indree anca al t Gervasin.

Agn. Cussee che ta ma vuraria d, malnata! Mi ho mai savuu cussee fasan dal Gervasin!

Car. Sinta, sinta, che ruffiana che l divint lAgnesa!

Agn. Ga na avrisi da mej dal Pampaluga, se vuresi.

Nas. Per ta sa f cur adree dal Pampaluga.

Agn. Mi sa f cur adree da nisun! Va disi.

Mar. Thoo forsi minga vista mi dumeniga pasaa, dopu dutrina, and gi da la str dadree da la rungia dal murine al bislungon vignit adree bel bel, facendo finta da cerc i niaa in sui brocc.

Agn. Oh stupida. Adess sa rigordi, leva minga al Gervasin quel l...

Ver. Alura leva un oltar.

Nas. E d un po, chi l queloltar se leva no al Gervasin?

Agn. Guarda che mi go no da rendif cunt a violtar.

Nas. Ah! Se fusi mi al to p! Ta insegnarisi mi and par i sintee, dopu dutrina, cunt da dree i pivei che fan finta de cerca i niaa in sui brocc.

Ver. Chiss che niaa che la truaa a la fin?!

Agn. Ma ta vor tas? Linguassa duna lengua sacrilega!

(entra Baricoletti)

Bar. Guarda chi gh una filanda, ghal dumandar a sti tusann, ( va a guardare nel portico del primo fornello a destra ).

Nas. Quest al gha laria da ves un bauscia da Milan che al vegn foeura a mangia al stuaa, femal a scapa.

Ver. S, femal a scapa.

Bar. Ti bela tusa ( a Veronica ); bela tusa ta s surda?

Ver. Al parla cunt mi?
Bar. S, cunt ti, parch?

Ver. Parch mi sunt no una bela tusa.

Bar. Oh, cuma ta se mudesta! Chi l al padron da sta filanda?

Ver. Al padron l quel che al ma fa a lavuraa a num.

Bar. Fin l gha rivevi anca mi. Mhan d che l al Sindic da Boffalora, al Cav. Spinazzi.

Ver. Sissignore.

Bar. E, disem un po tusan, l vera che in ca dal sciur sindic a gh una tusa da spus?

Mar. Ah, ah, ah. Sigura che la gh.

Bar. E l bela?

Mar. A chi la ga pias.

Fil. ( fra s ) La ga un po al goss, ma ueh!

Bar. E la gha anca una bela dota?

Ver. Cent mila franc.

Mar. ( fra s ) E anca meno.

Bar. ( Ma par che chi tusan chi ma tovan in gir, andem a vid ), (via) fra s

(entra Raffaele)

Nas. Oh, tal chi al sciur pitur Sarti. L giam turnaa indree da Milan?

Agn. Ehi sciur pitur, i me padron in turnaa indree anca lur cunt lu?

Raf. No, no, mi sunt vignuu gi duma adess dal vapur da Magenta. Credi che lur turnaran indree ancam cunt al barchett.

Agn. Ehi, ehi, la sciura Palmira l poeu riuscii a truvaa al spus?

Raf. Mah, al so propri no mi ( Spetta che te lo dir te, te lo dir! fra s ) Mi i ho truvaa a Milan un mument da scapada, ma gho quasi nanca parlaa; sunt vignuu innass per fin al ritratt in casa Spiazzi. Hoo sentuu poeu dopu in Magenta che evan stai arestaa la sciura Palmira e al sciur Piccaluga.

Tutte: Arestaa!? Cosa diavul han fai?

Raf. Mah, so no. Hoo sintii che se parlava dun certo cartell che ghan tacaa dadree al sciur Piccaluga, ma so nient de pusee precis ( suono di campana interna ).

Mar. Voo subit a cuntaghel al Cecchin. ( via ).

Ver. E mi al Toni ( via ).

Nas. Oh, pover sciur Piccaluga!

Car. Povera sciura Palmira!

(Entra Baricoletti)

Raf. Oh, chi vedi, al sur Manicaretti a Boffalora ! Che buon vento?

Bar. Baricoletti, sciur Sarti; ben trovato!

Raf. Che al ma scusa, vurevi di Maricoletti.

Bar. Ho dit che me ciami BA RI CO LET TI

Raf. Si, va ben BA RI CO LET TI. Come al fa l a ves luntan da Milan, l che a l lanima da la capital mural dItalia, l che al ghe d i parer a tutt al mund, con quel suo sguardo cos sicuro sulla politica economica europea?

Bar. Cussal voeur! Par pocc d a speri che Milan la pudar fa sensa da mi; parch al deva sav che in fund mi credi che da oman proprio, come si dice, indispensabili, ghe ne sia minga a sto mund.

Raf. L, adess, al fa al mudest!

Bar. Mi sunt vignuu chi a Boffalora per un doppio motivo.

Raf. Po dass, ma vun linduini.

Bar. Sintemm.

Raf. Hoo sav pocc fa vignendo gi cunt al vapour a Magenta, che loltrer ghe ristaa vacante un post da deput de sto culeg. Scumeti che l l vignuu chi par pud candidass deput dal culeg Magenta-Cuggionn.

Bar. Vun l quest infatti; ma poeu ghe n un oltar mutiv pussee sentimental

Raf. Amore?

Bar. Amur no, fina adess, ma matrimoni.

Raf. Vedi, ma per al mutiv principal l la politica? Che la nega minga.

Bar. Eh, sicuro, sicuro, la politica la deva sempar sta dasura dallamore. LItalia la gha bisogn da deputaaa da talento e da coeur, dunque divintemm deputaa!

Raf. Divintemm deputaa! ( Oh cuma l da cat sto materassee! fra s )

Bar. Sevi adree giust a digal , prima da sal sul vapur, ai me duu amis: al princip Argante della Traversa da Casteldurazzo di Napoli e al duca Flaminio Strongoli da la Bombarda da Roma.

Raf. Al princip da la Traversa e al duca da la Bombarda?

Bar. S, in vignuu a cumpagnamm fina al vopur. L i a cugnuss?

Raf. No, go minga sto unur, man mai dai di cumision.

Bar. Oh guarda, parch ma la d no? Quant turni a Milan ghe na parli mi, e ghe fo d subit un des o dudas quadar da cumision.

Raf. Des o dudas? No, no, che al ma scusa, ma al veda mi i quadar i foo minga a dusena.

Bar. Ben, ben, vun alla volta; parch, al veda, lur a fan tutt quel che a ghe disi mi.

Raf. ( Al sa vanta fina di unch di p! fra s )

Bar. Ma insema alla politica, cum ghoo dit, mi in dal vignii a Boffalora, ghevi un oltar scopo; volevo pigliar due piccioni con una fava.

Raf. Sa podi servill mi in quei coss?

Bar. Al cugnuss l una certa tusa chi da Boffalora, che mhan dit la stia chi da c, e che la gha una gran smania da toeu mar.

Raf. Una tusa da Boffalora che la gha una gran smania da toeu mar? ( Tra s: La po vess duma al goss, la sura Palmira Spinazzi ) La cugnussi; una certa Spinazzi?

Bar. Vedi che a l bisogna che ghe cunti tuscoss. Stamatina, a Milan, sevi giust suta a bracett dal me amis FilippLa cugnuss al Filippin?

Raf. Po dass; nha cugnussi vari mi da Filipp.

Bar. Mi a parli dal princip Filippo Brandini Malinverni da Santa Brigida, siciliano.

Raf. Ah, da Santa Brigida! Aluro no.

Bar. Dunque andevum a spass, quant al m pover Filipp ghe vegna un maledetto dulur prorpi in su la punta dallosso sacro.

Raf. Ah, dallosso sacro, eh?

Bar. Sicur. Alura mi ghe disi: Sai principe cosa devi fare? Vai dentro qui in questa spezieria e compra una pezza di Brascia. Infatti a vemm dentar in da la spezieria Riva Palazzi a too sta pezza, quant a vedi vignii dent un certo tal, in marsina e cravatta bianca, e a sinti al giuvin da la Riva Palazzi che al gha diss suta vus: L l quell sciur che al spetta chi al sciur Parapetti par and insema allalbergo della Nus a vid la tusa che la voeur too mar? Sta roba la ma fai guzza i urecc, a digh la verit, l un poo da temp che insema allidea da divintaa deput ghevi anca quela da too miee. Al sa ben, un deputaa al dev avegh famiglia. L stoo attent, e sintii che stoo fureste al ghe cuntava al giuvin dal speziee che anca ch a Boffalora ghera una certa tusa, cunt una bela dota, che la cercava da toeu mar e che laveva mai puduu truvall par un certo difett che hoo minga puduu cap cus che a leva. Al sa l cus che a l sto difett?

Raf. Sicur, l un poo damiopia.

Bar. Miopia? Poch mal. Se la dota l bela e l no vinculaa, mi della miopia ma nimpippi.

Raf. Ah, l sa nimpippa? L sempar stai un grand filosof, l!

Bar. Dunque mi a speri che al ma dar una man tant par riuss deputaa, cuma per spus sta tusa.

Raf. Vulantera, diavul! Adess la tusa l minga chi a Boffalora parch l andai a Milan jer par scoeud i danee dun terno ca lha vingiuu: una grossa vincita; ma appena che la riva al presentaroo in casa, e cumbinarem tuscoss. Sa tratta da cinquanta o sessanta mila lira.

Bar. I danee dal terno?

Raf. Sicur.

Bar. Da aggiung a la dota, forsi?

Raf. Precisament.

Bar. Benissimm. Alura mi intant a guadagni temp, e voo a fa un girett par i paes par tast al teren e per accaparrarmi i voti degli elettori.

Raf. Bravo l, che al guadagna temp e che al caparra i voti degli elettori. E quant l che al turnar a Boffalora?

Bar. Apena che avroo parlaa e espost tucc i me idei politic e amministrativ ai me elettor.

Raf. ( Tra s: Alura al sta via ben pocc ).

Bar. Arivederlo ( incontra il dottore, saluta e via )

(entra Dottore)

Dot. Oh, sciur pitur, al sa nient da quel che a gh capitaa ai nostar viaggiatur, chin andai jer mattina a Milan par scoeud i danee dal terno?

Raf. Cusa gh capitaa?

Dot. I han arestaa tutti.

Raf. ( Tra s: Quest al vegna dimal a mi )

(entra Agnesa)

Agn. Ma a l vera quel che a cuntan a Magenta, che a Milan han arestaa la sciura Palmira e al sciur Piccaluga?

Dot. Pur tropp. E minga dum la sciura Palmira e al sciur Piccaluga, ma tucc i nostar viaggiatur e financa quell tabaloeuri dun Gervasin, al fioeu dal speziee

Agn. Al Pampaluga?! L impusibil!

Dot. No, no, no sa sbaglian. Ex sindaco di Boffalora, ex capitano della guradia nazionale, e membro di diverse accademie.

Raf. L pusibill!

Dot. Al diss fina in di connotati che a leva vistii cunt una giaca culur ughetta zerba, quella che al porta sempar estaa e inverna.

(entra Caffettee)

Caf. Al saria mai vera quel che disan in paes?

Dot. Arrestati!

Raf. Arrestati!

Caf. E ghan truvaa adoss a la sciura Paalmira una corrispondenza segreta!

Dot. Una corrispondenza incendiaria!

(entra Nastasia)

Nas. Al sciur segretari cumunal l curs adess dal sciur Prefett a toeu nutizi, parch sa dis che sian gi stai mandaa tucc a la Fortezza de Lissandria.

Tutti. Fortezza de Lissandria?!

Nas. E che gabbain truaa suta al crinolin da la sciura Palmira di fiasch da petroli par dagh al foeugh a Milan.

Tutti. Al foeugh a Milan?

Nas. Al foeugh a Milan! Sa dis che lha cunfessaa lee allalbergatur da la Nus che leva andai a Milan par dagh al foeugh

(entra Al campanatt)

Cam. Al ma di adess al sacrista de la basilica de Magenta, che stamattina i han miss tucc suta giudizi statal par d un esempi esemplar alla citt

Tutti. Giudizi statal!

Nas. Oh Signur!

Agn. Chiss cosa gha va a sucedd di me povar padron!

(entra Curat)

Tutti. Al sciur Curat, al sciur Curatal gha nutizi?

Cur. Preghemm par lanima da chi pover traviati che a che lura chi sa trovan al cospetto del BuonDio. Hoo ricivuu in quest mument un telegramma dal sicrista da San Giovanni in Guggiroeu, che al ma dai la tremenda nutizia che incoeu ai d ur tucc e vot chi pover meschin in stai fusulaa in piazza darmi da part da lArena.

Tutti. Fusilaa!?

Cur. Tucc e vot! ( svenimento di tre donne ).

A questo punti si sente la nota canzone:

Andemm a Boffalora

A Boffalora andemm.

( E tutti i personaggi che erano andati a Milano fanno il loro ingresso trionfale. Gioia generale e sorpresa per la falsa notizia ).

ATTO PRIMO

Scena seconda

Caff in Boffalora

Piccaluga e Caffettee

Pic. Gh nissun? NoDio sia lodato! Chel me daga un caff, ma insvelt. E guarda, se cumpar un queighidun, avisum subitt.

Caf. Anca lu sciur Piccaluga a Milan?

Pic. Oh! Insulent. Guarda che tinsegni mi a sta al mund.

Caf. Eeh! So ditt da mal a infin?

Pic. Ah, sa te ditt da mal, canaja? Tutti a ripett sta asnada che la ma fa crep da rabia. Ah vedi che finiroo propri par and in America par salvamm. Maledetto cartell! Ah, se pudarissi truv quell che ma lha taccaa su dadree, al foo a tocch!

(entra Speziee, Gervasin)

Spe. Un caff e un acqua dulza. Oh sciur PiccaligaSe che al ma diss che la sa veda pu da nissuna part?

Pic. Ah car al m farmacista, sal savessin sti cinq d che semm turnaa da Milan, chi a Boffalora mi podi pu viv, sunt disperaa.

Spe. Ma parch, cosa gh capitaa?

Pic. La voce, si sparse non so come, in Boffalora da quell cartell che al sa che mhan taccaa su dadree a Milan la sittimana passaa? Podi pu fa un pass senza sint un queighidun che al vusa: Anca lu sciur Piccaluga a Milan? E specialment qui infamm da tusann da la filanda dal sindich ( voci ) Chel tasa, vegn gent( via ).

Ger. Ehi pap, parch al scapa in che la manera l?

Spe. Tass l, cilapp. Beva la tua acqua dulza e parla poch.

(entra Spinazzi)

Spe. Signor sindich riverito come al st? Cossal ma cunta da noeuv?

Spi. Oh caro lu. Ghoo un tal da fa par sti elezion che ghe disi nagott. L vera che al sciur Piccaluga al sa porta candidato?

Spe. Al dottor Piccaluga la sempar ditt che ormai al gha pu nissuna ambizzione e nissuna smania da vess numinaa nanca sindaco da Boffalora. Anzi par che adess al sia decis a and a sta luntan. Forsi in America.

Spi. Ma cosa diavul al va a tir man?

Spe. Io sostengo che nei due anni che l staa sindico ha dato prove di saper governare un popolo. Certo l che se il comune di Boffalora l stai dutaa di una pompa contro gli incendii l a lu che al gha sa dev.

Spi. S, ma la sua pompa l perfettament inutil parch l mai stai aduperaa.

(entra Piccaluga)

Pic. Al ma rimprovera che la mia pompa l mai stai aduperaa? E ce ne impodo io forse se non mai toccato fuoco a Boffalora? Doveva forse dagh foeugh al paese par la inutil pompa di far pompa della mia pompa?

Spi. L vera; ma ghe uservi che gh la pompa ma gh minga i pumpier.

Pic. Bravo! A chi l che toccava a metti su? Lu che a l al sindich al duveva institu i pumpier se al gavess avuu amor di patria ( via ).

Spi. Per Dio l vera!

Spe. Se mi fussi in lu ghe pensaria subitt e ma faria unur!

Spi. Lu al dis ben per Dio! Videmm che ura a l. Ghoo temp da ciap lultima cursa che va a Milan a fa f al mudell dellelmo e della divisa. Al ringrazi dal suggeriment ( via ).

(entra Maestro di scuola)

Mae. Ehi, ehi, dove al va inscii da premura sciur sindich?

Spi. Voo a Milan.

Mae. A Milan a fa?

Spi. A toeu al figurin par i pumpier da Boffalora. Al sindich al va autorizza a divulg che fra un mese anche Boffalora avr i suoi pompieri.

Mae. Cuss ghe salt in ment?

Ger. Ueh, pap se a fan i pumpier ma roli anca mi, ma roli.

Spe. Ti va in bottega e guarda che al giuin lha preparaa tutt quell che ghoo ditt.

Ger. S, pap, lassa fini stacqua spurca e poeu a voo.

Mae. Cossal gha in sui trusc?

Spe. Ma adess che incomincia la lotta elettorale bisogna essere prepaparati.

Mae. Cosa ghentra la lotta elettorale cunt i rizzet?

Spe. Sa veda che lu l minga un omm politich.

Ger. Cossal voeur d: omm prolifich?

Spe. Tas bestia! Al sa no che i speziee vurarian che ghe fuss sempar i elezion in paes,

Mae. Mi ghe disi che a capissi men da prima.

Spe. Ghe spiegaroo. Quand gh i elezion l minga vera che qui che a voeur purtass innass a pagan da bev e da mangi ai so elettor?

Mae. E alura? Al fa forsi lost lu?

Spe. Ma dal mangiare e dal bere nascono indigestioni, indi rizett, purgant e rinfrescant.

Mae. Ah hoo capii.

Spe. E ci non basta. Al gha dis nient che fiur da pugn e che fiur da sgiaff va a risc da ciap su i clericai in questo ribollimento di passioni politiche? Indi cataplasmi, tele darnica e polentin da linosa.

Mae. Insomma, l cum a d che la politica la fa ben ai purgant, come i purgant a fan ben alla politica.

Spe. E mi gho bisogn da lavur e da guadagn parch a Milan hoo spinduu i oecc dal coo

Mae. Cum, sal gaveva nanca i danee da pag la culazion l allalbego della Nus!

Spe. Appunto parch i avevi spenduu tutti. Al sa no che a quellimbruion dun sensal da matrimoni me tuccaa da lassagh gi 40 franch par i so fadigh, se no al ma feva fa una perucca in sul giurnal?

Mae. Bell affari che lha fai anca lu and a Milan. Spend 40 franch par vid la sciura Palmira, che chi l qurantann che la vedeva a gratis.

Spe. Ma cussal voer? Una certa qual concupiscenza di connubiamento ( Gervasino si leva ).

(entra Agnese)

Gn. Ehi sciur speziee; al giuin l in bottega al ma manda chi da lu par famm spieg i pinul che voeur la sciura Palmira.

Spe. Sa la tha ditt?

Agn. Ma rigordi pu al nom.

Ger. Parch ta l no nut su un toch da carta. Ma femm num a induvin?

Agn. Ma par che labbia ditt codeghina.

Ger. Codeghina? La sar la miee dal cudighin. Va dal cervelee alura.

Spe. Oh stupid! La vureva d codeina.

Agn. S codeina, bravo lu.

Spe. Ben va ti Gervasin e dagh i pinul da codeina.

Ger. S, andemm, andemm Agnesa, che inscii a stemm da par num, e va pudar d che va voeuri ben.

Agn. Ehi, gi chi man.

(entra Veterinario, Dottore)

Dot. Rest serv, rest serv, monsieur ( entrano ). Oh Agnesa va troeuvi a pruposit; spettee un mument. Andee a digh alla vostra padrona che gh una novitaa par lee.

Agn. Cosa l?

Dot. Stamattina l arrivaa chi a Boffalora stoo famoso prufessur da veterinaria e da flebotomia, American, che a l vignuu chi a Boffalora par tentaa una guarigione molto importante e difficile.

Ger. Veterinari? L forsi vignuu par guar i cavai dal barchett?

Dot. Oh che cavai dal barchettlu l anca flebotomo e l vignuu par la sciura Palmira; per tentare la guarigione della ipertrofia della sua glandola tiroidea. Vero lei?

Vet. Yesper suo guarimento, yes!

Agn. Cosa l poeu sta glandola tiroidea?

Dot. L quella che i profani alle scienze mediche a ciaman volgarmente al goss. Vero?

Vet. Oh yesvolcarmento el coss, yes.

Spe. La cosidetta piva, insuma.

Agn. Ma come mai gh vignuu in ment a stoo flebotom da vign a Boffalora a guar la piva da la sciura Palmira Spinazzi?

Dot. Ecco chi. Bisogna sav che des ann fa a Nuova York gh mort un medich ingles, vera?

Vet. Yes, inglish.

Dot. Stoo medich in sua vita laveva tentaa puss da cinquanta volt da guar lipertrofia da la glandola tiroidea senza mai reussigh. Ben quand l mort lha dispost in dal so testament un legaa ( legato ) da 50000 sterlinn.

Agn. Coshin sti stellinn?

Dot. Ma che stellinn! I stellin in qui che a Milan a van a cant adree al car di mort, ma i sterlinn in danee che a varan 25 franch luna. Vera?

Vet. Yes, sterling, venti e cinque franchi.

Dot. Dunca lha lassaa sti 50000 franch par quell medich che al pudess pruv allistituto medico di Nuova York da av guar un quei goss. Laltar d lera a Milan, quand al gha avuu uccasion da vid pass la sciura Palmira cul so gussett appena coperto dalla scimisetta e lha capii che lera attaccaa dum par un fil.

Agn. Oh s, propri par un fil

Dot. E alura l vignuu a Boffalora par pruponegh la guarigione, par pud guadagn al premi. Presenti mister Gion Barlifichinton, professore di vetrerinaria, flebotom, dentista e pedicure di Nuova York. Questo il nostro bravo maestro di scuola comunale, questo il nostro bravo speziale. ( seguitano il discorso ).

(entra Baricoletti)

Bar. Camerer; portum una chartreuse verda; ma guarda che se a l minga bona come quella che sunt solit bev in casa dal m amis al princip della Traversa da Castel Durazzo ta la mandi indree.

Caf. ( fra s ) Quest l al materassee da Milan, al nevud dal fundeghee che stava l taccaa al caff dove seri mi a serv.

Bar. Ta gh un giurnal ingles, frances o tudesch?

Caf. No signor, num a capissum gi no pulida la roba italiana.

Bar. ( fra s ) Anca mi.

Mae. Femm sta partida? Porta i cart solit.

Cam. Vegni subit.

Bar. L minga bona. Porta via.

Cam. Caro lu, la toeuvum a Milan.

Bar. Sar benissim, chiss in dove la tuji, in burgh forsi?

Cam. Tuttoltar. La toeuvum da quell fundeghee gross che stava l in Carnobbi.

Bar. ( fra s ) Ho capi, m ziu! S, s, l minga mal, l bona, levi minga tastaa pulida.

Cam. Al rosoli dal s ziu l divntaa bon tutt a un tratt.

Bar. Che ta sappia, i sciur Spinazzi hin a Boffalora?

Cam. Si signor. Ecco appunto vegn i donnla veggia l la zia, e la giuvina l la sua nevuda, la tusa dal sciur sindich.

Bar. Ah la vedaroo finalment ( fa toeletta ). Oh cuma l bella, avria mai criduu.

(entrano Adelina, Palmira e Augusto)

Aug. Cosa vurii?

Pal. Vegn chi, vegn chi; gh un furestee. Sittemass gi chi taccaa.

Aug. Cosa vurii?

Ade. Mi una granida, se la gh.

Aug. E lee zia?

Pal. Mi un caff negher.

Aug. Camerer.

Cam. Comandi.

Aug. Una granida e un caff. Mi voo un mument a videe se a l arrivaa al listin da Milan.

Ade. Ma sta via poch veh

Aug. Turni subit.

Ade. Dunca zia sa po sav cosa ta ghe cunt mi?

Pal. Ta voeur propri che tal disi? La ma passa no, la ma passa, e la ma passa no.

Ade. Ma cosa?

Pal. Da avett vist ti a toeu mar, mentre mi sunt ristaa indree. Tavevi pur ditt che par mi la saria stai una gran passion se ta ma fuss passa danass.

Ade. Povera zia! L stai lAugusto che lha vuruu fa impressa, impressa, e anca al pap lha accunsentii.

Pal. Pur tropp.

Ade. Ah se ta savess zia, cume a l bon, gentil, premurus.

Pal. S, s, fa pias, secumm minga cunt i t descrizion. Ta ma fee cur la saliva in buca.

Ade. Mi, sa s, gho ancora sudizion, parch l dum al terz d da matrimoni, ma lu al ma parla cun tanta grazia.

Pal. Te capii da fam minga vignii i foghetti?

Ade. Che cattiva duna ziaTa pias minga a sint che la tua nevuda l felice e che al m mar al ma voeur ben?

Pal. Ta pruibissi da cuntinu vhguarda ben. Damm un po da la tua granida, parch ta m fai buji al sanghUeh Adelina guarda un poo, senza fatt toue via, se quell furestee chel legg e chel manda chi di uggiadin da perfett amor, al ta fa la curt a ti o a mi.

Ade. Ma par propri che ti manda a ti vh zia.

Bar. Come sa capiss che l miope.

Pal. Ta diss davvera? Spetta, spetta. ( si mette a far qualche smorfia seducente coprendosi il gozzo ).

(entra Raffaele)

Raf. Oh caro sciur Baricoletti! Ben tornato dal suo giro elettorale. Buon giorno ( alle donne ).

Bar. Smunti in stoo mument da la carrozza, sunt nanca andaa allalbergo.

Raf. Dunca al gha di speranz da riess deputaa?

Bar. Sunt quasi cert. Hoo fai ses o sett discurs ai m elettor che hin ristaa da gess. Ma chel diss un poo, la popula Spinazzi di cui emm parlaa, l quella l h?

( additando lAdelina ).

Raf. Propri, come la troeuva?

Bar. Bellissima.

Raf. Eh?

Bar. Al sa chi la somiglia?

Raf. Mi no.

Bar. AllAdelaide quand lera giuvina.

Raf. Che Adelaide, in grazia?

Bar. Cum, al cugnuss minga lAdelaide marchesa del Grillo?la Ristori.

Raf. Ah s. Quest chi al cred che la popula che la voeur t mar la sia lAdelina. Tignemal in dal so ingann. fra s

Bar. Al pudaria minga presentamm adiritura?

Raf. No, l mej prima che al ghe faga un po la curt alla luntanavori tentaa da fagh d un frach da lign dallAugusto. fra s

Bar. Al cred che al sia mej?

Raf. S, l minga bell andaa a parl subit da matrimoni, prima che non sa sviluppa una certa corrente da simpatia.

Bar. L veral una roba che al ma diseva sempar anca la me Ernest; al sa benlErnesto Rossi

Raf. Ma lu l prorpi amis da tutt i celebritaa?

Bar. Cossal voeur; ma desideran tutti, ma invidan a disnsunt al so

Mae. ( al gioco ) Fant da picch.

Bar. Ma cosa la gha quella zia che la par la sciguetta sul palett?

Raf. Lavr capii che a lu ghe pias la nevuda.

Bar. Dunca come a femm?

Raf. Ecco, mi disaria che al duvaria prima scrivigh una letterauna lettera in cui al manifesta i so intenzion.

Bar. S, vulantera

Raf. Andemm, che ghe la scriva chi suta i so oeuc. Camerer.

Cam. Comandi.

Raf. Porta carta, carimaa e penna miga doca( fra s ) Loca lhoo giam chi

Bar. E in cas ghe la consegner lu la lettera?

Raf. Mi no, che ghe la daga alla serva da casa

Cam. Carta, penna e carimaa.

Raf. Al permett che ghe la detti mi?

Bar. Chel detta pur.

Raf. Ben chel scriva.

Bar. Mia adorata.

Dott. ( giuocando allaltro tavolo ) Dama de picch.

Raf. Stella degli occhi miei.

Bar. Bene. Stella degli occhi miei.

Raf. Voi siete bella, immensamente bella. I vostri capelli spirano

Bar. Spirano? Cosa al voeur d?

Raf. Spirano la volutt.

Bar. Ah adess capissi

Raf. I vostri occhi cerulei

Bar. Cerulei

Raf. Dicono il restodicono il resto. Oh diavul! Lha scritt dicono con lacca.

Bar. Come? Dicono ghe va minga lacca?

Raf. Ma noodess! C-o co fa co senza lacca.

Bar. Adess come sa fa? Bisognaria fa un spigascAl sa cosa femm? La prima parola che capita che ghe andaria lacca ghe la metti no, cos femm patt e pagaa.

Raf. Bravo! Lu l un prufessur da ortografia! Io verr quanto prima a presentarmi in casa vostra e a chiedervi la mano. Vogliate accogliere con dolcezza chi ha lonore di dirsi di voiL al ghe mett la firma.

Bar. Hoo da metigh anca al titul?

Raf. Che ghe la metta pur sel ghe tegn.

Bar. Allora nobile Baricoletti de Baricolettis.

Raf. Come nobile? Mi cridevi che al parlava dal titul da materassee.

ATTO SECONDO

Camera in casa Spinazzi

Palmiraintenta a spazzolare un abito su un tavolo, in papillottes e veste da camera. Agnese nel mezzo con lettera.

Pal. Gi i ugitt mi a feva a mi. No se sbaglia. Lavuu da dill anca lAdelina

Agn. Gh chi una lettera par lee.

Pal. Par mi! Da chi l?

Agn. Ma la dai quell furestee che a disan al voeur divintaa deputaa da Boffalora.

Pal. Ah! Al cor ma la diseva!..Oh gioia! Ligemm, ligemm: Stella degli occhi miei oh Santa Maria Folcorina! Stella degli occhi miei! Ma dunca, finalment mi sunt divintaa la stella degli occhi di qualcheduno. Voi siete bella, immensamente bella Oh! L senza indirizzUeh Agnesa?

Agn. Cosa gh?

Pal. Ta la propri dai par mi?

Agn. Sigura. Al ma ditt, che al ma faga al pias da cunsegnagala alla sua padronala popolaSpinazzidunca adess da popol ghe dum lee! ( Agnese via ).

Pal. Ah, se la ditt la popola la po vess dum par mi. Pur tropp da popol in casa Spinazzi ghe sunt dum mi I vostri occhi cerulei dicono il resto Oh oltar chl disan; e come al disan da un tocch! Antonio Baricoletti de Baricolettis. S, car al me Tugnin!Vegn, vegn a sulliv stoo por coeur che al spiceva dum tisunt tutta tua.

(entra Agnese)

Agn. Gh da l al sciur speziee chel gavaria bisogn da digh una parola.

Pal. A che lura chi? Cossal voeur al speziee? Chel vigniss da part dal m Tugnin Baricoletti?Fall pur entr. O chel vigniss par so cunt? Ah sal vegn par so cunt adess ghe na disi quattar e al metti alla porta.

(entra Speziee)

Spe. Sciura Palmira, ben levata.

Pal. Cosel gha da cuntamm, sciur Polesella?

Spe. Ghe diroo. La sa che dopu la scena che gemm avuu l a Milan allalbego della Nus, sa semm nanm da parl

Pal. E adess al vegn forsi par fa pas?

Spe. Lha induvinaa.

Pal. Al sar un poo difficil adess! E poeu la mia dignit, ghel disi francament, l stai uffesa dal suo contegno in quella cirosatnza. Hoo sintii, al veda, quell che lha ditt; m scapaa nient.

Spe. Ben, adess pudarium minga mett tutscoss suta un p? Mi ghoo pinsaa sura, e adess a saria anca prunt

Pal. Prunt a spusamm? Troppo tardi, caro, che ne pigli un'altra. Mi adess sunt impegnaaGhe nhoo da mej.

Spe. Ah la prevedevi! Al sciur Baricoletti?

Pal. S signor, al sciur Baricoletti, e mo, ghe perdariel forsi un quei coss del s?

Spe. Noma

Pal. Ben, l inutil? Mi ghe ripeti che ma rigordi da quei paroll che al ma ditt nel momento fatale. Ghi hoo chi cha ma passan no.

Spe. Ben se a ghoo ditt infin?

Pal. Al ma dittMi la vuraria nanca rustida cunt i scigulle poeula gha la piva!

Spe. Cosa la voeur? Allora la sorpresala starnezza da truvala a lee inveci dun oltra che al sensal al meva ditt che lera la pussee bella popola da la Lombardia.

Pal. Ah, l come dimm che mi inveci sunt la pussee brutta! L come dimm che mi sunt da tr via, eh?Cossal cred che a capissi no? Al riverisi tante ghe disi che ghe nhoo da mej da lue che sunt prorpi minga da tr viatanto pi quand la piva la sar scomparsaAl preghi da levamm da lincomud parch hoo da vistiss par ricev al spusE chel vaga( Speiziale mortificato ).

(entra Adelina)

Spe. Dio come ldanaa!Sciura Adelina, i miei doveri ( via ).

Ade. Parch te mand via quell por diavul in quella manera?

Pal. Oh, cara ti, l un sfacciaa che lvignuu par tentaa al me pudur

Ade. Ah, povera zia!

Pal. No, no, cumpassionum minga, parch mi sunt una donna felice. Oh Adelina, grandi cose. Tutti ma cercan, tutti ma desideran, tutti ma voeuran

Ade. Anca al speziee?

Pal. Sigura; oh ma quell macaco l ghoo dai una lezion coi fiocchi. L innamuraa, cara ti, innamuraa come un gattMa al furestee, quell che ieri sera al caff al ma faseva i occhi teneri, al mha scritt sta lettera, e la miss in scima Stella degli occhi miei! figurass, stella degli occhi miei!

Ade. Se non oltar adess ta pudar fa spus senza bisgn dal murussee.

Pal. No, no, minga da murussee. Dininguarda; adess sunt mi, mi in persona, che furmi al deliri da tanti coeur.

(entra Augusto, Agnese)

Agn. Gh da l al sciur Dutur chel gha bisogn da parlagh.

Pal. Al Dutur? Anca al Dutur? Cosa diavul a voeuran stamattina tutta sta gent? Forsi un oltar spus? Ah Adelina, come sunt foeura da mi. Voo a sintii cosa voeur al Dutur. ( via ).

(entra Raffaele, Augusto)

Aug. Ma cos la gha la zia che la par matta?

Ade. Ta se ben; povera donna, la gha i so solit scalmann par toue mar e la tegn pu n vin n acqua.

Raf. Sciura spusina, come vala?

Ade. Ben e lu? Ma la sa che lAugusto al cumencia giam a fa al gilus?

Raf. Oh diavul! Dopu dum vott d da matrimoni?

Aug. Mi foo minga al gilus, ma ta disi per che gha vedi e che stoo sciur Baricoletti al passeggia suta i t finestar.

Raf. Ecco, ve diroo al segrett parch mi a soo tutscoss. Al sciur Baricoletti l arrivaa jer, e al sa no che lAdelina lha se maridaa cun ti in sti poch d. Lu lera vignuu cun lidea da spusala, e stamattina difatti al gha mandaa una letterae mi sunt vignuu chi appunto par rid ai s spall.

Ade. Allora l la lettera che ghe andai in di mann dalla zia Palmira. Ma lha fai vid poch fa. Adess capissila stella degli occhi miei.

Raf. Bisogna disinganalla.

Ade. Disinganalla! Soo ben che al scherza. L impussibil disingann quella donna l.

Aug. Ben, ma disi, parlando da num, ta disaroo che mi ma secca che stoo sciur Baricoetti al passeggia. Na parla giam tutt al paes.

Ade. Ti, Augusto, ta sa scaldett par di cialad, mentre ta se frecc come una polain queicoss dolatr.

Aug. Spiegass un poo Adelina. Ta ma fee fa una certa figura chi in faccia al Raffaell.

Ade. Mi spieghi nient! A buon intenditore poche parole.

Aug. Lee la fa no che leg i rumanz e la pretendaria che mi fussi una Arturo della tavola rotonda, sempar ai so ginoeuc! Dimm un po puttost come la va con stoo candidato da strapazz, stoo materassee pulitich?

Raf. Ah, caro, ti l vun da chi tipi che se al mettessen a teatar disarisan che l esageraa. Figurass che lu al cred da dirig tutta la politica europea. Lu al dis da cugnuss tutta laristocrazia dItalia,

Aug. Insumma hoo bell e vist. L vun da chi sparoni della capitale, che a credan da vign foeura in provincia a dett la legg e a fa al bellumor. Ma al sa no che anca chi ghe di musi da insegnagh a sta al mund?

Raf. Mi hoo giust pinsaa da fagh un bell scerzett. Ta ghe stee?

Aug. Subit, figurass. Cosa l?

Raf. Hoo savuu che sta sira in dal retroobottega dal speziee ghe deva vess una riunion elettorale. Soo che al siur Baricoletti lha fai purt un barilott da vin da Cipro che gha mandaa foeura al so ziu drughee par dagh da bev ai s elettur.

Aug. E cosa ta vuraria fa?

Raf. Voeuri tentaa da mettigh dentar in dal vin la scialappa dal speziee.

Aug. La scialappa!

Raf. Sigura, inscii in dal pusse bel dal discorsota ma capiss?

Aug. La scialappaben vada per la scialappa.

(entra Adelina, Spinazzi)

Ade. Oh, guarda al pap. Ben tornato

Aug. Te fai bon viaggpap?

Spi. Ciao Adelina, ciao Augusto. Sciur Raffaell i miei doveri. Sunt cuntent che al sia ancam a Boffalora, parch hoo giust da fagh vid i montur di pumpier che hoo purtaa da Milan.

Raf. ( sulluscio ) Vulantera. Vegnaroo dopu disnaa.

Spi. No, no, chel staga chi. Ghi hoo giam da foeura; adess vegnaran chi vistii. L una spacie da montura alla romana; genar noeuv.

Aug. Bravo pap. Ghe no cum i pumpier romani par fagh unur a un paes.

Raf. Ben alura voo un mument e turni subit ( via ).

Spi. Savii puttost cossa ghoo pagura? Che i cunsiglier cumunai e specialment al speziee ma fagan uppusizion.

Raf. A rivederci sciur Ambroues ( via Augusto ).

Spi. A rivederciAh sa ta videss Adelina coma a hin bej. Ghan la tempra antica cuma la dis la mia surela.

Ade. Cosa?

Spi. I montur da pumpier.

Ade. Cossa me ne importa a mi di montur da pumpier.

Spi. Come! Ma ta see no che se a voeuri minga perd la mia carica ghoo speranza dum in la istituzion di pumpier.

Ade. Ma parch?

Spi. Parch stoo sciur Baricoletti che lha fai sciscianna col dottor Piccaluga al va a risc da vess elett deputaa, e alura mi sarisi sbalza dal me post.

Ade. Ma se al sciur Piccluga al voeur and in America parch chi l divintaa come al Gaina da Milan.

Spi. Oh, por omm! Ma cosa ta gh che ta ma par da cattiv umur?

Ade. S, sunt da cattiv umur.

Spi. E la reson?

Ade. Ghoo un poo da vargogna a ditala, car al me pap.

Spi. Ta ghe vargogna? Parch?

Ade. L una certa roba.

Spi. Che la riguarda al t matrimoni?

Ade. S.

Spi. L una roba seria alura?

Ade. Oltar che seria.

Spi. Ta ghe da lumintass dal t mar?

Ade. Propri.

Spi. Cosa al fa?

Ade. Soo munga come spiegamm.

Spi. Oh diavul. Ormai ta see maridaa, ma par che ta poda truvaa i termin.

Ade. L che al me Augusto

Spi. Eh ben, va innanzAl t Augusto?

Ade. Da nott al dorma.

Spi. Ben; fina chi gh nient da mal.

Ade. Smal che durmend

Spi. L che durmend?Cosa al fa durmend?

Ade. Durmend al runfa, come un cuntrabass.

Spi. Al runfa?

Ade. Al runfa!

Spi. E cosa ta voeur che faga cara la mia Adelina. Al sar raffreddaa.

Ade. No, no, l minga raffreddaa; l inscii da sort.

Spi. Ah, alura, se a lee inscii da sort, gh minga da rimedi, bisogna che ta sa rassegna a lasal runf

Ade. Mi no, al ma secca.

Spi. Ta see cosa ta deva faa? Procura da pisagh un ciarin ai pee dal lett. Disan che a l un rimedi cuntra al runf.

Ade. Hoo pruvaa,ma lu al runfa istess.

Spi. Allora, quand al cumencia la vioeula ti vagh visin e fagh: pst pst.

Ade. Oh, cara ti, l minga un gatin veh al me Augusto.

(entra Palmira)

Pal. Ciao Ambroeus. Ta see turnaa? Bravo! Ghoo di grand nuvit da cuntatt su.

Spi. Un quei spus noeuv?

Pal. Propri, e garantito allacido stavolta.

Spi. Ah, garantito allacido.

Pal. L chi la sua letterina: stella degli occhi miei, e poeu ghoo al mezzo in man da guadagn 8 o 7 mila lira come nagotta?

Spi. Vott o sett mila lira! In che manera?

Pal. Da a tr, da a tr e ta sentiree. Ta see Ambroeus che al dutur da Boffalora leva in collera cun num e al vigneva pu in c nostra, ne a disnaa, ne a giug a loca, ne nient.

Spi. S, e ben?

Pal. Dunca adess ghera chi al speziee, che lera vignuu par fam la curta anca lu e mi lhoo miss alla porta; quand, entra lAgnesa e la ma dis che ghera da l al dutur che al vureva parlamm.

Spi. El dutur a ta fa la curta?

Pal. No, lassum spieg: Voo da l, e al ma dis che gh rivaa a Boffalora un gran prufessur flebotomo americano

Spi. Cjel voeur spusat

Pal. No! A podi and avanti a spieg? El professur flebotomo american al ma garantiss la guarigion completa, la guarigion dellama teh che ma scappa la parola scientificae s che ma la sunt faj ripett tanti voeult.

Spi. Sa sbagli no, ta voeur parl dal goss.

Pal. Ma che goss!I person educaa a disan no al goss

Spi. Cosa disan?

Pal. Disanah la gh: Ipertroofia della glandola tiroidea

Spi. Ben ciamal come ta voeur ti; l poeu sempar al goss.

Pal. Ta poeu immaginass, Ambroeus, se staa roba la mha interessaa, parch, ta set Ambroeus che lidea da guar da staa imperfezion ghe lhoo sempar avuu in ment.

Ade. Tutto sta a vegh al curagg.

Pal. Al curagg al ma fa minga bisogn. Stoo prufessur american al gha un segrett che al ma garantiss nissun dulur, nissun taj. In ogni modo ti ta ma cugnuss Ambroeus. Ti ta set che mi sunt da chi taj donn che, come diss Vittor Hugo, hanno la tempra antica, latempr antique.

Spi. Ah s, pur tropp, antichissima.

Pal. Dunca, quand hoo sintii quest, me vignuu in ment un progetto di speculazione.

Ade. e Spi. E l?

Pal. Ta gh da sav che se stoo prufessur al ries cun la sua scuperta a famm scumpar la mia piccola escrescenza al guadagna niente meno che 50000 franchi in oro.

Ade. In che manera?

Pal. L un legaa da un dutur da Nuova York che lha tentaa tanti voeult, ma l mai riuscii in sua vita a guar una glandola tiroidea.

Ade. Oh bell!

Pal. Dunca mi sa presti a cundizion che lu al faga a metaa cunt mi. Cos accressi la mia dota e naturalment alura al me Tugnin Baricoletti al ma spusar pussee vulantera.

Spi. Che diavul duna Palmira! Ta par un bancher.

Apl. Ta capiss che al flebotom american gha cunvegn da accett da faa a mess, se al voeur guadagn al premi, parch una glandola tiroidea facila da distacaa come la la mia, la troeuva pu nanca se lavess da gir centann. L propri tacaa par un funicellino.

Ade. E ta see dunca decisa da tent?

Pal. Sum decia; parch violtar pudii minga immaginass come quella brutta parola piva, la ma stia chi in sul goss, no, ciochi in sul coeuroh!

Spi. Sint, Palmira, ta voeur un parer?

Pal. Ghe n minga da parer che tegna, cuntradisum minga, se no voo in furia.

Spi. Guarda che se poeu succed un quei coss mi voeuri minga vess respunsabil.

Pal. Ma! che respunsabil dEgitt! Dal me goss sum respunsabil mi. ( via con Adele ).

Spi. Che tipu duna surela che a m capitaa. Basta andemm a metass in montura da pumpier. (esce)

(entra Agnese e Gervasin)

Agn. Vignimm adree fina in cantina poeu l un poo tropp.

Ger. Sunt innamuraadunca

Agn. E mi propri nient affatto da lu.

Ger. Sintii, sintii Agnesa: se sarii bonna va cumpraroo un panett da mett in c.

Agn. Andemm, disi, che al vaga in la sua buttega a d via la cassia e al tamarind.

Ger. Oh, gh al pap in buttega

Agn. Ma parch l vignuu chi: cosa l che l vignuu chi a fa?

Ger. Parch la ma pias; parch ga piasi.

Agn. Ma dunca

Ger. Sunt vignuu anca parch voueri entr in di pumpier; la sa no lee che adess al sciur sindich al rolla i giuvin par fa i pumpier della Comune.

Agn. Lha da vess bell lu a fa al pumpier cun quella faccia da stupid e quella fiffa chel gha adoss.

Ger. Mi fiffa? L matta; mi so nanca cosa la sia la fiffa.

Agn. Chel guarda, chel guarda: chi gh una sarasetta, chel ma faga vid a tignilla in man se a l bon.

Ger. La scotta?

Agn. No, la scotta no. ( Agnese vi appicca il fuoco ).

Ger. Ahi, tacca foeugh! Tacca foeugh! ( gridando spaventato ).

(entra Baricoletti)

Bar. Si pu?

Agn. Avanti.

Bar. Lu l forsi al fioeu dal cavalier Spinazzi? ( Ger. Via senza dir parola ).

Agn No signor; l minga al fioeu dun cavalier, l fioeu dun speziee.

Bar. Sa pudaria parl col signor sindaco Spinazzi?

Agn. Al ciami subit. Ehi, sciur Ambroeus, chel vegna chi che gh una persona che voeur parlagh.

(entra Spinazzi)

Spi. Chel scusa, sunt un poo in disabili

Bar. Diavul, l in casa suaDunca ghoo lunur da parl al cavalier Spinazzi sindaco di Boffalora?

Spi. Sum difatti al sindaco di Baoffalora, ma lavisi che sunt minga cavalier.

Bar. Oh diavul,! Non anm cavalier un omm di so merit!

Spi. Eh, cosa al voeur!

Bar. Lu al deva vess numinaa e subit. Soo ben che al scherza! Ghe pensi mi, ghe pensi, diavul! Mi cugnussi tutti i minister, sunt amis da tutti i diplumatic ghe far uttign tutt quell chel voeur.

Spi. A chi ghoo lunur da parl?

Bar. Al gha lunur da parl con Antonio Baricoletti de Baricolettis, che al vegn a comunicagh una faccenda delicaa, da cui la popola la deva vegh parlaa.

Spi. La popola? ( Ah capissi l la Palmira ). Lu l forsi mandaa da quell flebotom o veterinari che sia, che mhan ditt che al se miss in ment da fa scompar la ipertrofia della glandola tiroidea della Palmira?

Bar. Veterinari! Galndola tiroidea! Capissi minga. No signor, Mi sunt minga un veterinari e soo propri no cosa la sia sta glandola tiroidea. Mi sunt pussident e neguziant in specialit da stanz da lett.

Spi. Neguziant in specialit da stanz da lett! Che genar hin?

Bar. Diavul, al capiss no? Tutto quello che concerne labbigliamento e il confortabile di stanz da lett.

Spi. Ah, hoo capii. A l un materassee

Bar. Mi sunt vignuu dunca par tuttolter scopo.Avendo sintii da bona fonte, che sta popola da Boffalora la cercheva da cullucass cunt un galantomm, sunt vignuu a presentamm par vid da cumbin, parch ghe cunfessi che sunt gi innamuraa.

Spi. Ah, alura l un spus? L forsi quell che al gha mandaa stamattina una lettera molto gentile?

Bar. Precisamente. Ghe lha faj vid?

Spi. No, ma la mha ditt poch fa davella ricivuu. Da parte mia a podi dum ritigniss unuraa che lu al sia vignuu a fam sta offerta, parch ghe disi la santa veritaa, a vedarissi molto vulantera che sta benedetta tusa la truvarissa un galantomm che la spusaria foeura una bonna voeulta.

Bar. Ghel credi; tanto pi in la pusizion un poo delicaa in cui la sa troeuva.

Spi. Ah, lu al voeur forsi parl dal difett?

Bar. Oh al difett se emm da dilla tutta l minga quell che importa; parch infinn la miopia l minga un difett par la qual

Spi. ( Miopia! Chel sia un quei bergamasch chel ciama miopia al goss? ) Ben, chel senta: l mej adiritura chel ghe parla lu in persona. Cos al pudar intendass cunt lee e poeu mi sar cuntentissim da fa quell che la disar lee

Bar. Benissimo; mej inscii ( si acconcia ).

Spi. Palmira

Bar. Come, Palmira anca la nevuda?

Spi. Palmira

Pal. ( internamente ). Cosa gh?

Spi. Vegn chi.

Bar. Dio che nas! Ma questa l la zia! Ma tuca parlagh anca alla zia?

(entra Palmira)

Pal. Cossa ta voeur, seccadaOh!

Spi. Stoo signore l quel tal spus garantito allacido che ta me parlaa dum adess. Al mha ditt che ta ghe pias e che a l innamuraa da ti; sappia fa

Pal. S, s, Ambroues. L propri lu, l quell che stamattina al mha mandaa la lettera damor, e che jer al ma feva lasnin al caff

Spi. Speri che stavoeulta ta f no un bus in da lacqua. Ghoo pias da riverill. ( via ).

Bar. Signor sindaco, i miei rispetti.

Pal. Al m fradell al mha ditt che al vuraria parlamm.

Bar. Cio, mi ghoo ditt i m intenzion e ghoo spiegaa la mia dumanda da matrimoni e speri da vess minga rifudaa dalla popola.

Pal. Oh, oh! Oh Dio

Bar. Cosa succed, ghe vegn mal?

Pal. L nient, l nient, L un poo demuzion a cui voo suggetta quand sunt troppo felice.

Bar. ( Dio cuma l sensibil sta gajna ).

Pal. Sum faj inscii, chel ma scusa

Bar. Oh soo ben che la scherza. Che la scusa lee. Mi dunca ghe disi la verit, avendola vista jer, come la sa, al caff

Pal. Ah, s, s.

Bar. Ma sunt sintii subitt al coeur infiammaa damor.

Pal. Oh Santa Maria Folcorina, che paroj! Che accenti! Che gioia!

Bar. ( Ma se che la gha sta carampana da vultaa i oeucc in sta manera. Bisogna d che la gha voeur un gran ben alla sua nevuda ).

Pal. Lu l un angiul che al vegn gi dal ciel espressament par la mia salvezza.

Bar. Par la sua salvezza, cossa la dis?

Pal. Oh mi ghe giur che a purtaroo al so nom par la rest della mia vita, e che al rendaroo par quanto podi fa , celebre e intemerato.

Bar. ( Ma l divintaa matta sta veggiassa ).

Pal. Ah vedi che a l forsi meravigli da vid che sunt bona no da fren limpeto dal m coeur.

Bar. Oltar che meravigli.

Pal. Cossal voeur; al deva sav che la mia nevuda, quella bella tusa che lha vist jer mattina insemma a mi al caff

Bar. S, brava

Pal. Ben, lha spusaa vott d fa al so murus, al so Augusto.

Bar. Cum! L maridaa?

Pal. Sigurala me passaa innass, chel se figuri lei! Passata davanti!

Bar. Ah, cosa sinti! Intant che mi a fevi al giro elettorale nel culleg

Pal. Cosicch se lu al fuss minga vignuu a rendumm la donna pussee felice da sta terra, al matrimoni della mia nevuda al mavaria faj mur da crepa cuore.

Bar. Oh,cara lee, mi vurevi spus la sua nevuda e minga lee. Cosa hoo da fan mi da lee? Brutta veggia campana. ( via ).

Pal. Eh! Cossal dis. Delusion fatale!

ATTO TERZO

Prima scena

Scenografia come primo atto - sera

Gervasin (dorme su una pachina), Augusto e Raffaeleentrano con una lanterna cieca

Raf. Ueh, fa adasi, parch forsi gh chi al can da guardia.

Aug. No, no ghe nha pu da can al speziee: al ghe mort quand lha mangiaa la pasta badessa che leva miss gi par i ratt.

Raf. Sa voeurum truvaa sto vin bisogna che a pisum un oltar ciar.

Aug. Tas, sinti cum runf! Chi gh un quei ghidun che al dorma. Guarda un poo? L al Gervasin.

Raf. Ben, fa adasi che al lassum durm. Ecco chi el fiaschett

Ger. Chi l? Gh gent! Ai ladar! Ai ladar!

Raf. Ma sunt mi, ta see matt! Guardum, sunt mi.

Ger. Ah l lu sciur pitur? Oh signelli che pagura che al mha faj ciapp; a sevi adree insugnamm che a vurevan rubam la cassia e al tamarind.

Raf. Ma pensa ti!

Ger. Ma alura cosa in vignuu chi dent a fa?

Raf. Semm vugnuu par vid se a l vera che stassira chi deva vessigh una riunion elettoral.

Ger. Sigura, la riunion elettoral la deva vessigh da chi a un poo propi chi.

Aug. In dua lee al pap?

Ger. L andaj incuntra al sciur Baricoletti.

Aug. Al candidato? Hoo capii. E a che ura l sta riunion?

Ger. L ai noeuv ur.

Raf. E adess che ura l?

Ger. Ma soo minga.

Raf. Quellurilogg l l fermu.

Ger. Sigura, quand al va inveci al fa zacch, tacch.

Raf. Casal fa?

Ger. La sa no? Al fa, zacch tacch, zacch tacch, zacch tacch.

Raf. Ma ta sinta Augusto, che bellezza, che cadenza, che precision. Ah Gervasin, famal sint anm.

Ger. Cosa lee che hoo da fagh sint?

Raf. Quell che ta faseva dum adess par imit lurilig.

Ger. Ah, al zacch tacch.

Raf. S, s al zacch tacch.

Ger. Oh, l subit faj. Ecco: zacch tacch, zacch tacch, zacch tacch.

Raf. Che prodigio! Mi hoo mai sintuu un artista da sta sort. E disan che stoo giuvin chi al gha minga da talent.

Aug. Asnoni!

Ger. Ej, ej, parch, parch?

Raf. Parch sfidi chiunque a fa zacch tacch cunt la intenzion giusta e la cadenza precisa che ta fee ti.

Ger. Ehi, al ma cujona?

Raf. Ghe disi fina che se lu al gavess da scundess, e al sa mettess a fa zacch tacch, ghe saria nissun che al credaria no che al fuss no al pendul.

Ger. Mi sunt bon da fa zacch tacch

Al par no, ma ghoo al talent

Alzi i pe e poeu a pesti i tacch

E limiti egregiament,

E se avess da and la dent

A restar da mascab!

Raf. Ben va; famm sint.

Ger. Alura a voo subitt a scundum. Zacch tacchzacch tacch ( Raffaele versa la scialappa nel fiachetto ).

Aug. Ueh Gervasin?

Raf. La scialappa lhoo missa dent in dal barilott, saral dent e andemm.

Aug. Ciao neh Gervasin. ( via ).

Ger. Zacch tacch, mi voeuri spus lAgnesa, zacch tacch

(entrano Speziee, Baricoletti, Piccaluga)

Spe. Che restan pur servii; ecco qui a ferem la riunione elettorale. (rivolgendosi a Gervasin) Ma cosa diavul ta fee? Ta see matt?

Ger. No, a fu al pendol.

Pic. Ta see un gran martor.

Ger. No, no sciur Piccaluga, L minga vera che sunt un martor.

Pic. Parch?

Ger. Parch sunt bravo da fa zacch tacch.

Spe. Sciur Baricoletti, che al ghe daga a tr no al veda, l insc da sort.; hoo mai pud tral foeura un poo. Dunca, come ghe disevi, la riunion la tegnaremm chi.

Bar. Va ben. La sa neh che ghoo faj purt chi un barilott da vin da Cipro che al mha regalaa al me amis, al duca dalla Gardenia Malaspina Alibardi di Monfrascati.

Spe. Ah s? Mincionni! Oh lhoo faj mett mi stamattina al fresch,

Bar. Lu al far al pias a mettigh i biccier e i past parch al sa che i elettur a voeuran sempas vess trattaa.

Spe. Sigura, ghan quasi sempar famm, eh, eh, eh! Ghe mettaroo par tri franch i past, chel dubita no. Gervasin, va in dal postee a cumpr trii franch da panattonitt, naviselitt e biscott. Sint, guarda che sian ben poss, insci gha stopan pussee prest la bucca. Gh quell campanatt, specialment, chel mangiaria anca i p da S. Cristoforo. Disan da num milanes! Ma num nassuu a Milan sem no insci appetitt come sta gent chi da Boffalora.

Bar. Dubita no.

Spe. E lu, sciur Piccaluga, al far un quei bell discurs?

Bar. S, al mha prumiss che al prendar la parola anca lu.

Pic. Unoltra roba: al preghi da rcev lu i elettori.

Bar. Num vegnaremm foeura quand saran tutt riunii. L mej mantign al al prestigio della personalit, vera lu?

Spe. S, s, sar meglio.

(entra Gervasin)

Ger. Ecco, pap, hin chi i past. Hoo toj i pussee poss che hoo puduu truva; guarda in dur cum i sass.

Spe. Bravo, va l, metti in sul gabar; dispon sett o vott biccier e fa pulida. Ta vegnaree foeura quand tal disar mi.

Pic. Vegnum anca num a datt una man, parch a sinti vign un queighidun ( via ).

(entra Dottor, Caffettee e Postee)

Spe. Sciur Dottor, ben venuto; come sta la sua signoria?

Dot. Bene, bene, grazie

Caf. Adess che lha finii da pens al sollievo degli ammalati, lu al volg la ment al sollievo della patria, eh?

Spe. Sicuro, sicuro. Che rstan servii; chi gh anca di past. L al sciur Baricoletti de Baricolettis che tratta.

Pos. Viva al signor Baricoletti de Baricolettis.

Dot. Vogliamo lItalia forte con Baricoletti nostro deputato.

(entra Campanatt)

Caf. Chi gh al sciur campanatt.

Spe. Al maestar cumunal l minga cunt lu?

Cam. Lera adree a fin una memoria da mand su al guverno sulla necessit dallistruzion obbligatoria. Adess al vegn subit.

Pos. Hoo vist al flebotom american che andeva vers casa Spinazzi; che la sia duman luperazion della sciura Palmira?

Dot. Ah non credo. Duman l dumeniga, l al d dallelezion dal nostro deputato, il giorno che dovr decidere dellavvenire di Boffalora. Spettaran luned.

Cam. Va par minga che stoo vin dal sciur Baricoletti al sia bon pocch?

Dot. L quel che voeurevi d anca mi. Gh in fund un certo savurcome da medicinal.

Pos. Al sar fatturaa.

Cam. Mi al bevi istess parch l gratis.

Ger. Ueh, pap, hoo forsi sintii d che gh tacca foeugh. Curri subit dal sindich a avvisall da tir foeura la pumpa.

Spe. Dove l tacca foeugh?

Ger. Tacca foeugh in dal cunvent.

Spe. Ma che cunvent?

Ger. Mi soo minga; l la maestar che gha diseva al postee che brusava al cunvent.

Spe. Ma, o stupid, che cunvent l che ta voeur brus che chi a Boffalora da cunvent ghe n minga?

Ger. Ah l vera.

(entra Maestar)

Spe. Ecco chi al maestar. L vera che lu lha ditt che gh un cunvent che al brusa?

Mae. Un cunvent che al brusa? Mi no; avr forsi ditt cos per modo di dire: acqua padre, chel cunvent al brusa.

Ger. S, s, bravo! Chel cunvent al brusa!

Spe. Te capii, o mortar che ta see!

Ger. Ma mi voeuri vistimm da pumpier, voeuri vistimm.

Spe. Stupid!

Caf. Adess ghe manca dum al sciur Piccaluga e il nostro candidato.

Spe. Al sciur Piccaluga l da l insema a lu.

Dot. Allora potrebbero presentarsi.

Spe. Ben, ti Gervasin, va a digh che semm prunt.

Caf. Ma lu, sciur maestar che l sempar stai Spinazziano, come lha fai a divintaa Baricolettiano?

Mae. Ghe disar: in stoo temp che sunt andaj in c sua a giug alloca, al mavaraa mangiaa minga men da sett o vott franch. L tropp furtunaa!

Caf. Ah sigura, un omm furtunaa alloca al deva minga vess un bon deputaa.

Spe. Ecco il signor Baricoletti col dottor Piccaluga ( battimani ).

Tutti. Viva il signor Baricoletti.

Bar. Signori, io li ringrazio di questa manifestazione di stimae cercher di fare in modo di non meritarlaSe permettono, cedi la parola al mio amico dottor Piccaluga.

Tutti. Parli pure.

Pic. Signori, la commozione che provo, dico per dire, nellanimo, per queste estrinsecazioni della vostra stima per questo egregio candidato che ci fece lonore di accettare lofferta della deputazione, mi dimostrano come nel nostro paese, checch se ne dica, sia vivissimo lamor patrio e il buon senso.

Tutti. Bravo! Bravo! ( battimani ).

Pic. Cocisiacch, onorevoli concittadini Boffalorini, io considero il nostro collegio elettorale come un triangolo quadrilatero, o, per meglio dire, circolare( a questo punto uno dei seduti si leva ed esce furtivo ). Ma parch al va via?

Spe. Mah!

Pic. Di cui un lato sia Boffalora, laltro Magenta, il terzo Cuggiono ed il quarto Sedriano. Ora se noi, basandoci sulla base di questo triangolo, riusciamo a far elegger deputato una nostra creatura, noi potremmo portare in Parlamento una completa vittoria sugli altri tre lati( due altri si levano e scappano via trattenedo a stento il fiato ). Ma parch van via?

Spe. Mah!

Mae. Domando la parola.

Spe. Lasci finire.

Pic. No, no, parli pure.

Mae. Nella mia qualit di maestro del Comune, non posso lasciar passare senza protesta lappello alle gare di campanile che il nostro dottor Piccaluga ha suscitate test nel suo eloquente discorso, tanto pi che io non ricevo stipendio soltanto dal comune di Boffalora, ma anche da quello di Sedria ( via ).

Bar. Ma cossa l sta roba?

Spe. Mah!

Pic. Vorrei rispondere allonorevole preopinante, ma essendo egli partitoOh Dio ( via ).

Bar. Questa l una congiura, un insulto, una cosa inaudita!

Spe. Chel creda che mi so prorpi nient.

Bar. Ma la pagaran a trattaa in sta manera un omm da la mia sort! Al san no che mi sunt in relazion cunt tutta la prima nobiltaa e cunt tutt i ministarOh Dio!Ah sciur President, po dass, ma capissi adess parch hin andaj via tucc in quella manera

Spe. ( provando dei dolori ) Ah forsi anca mi! ( scappa ).

ATTO TERZO

Scena seconda - giorno

Adelina, Palmira, Veronica e Carolina

Car. Tal chi, tal chi, che han strappaa su fina la furnel che ghera chi in curta. La sciura Palmira!

Pal. Oh tusann, come stii?

Car. Ben, num , e lee, sciura Palmira?

Pal. Minga mal. Sii stai a messa?

Ver. Sciura s, e anca un poo da predica.

Pal. Ma han finii ben prest, incoeu.

Ver. Han finii pussee prest par lassagh al temp ai oman da and a Magenta a fa al facc.

Ade. Che facc?

Ver. Ma sciura miaLa sa ben che incoeu l al d che van a vut.

Ade. Ah s, che cialla! Ghe pensevi pu. Al d della lezione del deputato.

Pal. Anca chi pover paisan che in andaj a Magenta a vut suta al so, stan fresch.

Car. Fresch? Tuttoltar! Saran cold, cara lee.

Ver. Sciura Palmira, che la scusa, vurevum dumandagh sa l vera quell che sa dis che incoeu gha da vign da lee quell furestee che strappa i dent e guariss i cavaj.

Pal. Chi l che va lha ditt?

Car. Al disan tutti.

Pal. Ben s, l vera! Da chi a un poo succedar al grande avvenimento.

Car. Ben, la permett che a vegnum a toeu i s nutizi?

Pal. Vignii pur, ma farii pias. Anzi, adess che pensi, ti, Veronica, quisti hin du franch, va dal pustee a cumpr un foeuj da carta bulaa, che la ma vegnar da bisogn.

Ver. S, sciura, a vemm subit.

Pal. Dunca sent, Adelina, quell che sunt par ditt. Ta see che anca la speranza che gavevi che al sciur Baricoletti al fuss innamuraa da mi e chel mavess da spus, l svanii come bolla di sapone, svanii come la speranza dal Pretor da trentann fa, come quella dal murussee e come quella da tanti oltar, pur tropp, che l inutil tiraj a man.

Ade. Pora zia, anca quest dal sciur Baricoletti l stai un equivoco.

Pal. Pur tropp! Quella lettera damore lera diretta a ti e minga a mi, parch al sciur Baricoletti al crideva che ta seva ancam popola.

Ade. I ugitt, l al caff, per, mi a feva minga a mi, ma a ti, zia.

Pal. Ta creda?Basta, lassemala l. Per ti ta set come sunt mi; oh mi ma perdi minga da curagg nanca par quest! La speranza sempre verde e mi ghoo un prugett.

Ade. Un prugett?

Pal. S. Oh gurada, gh giust chi al sciur Sarti, voeuri cumunicaghel anca a lu.

(entra Raffaele)

Raf. Sciura Palmira, sciura Adelina, i saludi.

Pal. Lha fai ben a vign chi, parch ghoo un m prugett da cumunicagh anca a lu par sint al so parer.

Raf. Un quei prugett noeuv da matrimoni?

Pal. Propri!

Raf. Miracul!

Pal. Ma cum miracul! Ma al sa no che l bell anca lu? Che miracul dEgitt! Dal mument che sono ancora zitella e disponibile, l natural che a cerchi da cullucamm, e finch sunt no cullucaa, ghe no miracul che tegna.

Ade. Scaldass no, zia, che ta fa mal.

Raf. Ma lee la fa benone; hoo dit miracul come sa disevi brava lee. Sintemm dunca stoo prugett.

Pal. Violtar savii che stoo flebotom american che vegnar chi da chi a un poo per tentare la guarigione della mia gola piena, se al ghe riess, cume sunt certa, al guadagna al premi dellistituto medico di Nuova York.

Ade. Va ben, e ti ta voeur fa a mezz?

Pal. Difatti la mia prima intenzion lera da famm d la metaa della somma.

Raf. Sarian staj 25000 franch.

Pal. Precisament, che mavarian indenizza da la delusion dal terno al lott.

Raf. E inveci?

Pal. Inveci hoo pinsaa da cambi la cundizion dal cuntratt. Lassagh cio a lu la somma intiera e famm prumett che al ma spusar appena guar, purtand par i 50000 franch in comunione dei beni. Cosa ne dite, h?

Raf. Disi che lee l una gran ciapina par truv i maner da fass spus.

Pal. Eppur, cun tutt quest, ghe sunt mai riuscii una voeulta.

Raf. Oh per stavolta al mar al ghe scappa propri pu.

Pal. Al cred? L quell che a disi anca mi, parch hoo pinsaa: se lu al troeuva tanto facil sta guarigione, al deva accett qualunque cundizion par pud guadagn il denaro sperato; va ben?

Ade. Gh minga da dubbi ( va a gurdare alla porta ).

Pal. Se laccetta, dunca, ben cun ben, mi avroo finalment truvaa un omm che al ma spusa; se laccetta no, mi ma rifudi e lu al perd i danee dal premi, parch una glandola tiroidea facile da guar come la mia, la troueva pu, la troueva, se lavess da gir tutt lorbo terraqueo.

Raf. Ben detto! Lorbo del terraqueo! Ma e lee, poeu, la vuraria and in America?

Pal. Ah l vera, ghe pinsavi minga, ghe pinsavi! Oh ma se al ma spusass gi, bisognaria ben che voo dove al voeur lu.

Raf. Sigura, al codice al parla cir.

Pal. Basta, sentiremm. Adess al po rivaa a mumenti. Ma disan che al parla poch litalian. Lu, chel sa lingles, chel me avuta.

Raf. Mi lingles? Cara lee, al ma liga un poo i dent.

Pal. Cum, al mha minga ditt da vess stai una voeulta a Londra, a cupi la bazzila dal Vessmingaecusa na so mi?

Raf. Ah labbazia da Westminster! S, difatti; insomma, vedaroo da ingignamm in una quei manera.

Pal. Come sa dis, par esempi: chel sa setta gi?

Raf. Sa dis: Sit daunt.

Pal. Sitt dant, sitt dant, sitt dant!

(entra Adelina, Dottor, Veterinari)

Ade. Hin chi, hin chi.

Pal. Fall pur vign innanz.

Vet. Good morning madam, good morning miss.

Pal. Cosa al dis?

Raf. Nient, al fa i s cumpliment.

Pal. Ah, leverissisit dant.

Vet. Oh! Do you speak english miss?

Raf. No, no, niente spich inglish.

Vet. Allora io speak in vostra linguaccia.

Pal. Cosa lha ditt, che sunt una linguascia?

Raf. No, lha ditt che al parlar in pretta lingua italiana.

Ade. Ah la cumincia ben se se voeur.

Vet. Dunque voi sentirebbe molto incoraggiamento?

Pal. S, s moltissimo coraggiamento. Son pronta sciur prufessur, pronta come uno schioppo. Per ad una condizione.

Vet. Condition?

Pal. Se io mio debbo prestare a lasciarvi vincere il premio a lei, lei al deve sposarmo dopo la felice operazione. Lha capito? Spoare me.

Vet. I dont understand.

Pal. Cus? Da nott gh vundass tend?

Dot. No, lha ditt hce lha capii nient.

Pal. Ben che al ghe spiega lu in american.

Raf. Che la spetta che provaroo. Bestion, lader dun cura cavaj e dun mazzaboeu, ciappan un oltar.

Vet. Oh! Yes.

Raf. Al dis se lee l prunta and in America insema a lu.

Pal. Mi s, mi s, bats che podi truvaa un omm che al ma spusa mi voo anca a Calicutt, al polo Artico, in del mondo della luna.

Raf. Lei accetta.

Vet. Very well. Allora do mio promesso.

Pal. Ben, faremm una piccola scrittura in carta bollada. L vignuu lAgnesa cunt al foeuj che lhoo mandaa a cumpr?

Ade. No, l non anm vign.

Vet. Oh nono quando un gentleman in Americo dato suo onorevole parolo, e dato sua mano, cos..niente carto pollato.

Raf. Al voeur minga la carto pollato.

Pal. Ben, la faremm in carta semplice.

Raf. No, no, nanca quell, al dis che in America quand un omm al prumett una roba al d la sua man, basta cos.

Pal. Vedi che alla lunga anca in America fan come al marcaa da Magenta. Tuccada in su la man e al cuntratt l fai.

Raf. Quand vendan al buscin.

Pal. Ben, ben, che al ghe disa che mi ma fidi sullonorevolo parolo. Gi, mi hoo capii che ghe piasi cum. Dunca al ma spusar istess da gran premura, anca senza scriv al cuntratt vera?

Raf. San parla nanca.

(entra Spinazzi, Augusto)

Spi. Semm chi, ah che cold!

Ade. Cum l andai dunca sta vutazion?

Aug. Al sciur Baricoletti al triunfa.

Ade. Al triunfa?

Spi. La vedaremm.

Pal. Quellantipatich!

Raf. Cum, se al ghe piaseva insc tant?

Pal. Ma dopu che mi ghe unt minga piasuda a lu al ma pias pu.

Aug. Chi l quell biundon che al ghe tuca al puls alla Palmira?

Ade. L al flebotomm american, che ghe dev fa scumpar al goss.

Vet. Dunque nostro intendimento fatto completamento. Io vostro sposo

Pal. S, s, fatto completamento. A questa condizione sono pronta.

Vet. Alloro, se voi veniteinquesto stanzoio ho tutto preparamento. Io ando avanti.

Pal. Dottoro che al ma daga al brascAmici, a rivederci fra poco guar e bella.

Tutti Viva la sciura Palmira! L una gran curaggiusona!

(Entra Gervasin)

Ger. Ehi, sciur sindich, sciur sindich?

Spi. Cosa gh?

Ger. Sunt curuu a visall che gh tacca foeugh!

Spi. Tacca foeugh? Ah finalment! Dove?

Tutti Dove? Dove?

Ger. Al soo minga dove, ma soo per che gh tacca foeugh.

Spi. Ma chi l che ta lha ditt?

Ger. Ma lhan minga ditt a mi, ma mi hoo sintuu che parlavan tra da lur da un queicoss che brusava, e mi allora, appena hoo sintuu a parl da brus, sunt curuu chi subit par pud aduper la pumpa e vistiss da pumpier.

Spi. Te fai ben, bravo Gervasin! Lassa fa che ta numinaroo capural. Andemm, foeura la pumpa, lelmo, la montura; voeuri mettum mi stess alla testa di pumpier.

Ger. MA fina adess ghe sunt dum mi.

Spi. Ben, ma mettaro alla testa da ti.

Aug. E dove l poeu che emm da and?

Ger. Andemm in dove al voeur lu.

Spi. Ben. Dumandaremm in piazza; l ma indicaran al sit.

Ger. Va ben, andemm in piazza.

Aug. Te minga puduu cap cisa ghe brusava? Se lera una c, o forsi un queji pajee in campagna?

Ger. S, bravo, hoo come sintuu a d che lera un pajee.

Spi. Fa nient, foeugh da poch, ma la pumpa la adoperum istess.

(Entra Baricoletti, Speziee, Maestar)

Ger. Ecco, tal chi, tal chi quell sciur che parlava dal foeugh; che la dumanda a lu, che al ghe disar in dove l.

Spi. Lodato Iddio! Al sa lu dove l stoo incendi?

Bar. Incendi! Che incendi?

Ger. MA s, dum adess lur, in piazza, quand mhinn pass via tacaa parlavan minga che ghera tacca foeugh in dun qeui sit?

Bar. L la prima roba che sinti.

Ger. Ma cum, lho sint mi, cunt i m urecc da un queicoss che brusavaanzi ma par che al diseva che ghe brusava un pajee.

Bar. Che ma borla via al nas, se mi sooun pajee..Ah! Al voeur vid che induvini?( scoppia a ridere ).

Ger. Cosa l che al rid?

Bar. Sevi sdree a cuntaghsu al maestar, che un certo m debitur, al principp Calamitta Bruciaterra Palinfreni da San Cristoforo, al meva brusaa al pajon.

Raf. E lu lha capii che ghe brusava un pajee.

Spi. Ah bestia grama, famm vist in sta manera da pumpier.

(entra Dottor e le filandiere)

Dot. Silenzio!al mument l solenne

Ade. Dutur, la zia?

Dot. Trionfo, trionfo completonanca una guta da sangh e la glandola tiroidea perfettamente levata.

Fil. Viva, viva la sciura Palmira,

Car. El dutur viva insema cunt lee!

Mar. Gh scappaa quatar spus da fira

Ver. Ma quest chi al par propri par lee.

Pal. Signori, mi va ringrazi par linteress che ma dimustrii in questa circostanza per

la mia guarigione. Sta cura prodigiosala sar,al giorno pussee bell della mia vita.

Bar. Adess tant sa poeu aspiragh, 25000 franch da pu e un goss da men. Mi ma troeuvi in duver da vign a fagh i scus par lequivuch che gh success.

Pal. Grazie..grazie..scuse inutili; mi adess sunt pu dispunibil istess.

Pic. Anche mi in questa uccasion solenne, con questi duu suguaci, credarisumm da vess oman senza carattar se a vegnarisumm minga a cungratulass cunt lee par al felice esito della scomparsa dell glandola tiroidea.

Pal. Grazie. Ma lu, sciur Piccaluga, parch l vistii da viagg? Dove al va?

Pic. Vegni anca mi in America cul prufessur e cunt lee. Podi pu viv a Boffalora. Ah quell cartell dadree di spall.

Pal. Ma num andemm minga via subit.

Pic. Mi a voo a Genua a spiaciav. Podi pu viv, podi pu viv a Boffalora; ( via ).

Spe. Che la ma lassa fa, alla mia voeulta, i m congratulazion, sciura Palmira.

Pal. Oh sciur speziee; al disar pu adess che ghoo quella brutta parola.

Spe. Ah, no, la gh propri pu la piva. Ah, Palmira, parch sta roba l minga successa molto temp prima da adess che sarissum ristaa sempar bon amis. Inscii inveci adess lee la ma abbandona per lontani lidi e chiss se sa vedaremm ancora.

Pal. Ah! Al turna alla carica adess? Eh, ma troppo tardi. Adesso sono promessa ad altri. Mi, da oggi, sono sposa del professor che mha guar e chel ma rimesso allonor del bel sesso..Mi da oggi sum divintaa americanasunt mistriss Barlifichintonn.

Spe. Pazienza, sar par unoltra voeulta!

(Entra Agnese, Spinazzi)

Agn. Gh chi al padron con la lista della vutazion dal deputaa.

Tutti. La vutazion! Videmm, videmm ( tutti gli corrono incontro ).

Spi. No, tuca a mi come sindaco.

Bar. Ah! Voeuri god dal m trionfo.

Spin. Esito della votazione per lelezione del deputato nel collegio di Cugionno, Magenta e Sedriano: elettori inscritti 3251, votanti 77.

Raf. Bell numar!

Spi. Silenzio! De Cattani dImbersago voti 31, D. Parolotti voti 24, Baricoletti voti 1, dispersi 21. Ballottaggio fra De Cattani e Parolotti .

Bar. Vun!? Sunt stai ingannaa!

Aug. Ma cungratuli cunt al s success, sciur Baricoletti.

Bar. Eh, cosa al voeur, l quell che sucedd in politica. Han minga calculaa i m merit e i m relazion nel gran mondo.

Aug. Ben, chel sinta; sal voeur turn stasira a Milan, lavvisi chel gha appena al temp, parch la cursa la passa da Magenta ai noeuv ur.

Bar. Grazie na apprufittaroo. Gh giust al princip Strongoli dela Bombarda che ma specia a Magenta.

Aug. Cos, se sabat passa l vignuu foeura cunt la prima cursa

Bar. S, difatti.

Aug. Ben, incoeu al turna a Milan cunt lultima. Va ben?

Tutti. Bon viaggbon viagg.

Pal. Ma e stoo m spus, al vegn chi o no? Andee un po a vid cosa al fa?

Dot. Un momento, un momento; non turbiamo le segrete elucubrazioni della scienza. Ghoo dai dum adess carta, penna e carimaa par scriv, intant che l fresch da memoria, la diagnosi delloperazione fatta alla sciura Palmira da presentare allIstituto di Nuova York par uttign al premi.

Spi. Oh ma adess, al deva av finii ( va alluscio ) Mister Barlifichinton, venite a godere del vostro trionfo. Dove l?gh pu nissun?Dove al sar andaj? ( entra ).

(entra Agnese)

Agn. Al sciur Veterinari nellandaa via al mha dai sta lettera da cunsignagh a lee.

Pal. Andaj via!Cum!Dove l andaj?

Agn. Ma soo no. Al gaveva da foeura la carozza, l sultaa dentar insema al sciur Piccaluga e in andaj come al vent.

Pal. Lassa un po vid? Ma cosa poeu vess stoo pachett? ( apre la lettera ) Allora che voi leggerete questo lettero io sar molto lontano di galoppo con mio amico Piccaluga che viene in America con me e con vostra glandola tiroidea in boccale di spirito di vino. Vi mando ritratto di mia moglie mistriss Barlifichintonn e de miei 12 figliuoli. Ah traditor! Al gaveva una Brlifichintonna e dudas Barlafichintonnitt!

Aug. Curremigh adree, passa giust al barchett.

Agn. Ah s, l andaj via cunt un legn dellAnonima e al pustina a cavall.

Aug. Alura col barchett al ciapum pu.

Raf. Povera sciura Palmiraun oltar fiasch!

Spe. Oh finalment! Adess ma par chel campo al sia prorpi libar, curagg

Pal. Sel speziee al ma vuress ancora

Spe. Sciura Palmira, mi jer ma sunt permess da parlagh da matromoniAdess che qui duu furestee, su cui lee la cuntava, ghin mancaa tutt e duu, ghe saria minga speranza che turnass bona la roba dal paes?

Pal. Prima chel me scappa anca quest ciappemal in parola. Sciur Speziee, mi sunt disullusa dal mund, ma per ghe disi che accetti e che sunt sua. Signori, mi accetti lufferta dal sciur Icilio Polesella, farmacista da Boffalora.

Spi. Ah finalment!

Tutti. Bene, brava, bene.

Ger. Oh mamma, mamma!

Tutti. Viva al farmacista! Viva la sciura Palmira!

Ger. E mi, la me vouer ancha mi?

Pal. S, anca ti car al m bacciocch! ( lo bacia ).

musica

Fine della commedia

    Questo copione è stato visto: