Le Mutuate
Atto unico di
R. Protopapa
Personaggi
Tora
Chicca
Nzinu
Roccu
(la scena si svolge in una strada di Gallipoli, davanti ad una porta chiusa su cui c attaccato un cartello)
Tora (entra da uno dei lati della scena, savvicina alla porta e la spinge per accertarsi che veramente chiusa. Guarda lorologio, poi, rassegnata, si mette da un lato della porta, in paziente attesa)
Chicca (entra dal lato opposto, savvicina alla porta e la spinge come ha fatto Tora) Chiusu stae?
Tora A te comu te pare ca stae?
Chicca Chiusu.
Tora E ole dica ca nu stae pertu.
Chicca E com ca stae ncora chiusu?
Tora Ca ncora ane aprire a porta.
Chicca U meutcu nu bbanutu ncora?
Tora Ca ci era vanutu nu lera perta a porta?
Chicca Nu suntu le nove?
Tora U tarloce meu face le nove e quartu. U toi cci ora face?
Chicca U meu nu bae filu bbonu.
Tora Nu camina ?
Chicca Ppe caminare camina parc lu tegnu sempre allu razzu e quanta strata fazzu jeu tanta nde face iddhu.
Tora E allora cave?
Chicca Me face sulamente li minuti. Lore nu le face e nu le face.
Tora Stiticu vae ?
Chicca None!!! Ave persu a sfera te lore; rrumasta sulamente quiddha te i minuti e me face sulamente li minuti. U toi face tuttu?
Tora Tuttu ! U meu ete giappunese. Me face ore, minuti, giurni, misi, anni.
Chicca Nientitemenu! E ci ora ai tittu ca face?
Tora Iddhu segna le ottu menu nu quartu, ma tatuse ca se pija menzora allu giurnu e ave tre giurni ca nu lu mintu a segnu suntu le nove menu nu quartu. Minutu cchiui minutu menu.
Chicca Te osci?
Tora Meh meh mo oi nde sai mute
Chicca Nu ai tittu ca face puru lu giurnu, lu mese e lannu?
Tora Si ma tatuse ca se pija menzora rretu allu giurnu
Chicca Cci giurnu ete osci?
Tora Lu ottu dicembre 1960 minutu cchiu minutu menu
Chicca Minutu cchiui minutu menu Quiddhu vae rretu te 60 anni mmenu Speriamu ca u metucu nu tene nu tarloce comu u tou ca san assioja spattamu!
Tora Oi dici ca u tarloce meu ete fiaccu ? Ete unu te i meju tarluci ca ane mai fattu. Lu cuai sai qualete? Ca ete nu picca mbrujusu. Ccu me mparu llu fazzu funziunare ttocca me piju a patente. Per comutu; nu nde tau mai corda.
Chicca E nu se ferma mai?
Tora E ci lu ferma? Mancu i carbunieri lu fermene!
Chicca E comu camina?
Tora Ccu lu quarzu U tou puru?
Chicca No !!! U meu nu nde tene cuazzu. Ci me rascordu nde tau corda se ferma. Comu save bbutu farmare quiddhu te u metucu, stammatina.
Tora Te pressa vai?
Chicca Si, vau te pressa.
Tora Nu criu ca ddamura ncora, mo viti ca rriva.
Chicca Era bbonu! Ca poi nu sai comete? Mentru vene, apre, se nfila u camusu e me visita se nde vae menzora bbona.
Tora Menzora? Se nde vae mutu te cchiu ca prima ave visitare meve. Teve si bbanuta topu te meve!
Chicca Coccia!
Tora Coccia a cite?
Chicca Alle file, alli ritardi, alli metici! Sienti, te nde curi ci passu nnanti?
Tora Me nde curu me nde curu si! Nu potessere!
Chicca Ca jeu ppe favore staci te la cercu. Fallu ppe lanima te li morti toi e mei!
Tora Nu lu fazzu n ppe li morti mei, n ppe li morti toi. Stu favore nu te lu pozzu fare.
Chicca Fammulu, mena! Ca ci nu me scerru nui nu nde canuscimu? Ma te nu sinti a Tora Furcina?
Tora Ah te a Chicca sinti?
Chicca Si, a Chicca Gallina. Ai vistu ca nde canuscimu. Meh, bbenumale bbenumale Su stata propiu furtunata ccu te cchiu teve stammatina. Crazzie sai! (passa avanti)
Tora (la rimette in fila) Taggiu tittu ca nu potessere! Jeu vau cchi de pressa te teve.
Chicca Cumpatisci cummare ma jeu tera gi ringrazziata!
Tora Oi ccu te lu tornu rretu lu ringrazziamentu?
Chicca Lu ringrazziamentu te lu poti puru tanire! Basta ca moci trasi te sprichi!
Tora Nu tipende te meve!
Chicca E te cci tipende?
Tora Te a nzilla.
Chicca Comu nu tave visitare teve?
Tora Ca cite llora?
Chicca E cci centra a nzilla?
Tora A nzilla a nzilla mia!
Chicca E sta nzilla cete? Fijata?
Tora A nzilla ddha purpetta ca tanmu ncanna intra llu cannaozzu!
Chicca Uh Tora mia timore tieni? Uh cci me dispiace sia meh meh curaggiu beddha mia cci bboi faci nah cci staci me sentu fiacca (parla senza soluzione di continuit)
Tora (interrompendola) Eh cci ai capitu? Sanametoccu! Nu tegnu nuddha cosa fiacca! A nzilla ete ddha cosa ca pende ccu doi palle (indica la gola)
Chicca Ah e toi tonsille!
Tora Parc toi? Jeu una sula ndaggiu!
Chicca Allora se tratta te na fesseria. Quantu pare ca te ficca na cucchiara a mbucca, faci aaaahhhhh e ggh fattu!
Tora Gi ma mentruttantu me spoju e me vestu
Chicca Nu criu ca ccu te cuarda a ncanna te face spujare.
Tora Iddhu nu me lu tice ma jeu me spoju listessu.
Chicca E parc ?
Tora Parc quandu se tratta te beddhe caruse le face spujare, puru ci ndave visitare a punta te u nasu. A nui te na certa et mai! Te pare ggiustu? Allora jeu, ppe strtiu, mpena trasu me spoju.
Chicca Allora si ca se nde vae cchiu te menzora! Sorta mia! E a marituma quandu nde le tau e medicine?
Tora Ca e medicine a maritta te nde le faci pijare?
Chicca Ca cite allora? U malatu iddhu ete! Jeu stau tanta beddha!
Tora E ci u malatu ete marituta parc te faci visitare teve ?
Chicca Ca ete listessu! Jeu nde ticu tuttu quiddhu ca se sente tulri a mpiettu alla spaddha, criceti polistirolu toje te capu te culu
Tora E nde li tici ggiusti?
Chicca Nu sempre a fiate me mbroju e nde cuntu nu saccu te fesserie.
Tora E ci te tae e medicine sciarrate?
Chicca Nu nc pariculu! Nu scerra mai! Ave sette anni ca nde tae sempre e stesse supposte.
Tora Sar! Per nu capiscu parc nu bbene marituta ccu se fazza visitare.
Chicca Ca nde ncrisce! Nu poti critre cci ggh ncrisciusu! Tai figurare ca ccu nu se chica nu se minte mai e supposte allu puntu ggiustu!
Tora E addhu se le minte?
Chicca Sullu pane usu formaggini!
Tora E spene bbone?
Chicca Jeu nu laggiu pruvate. Iddhu tice ca su speciali parc susu se minte sale, pepe e rienu! E dice ca u vinu scinde ca na bellezza!
Tora Cosicch quandu te faci visitare teve nu te spoji mai?
Chicca Mai! Mancu ci mave visitare u vaddhicu!
Tora Tinne u ggiustu! Cci tieni lanche torte?
Chicca Volevi tu! A tiempi mei tai figurare ca me fciara Miss Puritate ppe quantu era beddha!
Tora Si? Allora sacci ca puru meve me fciara miss: Miss Scalenove.
Chicca Lanche mei su taritte puru moi! E poi jeu ccu nu perdu tiempu nu me spoju mancu ci me lu tice iddhu!
Tora Jeu mbe nde mprufittu sempre te la ncasione ccu nde fazzu vitire comu su fatta intra!
Chicca A quantu pare, stammatina poti fare a menu te u spogliarellu. U metucu sacchiar ca nu nci vene filu!
Tora Tici ca ave cangiatu orariu? A nfacce alla porta ncete nu mataffiu!
Chicca Cci dice?
Tora E ci vite? Nu tegnu i nchiali. Jeu suntu astitica matica.
Chicca E jeu suntu presbitisica per i nchiali li tegnu! Ili, nah!
Tora Viti cci dice! Cci dice cci dice?
Chicca Ah ahepu gi nu se capisce nienti!
Tora Sti metici suntu na cosa seria! Nu resci mai ccu capisci quiddhu ca scrivene. Certe ote perdu ore e ore ccu capiscu quiddhu ca scrivene sulla rizzetta.
Chicca E si teve! Ficurete ci pozzu capire jeu ca nu sacciu leggu!
Tora Ci sape ci se fita legga ddhu cristianu.
Chicca Cumpatisci nunnu
Tora Nunnu signuru
Nzinu Ah ? Ccu meve lai? Cci cumandi?
Tora Ppe lanima te li morti nde leggi cci nc scrittu su ddha carta?
Nzinu A sarta? Quale sarta?
Tora None none ddha carta ddhu foju
Nzinu Ah... si! Si! Lu porta puru u giurnale: ave ncarutu.
Tora Ccite?
Nzinu U petroju.
Chicca Nu ave capitu.
Nzinu Nu aggiu capitu? Nah! Leggi te stessa.
Tora A quantu pare quistu e ricche le tene sulamente ppe ornamentu!
Nzinu Me lamentu si me lamentu Sta ncarisce tuttu a pasta u pane loju u casu puru u giurnale.
Chicca Jeu ste cose nu le oju sapire.
Nzinu Ah e pire? A domila lire allu chilu!
Chicca Cci centrene e pire!
Tora Nui ulmu sulamente ccu nde mpresti nocchiu e ccu
Nzinu I pasuli ccu locchiu? A tremila lire.
Chicca E quiddhi ciacati a quantu vane?
Tora Sai cci fanne? Lassulu perdere quistu nu sente e nu capisce nienti! E mo cci bbole? Ccu nde futte u postu? Ehi... beddhu... me tispiace.... ma a prima su jeu
Chicca e la seconda jeu!
Nzinu Mb? E quistu cci ballu ete? A quatrija!
Chicca No! La polka te mammata!
Tora Cci filibustieri ah? Facendu finta ca legge u giurnale ula nde futte u postu.
Chicca Gi quiddhu ave vistu ca simu femmene e ave pansatu: ccu ste toi fessa jeu pozzu fare u furbu. E nu sape ca ncora ave nascre quiddhu ca nde pija ppe fessa nui!
Tora Si, per me pare ca cinca sta nde pija ppe fessa stammatina ete propiu u metucu.
Chicca Moci rriva nde cantu quattru! E motu quistu? E motu? Sape Ddiu quantu tegnu te fare a casa!
Tora Ca jeu no?
Roccu (entra, piuttosto agitato, dirigendosi verso la porta e girandosi in tasca in cerca della chiave. Trovatala la estrae)
Chicca E quistu mo cci bbole?
Tora Ehi nunnu llevete te nanti ddha porta.
Roccu Parc?
Chicca Ca nu ggh lu postu tou!
Roccu Nu ggh lu postu meu? Ci bboi dici?
Tora Oju dicu ca te ttocca topu iddha!
Roccu E jeu bbe ticu ca lu postu meu ete propiu quistu!
Tora O nu ai capitu o nu maggiu spiecata: la prima suntu jeu!
Chicca E la seconda jeu!
Roccu A prima a seconda ma se po sapire cci ggh ca sciati cchiandu?
Tora Puru quistaddhu sta face lu fessa a nforza!
Chicca Cus pare. Tai mintire rretu quiddhu (indica Nzinu)
Roccu Cumpatiti ppe nu sapire i fatti osci: parc maggiu mintire a rretu quiddhu?
Tora Parc lu prujerbiu nticu tice: ci tardu rriva male lloggia.
Chicca Essete zzatu cchi prima stammatina!
Roccu Jeu me azzu quandu oju! Aggiu dare cuntu a bbui?
Tora A nui? E cci nde futtimu nui!
Chicca Ppe cuntu nosciu poti stare curcatu puru ppe leternit!
Roccu Assa toccu fierru (si avvicina alla maniglia di ferro della porta)
Tora (gli si para davanti)
Roccu Famme tuccare ddha manija!
Tora La sai longa te. Tocca farci addha cosa contru u malocchiu crattete sotta!
Roccu Llevete te nanti e famme tuccare fierru! (spinge Tora)
Tora Nu fare u capuzziellu ccu me, ai capitu?
Roccu Ahi cci duluri cci toja te ventre! (si piega premendosi le mani sulla pancia)
Chicca Ma comu la sape fare, ah? Ole ttocca fierru. E al chiave ca tieni a manu nu ggh fierru?
Roccu Ca ci quandu miti rebbambitu! Ppe lanima te i morti osci: faciteme passare ca tegnu cacareddhe!
Tora O tieni frusciu o tieni cacareddhe, teve trasi topu te nui, oh!
Roccu Ma nu liti capita ca jeu a cquai su de casa?
Chicca Ca nui nu simu te casa?
Tora Ave na vita ca vanmu a cquai!
Roccu Si? E allora parc nu trasti?
Chicca Ca nu tanmu a chiave.
Roccu Jeu mbece la tegnu (la mostra)
Tora Quiddha a chiave te sta porta ete?
Roccu Si.
Chicca Nu lu critre! (con mossa rapida strappa la chiave di mano a Rocco) Famme vitre sta chiave. (la osserva e poi la passa a Tora) Comu te pare sta chiave?
Tora (dopo averla osservata) A me me pare na chiave suspetta.
Chicca Comu la facce sua.
Tora Si, secondu me nu ggh a chiave te sta porta. A cci lai rrubbata sta chiave?
Roccu Rrubbata? Quista ete la chiave te casa mia (pesta i piedi) Ahi, ahi, la ventre mia!
Chicca Allora parc oi apri sta porta?
Roccu Ca la porta te casa mia! (si lamenta per i dolori) Ahi ahi ahi
Tora Casa tua quista?
Chicca Uh ma ncole na beddha facce tosta ccu dica ca quista ete casa sua!
Roccu Ci nu critti nfilati a chiave intra la nsarraja e bbititi ci apre!
Tora Cci dici, Chicca, prou e bbitimu ci trase?
Chicca Nu te permettere ccu apri. Ci quistu ete nu latru, comu pare te la facce, ddaventi complice sou, parc ndai pertu a porta.
Tora Ai raggione, nu ncera pansatu.
Roccu Mannangia a bbui! Apriti ddha porta ca aggiu scire allu cessu.
Chicca Nui aprimu ddha porta? Ma ppe ci ndai pijate?
Roccu Allora tteme a chiave ca la apru jeu!
Tora No! Ddha porta nu se apre!
Roccu Faciteme trasu te pressa ca mo me cacu intra lli cazzi!
Tora Ehi, nunnu nu fare tante mosse ca a nui nu nde mpapocchi!
Roccu ma cuarda e bbiti cci aggiu ccappatu stammatina (tenendosi le mani sulla pancia, fa una piroetta pestando i piedi) Ma ci bbave mandate a cquai stammatina?
Chicca La mutua.
Tora Gi nui simu mutuate comu te. O te si speciale?
Roccu (minaccioso) Santiti: o me tati a chiave o san nde fazzu una te le mei e sia ca me mndene a S. Frangiscu!
Chicca Eccu: quista lai pansata bbona. Ci oi nu maraculu bbasogna te raccumandi a S. Frangiscu: nui osci nu nde facimu maraculi!
Roccu (lamentandosi e torcendosi) Osci jeu bbe cciu tutte toi!!!
Insieme E nu faci la prova! (si mettono una di fianco allaltra)
Roccu Ah, si? E allora priati Ddiu ccu bbe sparagna lu nfiernu moci bbe cciu! (rimboccandosi le maniche fa qualche passo indietro per prendere la rincorsa)
Tora e Chicca (si rimboccano anchesse le maniche e attendono Rocco a pugni stretti)
Rocco (si scaglia contro di loro)
(zuffa e botte varie. A un certo punto Rocco riesce a liberarsi delle due donne)
Roccu Assassine! Pacce!!! Spanate!!! Alli carbunieri vau! Bbe mandu ngalera zzinghere!
(si avvicina a Nzinu, che continuando a leggere il giornale, non ha visto n sentito nulla) Scusa nunnu teve ai vistu e ntisu tuttu, no? Moci tornu ccu li carbunieri me faci te testimonia contro ddhe toi femmene ca nu mane fattu trasire a casa mia!
Nzinu Cci dici cci dici nu se tratta te carestia. A rrobba ncete ma mutu cara, nu se po ccattare nienti! Bbasogna nde llavamu puru lu vizziu ccu mangiamu primu e secondu piattu: lu primu e basta!
Roccu Si si va bbonu! Jeu per (si tiene la pancia dal dolore)
Nzinu Teve puru pensionatu comu meve sinti?
Roccu (gridando) None! Sta dica ca moci tornu
Nzinu Lu contornu? Ca ci nu mangi u primu a cci te serve lu contornu?
Roccu Surdu sinti? Allora inutile ccu cuntu ccu teve. A quantu pare nu ave capitu nienti te quiddhu ca ca.. ca Sta me cacu intra lli cazzi (se ne va con le gambe divaricate)
Tora Chicca!
Chicca Tora!
Tora Mave vanutu nu picculu tubbu.
Chicca A meve me ndave vanutu unu cchi crossu te u tou.
Tora Matonna ca ddhu cristianu abbita taveru a cquai.
Chicca Giacca tieni a chiave, apri a porta e spia intra casa.
Tora (apre la porta e guarda dentro casa)
Chicca Cci ncete?
Tora Nu jettu, na culunnetta, nu cumm e doi segge.
Chicca Prima ncerene sulamente segge Sorta noscia! Tici ca imu sciarratu?
Tora Tuttu ppe ddhu mataffiu ca nu ndimu fitte laggimu.
Chicca Ddhu nunnu stae ncora a cqua nanti. Sciamu e bbitimu ci rascmu ccu nde facmu capire.
Tora (si avvicina a Nzinu e a voce alta) Ppe favore nde leggi ddhu cartellu?
Nzinu Cci bellu e bellu! Te pare bellu ccu stae mpetucunatu cquai spettu mujerama ccu esse te u parrucchieri?
Tora Nu nc nienti te fare sai, Chicca!
Chicca Per nu rametiu limu truvare. Sai cci facmu? Nde lu caracamu a mbrazze e lu purtamu a nnanti la porta.
Tora Tici bbonu! Ttocca facmu cusine. (afferrano Nzinu, e facendolo sedere sulle loro braccia lo conducono presso la porta)
Nzinu Jutu! Rapimentu!!!
Tora (gridando) Quetu! Ndai leggere ddhu cartellu.
Chicca (gridando) Leggi cci nc scrittu!
Nzinu Ah, ulti bbe leggu ddhu cartellu? E ncera basognu ccu critati tantu? (legge) dal 20 novembre lambulatorio del dott. Liviani si trasferito in via Patitari n 13
Tora Cci giurnu ete osci?
Chicca U 12 dicembre!
Tora Ave vinti giurni ca save trasferitu!
Insieme Coccia! (lasciano cadere Nzinu a terra)
Tora Fusci, Chicca (via di corsa)
Chicca Fusci, Tora (segue Tora)
Sipario
- Questo copione è stato visto:


