L’albergo ‘Re di denari’

LALBERGO RE DI DENARI

LALBERGO RE DI DENARI

COMMEDIA COMICO-BRILLANTE IN TRE ATTI

DI

GIUSEPPE TOSCANO

Da lalbergo del silenzio di Scarpetta

DURATA MIN. 90 CIRCA

PERSONAGGI Sei uomini quattro donne

DIALETTO SICILIANO

PERSONAGGI

Filippo Provolone

Lucia moglie di Filippo

Antonietta cameriera in casa Provolone

Michele Straola amico e vicino di casa di Filippo

Concetta moglie di Michele

Lilluzzu nipote di Michele

Pasquale Pagnotta amico di Filippo

Sarina moglie di Pasquale

Nunzia padrona e cameriera dellalbergo

Commissario

ELEMENTI DI SCENOGRAFIA

-Il primo atto si svolge in casa Provolone, ambiente con due porte, una per lesterno e laltra per le stanze interne, in mezzo una finestra ad altezza duomo.

-Il secondo atto si svolge nellatrio dellalbergo, ambiente con quattro porte di cui: una per lesterno, una per la stanza di Michele, una per la stanza di Concetta e Filippo e una per la stanza di Pasquale e Sarina, posto ricezione per il cameriere.

-Il terzo atto si svolge in casa Provolone

LE CARATTERISTICHE

Filippo Provolone -Anni 35 corporatura pesante.

Lucia - Anni 40 corporatura pesante bassa statura arcigna.

Antonietta Cameriera in casa Provolone anni 20 - frivola ragazza - corporatura normale.

Michele Straola -Corporatura normale anni 40.

Concetta Anni 32 - bella donna - irrequieta - corporatura normale abbigliamento

provocante.

Lilluzzu Anni 24 - un poco tonto - occhialetti da studioso corporatura decisamente robusta

sfoggia una cultura esagerata.

Pasquale Pagnotta tipica figura del contadino baffetti - un poco avanti negli anni

pancetta preminente balbuziente quando piove, le sottolineature nei suoi dialoghi

segnano i punti dove si inceppa il suo parlare e dove maggiormente suscita lilarit.

Sarina Anni 45 - moglie di Pasquale tipica figura di contadina paura spropositata dei

lampi e dei tuoni.

Nunzia Disillusa padrona e cameriera dellalbergo anni 50 - corporatura normale.

Commissario Anni 50 fanatico borioso pensa di sapere tutto.

---------------------------------------------------

E' implicita l'autorizzazione per la eventuale rappresentazione in pubblico

Questa opera protetta dalla SIAE (Societ Italiana degli Autori ed Editori)

ATTO PRIMO

SCENA 1

ANTONIETTA (spolvera, si avvicina alla scopa appoggiata al muro, gli fa un inchino) v abballari ccu mija? Ccu tija? Ma certu Lill, sugnu tanta onorata, (balla con la scopa come fosse una persona, volteggia felice, ride) basta Lill, nun ci la fazzu cchi Tu nun ti stanchi mai (si accorge del pubblico) cchi c? Mai lhatu vistu a una ca abballa ccu lu nnamuratu Ah Vuliti diri ca chista j na scupa E chi cci fa! A mija mi sta parinnu ca fussi Lilluzzu, pirch quannu veni Lilluzzu Cu j Lilluzzu?Lu niputi di don Micheli! Chiddu ca sta cca vicinu! Eh! Sulu ca j tantu timidu e anchi scantulinulantra vota ca vinni, si ntisi un girdu e cci parsi ca stava vininnu so zijanu ,don Micheli si v a piglia un tirruri ca addivint biancu cumu un linzulu Quantu j pulituSimpaticuMa j un pizzu di carduni precisuNun capisci nenti!!! Lilluzzu? Un carduni a li formi!

LUCIA (entra) AntonijAncora no spiddutu? Ccu na spruvulazzata di nenti ti sta manciannu tutta la matinata.

ANTONIETTA Cummannati signora Lucija!

LUCIA Antonij ti lhaiu dittu cintu voti di scinniriti ssa vistina.

ANTONIETTA Ma sign, j la moda(si abbassa labito).

LUCIA Ma quali moda Antonij! Vidi siddu ci po fari sbirriari lu sinziu a Filippu, ccu ssi gammi nudi ca ta fari abbidiri. A propositu di Filippu, a la scummissa ca ancora nun ha arrivatu?

ANTONIETTA Nonsignura.

LUCIA E bravu!Vidi cchi ura j e ancora nun s ritiratuJ vulissi sapiri propia chi va zanniannuMa cumu veni cci lhaja fari vidiri j cumu si usa.

ANTONIETTA Sign, scusassi, ci dicu na cosaMa pirch sarrabbija sempri ccu so maritu? Di sta manera finisci ca cadi malata.

LUCIA J migliuJ migliu ca cadu malataJ migliu ca muru, pirch sta vita j nu la puzzu fari! J nun mi l'avada maritari a chistu! Viditi cumu sunu lumini, cchiu lu civu, cchiu laccarizzu e cchiu jddu cerca di tirari arrassu.

ANTONIETTA E si capisciVostru maritu j chiu carusu assaiJ simpaticuGnec dici j difittusu?

LUCIA Ma cchi chiu carusu assai Antonij, chi ti cridi? Havi sulu deci anni menu di mijaJ tutta sta diffarenza mancu ci la viju! La diffarenza tra mija e iddu lu sa quali j?J sugnu tutta un fucuCca dintra aju lu luci ca sbampaE iddu j friddu!Ma friddu Antonij! Ma appena sarricampa cci jttu du vrami ca sada cacari di ncuddu.

SCENA 2

CONCETTA (entra alterata, cammina veloce avanti e indietro per la stanza, parla tra se ad alta voce) Lu vidimmu si nun ti lassu e minni vajuLu vidimmu si nun sugnu fimmina di manteniri la paloraDonna Lucia, mata scusari siddu sintiti sempri chiacchiari e siddu vi vignu a ncuitari! Ma cchi vulitiStammu porta ccu porta, nun canusciu a nuddu e ppi forza aja viniri cc a sfugarimi tanticchia!

LUCIA Ma chi s sti cosiVuatri cc donna Cuncetta, siti patruna di trasiri quannu vuliti! Ma chi succedi? Ata avutu custijoni ccu Don Micheli, vostru maritu?

CONCETTA Nun lu puzzu sopportari cchi, nun mi la fiju cchi! Mamma,donna Lucia mija! Sha fattu nomu mpossibbili! Ma j chi mi maritaju ppi fari la cammarera a juddu? Sempri intra Sempri intraE iddu ca fa socchi ci pari e pijaciSarricogli quannu dici jdduLa notti tardu

ANTONIETTA Sign, lhatu ntisu? E vuatri ca vi lamintati ppi Don Filippu.

LUCIA Certu ncuscenza sti cosi j, nu li puzzu diri di m maritu, jddu sempri mi vulissi fari nnesciri, ma sugnu j ca tanti voti mi siddija.

CONCETTA E chistu j chiddu ca cchi mi duna a li nirbi Pirch dicu Cumu j, ca sugnu carusa aja essiri trattata di sta maneraE na fimmina anzijana ammeci sada fari apprigari!

LUCIA Cca nun centra la fimmina anzijana, quannu lu maritu vo beni a la muglieri cchi po significari quarchi annu di cchi?

CONCETTA (tra s) Si quarchi annu di cchiu Nnavr armenu na vintina di cchi.

SCENA 3

FILIPPO (entra) Oh! Donna Cuncett, cca siti?Lucijuzza mija, chi sta facinnu?

LUCIA Ora vini?Gran pizzu di muccarusu, ora tarricampi?

FILIPPO Sinti Luci, nun mi diri nentiAvi quattru uri ca circu li culura adatti a fari lu quatru ca ncuminciavu lantra iri, (a Concetta) lu sapi lei, ca j sugnu nartistaStaju tincinnu un quatru ca j na bellezzaSiddu lu voli vidiriCcu tantu piaciriLu staju facinnu ccu certi culura nuviNa marca nova!

CONCETTA Ma pirch, scusatiChi vantaggiu hanu sti culura di marca nova ca vuliti usari(con intenzione verso Lucia) Propria veru ca tutti li cosi vicchi nun sirbinu cchi!!!

FILIPPO Prima di tuttu li culura sunu sempri frischi e chiari(rivolto a Concetta con galanteria) lu russu nuvu j vivu, brillanti, lucidu(rivolto a Lucia) lu russu anticu, scoloritu, biancastru, smurtu. (verso Concetta) Lu niuru nuvu j forti, carricu, vellutatu(verso Lucia) lu niuru vicchiu, mattu, farsu e doppu quindici jorna nnesci lu biancu di suttali culura vicchi nun sirbinu cchiu Si unu avi naratu, doppu deci anni lu po jttari Doppu deci anni naratu j vicchiu e nun serbi cchi.

CONCETTA E si unu nun lu po jttari, laratu vicchiuChi sini fa?

FILIPPO (con rammarico) Si lu teni, cara donna CuncettaSi lu teniMa nun parlammu cchi di cosi antichie dicitimi, cumu vanu li cosi ccu vostru maritu?

CONCETTA Nun mi lu dumannatinun mi lu dumannati pirch masann macchiana arriri lu vurticchiu! Ogni mumentu gastimiju lu jurnu ca mi lu maritaju!

FILIPPO Ma pirch? Vuatri ca siti accuss carusaVi lavissiva spassariAvissiva stari sempri allegra

LUCIA (Seccata dai discorsi di Concetta e Filippo)Donna Concett, viniti ccu mija dda dintraVi vugliu fari abbidiri na camicetta ca maccattaju ajriVugliu vidiri si vi pijaci Antoni, piglia ssa camicetta quantu cci la facimmu vidiri.

ANTONIETTA Subbitu, sign. (esce)

CONCETTA Ccu tantu piaciripermittiti don Felice? (esce)

FILIPPO FacitiFacitiAhh!

LUCIA Felice, ti laju dittu tanti voti di nun fari lu sbummicusu ccu la gentiMi la tirari di sutta li soli di li pidi li lignati E quarchi jurnu di chisti quattru gargiati nun ti li leva nuddu!

FILIPPO A mija?

LUCIA A tij si a tij, pirch chi ti pari ca mi scantu?

FILIPPO No!

LUCIA E perci dunati accura! Siddu mi fa curnutaAcchiappu un cutidduE socchi mammatti davanti tagliunnammu caputu? Dunati accura e camina drittu. (esce)

FILIPPO Ora cu mi lu fici fari di jrimi a maritari sta vecchia arripuddutaTannu mi piac pirch jera ricca E ppi quarchi migliaru di liri, fici sta bestijalitMa quantu j bedda donna CuncettaAntru ca m muglieri, avi un paru ducchi Quannu la viju sintu na calur ca macchiana

SCENA 4

MICHELE (entra) Filippu! Bongiornu Filippu!

FILIPPO (trasale) Auh! Micheli, mi facisti viniri li parpitazzijoni.

MICHELE Cuncettina mija j cc?

FILIPPO Si, j dda dintra ccu m muglieri ca discurrinu! Nni dissi ca vatu litigatu

MICHELE J na fimmina chissaFelici mija, ca nun sacciu siddu laja pigliari di la testa o di la cudaNun sacciu mancu cchi vo di mijaMi maritavu ppi stariminni tranquillu intra, ccu m muglieriIdda ammeci si marit pp aviri nomu a li so cumanniOra amma nnesciri, ora amma trasiri, ora di cc, ora di ddSempri divirtimenta, sempri accattari rrobbi.. Ma j ccu chiddu ca guadagnu neca cci puzzu jri apprissu a tutti sti liccunari! Marricampu stancu, mi jttu ncapu lu littuE idda ncumincia: Micheli chistu e Micheli chidduA tija ti succidinu sti cosi?

FILIPPO Statti mutu, Mich, nun parlari! Si tu sapissi cchi vita fazzu j!Tu tarricampi stancu e truvi na bedda picciotta ca v parlari J arrivu intra e truvu ddu cufinu di patati ca v sapiri unni aju statu e pirch ci aju statu Pua vo fattu li carizzi vo essiri vasata E j laja fari o vugliu o nun vugliu, pirch sann j capaci ca mi stenni quarchi timpulata.

MICHELE Ti duna lignati?

FILIPPO Quarchi vota!

MICHELE Ognedunu avi li so cruci, sinti cc Fil, j minni vaju tantu si nun la viju a m muglieri j migliu, cci vuliva diri ca stanotti aja travagliari ma si nun ci lu dicu nun ci fa nenti Pensa ca aja stari tutta la notti viglianti dintra a nalbergu pirch dicinu ca cci s li spirdi.

FILIPPO Li spirdi? Di sti timpi c ancora genti ca cridi a li spirdi? (ride)

MICHELE E chi cci v fari? Dicica si sintinu rumura, vuci E lassicurazioni prima di pagari v essiri sicura ca nun c sutta quarchi mbrugliu, e accuss mhanu nominatu a mija peritu, ppi jri a vidiri si j vera sta storia E perci aja stari tutta la notti dd, viglianti ppi controllari

FILIPPO E tu nun ti scanti?

MICHELE Mi scantu? Auh! Fil, ma ccu cc ti cridi ca sta parlannu? Certu un pocu di mpressioni cci lhaju Ma pua mi paganu

FILIPPO E a t muglieri nun ci lha diri? A chiamamu?

MICHELE No! J nun ci dicu nenti, dumani mattinu, quannu marritiru sinni adduna

FILIPPO Siddu lu facissi j ccu m muglieri vas chi tumbulati!

SCENA 5

LILLUZZU (entra) Zio Micheli! Cca si? Posso trasiri? E permessu?

MICHELE Ah tu si Lilluzzu, trasi trasi, cca simmu tra amici.

FILIPPO Favoriti!

LILLUZZU Mi lu figuravu ca potevi essiri qua nti lu to amicu, pirch nun ti truvavu ncasa, se non do troppo fastidio Sann minni vaju arriri

FILIPPO Vidi vidi cchi bellu tipu ca j stu picciuttu!

MICHELE Filippu, e nun ha vistu nenti! Educazione di colleggio, ha vidiri cchi talentu ca avi!

FILIPPO Si vidi di la facci!

MICHELE J cci lu dicu sempri: siddu studij, ti lu truvi! E iddu veramenti mascuta, studija sempri Sta sempri ccu un libru mmanu! Ora ti fazzu sentiri cumu rispunni, Lilluzzu? Tu a cu vo beni?

LILLUZZU (impacciato) Io non lo voglio dire

FILIPPO E dite Dite

MICHELE Avanti a zio Micheli tuo nun ci lu vo diri?

LILLUZZU Io voglio bene a tre persone

MICHELE E sono

FILIPPO Padre, Figliolo e Spirito Santo!

LILLUZZU Uh! ZioHa dittu Padre, Figliolo e Spirito Santo!(ride ebete)

MICHELE Fil, nun lu fari ridiri! Avanti, cu sunu queste tre persone?

LILLUZZU Mio zio, mia zia e il mio maestro!

FILIPPO Bravo!

LILLUZZU I miei amici sono i libri, la penna e la carta sono i miei parenti

FILIPPO E lu calamaru j so nannu

LILLUZZU (ride come prima) Uh, zio, il calamaro il nonno!

MICHELE Dimmi na cosa: ti pijaci stari dintra a lu colleggiu?

LILLUZZU Tanto, perch (con cantilena e tutto dun fiato) il colleggio la casa delleducazione leducazione insegna la morale la morale la madre della virt la virt deve seguire la vita la vita il compenso della natura la natura significa bellezza la bellezza sta nella grazia la grazia si ottiene con leducazione e leducazione si apprende in colleggio!

FILIPPO Bravu! La bellezza, la natura, la morali e pua nnasci starmali!

LILLUZZU (ride come prima) Uh! Zio ha detto starmali!

MICHELE Emb, Filippu taju dittu di nun lu fari rridiri.

LILLUZZU Permittiti che mi siedo un pochetto? E leggo un libro? (si siede)

FILIPPO E chi putimmu frenari larti? Assittativi.

MICHELE Na perla Na perla

FILIPPO E chi talentu

SCENA 6

ANTONIETTA (entra) Signor Filippo, ha dittu la patruna ca vi voli ca vada parlari.

FILIPPO E ti pariva ca putiva stari nsanta paci tanticchia, eccomi cc agli ordini, jamma vidiri, Mich, vinici anchi tu accuss cci dici a to muglieri ca stanotti a mancari.

MICHELE E va beni facimmu lu bravu maritu, rispittusu di la mugliera.

FILIPPO Antoni, facci un po di cumpagnia a stu giovanottu tantu simpaticu. (escono)

ANTONIETTA Itivinni tranquilli ca j cci pinzu Talijati stu giovaneJ biddu, simpaticu Ma j troppu di Dd Per mi pijaci, chi ci puzzu fari?

LILLUZZU Oh! Buongiorno signorina Antonietta, ero assorto nella lettura, perch sa (inizia come prima) leducazione insegna la morale la morale la madre della virt la virt deve seguire la vita

ANTONIETTA Eih! E chi schifiju Lassa perdiri ssa canzuna, Lill Eh!

LILLUZZU Lo studio il primo dovere delluomo, luomo nasce per la scienza.

ANTONIETTA Va beni, ma nun ti cci fissari troppu a studiari, pirch ti po fari mali Quarchi vota pensa a spassaritilla Tanticchia, neca assai.

LILLUZZU Ma noi in collegio ce la spassiamo, durante lora di ricreazione facciamo i pazzerelli tra tutti i compagni. Prendiamo la carta e facciamo gli aeroplani oppure palline e ce le tiriamo addosso.

ANTONIETTA Uh! Mamma mija E chi divirtimintu j chistu? Ava Davveru mi dici? Si ranni oramai e va jucannu ccu li pallini di carta?

LILLUZZU Io veramente avrei voluto spassarmela in un altro modo Ma non ve lo voglio dire

ANTONIETTA Avanti dicimillu, pigliati curaggiu e parlami

LILLUZZU (con comica vergogna) Non lo voglio dire

ANTONIETTA E dicimillu Avanti J ascutu ccu na uricchia sula.

LILLUZZU Voltatevi da la, se no non lo dico

ANTONIETTA (si gira) E allura

LILLUZZU Ecco io volevo dire che mi piacerebbe spassarmela con voi!

ANTONIETTA (girandosi verso di lui) Veramenti? Ma pirch nun mi lha dittu prima?

LILLUZZU Pirch Aju sempri avutu vergogna di parlare, ma vorrei che tu fossi linnamorata mia.

ANTONIETTA Oh! Lilluzzu, biddu mia, e si sinnadduna to zio Micheli?

LILLUZZU E chista la paura mia, ma che ci posso fare, quando sono vicino a te sento un brivido, quando ti tocco una mano, tremo tutto e sudo freddo come la neve

ANTONIETTA Zitto, zitto Stanno venendo(esce di corsa, Lillo riprende il libro, nella foga lo apre a caso sottosopra e finge di leggere)

SCENA 7

CONCETTA (entra furiosa) Basta, basta, nunni puzzu cchi!

MICHELE (entra seguendo Concetta) Ma nzumma, si p sapiri tu chi v di mija?

CONCETTA Nenti, nenti Nun vugliu nenti, ma nun vugliu essiri trattata cumu na serba.

MICHELE Ma cchi serba? Ma cchi serbaCu la senti vav chi si cridi!

FILIPPO (entra) Donna Concett, carmativi!

LUCIA (entra) Ci voli pacinzija Ci voli pacinzija!

CONCETTA Cchi pacinzija, Luc, quantu nnhaiu avutu, mancu j lu sacciu. Iddu primu di maritarimi mi laveda diri ca mi faciva fari sta vita!

MICHELE Ma chi vita fa? Fammillu capiri chi ti manca? Mangi, vivi Quannu ti vo accattari na vistina ti laccatti Chi vu di cchi?

CONCETTA E ti cridi ca mi maritavu ppi chissu? Chi mi ntaressa di manciari J, anchi intra di m matri manciava!

FILIPPO Chistu j sicuru, sann astura forra morta! (a Lillo) Chistu j accuss bravu ca leggi anchi ccu lu libru sutta ncapu.

CONCETTA J vugliu essiri tinuta mparmu di manu cumu tutti lantri mugliri! E ci nn quarcaduna (con allusione) ca fa propria arrivutari lu stomacu

FILIPPO Avissa essiri m muglieri?

CONCETTA E intantu lu maritu la fa addivertiri lu stessu! Quannu tu ti va a divirti, cci vugliu viniri anchi j ccu tija, mi vugliu addivertiri anchi j!

LUCIA Don Mich, scusati ncapu a chistu avi ragiuni.

MICHELE Ma chi raggiuni e raggiuni, stativi muta! J sugnu nomu daffari Quannu mi la puzzu purtari mi la purtu Stasira ppi esimpiju, aja jri a fari na perizija Po viniri ccu mija?

FILIPPO E lu bellu j ca cci squaglia tutta la notti!

CONCETTA Ah! Stasira ha fari na perizija E ti squaglia tutta la notti E j ristu sula tutta la notti, e bravu!

MICHELE E chi putiva fari? Cci putiva diri di no?

CONCETTA No E pirch? E chi ti ntaressa? Anzi si fussi j, cci stassi dui o tri nuttati senza arricoglirimi (minacciosa) Ma dunati accura ca si quarchi vota mi gira lu ccappiddu La fazzu quarchi frascatula!

MICHELE Tu dici chistu? Tu dici chistu? Abbrigognati!!!

CONCETTA No! Tu tabbrigugnari a trattari accuss a t muglieri.

LILLO (spaventato scappa fuori).

LUCIA Concett, finiscila smittila.

MICHELE Ogni tantu sinni nesci ca v fari quarchi pazzija! E falla e nun mi rumpiri cchiu li sacchetti.

CONCETTA Tinnapprofitti pirch j sugnu na fimmina onesta e pirchi ti cridi ca nun mi talija nuddu ma ti sbagli, c cu mi talija e cu mi vulissi beni daveru!

MICHELE (al colmo dellira) E pigliatillu! Trovatillu e fa chiddu ca vo fari vatinni! lassami stari nsanta paci na vota e ppi sempri! (esce furioso).

LUCIA (lo segue) Don Mich aspittati nun vi faciti pigliari di la rraggia aspittati parlaticci(esce).

SCENA 8

CONCETTA (piange) Atu ntisu don Fili Oh! Ma chistu j troppu j troppu delinguenti tradituri!

FILIPPO Nun vaggangati accuss donna Concett ca vi faciti acchianari quarchi disturbu jddu nun si miritava daviri a vuatri ppi mugliera sinnapprofitta pirchi chiarchiarijati e nun faciti mai li fatti (con intenzione) li fatti

CONCETTA A s? chiarchiariju senza fari li fatti? E allura cci lu fazzu vidiri j, socchi j capaci di fari sta fimmina! Jddu stasira va a fari la perizija? Stanotti nun sarricogli? E j mi la vaja spassu fori tutta la notti vaja manciu a lu ristoranti e fazzu socchi mi pari e pijaci!

FILIPPO Brava, chissu ata fari quantu si nzigna a cumpurtarisi ccu na fimmina bella cuma vui!

CONCETTA Ma avissa truvari a unu ca maccumpagnassi j sula, cchi ci vaja fari?

FILIPPO Donna Concett si lu vuliti vaccumpagnu j!

CONCETTA Vui? Don Filippu?

FILIPPO J! si, j ca di lu primu mumentu ca vi vitti, vaju vulutu sempri beni nunnhaju dittu mai nenti pirch nun vuliva tradiri lamicizija; ma na vota ca jddu dissi: pigliatillu trovatillu e fa chiddu ca vo fari j nun puzzu chi resistiri a sta mfamit e a stu disprezzu! Vaccumpagnu j nni facimmu na bella caminata doppu nni jammu a manciari a lumi di cannila, testa a testa parlammu tanticchia cujeti cujeti vi vugliu diri tanti cosi belli! Ah! ma pirch nun sugnu j vostru maritu? vavissa teniri sutta na campana di vitru accuss bedda accuss bona cumu vi po diri: trovatillu pigliatillu fa chiddu ca vo fari! Significa propija ca vi disprezza

CONCETTA E jddu j omu di disprezzari a mija?

FILIPPO Eeeh chi ci vuliti fari vuliti viniri ccu mija?

CONCETTA (decisa) Si! Ci vignu ci vignu!

FILIPPO Brava! Chistu j parlari ora nun pinzati chiu a nenti ca pinzu a tuttu j circu un pusticiddu ca nunni vidi nuddu amma stari cumu dui palummiddi nnamma vendicari di li palori ca dissi stasira versu li novi e mezza, passu a pigliarivi e nni jammu!

CONCETTA Va beni!

SCENA 9

LUCIA (entra arrabbiata verso Michele) E faciti socchi vuliti fari, a mija chi mi ntaressa? (a Filippo) chi bella grazija ca avi lamicu t! J lu vuliva carmari, lu vuliva persuadiri a fari la paci ccu so muglieri e chiddu lu sa cchi mi dissi? Ntricativi di li fatti vustri chisti nun sunu affari ca vi riguardanu! Nti la facci mi lu dissi, a mija e sta friscu jddu siddu aspetta ca cci dicu cchi quarchi cosa.

CONCETTA Beh j minni vaju permittiti scusati di li sciarri!

LUCIA Ma nenti, ppi carit, cchi daveru diciti, si nunnajutammu fra nui

CONCETTA Arrivederci don Fil! (si scambiano segni dintesa con Filippo, esce).

SCENA 10

ANTONIETTA (entra) Sign, hanu purtatu na grampata di littri, una j di so frati.

LUCIA Mo fammi vidiri chissa di m frati, (prende la lettera, la apre, legge).

FILIPPO E chissantri littri chi sunu?

ANTONIETTA (guarda le lettere) J tutta pubblicit sunu tutti li stessi ora cci nni liggiu una, (legge cantilenando) Albergo re di denari, segretezza e sicurezza per tutti, bellissime camere

da 4 lire, servizio compreso, tutte le comodit, si pranza e si cena in camera, 4 piatti, frutta,

formaggio, pane e vino a lire 6. Non permessa lentrata a suonatori ambulanti e venditori. Ricordate, albergo re di denari via Roma 106.

LUCIA (gli strappa i fogli dalle mani e li butta a terra) Ma chi nni ntaressa di lalbergu di lu rr di dinari e di la segretezza e sicurezza ppi tutti sinti chi mi scrivi m frati, (apre la lettera).

ANTONIETTA (al pubblico) J un fogliu mi lu pigliu, alivoti po serviri cu lu sapi, (raccatta un foglio) siddu arrinisciu a comminciri a Lilluzzu, (esce).

LUCIA (legge) Cara sorella Lucia, ti prego di venire urgentemente, questa sera stessa, perch mia moglie non sta tanto bene e ti vuole vedere.

FILIPPO Oh! puvuriddu vas cchi cci capit, ti cummeni jricci a vidiri ma j nun ci vignu per, (pietoso) mi sintu tanticchia stancu e anchi accarpatu a la gula, (tossisce) ohoh

LUCIA Va beni e chaja fari? ci vaju j ppi stasira manci sulu.

FILIPPO Cumu dici tu!

LUCIA E si truvu ca j na cosa serija stanotti mi ristu a dormiri dd.

FILIPPO (con finto rammarico) Anchi stanotti mi lassi sulu

LUCIA Poviru Felici mija, mi v beni daveru, mi dispijaci ma chi cci v fari j sempri m frati!

ANTONIETTA (entra) Sign arriv don Pasquali ccu la muglieri la signura Sarina, li fazzu trasiri?

FILIPPO (la scimmiotta) Li fazzu trasiri? no! Li lassammu darriri la porta, va beni? Chista nnisc di nti luvu di pasqua! Va falli trasiri!

ANTONIETTA Eh s signci staju jnnu! C bisugnu di vramari accuss (esce).

FILIPPO Propija ora ana veniri chisti? No diciva propija ora ca tu tinna jri j ca lanu pigliatu ppi vizziju, ma siddu saspettanu ca li mmitammu a dormiri cc stasira hanu sbagliatu oj sinni punu jri a lalbergu! Siddu armenu cci fussitu tu, cci lu dicissimu di firmarisi a dormiri cca ma datuca tu stanotti nun ci si j nun mi la sintu di aviri ospiti intra!

LUCIA Va beni, va beni! Ora nun mintimu puddicina au suli primu di lu timpu vidimmu chi ntinzijoni hanu e siddu si vunu curcari cc facimmu finta di nenti quantu capiscinu ca oj nun j possibili, accuss piglia e sinni vanu!

SCENA 11

PASQUALE (entra) Carissimi amici mija! (saluta a Filippo) Biddu Filippuni mija quantavi ca nunni vidimmu cara donna Lucia (cerimonioso va per salutarla, inciampa e correndo gli finisce in braccio, cadono a terra, Lucia sotto e lui sopra) porca buttana! No scusatimi gnieca diciva a vui.

SARINA (entrata dietro Pasquale, corre ad aiutare Lucia) Oh! Lucia cara quantu nni cumina stu m maritu ti struppijasti?

LUCIA (tentando di sollevarsi) Ahi ahiM'ava struppiatu Oh! chi f? chi successi?

SARINA (al marito) Ca ti manciassiru li cani chi mai nni fa una bona

PASQUALE Cumu siddu lavissi fattu apposta, pirdunatimi donna Lucia certu cadivu ncapu lu morbitu mavissa cuntintatu ca sutta cci jva j, e ncapu cci vinivavu vui (gli altri lo guardano) stava dicinnu ppi nu la struppijari accuss cadiva jdda ncapu lu morbitu

SARINA Ti vo stari mutu? Lucia cara, cumu ti sinti? Ti pass av viju ca sta ripigliannu culuritu.

(Pausa) Vi purtammu na pizzitedda di tumazzuPpi disobbligarinni, datuca ogni vota ca vinimmu cc, nni vuliti ospitari ppi la nuttata ppi dormiri cc

FILIPPO Nuantri stavamu nniscinnu nni truvastivu ppi cuminazijoni j un piccatu ca nun vi putimmu diri di ristarivi cc eh! Stammu nniscinnu

PASQUALE Uh! daveru? ma la cammarera? jdda resta jntra? Sarin lha ntisu? Stanu nniscinnu! Tu ti sinti a disagiu siddu ristammu cc intra suli ccu la cammarera?

SARINA Ija! Pasqu, certu mi dispijaci ca jddi ana nnesciri c ddu beddu tumazzu di tagliari vordiri ca na fedda cci la damu a la cammarera e na fedda vi la sarbammu a vuantri, ppi quannu viniti.

LUCIA Ma viditi quannu si dici la cuminazijoni, anchi Antonietta ada nnesciri, oj avi la siritina libbera mi sintu mortificata ca nun vi puzzu diri di ristari cc ppi stanotti!

PASQUALE (guarda lungamente Sarina, fa per parlare e vede Filippo e Lucia che fanno segno di no con la testa).

FILIPPO Un piccatu daveru (Chiama a voce alta) Antonietta Antonietta

ANTONIETTA (Entra) Comandi sign!

FILIPPO Antoni, accumpagna li nostri ospiti ca propria sinni vunu jri, e pua ti pigli la siritina libbera.

SARINA Pasqu! Sinti cchi aju pinzatu, ppi nun ci dari disturbu Ns siddu nni jamma circari nalbergu

PASQUALE Si si e chi, nun si po sempri approfittari di la genti, ppi oj nni jammu allalbergu (SI SENTE UN TUONO E SI VEDE UN LAMPO)

SARINA Ahhh! Ahhh! (Grida mentre seduta si nasconde la faccia sulle ginocchia).

LUCIA Bedda matri, e chi succedi Avanti Sarina nun ti scantari j sulu un timpurali (ALTRO LAMPO E TUONO).

SARINA (Grida forte mentre si nasconde la faccia sulle ginocchia) Ahhh Ahhh

PASQUALE Nun ci faciti casu jdda, si scanta sempri di li trona.

FILIPPO E a tija chi ti capit? Ti sicc la lingua? (ALTRO LAMPO E TUONO).

SARINA (Grida come prima) Ahhh Ahhh

PASQUALE Ora vi spiegu chi capita! Ogni vota ca trona nuantri avimmu li mperni intra, idda ca si scanta e fa cumu na pazza, e j ammeci Si bona notti accuss, nu la spiddu cchi, Sarin, cuntaccillu tu!

SARINA Mata scusari, ma cchi ci puzzu fari, j cchi forti di mija, ogni vota ca viju un lampu e sintu un trunu (ALTRO LAMPO E TUONO) Ahhh Ahhh (Grida come prima).

FILIPPO Tal chi nhammu cuminatu puliti.

SARINA (Si riprende) Pasquali f malatu di carusu Appi na brutta malatija, na malatija di nirbi Pua cci pass, per rist accuss, ca quannu c umidit nti lariaSi cci mpiduglia la lingua e nun po allatinari cchiu a parlari. (ALTRO LAMPO E TUONO) Ahhh Ahhh (Si nasconde la faccia sulle ginocchia).

ANTONIETTA Sign, vignu cchiu tardu Quannu speddi di trunari? Ca allatinamu tutti?

FILIPPO No aspetta ca mi pari ca scamp, nun chiovi cchi Anchi la signora Sarina si senti meglia. (ALTRO LAMPO E TUONO).

SARINA (Grida, si nasconde la faccia sulle ginocchia) Ahhh Ahhh

PASQUALE Ora cci passa, fa sempri accuss Ora finiscila ca nnamma jri chiddi hanu chiffari

SARINA Si rraggiuni ha, certu Siddu avissi pututu, mavissi juta a curcari subbitu subbitu Ca sugnu accuss stanca

FILIPPO e LUCIA (Fanno finta di guardare altrove).

SARINA E si chiddi ana nesciri chi nni punu lassari cca suli? Macari si ristassi Antonijetta!

ANTONIETTA (Fa finta di guardare altrove).

SARINA Allura chi dici, (marcato) nni jammu?

FILIPPO, LUCIA, ANTONIETTA (Fanno finta di guardare altrove, fischiettano).

SARINA Pasqu, cchi dici, nni lu purtammu lu tumazzu?

FILIPPO (Li saluta) Grazii di la visita, mi dispijaci ca vinni jti, facitivi bon vijaggiu, (esce).

LUCIA Anchi j mi vaja priparu, ca aja jri nti m frati.

SARINA Salutatimillu tantu

LUCIA Si si, va beni non mancher, arrivederci Sarin, augurij, (esce).

SARINA Arrivederci, Luciuzza, arrivederci! Vav unni nni jamma dormiri stanotti

ANTONIETTA Sign, vi vaja pigliu lu tumazzu, mpazzica vi lu scurdati, (esce).

SARINA E ora cumu la cuminammu Pasqu, unni nni jammu?

PASQUALE E chi nni sacciu Nni circammu nalbergu (vede i fogli a terra, ne raccatta uno) e sti carti chi sunu? (legge). Albergo Re di denari, tal, liggilu tu.

SARINA (Legge) Albergo Re di denari, segretezza e sicurezza per tutti. Bellissime camere da 6 lire, servizio compreso. Tutte le comodit. Si pranza e si cena in camera. Quattro piatti, frutta, formaggio, pane e vino a lire 4. Non permessa lentrata a suonatori ambulanti e venditori. Ricordate: Albergo Re di denari, via Roma 106. Chistu bunu j ppi nuantri, nni jammu cc?

PASQUALE E pirch no! si paga picca, (si mette il foglio in tasca).

SCENA 12

CONCETTA (Entra) Oh! Scusati stava circannu don Fili(si riprende) donna Lucia Sugnu na vicina di casa e anchi amica Mi chiamu Concetta Straola.

SARINA Tantu pijaciri

ANTONIETTA (Entra) Sign, cca c lu tumazzu.

SARINA Allura nni putimmu jri, (a Concetta) tantu piaciri di la canuscenza

SAINA Tanti saluti a tutti (escono entrambi).

ANTONIETTA Sign, vi stati scurdannu lu tumazzu Tiniti lu tumazzu (gli corre dietro, esce).

SCENA 13

FILIPPO (Entra) Donna Concett Cc siti? Nni lhamma fari st fujtina?

CONCETTA Bedda matri ca sugnu ancora un cori si e un cori no ppi la pazzia ca mi voliti fari fari Sugnu scantata!

FILIPPO Nun vi scantati, donna Concett, aju truvatu nalbergu accuss tranquillu ca j na biddizza, (prende un foglio da terra) sintiti cc albergo Re di denari, segretezza e sicurezza per tutti Per tutti, capiti donna Concett, anchi ppi nuantri.

CONCETTA Abbastica nun ni vidi nuddu per!

FILIPPO E cumu nni punu vidiri, j nalbergu tranquillu chistu Nun vinni pintiti donna Concett, noccasioni cuma chista nu la putimmu aviri cchi! Vostru maritu j fori tutta la notti, m muglieri sinni va tutta la notti Chistu j un signu di lu distinu, donna Concett! Cci criditi a lu distinu?

CONCETTA (Titubante) Siddu nzamma Dd lu vinu a sapiri, simmu cunzumati

FILIPPO Nun lu punu viniri a sapiri nuddu Ora jtivinni mpazzica veni m muglieri, tinitivi pronta ca versu li novi vi vignu a pigliari

CONCETTA (Sospira, esce).

SCENA 14

LUCIA (Entra) Felici, gioja mija, allura j minni vaju!

FILIPPO Tinni v, Lucij? Mi lassi sulu? Sulu suliddu? Cumu narma di lu Prijatoriu?

LUCIA Chi tesoru Curaggiu, Filipp J cosa di na notti, passa currinnu!

ANTONIETTA (Entra) Sign, priparu di manciari?

LUCIA Antoni, a storariu amma manciari? Chhamma fari colazzijoni, pranzu o cena?

ANTONIETTA Sign, e lu sacciu ca nun j orario, ma datuca staju innu a nnesciri

LUCIA Sta jnnu a nnesciri? E chi j sta novit? Cu ti lha datu lu permissu!

ANTONIETTA E sign, vossija mi lu detti lu permissu, lu dissi quannu ceranu don Pasquali e donna Sarina.

LUCIA (Arrabiata) Antoni, ma chi s scema? Nun lu capisti ca lu dissi apposta ppi iddi? Gneca lu dissi ppi tija!

ANTONIETTA E ma sign, vossia mi laveda diri, j maju pigliatu nimpegnu

LUCIA Si nimpegnu, sicuru ca a jri a bagascijari ccu Lillu lu niputi di don Micheli!

FILIPPO Lassala iri, Lucij, si j distinu ca stasira aja stari sulu Aja stari sulu (Sospira)

LUCIA (Ad Antonietta) Va beni, vatinni, abbastica nun lu pigliammi ppi vizziju.

ANTONIETTA Sissi sign, allura ppi manciari cci pinzati vui, (esce).

FILIPPO Nun ci pinzati tutti dui, ca j mi priparu quarchi cosa di manciari e pua mi vaja curcu pulitu pulitu Ma sann, sinti chi aju pinzatu Chiu tardu mi vaja manciu quarchi cosa a la trattoria, cca vicinu

LUCIA (Allarmata) A la trattoria? E quannu mai ha jutu firrijannu li trattorii

FILIPPO E chi mali c, eh? Lucij, chi mali c?

LUCIA Tuttu lu mali possibili! Cu ti vidi dintra a na trattoria, cumu minimu pensa ca nnammu sciarrijatu! Tu nti la trattoria cci po jri sulu quannu cci sugnu j!

FILIPPO (Esasperato) Ah, ma j nunni puzzu cchi, e j nunni puzzu cchi daveru, tu mi vo teniri cumu un servu E dammi tanticchia di libert!

LUCIA (Fremendo) Sih! Bravu! E tu quannu mai ha parlatu accuss? Chista j la cumpagnia di lu t amicu Micheli J ssamicu ca ti lha nzignatu

FILIPPO Nun mi lha nzignatu nuddu! J la molla ca scatta, cuva cuva E pua scatta!

LUCIA Ah! j la molla ca scatta? Cuva cuva tu cuvi?

FILIPPO Cuvu! Si cuvu Pirch? Nun puzzu cuvari?

LUCIA Tu cuvi ah? E allura lu sa chi ti dicu? Tu di cca dintra nun tarrimini! Si v manciari, ti fa dui ova frijuti e manci, sann st a dijuni cumu un cani!

FILIPPO Lucia, nun facimmu pazzij Pirch si macchiananu li cincu minuti

LUCIA Si tacchiananu li cincu minuti? E chi succedi siddu tacchiananu li cincu minuti, chi fa?

FILIPPO (Autoritario) Fazzu lu maritu!

LUCIA Fa lu maritu? E teh! (Gli da uno schiaffo) E guai a tija siddu nnisci! (esce).

FILIPPO Figlia di porca spunnata Chidda daveru fa Lucia arrigira primu ca marrabbiju Lucia! (Cambia tono) Lucijuzza Gioja mija Lucijuzza (Cambia tono, gli sputa) Ppuh! A la facci t E ora cumu cci puzzu jri a pigliari a donna Concettina? Ppi n vota ca putiva jri ccu dda bedda vaccaredda Ammeci vidi cumu mi si cuminanu li cosi. (Si illumina). Tal E si nnisciu di la finestra? Gneca sinnadduna Veru j, di cc la fazzu fissa a m muglieri (Si strofina le mani, esce dalla finestra, ride) Cci la stampavu a m muglieri(SI SENTE ABBAIARE UN CANE) Bedda matri Lu cani c Passi cc (scappa) passi cc Ajaju Passi cc

FINE PRIMO ATTO

SECONDO ATTO

SCENA 1

NUNZIA (Parla tra se) Nun si vidi un cani Nun c narma viventi ca sapprisenta nti stalbergu Si nnisc lu fattu ca cci s li spirdi e nuddu ca sazzarda a viniri cchi cc! Na vota viniva un saccu daggenti Commissi, mpijegati, turisti Belli timpiTannu c'era vivu mo marituP muri e mi lass st'albergo Ora cumu f, cumu nun f, vav cu si nnisc a diri ca ntra na cammara si sintinu caminari li spirdi Ora si cci po cridiri ca di sti timpi cc ancora cu cridi a li spirdi? La conclusijoni j ca si continua accuss, puzzu chiujri Aju fattu pubblicit ccu li carti Per nun si vidi nuddu.

SCENA 2

MICHELE (Entra) Bongiorno, cerco il titolare dellalbergo.

NUNZIA (Tra se) Z, z ca un clienti cc, po parlari ccu mija, sugnu lu patruni e ppi passari lu timpu fazzu anchi lu cammariri

MICHELE A benissimu, j sugnu lu perito nominatu di lassicurazzijoni, ppi controllari ca nti stalbergo si dici ca cci sunu li spirdi

NUNZIA Mi pariva ca nun putiva essiri un clienti; si, infatti aju chiestu un risarcimentu danni, pirch nun veni cchi nuddu nti stalbergu Cumu lei stessu po vidiri Un risarcimentu danni per presenze di spirdi

MICHELE Avanti nun sgrizzammu, prisenza di spirdi, di sti timpi cu je ca po cridiri a li spirdi

NUNZIA Vidissi ca anchi j sugnu daccordu J nun ci criju a li spirdi Ma cci lu dicissi a la genti Lu sta vidinnu cchi fudda di clienti ca cc? Ora datuca pagu lassicurazioni di tantanni Di vacanti chinu, pirch nun ma datu mai un sordu Ora ca mi serbi Mada pagari eh!

MICHELE Va beni j sugnu cca ppi fari sta perizia e vidiri cumu vanu li cosi realmenti Mavissa dari na cammara E vugliu tuccari ccu li m manu sti spirdi Siddu anu lu curaggiu daffacciarisi

NUNZIA (Seduto sopra una sedia, cade per terra)

MICHELE (Si spaventa e salta) Bedda matri! Chi succedi?

NUNZIA Nenti, nenti Cadivu

MICHELE E faciti attenzioni Eh! Mi facistivu pigliari un tirruri Avanti datimi sta cammara quantu la finimmu

NUNZIA Vulisti chista cammara, o vuliti chidda O forsi j meglia lantra Mpilativi unni vi pari e pijaci, tantu sunu tutti vacanti!

MICHELE E va beni allura mi pigliu sta cammara cc (Indica la porta a sinistra).

NUNZIA Prego, trasissi Bonanotti, j sugnu cc, siddu aviti bisugnu di mija, basta ca mi chiama "Z Nunzia Z Nunzia" E j sugnu sempri a disposizioni

MICHELE Daccordo, grazie, ma pinzu ca nun mabbisogner nenti, bonanotti, (entra nella sua camera).

NUNZIA Bonanotti, bonanotti Aspittati ca vi fazzu vidiri unni j lu nterrutturi di la luci, (esce dietro Michele).

SCENA 3

FILIPPO (Entra) Bonasera, (guarda in giro, chiama a Concetta) Donna Cuncett, trasiti, j un pusticiddu proprija tranquillu Cumu lu circavamu nuantri dui! Nun si vidi mancu na musca

CONCETTA (Entra) Ma pirch vi tuccati sempri sta gamma?

FILIPPO Pirch un cani mi cci detti un muzzicuni! Mi si manci mezzu purpuni!

CONCETTA Un cani? Chi cani?

FILIPPO Ma un cani ca sta vicinu di mija Nti lurtu di un vicinu Disgrazijatu Ma a mija chi mi ntaressa J ppi nun mancari allappuntamentu nustru, mavissi fattu muzzicari anchi di un lijuni! Bedda Cuncettina (Tenta di abbracciarla) Cuncettuzza

CONCETTA No! don Fel, vui ata stari cujetu Mi pari ca accuss dissimu nni lamma spassari Sissignuri Ma gneca ata fari lu scostumatu!

FILIPPO Va beni ma quannu spiddimmu di manciarivata ricurdari ca mata dari un baciuzzu! Unu sulu!

CONCETTA Va beni quannu spiddimmu di manciari sinni parla!

NUNZIA (Entra) Avimmu ospiti! Bonasira Chi cumannati?

FILIPPO Vui cu siti, la prima cammarera?

NUNZIA La prima cammarera e lurtima Vuliva diri ca sugnu lunica cammarera.

FILIPPO Brava, j stamatina truvavu stu fogliu cca

NUNZIA Ah si, sunu fogli di pubblicit ca aju fattu, ppi richiamari i clienti.

FILIPPO Perfettu, dunque j e la signura cc Vulimmu cenari a quattru lire a persuna: 4 piatti, frutta, formaggiu, pani e vinu, cumu dici la pubblicit.

NUNZIA Certu la pubblicit dici accuss Ma nun sacciu siddu a la signora cci pijaci.

FILIPPO E pirch?

NUNZIA Pirch li quattru piatta sunu chisti: na fetta di murtatella, dui spinacciuli scallati,dui cchiappiteddi di pumadoru e nuvu frijutu, ppi frutta cci sunu ficudinni, tanticchia di tuma, na fedda di pani e un bicchiri di vinu!

FILIPPO Ah! E chi j? Chista j la cena?

NUNZIA Caru signore Ccu quattru liri chi vuliti? Si capisci, si f ppi richiamari pubblico!

FILIPPO Si, ma j un mbrugliu per! Vui diciti quattru piatti e pua nni dati spinacciuli scallati, murtadella e cchiappiteddi di pumadoru! E chistu nun si f E chi virsiriju!

NUNZIA Vuatri aviti na signura nsimi e nun vi cummeni cenari a prizzu fissu Ora vi priparu na bella cenatta di chidda stuzzicanti Bistecchi Frittura di pisci na buttiglia di spumanti Nzumma vi sirbu j di tuttu puntu!

FILIPPO Aiu caputu ca chista j cosa di cintu liri stasira. Donna Cuncett chi nni diciti vui?

CONCETTA (Piano) Na vota ca simmu cc Ora amma manciari O manciammu bunu (con allusione) o nenti!

FILIPPO Basta, laju caputu, (a Nunzia) Allura socchi vuliti fari faciti.

NUNZIA Viniti ca vi fazzu vidiri la vostra cammara e p vi purtu lu manciari, (li accompagna nella stanza a destra) vi pijaci chista stanza? O nni vuliti nantra?

FILIPPO Chista va beni, j precisa, donna Cuncett, chi vinni pari? (Entra).

CONCETTA Ma chi mi ntaressa, o chista o nantra la stessa cosa, (entra).

SCENA 4

MICHELE (Esce) Cammarera! Cammarera!

NUNZIA Arrivederci piccioncini, (a Michele) chi bisugnu avi?

MICHELE Nun aju bisugnu di nenti, vi vuliva diri sulamenti ca staju nniscinnu, mhaju scurdatu na cosa, ora vaju Un mumentu e arrigiru, (esce).

NUNZIA Cumu vuliti fari faciti, quannu vuliti viniri viniti.

SCENA 5

CONCETTA (Esce) C callu nti ssa camara, (si fa aria).

FILIPPO (Esce, fuma un grosso sigaro) Nun vi putiti immaginari j cumu sugnu filici stu mumentu! Si avissi pigliatu na quaterna, nun mavissi fattu tantu pijaciri! Stasira mi sintu nantru omu Mi sintu cumu a unu nnisciutu di ngalera! Si nun forra ppi stu diluri a la gamma, forra na felicit completa (fuma a grosse boccate).

CONCETTA (Infastidita) E nun faciti tantu fumu! Mpistati mezzu munnu!

FILIPPO Si Aviti rragiuni Ma chi vuliti, nun fumu cchi di tantanni ppi fari pijaciri a ddu cataplasima di m muglieri Ca siddu mi vidi ccu lu sicarru mmucca Di li vrami mi fa arrizzari li carni Intantu cchi succedi? Ca ppi fari cuntenta a idda, quannu fumu, ogni tantu, mi sbarija la testa e lu stomacu!

CONCETTA E si capisci, fumannu di ssa manera! Ma scusatimi, cumu vi pass ppi la testa di maritarivi a ssa vecchia?

FILIPPO Nun mi diciti nenti, nun mi diciti nenti ppi carit! Ca fici na bestialit Putiva ncuntrari a vui ammeci di idda Avissi statu lomu cchi felici di lu munnu! (Tossisce).

CONCETTA Chi aviti don Filillpu?

FILIPPO No, nenti Mi sta vininnu di vommitari

CONCETTA E nun fumati cchi Lassati perdiri.

FILIPPO No e pirch? Chi sugnu un picciliddu? J vi dicu la virit, a Micheli, vostru maritu, lu vuliva beni, lu stimava Ma di quannu vitti cumu vi tratta J finita ogni amicizia ppi mija!

CONCETTA (Preoccupata) Nsamma Dd avissa sapiri ca simmu cc

FILIPPO A chistu nun ci pinzati Cumu po sapiri ca siti cc Vas astura unni j, (galante) cumu vatu vistutu eleganti

CONCETTA Vi pijaci stu vistitinu?

FILIPPO Assai assai Ma tantu dincuddu a vui chi j ca nun mi pijaci? Vui siti bona di tutti li maneri Chi ucchiuzzi Chi vuccuzza (Con nausea) Chi arrivotamintu di stomacu!

CONCETTA Aviti la facci bianca cumu un linzulu! Pusati stu sicarru

FILIPPO No! Mi cci aja abbituari!

CONCETTA E propija ccu mija vi cci ata abbituari?

NUNZIA Ma chi soffri di sbenimenti?

CONCETTA Nossignura, cci fici mali lu sicarru!

FILIPPO Vulissi pigliari tanticchia daria frisca Facitimi pigliari tanticchia daria frisca (toglie il cappello a Concetta e si sventola).

NUNZIA Viniti ccu mija nti la terrazza, viditi ca vi passanu tutti cosi.

FILIPPO Si Si Tanticchia daria Mamma mija La testa Lu stomacu La gamma Donna Cuncett, scusati, ora vignu!

CONCETTA Jti Jti

FILIPPO Mamma la testa La gamma Lu stomacu (esce assieme a Nunzia).

SCENA 6

CONCETTA Vidi chi bellu divirtimintu ca maju vinuta pigliari! Tutti a mija capitanu Laspittu cincu minuti, si nun veni minni vaju. (si siede).

PASQUALE (Entra) Veni cc, Sarin Trasi!

SARINA (Entra) Pari un pustu tranquillu, forsi troppu Nun c mancu la cammarera!

CONCETTA (Nascondendosi la faccia) Mamma mia bedda Chisti dui cc E ora chi fazzu Spirammu ca nun mi vidinu!

SARINA Ora lu chiamu, Cameriera Cameriera (Non risponde nessuno, si rivolge a Concetta) scusate signora, lu sapiti unni j la cammarera?

CONCETTA (Nascondendosi la faccia) No, nu lu sacciu propija

PASQUALE (Gli gira attorno) Ma scusati Nni canuscimmu?

CONCETTA No no J nun canusciu a nuddu, (si gira dalla parte opposta, si trova faccia a faccia con Sarina che nel frattempo si avvicinata).

SARINA (Con stupore) Ma j la signura Straola, signora Nun si ricorda di nuantri Nni vittimu ncasa di don Felici Provolone Jddu j m maritu Don Pasquali J sugnu donna Sarina

PASQUALE Signura Straola Chi bella sorpresa, anchi lei cc?

CONCETTA Ceh! Veru j, ora mi staju ricurdannu, certi voti, sugnu propija Ca nun canusciu a nuddu!

SARINA J ammeci canusciu tutti Pua lei avi un cognomi accuss particolari: Straola, (marcato)Straola Concetta, nun mi la puzzu scurdari mancu a volirilu fari!

CONCETTA (Tra s) Sih! Gridammulu cchi forti cumu mi chiamu alivoti quarcadunu nun lavissi ntisu (Si siede).

NUNZIA (Entra) Signora Straola Haju sintutu ca si chiama accuss, ma sapi ca j un cugnomu un po Simpaticu!

CONCETTA (Arrabbiata) Puri lei ci voli Grazie!

SARINA Cameriera, vulissimu na cammara ppi mija e ppi m maritu!

NUNZIA Certamenti, siddu mentri la priparu vi vuliti assittari ccu la signora Straola E questione di pochi minuti (esce).

SARINA Ccu tantissimu pijaciri Permette signora ca nassittammu tanticchia ccu lei?

CONCETTA Veramenti mi stava jnni a curcari!

SARINA Ah! Nun ci puzzu cridiri ca si curca a storariu nuantri, siddu nu scura cintu voti, nunni putimmu mpilari nti lu littu (Ridono).

CONCETTA (Accenna una risata ironica) Ah! Ah!

SARINA E so maritu unni j? Chi j in camera? (Ridono).

CONCETTA Ma maritu?

SARINA E certu so maritu Chi potiva viniri cc sula? (Ridono).

CONCETTA E certu, chi putiva viniri cc sula? (Tra se) Macari! Ma maritu j j

PASQUALE In camera!

SARINA In camera?

CONCETTA In camera!

NUNZIA (Entra con le lenzuola) No, fori ca piglia aria, (esce).

CONCETTA Ma mi dicissi na cosa, ma lei cumu mai nun balbetta? Quannu nni canuscimmu, lei nun putiva allatinari mancu na parola E ora ca cci pinzu beni, anchi lei (a Sarina) aviva quarchi problema Vramava cumu na taddarita!

SARINA Eh Cara suruzza, cu nun ci passa nun ci cridi, j ca Pasquali avi ca quannu chiovi e c umidit, si cci mpiduglia la lingua e nun po allatinari ppi nessuno motivu, e cumu soffri E j chiossai diddu, cumu sintu trunari, macchiana na cosa ca la sintu nnesciri di la vucca di larma E dai oj e dai dumani, ha jutu a finiri ca maja mintiri a vramari e nun ci p nuddu

Difattu, ora ca nun chiovi, simmu frischi e tranquilli, tutti e dui, ammeci quannu nni vittimu lautra vota In casa di don Filippo Provolone, chiuviva, trunava, di conseguenza cera umidit E nuantri Musica majstru A propositu di don Filippo Provolone Lu sapi lei, quantu anni avi ca nni canuscimmu? Cci jmmu a lu matrimuniu, quannu si marit ccu donna Lucija!

(Pausa) Un matrimuniu felici chissu Ogni vota ca li viju, mi dicu nsensu mija, ma cumu fanu a vulirisi beni chissi dui No pirch si lei nun lu sapi Jdda chiu ranni assai di jddu Quarchi quinnici anni

SCENA 7

FILIPPO (Entra e si avvicina al gruppo, intontito).

SARINA Ma siti amici stritti? Vi viditi spessu?

CONCETTA Nooo! e quannu mai Na vota ogni tantu Avi ca nunni vidimmu

FILIPPO Maju arripigliatu!

PASQUALE e SARINA Filippo!

FILIPPO (Gli si piegano le gambe, sta per cadere per la sorpresa). Murivu!!!

CONCETTA Lu sapiva j ca finiva di sta manera!

SARINA Stavamu parlannu propia di tija! Ma viditi li cuminazioni di la vita.

FILIPPO Passavu di cc E vinni a vidiri Oh! Signora Straola Anchi lei cc?

CONCETTA Gi! Anchi j cc.

FILIPPO E cumu stati?

CONCETTA J beni grazij E vui cumu stati?

FILIPPO J beni grazij (A Sarina) E vui? Cumu stati?

SARINA Nun mi lamintu, grazii.

NUNZIA (Entra) La cammara j priparata, linzola nitti Asciucamanu pulitu Quannu vuliti Vaccumpagnu.

PASQUALE Datuca j pronta la cammara, nuantri livammu lu fastidiju e ni jamma ripusari Bonanotti a tutti!

SARINA Bonanotti, allura nni vidimmu dumani, (a Concetta) sugnu cuntenta ca cci siti anchi vui.

CONCETTA Anchi j marritiru Astura vav m maritu chi dici Ca ristavu a cuntrastari cc fori Bonanotti!

NTONIU (Porge delle candele a tutti) Sign, pigliativi na cannila lunu, pirch ora aja livari la correnti Accuss siddu nnaviti di bisugnu laddumati, (a Pasquale e Sarina) jamun ca vaccumpagnu nti la cammara, (esce).

PASQUALE e SARINA (Assieme) Bonanotti, (escono).

FILIPPO Donna Concett Nni jammu anchi nuantri nti la cammara?

CONCETTA Nun siti ancora sodisfattu di li guai ca mi stati facinnu passari? J minni vugliu jri! Ccu vui nun ci vugliu stari cchi! Laveda sapiri ca vininnu ccu vui maveda succediri tuttu chistu, vinimmu cc e tutta la strata a lamintarivi pirch vi faciva mali la gamma ppi lu muzzicuni di lu cani, vi mintiti a fumari e vi veni lu diluri di testa e varrivota lu stomacu, mi purtati nti stalbergu e ci sunu anchi don Pasquali e la muglieri Ma vui chi omu siti? Chi armali siti?

FILIPPO Si aviti ragiuni Dicitimi tutti li mali palori ca vuliti Tutta la curpa lavi ddu sicarru malidittu Fu lu disiju di farimi na bella fumata luntanu di m muglieri.

CONCETTA Basta, nun ni puzzu chi, jamma pigliari li cosi ca lassammu nti la cammara e nni jammu intra, ognedunu ppi cuntu s, (esce).

FILIPPO Ma donna Concett, forsi siddu provammu ancora (esce dietro Concetta).

SCENA 8

MICHELE (Entra) Oh! Eccomi cc! Chi nuddu c? C un mortoriu nti stalbergu Cc mi pari ca anchi li spirdi nun ci vinu

NUNZIA (Entra) Riturn, lei? Arriv giustu ntimpu ppi jrisi a curcari a lu lustru, pirch a nantri cincu minuti staju jnnu a livari la correnti, pigliativi sta cannila, (gli porge una candela) addumatila ora, e primu ca vaddurmisciti lastutati

MICHELE Ma scusati, e pirch ata livari la correnti?

NUNZIA E chi vuliti J nabbitutini, datuca la notti nun serbi a nuddu ca tutti durminu E pua j anchi ppi li spirdi Si mintivanu adduma e astuta, adduma e astuta Mi stavanu facinnu mpazziri J pigliu e cci livu la correnti, anchi jddi ccu la cannila! Bonanotti, (esce).

MICHELE Li spirdi mi pari difficili ca lhaja truvari cc Ma di sicuru a quarcadunu cci dunanu ntesta.

NUNZIA (Da fuori) Attenzione ca staiu assutannu

MICHELE Si astuta, astuta (Si spegne la luce, resta una penombra). Siddu mavivanu a diri ca oj maveda truvari cc A circari spirdi Ca mancu esistinu Ccu na cannila mmanu E lu bellu quali j, ca astura m muglieri pensa ca j vas unni mi la staju spassannu Povira Concettina, certi voti larribbiddu, la trattu mali Cumu lurtima litichijata ca ficimu, ci dissi: socchi vo fari fa Pigliati a cu ti pari e pijaci Ma nun j veru nenti... J mancu li pinsu ssi cosi E siddu avissi a scopriri ca m muglieri avi a nantru omu Prima ammazzu a jddu e pua a jdda Ma intantu a stura dda povira fimmina sula intra Sula Cumu narma di lu prijatoriu E j cc a jri circannu spirdi Migliu ca nun ci pinzu Sann mi veni di jttari li vuci Migliu ca mi vaja curcu, armenu nun ci pinzu cchi (Si avvia lentamente, esce).

CONCETTA (Esce) E inutili, j perfettamenti inutili ca nsistiti J minni vugliu jri

FILIPPO (Esce) Aspittati Donna Concett Nun faciti di sta manera E chi schifiju Lassativi arraggiunari

CONCETTA Maja lassari arraggiunari J nun mi vugliu lassari arraggiunari J minni vugliu jri

SCENA 9

LILLUZZU (Entra, grida) Cameriere Cameriere Unni siti

ANTONIETTA (Entra) Lilluzzu E nun gridari Ca sbugli a tutti li clijenti di lalbergu

CONCETTA Anchi jddi, sunu cc Ma chi vi purtastivu tutti li vostri amici e parinti?

FILIPPO Bedda matri ca j nu lu dissi a nuddu

CONCETTA Lestu ammucciammunni (Rientrano nella camera).

LILLUZZU (Grida a bassa voce) Cameriera Cameriera

ANTONIETTA Ora esagerammu (Grida) Cameriera

NUNZIA (Entra) E cc sugnu Nun c bisugnu di vramari tantu Matu fattu pigliari un bellu spavintu Pinzavu ca jeranu li spirdi Sulu ca j un pocu prestinu Jddi vinu cchi tardu!

LILLUZZU Li spirdi? Cumu li spirdi? Cci sunu li spirdi? Antoni, nni jammu a circari nantru albergu?

ANTONIETTA Avh! Lill, nun lu vidi ca st babbijannu? Cci punu essiri li spirdi? Esistinu li spirdi?

SI SENTE UN CIGOLIO DI PORTA, ENTRA SARINA, HA UN DRAPPO BIANCO ADDOSSO, UNA CANDELA IN MANO.

SARINA (Entra) Brrr Chi friddu ca fa nti sta cammara!

ANTONIETTA (Urla di terrore) Ahhh! (Gira in tondo).

SARINA (Urla di terrore) Ahhh! (Gira in tondo).

LILLUZZU (Urla di terrore) Ahhh! (Gira in tondo).

PASQUALE (Entra) Chi succedi? (Vedendo gridare gli altri si spaventa, urla di terrore) Ahhh! (Gira in tondo).

MICHELE (Entra) Ma chi j tuttu sta ciloma? (Si spaventa, urla di terrore) Ahhh! (Gira in tondo).

NUNZIA (Scappa fuori).

FILIPPO e CONCETTA (Si affacciano e restano impietriti a guardare).

PASQUALE e SARINA (Scappano nella loro camera).

MICHELE (Scappa via urlando).

ANTONIETTA e LILLUZZU (Scappano via urlando).

CONCETTA (Dopo essersi ripresa) Cera m maritu Cera anchi m maritu Ma chi passastivu lammitu a tutti?

FILIPPO A nuddu lu dissi Vi lu puzzu jurari

NUNZIA (Entra) Atu vistu ccha succisssu? Ma nun vi scantati ca lazzizzu j a chissi, sta arrivannu lu commissariu Lu jva chiamari di cursa

CONCETTA (Ironica) Giustu facistivu (a Filippo) Jamun di cursa. Primu ca facimmu quarchi nsalata (Stanno per uscire).

COMMISSARIO (Grida) Fermi tutti! Nessuno si muova!!! Vi dichiaro in arresto!

CONCETTA In arresto? Cumu in arresto, e cchammu fattu?

COMMISSARIO Nu lu sacciu ancora, accamora vattaccu e pua sinni piglia cuntu. (A Concetta). Voi cu siti? (A Filippo) E vui alluntanativi! (A Nunzia) E vui arrassativi.

NUNZIA Sissi commiss! Fattu!

CONCETTA J Jo sono na fimmina onesta! Vi putiti informari! Chi vuliti di mija?

COMMISSARIO Vugliu sapiri cu siti!

CONCETTA J J Mi truvu cc ccu m maritu!

COMMISSARIO Ah! Ccu vostru maritu? E cu j vostru maritu ?

CONCETTA Cu j (rivolta a Felice) Jddu j m maritu

COMMISSARIO Brava, e ora mi vuliti diri cumu vi chiamati?

CONCETTA Cumu mi chiamu? (Al pubblico) E ora chi fazzu? Mi tocca diricci ppi forza lu cognomu di jddu (Al Commissario) Sugnu la signora Provolone!

COMMISSARIO Brava! (A Filippo) Vui, avvicinativi, dicitimi cu siti?

FILIPPO (Al pubblico) Aja sarbari a donna Concettina, la signura j m muglieri!

CONCETTA (Al pubblico) Armenu chissa lha fattu giusta.

COMMISSARIO Bravu, e cumu vi chiamati vui?

FILIPPO Ma La signora nun vi lha dittu?

COMMISSARIO Certu ca mi lu dissi, ma j lu vugliu sapiri di vui.

FELICE J mi chiamu Straola, Felice Straola!

CONCETTA (Sta per svenire).

COMMISSARIO Basta; vi purtu ngalera a tutti!

SEGUE UNA GRANDE CONFUSIONE, TUTTI PARLANO, CE MOLTO MOVIMENTO.

PASQUALE e SARINA (fanno per uscire furtivi).

COMMISSARIO Anchi a vuantri Varristu anchi a vuantri.

SARINA Narristati? E pirch nnarristati, chi centrammu nuantri?

FILIPPO Ma lei signor commissario si st sbagliannu Si st cunfunninnu

SARINA Chistu j un abuso Vui nun lu putiti fari

CONCETTA J sugnu n fimmina onesta Nun mi p fari na cosa di chistaArristati a iddu ca si lu mirita

NUNZIA Bravu commissariu, si li purtassi a tutti, accuss arrifriscamu

COMMISSARIO Anchi a vui! Vi purtu ngalera anchi a vui, varristu a tutti

NUNZIA Ma j chi cintru? J vi chiamavu J nun cintru Sugnu la patruna

COMMISSARIO Nun mintaressa nenti, tutti ngalera Resistenza a pubblicu ufficiali Schiamazzi notturni

REGNA UNA GRANDE CONFUSIONE, TUTTI GRIDANO, SI SPINGONO, CE MOLTO MOVIMENTO.

FINE SECONDO ATTO

TERZO ATTO

SCENA 1

(SCENA VUOTA, FILIPPO FA CAPOLINO DALLA FINESTRA, SI ASSICURA CHE NON CI SIA NESSUNO)

FILIPPO Ma viditi cchi mi tocca fari ppi tanticchia damuri (scavalca il davanzale ed entra) Ca pua Mavissi arrinisciutu Viniti donna Cuncett Nun c nuddu... Trasiti

CONCETTA (Mentre per entrare scavalca il davanzale) E nun mi tuccati! J nun ci vuliva viniri ccu vui Lu sapiva ca siti Siti peggiu diMancu mi veni (Piange) J nun caveda viniri Ora pirch matu fattu trasiri di la finestra J minni jva intra di la porta cumu fanu tutti li cristijani!

FILIPPO Donna Cuncett, ora siti un po sconcentrataEh! Astura vostru maritu j intra ca si leggi tranquillamenti lu giornali, cumu vi vidi trasiri tutta vistuta di festa e vi cumincia a spijari unni atu statu, chi atu fattu e antru ancora, vui chi ci putiti rispunniri? Ammeci accuss trasinnu di cc, vui ci putiti diri ca atu statu a truvari a m muglieri, ca siti tantu amiche eh! Giustu?

CONCETTA Nun lu sacciu si j giustu o sbagliatu, sulu ca ora minni vaju intra nti mija E primu ca nni vidimmu arriri nuantri dui ada passari un beddu pizzu di timpu Armenu na dicina danni.

FILIPPO Donna Cuncett, nun po essiri, vi lu scurdastivu ca lu commissariu nni v vidiri (imita il commissario) mi mostrerete tutti i documenti necessari per appurare la vostra identit, ma chissu cchi v di nuantri J sugnu un gentiluomo J Mi scantu!

CONCETTA Siddu lu veni a sapiri m maritu, sugnu persa Vi vinissi na botta dacitu Tuttu ppi curpa vostra, vas cumu ada iri a finiri sta storia, (esce).

FILIPPO E ci v tantu a capiri cumu ada jri a finiri sta storia A vastunati!

SCENA 2

ANTONIETTA (Entra) Bon giornu don Felice, vaju purtatu lu caf.

FILIPPO (Al pubblico) Anchi jdda cera Jdda e ddu trunzu di lu so zitu La vulimmu fari na scummissa ca astura Lilluzzu j ammucciatu nti la so cammara? (ad Antonietta) Avanti ora dicci a Lilluzzu ca nnesci di unni j ammucciatu, tantu lu sacciu ca j cc.

ANTONIETTA (Sorpresa) Lu sapiti? E cumu lu sapiti Trasimmu muti muti!

FILIPPO J sacciu tutti cosi, ora fallu trasiri pirch mata diri unni jeravu stanotti.

ANTONIETTA (Chiama) Lilluzzu, veni cc, don Filippu lu sapi ca si cc.

LILLUZZU (Entra) E menu mali ca lu sapi, pirch si nun lu sapiva, cumu trasiva, si putiva sbarattari, (ride con Antonietta).

FILIPPO (Disorientato) Chi? Chi Va b, nenti cci fa Unni jeravu stanotti?

ANTONIETTA e LILLUZZU (Si abbracciano spaventati) Mamma cchi scantu Ceranu li spirdi Tutti ca facivanu Ahhh!... Ahhh! (Gridano in tondo uno da un lato e uno dallaltro, si incontrano e si spaventano).

FILIPPO Nun si capisci nenti, parlati unu a la vota Ma cera quarcadunu canusciutu?

ANTONIETTA e LILLUZZU Jeranu tanti diavuli, tutti bianchi, tutti brutti, tutti ca vramavanu

FILIPPO Ahhh! Ahhh!

ANTONIETTA E vossia cumu lu sapi?

FILIPPO Cumu lu sacciu? Lu sacciu Pirch li spirdi vramanu accuss, (tutti e tre assieme) Ahhh! Ahhh! (Rivolto al pubblico) Chisti armenu nun ni vittiru, va beni, ora jtivinni quantu massirinu tanticchia.

ANTONIETTA Sissi don Fil, sassirinassi, (esce).

LILLUZZU Sissi don Fil, sarriminassi Sannacassi Si mpinnulijassi

ANTONIETTA (Entra, prende per mano Lilluzzu) Jammun Lill, nenti cci f.

LILLUZZU (A Felice) Nenti cci fa, (escono).

FILIPPO (Si siede esausto).

SCENA 3

LUCIA (Entra, disfatta, un cerotto in fronte) Filippo! Filippu mija! Sugnu morta.

FILIPPO (Trasale) Lucij, chi successi? Chi ha nti la frunti?

LUCIA J sugnu viva ppi miraculu! Ppi miraculu nun sugnu morta! E tu cumu sta ?

FILIPPO E cumu aja stari? Aju fattu la nuttata, lu sa ca senza di tija nun puzzu dormiri! Ma tu unni ha statu? Chi successi?

LUCIA Poviru Filippu mija Ma mai cchiu Mai cchiu ti lassu! Fammi pigliari sciatu Ca nun mi la fiju cchi (Si siede). Quannu nniscivu di cc, ppi jri nti m frati, mi misi dintra a na carrozza Stavamu caminannu tranquilli tranquilli tutti tri

FILIPPO Tutti tri?

LUCIA E gi: j, lu cucchiri e lu cavaddu, camina ca ti camina, tutta a na vota ddu cavaddu Figliu di un sceccu fanzu, si vada minti a curriri Lu tirruri Tutta la genti ca scappava di unni j j, cu vramava di cc cu vramava di dd Di tunnu ddu cavaddu Mi stava innu a jttari a mari Cumu vaja viju ddu mari ca savvicinava e di lu forti tirruri ca cci stavamu jnnu a finiri dintra, j, lu cucchiri e lu cavaddu Pigliu e santu Vaja cadu nterra di facci Di culu Mancu j lu sacciu Marripigliavu ca mi stavanu midicannu la frunti Ristavu dda, unni jera, ntrunata senza capiri nenti Ora mi ntisi meglia e aju vinutu.

FILIPPO Ma viditi chi dijavulu di situazioni Sunu cosi ca toccanu li nirbi, pirch dicu j, stu cavaddu ha pigliatu la manu? Si pigli la musca cavaddina? E jettala a mari! Eeeh, e fermati subbitu! Sunu cosi terribbili Arrivotanu un cristijanu finu a li rignuna

LUCIA Poviru Feliciuzzu Na nuttata sulu intra cumu un cani E j mezza morta Ma di oggi in poi nunni lassammu cchi

SCENA 4

ANTONIETTA (Entra) Sign, na guardia ha purtatu sta carta ppi vui, (rivolta a Lucia).

LUCIA Na guardia? Dunami cc! (prende la carta, legge ad alta voce) Ispezione di pubblica sicurezza, sinvita la signora Provolone a provare con documenti la sua identit e chiarire alla giustizia perch si trovava la scorsa notte allalbergo Re di denari insieme al signor Straola. E chi significa sta carta? Chistu j sicuramenti un sbagliu, e quannu mai j aju statu nti ssalbergu? E pua nsiemi a don Micheli Straola Lu maritu di Concetta E j propia ppi mija (Legge) Signora Provolone.

FILIPPO (Ha unidea) E chi significa sta chiamata? Chi vo diri sta cosa? (Sospettoso) Cumu j ca ha statu allalbergu ccu Micheli?

LUCIA J?! Ma si pazzu?

FILIPPO No! Nun sugnu pazzuSugnu nomu fortunatu, pirch lu cilu ppi na cuminazzijoni mi fa scopriri lu t tradimintu.

LUCIA Filipp, ma tu chi dici? J nunni sacciu nenti!

FILIPPO Muta! Nun nigari, fimmina nfami, sta carta parla chiaru, fimmina traditrici E j ca mi cridiva di aviri ppi mugliera nangilu

LUCIA E nangilu sugnu!

FILIPPO Levati di dducu, eccu pirch nun jsti cchi nti t frati e truvasti la scusa di lu cavaddu ca si misi a curriri, ammeci ti nni jsti allalbergu Re di denari ccu li cammari di 6 liri e si mancia na fedda di murtatella, dui spinacciuli scallati, dui cchiappiteddi di pumadoru e nuvu frijutu.

LUCIA Ti puzzu jurari ca nunni sacciu nenti, chistu j certamenti un sbagliu

FILIPPO Micheli nun j cchi amicu mija.

SCENA 5

MICHELE (Entra e sente le ultime parole di Filippo) E pirch? Chi taju fattu?

LUCIA Oh! Don Mich, scusati

FILIPPO Muta, nun parlari tu Parlu j, (a Michele) Dimmi na cosa tu Ma ada essiri la verit, va beni? La pura verit! Unni ha statu tu stanotti?

MICHELE J? Allalbergu Re di denari.

FILIPPO Aaahhh! Ha ntisu?

LUCIA E chistu chi j? Ma mpazzica j durmiva? Alivoti ccu lu curpu ca pigliavu Alivoti j un sunnu?

FILIPPO (Melodrammatico) No, nun j un sunnu E realt.

MICHELE Ma si p sapiri ch aju fattu?

FILIPPO Tu stanotti avisti lu ficatu di purtariti a m muglieri nti lalbergu Re di denari E fari socchi facisti

MICHELE J? (Ride) Vattinni Fil, nun mi fari ridiri E chi cci jva a fari ntre nalbergu ccu chista?

FILIPPO Nun ridiri Ca nun c nenti di ridiri

MICHELE (Divertito) Filippu Ma daveru dici o mpazzisti? Ma amicu mija ti pari

FILIPPO (Tragico) Mutu! Nun mi chiamari cchi amicu!

CONCETTA (Entra) Chi succedi? Chi sunu sti vrami?

LUCIA Oh! Concett, trasi ca ti vugliu spiegari

FILIPPO Muta! J, aja parlari, (recitando la parte che si imposto) ha succissu ca lu vostru signor maritu, scurdannusi ogni legami di amicizija Appi lu curaggiu civili Appi lu stomacu Pirch cci v un bellu stomacu Di jrisinni stanotti ccu m muglieri allalbergu Re di denari, la carta di lu commissariu parla chiaru, chista j la prova.

CONCETTA (Che ha afferrato al volo il piano di Felice, vi si associa) Daveru?

LUCIA Nun j veru Concett Nun j veru, j jera dintra na carrozza, lu cavaddu si misi a curriri, j cadivu Detti lu culu La frunti

MICHELE Ma chistu j u sgrezzu ca thannu vulutu fari! Tinni vo convinciri? Siddu sta carta lavissi mannata veramenti lu commissariu, allora lavissi dovutu mannari anchi a mija, mi pari! J ammeci nunaju avutu nenti.

ANTONIETTA (Entra) Sign, hanu purtatu sta carta ppi don Micheli, (porge la carta, esce).

MICHELE Ppi mija? Possibili? Na chiamata di lu commissariu?

FILIPPO Ecco la chiamata Ecco la prova Ecco la luce

CONCETTA (A Michele) Chi c scrittu?

MICHELE (Legge) Si invita il signor Straola a presentarsi in questo ufficio per provare con documenti la sua identit e chiarire alla giustizia perch si trovava la scorsa notte allalbergo Re di denari insieme alla signora Provolone, (crescente stupore durante la lettura).

LUCIA Ma chisti sunu cosi di pazzi!

CONCETTA (Continuando la finzione) Allura j chiaru! Nun j un sgrezzu ca anu vulutu fari! Nigati, nigati ancora!

FILIPPO Nigati, nigati ancora!

MICHELE Ma j lu nigu cintumilavoti, j veru ca jera allalbergu Re di denari, ma j sulu, caveda controllari li spirdi e ora mi jva a purtari a donna Lucia ccu mija.

SCENA 6

PASQUALE e SARINA (Entrano) C permissu?

FILIPPO (Atterrito) Don Pasquale, bedda matri!

CONCETTA (Atterrita) Ora si guastanu tutti cosi.

SARINA Passammu a salutarivi, pirch a nantru tanticchia nni jammu.

FILIPPO Don Pasqu, scusati, aspittati un mumentu dda dintra, stammu parlannu di na cosa mportanti, a nantru tanticchia vi chiamu.

PASQUALE A si, va beni, allura aspittammu dda intra.

SARINA (Vede Concetta) Signora Concetta, anchi lei cc?

CONCETTA Aspittati dda banna na rrancata, pua vi chiamammu.

SARINA (Imperterrito) Vuantri nun aviti mancu lidea di socchi ammu passatu stanotti.

FILIPPO Don Pasqu, e nni lu cuntati doppu, eh!

SARINA Nnarristaru a tutti dui, a mija e a m muglieri Per nni lassaru iri subitu! Mo maritu un galantomu.

CONCETTA E si capisci!

SARINA E vuantri pua Cumu facistivu?

FILIPPO (Sviando) Fici Chiddu ca aviva a fari Chiddu ca f ogni maritu nti sti circostanzi, vinni vuliti jri? Vuliti aspittari dda dintra? (Li spinge fuori dalla stanza).

PASQUALE e SARINA (Escono).

SCENA 7

MICHELE Allura, vulimmu jri a parlari a lu commissariu?

FILIPPO (Conciliante) Ma chi commissariu e commissariu, Mich, nunni parlammu cchi ca j migliu! Ti pari ca ora jamma fari sta bella figura tutti quattru Lu capisciu ca a tija nun tinni mporta nenti pirch t muglieri nun tha macchiatu lu cugnomu E pua si nomu e tutti punu diri: la fimmina j sbrigugnata, lomu va alla fonte, si lava e nun c cchi nenti, si sapi, lomu j cacciaturi!

MICHELE E gi, minni jva a caccia di ssa papardedda.

LUCIA Oh!

FILIPPO Ma ppi mija j diversu, capisci? Ppi mija si tratta di onore, capisci?

LUCIA J sugnu na fimmina onesta!

MICHELE Ma di st manera nuantri nunni putimmu discolpari.

FILIPPO Ma chi j ca ha discolpari, Mich, lassammu li cosi cumu sunu, quannu lu maritu ti dici: nunni parlammu cchi Chi antru vuliti di cchi?

ANTONIETTA (Entra) Sign, c unu ca vo parlari ccu vui, lu fazzu trasiri?

FILIPPO Ma j na cosa accuss urgenti ca nun po aspittari?

SCENA 8

COMMISSARIO (Entra) Scusati questa intrusione, vedete, j aju da chiarire ccu tutti voi alcune cosette.

FILIPPO e CONCETTA (Si guardano terrorizzati).

ANTONIETTA J minni puzzu jri?

COMMISSARIO No, la prego signorina, anzi cci vulissi diri di chiamari ddu giovanottu che ho intravisto poco fa nti lautra stanza.

LUCIA Giovanottu? Chi giovanottu c intra nti mija?

ANTONIETTA Nenti sign, j Lilluzzu Ca mi stava facinnu cumpagnia, ora lu chiamu, (esce).

COMMISSARIO Aju preferutu vinirivi a truvari intra, pirch maja assentari ppi quarchi jurnata, per primu di jriminni mi ntarissava chiariri sta storia, (prende un fascicolo, legge), cu j lu signor Straola?

MICHELE J sugnu Straola, Michele Straola.

COMMISSARIO Vui? Forsi ccu dda luci scarsa ca ccera nun vi vitti beni Mi pariti Diversu.

MICHELE Eppuru sugnu propia j, in carni e ossa, ora ammeci vui mata diri siddu arristastivu propia a mija, talijatimi, jera j?

COMMISSARIO E certu cu aveda essiri? Si siti vui lu signor Straola! Ora vulissi parlari ccu la signora Provolone, cu j?

LUCIA La signora Provolone sugnu j! E a vui nun vaju vistu mai.

COMMISSARIO E ammeci si, mi vidistivu quannu varristavu Certu Quannu c picca luci cci guadagnati, pirch mi parivavu cchi Soprita Siti stracanciata.

LUCIA Macch stracanciata e stracanciata, vas cu jeranu ca ppi nun si fari canusciri vi dittiru lu nnomu farsu, nuantri nun centrammu nenti.

COMMISSARIO Allura simmu puntu e dacapu, senza tistimunij nun si po fari nenti.

SCENA 9

PASQUALE e SARINA (Entrano) Scusati Nni scurdastivu dda dintra

COMMISSARIO Ahhh! Eccoli li tistimunii, ceravu anchi vuantri, mi lu ricurdu. Cumu vi chiamati?

PASQUALI J sugnu don Pasquale Pagnotta, e questa la mia signura donna Sarina.

COMMISSARIO (Cerca sul fascicolo i nomi) Esattamenti, eccoli cc, don Pasquali Pagnotta e moglie, allura dicitimi na cosa, voi siete stato arrestato assieme a vostra moglie e assieme a antri persuni Jera ppi casu stu signore cc? (Indica Michele) E sta signora cc? (Indica Lucia).

PASQUALE Jddi? No!

MICHELE e LUCIA Atu vistu ca nun jeramu nuantri?

COMMISSARIO Ma lu sapiti cu jeranu sti persuni?

SARINA Certu ca lu sapimmu!

COMMISSARIO E allura dicitimillu cu jeranu!

PASQUALE Li persuni ca vittimu e mi lu ricurdu perfettamenti sunu (Filippo e Concetta guardano atterriti) Sunu

(SI SENTE UN FORTE TUONO E SI VEDE UN LAMPO)

SARINA (comincia a gridare coprendosi la faccia con le mani).

PASQUALE (comincia a balbettare) S Su Li persuni li persuni

(SI SENTE UN TUONO FORTISSIMO E SI VEDE UN LAMPO)

SARINA (grida, gira in tondo poi scappa via, esce)

PASQUALE Li persuni

FILIPPO Chistu nun parla cchi, quannu c bruttu timpu no rinesci cchi a parlari Chi piccatu.

PASQUALE (Cerca di parlare, non riesce assolutamente, batte il piede per terra).

MICHELE Per lu mudu ppi sapirilu c ugualmenti.

COMMISSARIO A si? E cumu?

MICHELE Cci lu facimmu scriviri ntre un pizzu di carta.

COMMISSARIO Bravu, bella pinzata Allura vui scrivitilu cc socchi vuliti diri, (gli porge una carta).

PASQUALE (Contento si siede e comincia a scrivere, cerca sempre di parlare).

FILIPPO (Piano a Concetta) Simmu pirsi!

CONCETTA (Piano a Filippo) Simmu murti!

ANTONIETTA (Entra) Veni cc Lill, nun ti scantari.

LILLUZZU (Entra, si spaventa e cerca di nascondersi la testa sotto una sedia).

COMMISSARIO (Vede la manovra) Cu j stu individuo ca si st ammucciannu?

MICHELE J m niputi, Lilluzzu, pirch tammucciasti?

LILLUZZU (Esce dal nascondiglio) Pirch Pirch

COMMISSARIO Un mumentu! Si stava ammucciannu ppi nun si fari vidiri di mija! Jddu j lomu ca arristavu.

LILLUZZU J?

COMMISSARIO Si vui, in compagnia di una donna, idda, (indica Antonietta).

MICHELE Ma viditi sti sbrigugnati chi cuminanu.

COMMISSARIO Giovanottu, nunni facimmu cchi di sti scherzi cc, va beni? E nunni facimmu chiamari cchi ccu lu nomi di vostru zio, va beni?

LILLUZZU Ma commiss, j nun

FILIPPO Ma che io e io... ringrazzija lu cilu ca ha truvatu un commissariu ca j un galantomu... ora dunacci la manu e nunni parlammu cchi!

PASQUALE (ha finito di scrivere) Cc cc'e lu fo-fo...

FILIPPO (gli leva subito il foglio, lo strappa) va beni don Pasqu, nun c'e cchi bisugnu di nenti, tutto ha statu chiaritu, (congedandolo) arrivoderci e bon viaggiu don Pasqu, (spinge letteralmente fuori Pasquale, impedondogli di parlare, Pasquale esce).

COMMISSARIO Mi pari ca ammu chiaritu la situazioni, ora vi devo lasciare, aju tanti impegni ca m'aspettanu, signori bongiorno a tutti, (esce).

TUTTI (salutano a soggetto).

SCENA 10

LUCIA (a Filippo) l'ha vistu ca sugnu nnuccenti cumu n'angiuliddu?

FILIPPO Si muglieri mija (deglutisce) pacinzija.

MICHELE tu? L' amma speddiri di azzuffarinni cumu li cani e li gatti ?

CONCETTA Di oggi in poi mi vedrai nantra fimmina.

LILLUZZU Zio, j ti vuliva diri...

MICHELE mutu tu! Vidi chi cosa ha cuminatu, nun vugliu sentiri mancu na palora, (ad Antonietta) Portatillu di cc primu ca mi lu mpaju davanti.

ANTONIETTA (lo prende per mano) Jamun Lill, ca j migliu, (escono).

TUTTI (parlottano).

CONCETTA Don Fil, ni l'hammu scampatu ppi un miraculu. . . Lu timpu nn'aiut, ca nun fici parlari a don Pasquali, per mai cchi na cosa di chista.

FILIPPO Donna Concett , aviti rraggiuni, nnammu pigliatu un bel1u scantu... Per, ora ca ha passatu, j lu facissi arriri... Chi diciti?.. Lu facimmu?

CONCETTA (gli mostra una faccia arrabbiata, restano immobili) .


FINE