L’eredità du ziu Mustafà
Tonnarella 08, Febbraio 2007
LEREDITA DU ZIU MUSTAFA
Commedia brillante in due atti di: Rocco Chinnici
----------
PERSONAGGI
PETRU Capo famiglia
CUNCETTA Moglie
MUSTAFA Zio di Pietro
NONA Badante
PINUZZEDDU Scemo del paese
ANDREA Compare di Pietro
MOAMED Marocchino
(Un cortile. Pietro, calzolaio del paese, al suo banchetto col grembiule o una stoffa che solgono mettere i calzolai, intento ad aggiustare scarpe, mentre la moglie canta; dopo un po entrer per stendere della biancheria)
CUNCETTA
(Canticchia, stonata, una canzone, alludendo ad una eredit perduta. Il motivo, preferibilmente, sar quello di quantu laria la me zita). Quantu megghiu essiri povera, e ricca di saluti. - Oh, megghiu , megghiu di chissu no nun c; uh!!! - A chi servi essiri ricca, si poi a saluti ti manca. Oh, megghiu , megghiu di chissu no nun c. Uh!!! La ricchizza nun servi a nenti, quannu li senzi sunnu vacanti. Oh, veru , megghiu di senzi, no nun c
PETRU
(Le precede il uh finale) Uh!!! Uh!!! Ma mai ci siccanu li jargi? Mai ci cadi dda lingua bifurcta? Ma comu ci spercia! Ma cu quali curaggiu canta puru sta canzuna! Idda abbasta ca canta dicemu canta. (Entra Concetta con degli indumenti da stendere ad asciugare) Mah, lu signuri ci havi di pinsri! Vol diri, aviri sta furtuna, e vidirisilla squagghiari di n manu!
CUNCETTA
Ma chi ha? Sempri chi ti lamenti si!
PETRU
Chi haju? Haju chiddu ca nun avissi aviri! E ricordati ca a galera, sempri megghiu da parintela.
CUNCETTA
(Meravigliata) A galera? E chi ci ntrasi ora a galera? Casu mai si dici, chi: u vicinanzu megghiu di la parintla.
PETRU
No, no! Capisti giustu, e fussi ura carricugghissimu li firmi pi fari un referento
CUNCETTA
Referendum, si chiama re-fe-ren-dum. Ma chi ha stamatina?
PETRU
E si, si! Refe comu dici tu, ddocu, pi vidiri si a galra nun megghiu da parintla. Pi nun parrari di li viscuvati!
CUNCETTA
Viscuvati? E chi ci ntrasinu ora puru li viscuvati?!
PETRU
Ci ntrasinu, ci ntrasinu; e forsi, megghiu ancora fussi diri ca viscuvati e parintati sunnu peju di lavuri forzati.
CUNCETTA
Ma chi ha? Nun digiristi bonu sta notti?
PETRU
Gran pezzu di misirabbuli! A mia, a mia ca sugnu lunicu parenti, niputi, e figghiozzu du cori du cori! mi lassa: li pusati, a ruttami, la biancheria, lu cantaru, lu cantaranu (ripete deluso) lu cantaru; e a patri Liboriu ma cu stu patri Liboriu? Ci lassa lu megghiu: palazzi, puzzi di pitroliu, tirreni cu chianridi banani; villi, sordi
CUNCETTA
Ah, tuttu chissu era! Si tu chi nun vo capiri. Si to ziu epatrozzu, dicisi cos, picch signu ca tha vulutu sempri beni.
PETRU
(Meravigliato) Senti stautra mbucca baddottuli!
CUNCETTA
Ah, ju sugnu mbucca baddottuli. Si tu chi nun capisci; si ti carmassi nanticchiedda e ridduliassi cchi picca, ti ddunassi ca lu tu ziu e patrozzu (padrino), ti sta lassannu li megghiu cosi, tutti li so beni affettivi chi eranu intimi a la so diretta pirsuna, capisti? Mentri: li villi chi savissinu di pitturari, aggiustari li cupirtizza; li puzza, cu tuttu ddu petroliu, chi savissinu spissu di spurgari; li palazzi... ca travagghi nun ci nni mmancanu mai; e li tirreni distesi di banani chi nun finiscine mai, e chi savvissinu puru di zappari, a patri Liboriu; u capisti? Mentri tu, nveci, ti riposi! (Pietro la guarda sbalordito) E li picciuli o li sordi, comu li chiami tu, chi passanu spissu di na pirsuna a nautra, ngrascianu li manu
PETRU
(Sfotte, ironico, la moglie che vorrebe ancora persuaderlo di quel mancato lascito dello zio) Bih, bih, bih bih bih! Chi manu Ngrasciati chi haju! Lordi! Fitusi!
CUNCETTA
Eccu, lu vidi chi u dici puru tu ca su lordi e fitusi e allura! To ziu puureddu, chistu thavia di lassari? Picciuli, picciuli e picciuli! E nnaviumu di ccattari sapuni pi livari sta grascia! Ci nni vula na fabbrica; e lu primu tu, lu primu tu, dopu chi mi dicivi: bedda rennita chi mi lass me ziu!
PETRU
(Sbalorditissimo) Ma dimmi na cosa, ta misurasti a prissioni? durmisti bona sta notti? O chi forsi ti scurdasti lu cirvellettu nto lettu? Ma chi ci ntrasi u discursu da frabbica du sapuni ca poi, dicu j, anchi vulennuti veniri pi ddappressu a sta cammurra di discursu du sapuni, nun ci avissinu statu problemi, picchi ju tavissi ccattatu du chila di putassa, du chila di farina di semula di frumentu, ottu litra dogghiu dalivi; lacqua, ringraziannu a Diu, lavemu franca, jittavi tutti cosi dintra un quaddaruni e riminavi, e rimina, rimina, facivi avogghia di sapuni; tu facivi sapuni e ju cuntava picciuli, tu facivi sapuni, e ju cuntava picciuli; picciuli, picciuli e picciuli (entra il compare).
ANDREA
Quantu picciuli, cumpari! Eh, oramai grazii a vostru ziu sceriffu
CUNCETTA
Sceiccu, cumpari, sceiccu.
ANDREA
Ah, non sceriffu? E ju ca gi mu mmagginava cu du pistoli, un beddu paru di stivali, na grossa stidda nto pettu
CUNCETTA
Cumpari, vui pinsti ca li sceriffi comu diciti vui, sunnu miliardari? U megghiu cavissi pututu fari, lu me ziu, era chidda di lassarinni li pistoli!
PETRU
E nun era megghiu, mavissi sparatu du corpa e finiva sta camurra; cu i pusati e a biancheria mu vuliti diri comu fazzu?
CUNCETTA
(Andrea non capisce) Nenti, lassatilu perdiri a vostru cumpari ca ogni tantu duna nummari.
ANDREA
E chi cosa voli diri allura sceiccu, cummari?
CUNCETTA
Chi voli diri? Laviti presenti la pirsuna cchi riccu cavemu nta lItalia, oh! Tutti li picciuli chi po aviri sta pirsuna, stu nostru ziu ziu Mustaf u sceriffu ddocu comu diciti vui, si spenni ntra na para di voti sulu facennu shopping a fari a spisa, va! Havi tanti ri ddi puzza stu so ziu, ca vui mancu vi lu mmagginati!
ANDREA
Allura, avogghia di mbivirari ortu chi havi! avogghia di robba frisca: mulinciani, lattuchi, cucuzzi e nuiautri, cca, chi ccattamu pir sinu lu pitrusinu.
CUNCETTA
Li cucuzzi, si! Lu veru cucuzzuni vui siti! Ma chi capistuu? Li puzzi, chi havi nostru ziu Mustaf, sunnu puzzi di petroliu! capistuu ora?
ANDREA
Petroliu? E comi i mbivira (finalmente capisce) Chi dicistuu, pe petroliu? petroliu chiddu di machini? Allura voli diri miliuna di dullaruna! E prosita o cumpari! Ma megghiu a vui ca unu straniu. E ju, si vaju propriu a diri a virt, havia vinutu propriu pi chissu, pi (facendo segno di soldi).
PETRU
Pi davveru, diciti?
ANDREA
E allura comu! Avissi bisognu di tridicimila euru.
PETRU
Tridicichi?
ANDREA
Mila euru. Chi sunnu oramai pi vui, tridicimila euri basta chi jittati u catu nto puzzu, o na para di pieni di benzina e nafta Ah, ma entru lannu, comu finisciu di cogghiri la ulivi, vi tornu tutti, o chi vi pari!
CUNCETTA
Cumpari, vui forsi capistuu mali; chi ? Picch ntrasennu sintistivu a me maritu ca cuntava, dicemu picciuli? Aviti a sapiri chi vostru cumpari, di nicu, havia lu pallinu di ntrasiri a banca a travagghiari, sintenni, e siccomu u postu non ci u desinu cchi, ogni tantu ci pigghia sta camurra di malatia e si metti a cuntari picciuli; ju fazzu sapuni, e iddu cunta picciuli, ju fazzu sapuni, e iddu (Andrea pi confuso che persuaso) Chi , nun capistivu?
ANDREA
(Meravigliato, non capisce) Picciuli, sapuni no, veramenti, no!
PETRU
A no? E u cantaru u capiti, u cantaru?
ANDREA
Chi , cumpari, stamu jucannu a li quiz?
PETRU
Lassati perdiri e rispunniti.
ANDREA
(Pensando daver capito) Ah, a risposta, vuliti a risposta, ora capisciu! Vui mi diciti: unni su i picciuli? E ju vi rispunnu: nno cantaru! (Pietro e Concetta si guardano meravigliati) Chi , nzirtavu?
PETRU
Ah, ma vju ca siti veramenti fissatu cu i picciuli, ju vi vulia diri ca si canuscivavu u cantaru
ANDREA
Chi cumpari, i troppu puzza vi ficinu divintari pazzu, e ncuminciastivu a perdiri corpa?
PETRU
Allura veru pi cchissu a viavu vinutu! Certu! Picch sicuramenti gi u paisi beddu chinu ca me ziu ora capisciu picch lautru jornu, jennu a cattari lova unni a puta da signurina Pruvvidenza, appena mi desi, mi dissi <<Petru, cummogghili boni, picch prima chi rrivi a casa, sti du ova diventinu na piattela>>! A genti, caru cumpari, prima chi ju ntrasia a casa avissi dittu chavia ccattatu na piattela dova nna signurina Pruvvidenza; capistuu ora? O paisi, cu sta camurra di disoccupazioni, a genti nun avennu travagghiu dicemu nun avennu travagghiu; a virit ca nun voli travagghiari cchi nuddu, caru cumpari, e allura eccu ca, nun travagghiannu, na cosa shavi a fari, chi cosa? Pigghiarisi tutti li pinseri di lautri! Eh! E ju, senza ca vui nni sapiavu nenti, vi stava mpristannu parti di li beni ca mi lass me ziu: li posti, lu cantaru ah, ma beni affittivi! Gran pezzu di crastu!
ANDREA
Eh!
PETRU
(Si corregge) No, no! vuliva diri gran pezzu di cristianu bonu!
ANDREA
Ah, si, chistu veru cos dicinu: un cristianu doru, cristianu di chiesa; anchi siddu dda nno Maroccu (alla comare) cos si dici veru cummari? Di chiesi nhavi picca.
PETRU
(Allusivo e guardando la moglie) Di chiesa, suprattuttu di chiesa! Havi pirsinu chiesi privati, capistuu?
CUNCETTA
Ah, ora capisciu! Parintati, viscuvati, lavuri forzati
ANDREA
(E pi confuso che persuaso) Cummari, lassamu perdiri u cumpari ca putissi essiri giustificatu chi sball dun tuttu pi stu gran beni di diu deredit du so ziu; ma vui
PETRU
E nsisti! Sintiti a mia, lassati perdiri ca oj nun propriu la jurnta. Vui pinsti ca si me ziu mi lassava tutti li beni chi havi, a vui ora nun vavissi jincutu di sordi? Avutru chi quantu dicistivu chi vi giuvavanu?
ANDREA
Tridicimila euru.
PETRU
(Ironizza ridendo) Ah, Tridicimila! e nun vi lavissi rialatu, scusati! Chi sunnu tridici mila euru, na bonza du bonzi di carburanti! avutru chi mpristari e mpristari. (Scherzando, ironico, facendo finta dessere diventato ricco, si rivolge alla moglie) Cuncetta, vai a prendere tridicimila euri al compare. (fa la voce sdolcinata della moglie) Non li ttrovo scanciati, ci sonno sani! Guarda ca li spiccioli li ho mettuti dentro lo taschino dello gillette di casciomiro (Andrea non capisce e guarda la comare).
CUNCETTA
Kashimir, (al compare) vuliva diri kashimir; eh, u cumpari, di po ca divint dicemu, (ironica) riccu, ci pigghi la mana di parrari n talianu.
ANDREA
(Stropicciandosi gli occhi) Nenti, sicuramenti pensu di dormiri, e nveci (Si sente arrivare Pinuzzeddu, lo scemo del paese. Parler come suole uno che ha di questi problemi. Entra con una carriola vecchia, rugginita e malconcia).
PINUZZEDDU
Talutamu, ttu (z) Petu (Petru); ju tugnu (sugnu) cc!
PETRU
E u Papa a Roma! (Attimo di silenzio).
PINUZZEDDU
U tapiddu! (sapiddu) (Silenzio) Ti (chi) , non ti (si) accogge di nente? (Pietro guarda, meravigliato, la moglie)
ANDREA
Chi cumpari, rispunniti a stu quiz.
PINUZZEDDU
(A Pietro) Chi ditti (dissi) a pitta? (pizza)
ANDREA
Se, u sfinciuni! (Al compare) Cumpari cu vui parra.
PETRU
(Facendosi il segno della croce e alzandosi dal banchetto da lavoro) Facemunni a cruci cu a santa matinta. E scusa Pinuzzeddu, di chi cosa mhavia di ddunari?
PINUZZEDDU
(Ad Andrea) Ma com timunitu? (scimunitu) Tu mantu (mancu) a vidi a tarriola? (carriola).
ANDREA
A carriola? Ca certu!
PINUZZEDDU
(A Pietro) Oh, veglia, veglia! (sveglia). Ma ti (chi) fa, dommi? (dormi).
PETRU
Ah, a carriola! U capivu; a oj Pinuzzeddu mhavi a fari fari un giru. (Gli si va a sedere dentro) Pronto! (E cade con tutta la carriola).
PINUZZEDDU
(Adirato) Oooh! Ma ti diti veru? (Alza la carriola e comincia a girargli attorno cercando di trovare qualche graffio per la caduta).
CUNCETTA
(Meravigliati, lo guardano) Senti, ma chi sta facennu?
PINUZZEDDU
Ti fattu? (fazzu) Ora ttu (ci) fattu vitiri ju ti fattu! Ta (ca) ti pi catu (casu), pi catu, tovu acchi ccuttiatna (scurciatna, mbuddatna), a tticurattioni mhavi a fari; ah , no!
PETRU
(Pinuzzeddu continua a cercare girando) Senti mi sta facennu firriari a testa mi sta facennu firriari! Ti vo firmari n anticchia e lassi perdiri stautra camurra dassicurazioni?
PINUZZEDDU
(Adirato) Ti ttota? (cosa) (Continua a cercare indicando uno dei tanti graffi) U viri ta u tuvavu (truvavu) unu! Ah, no! (Piagnucoloso) Minta, tammacc, tammacc; e ora? Tomu a mittemu?
ANDREA
Sintiti cumpari; capisciu ca forsi a oj nun propria lu mumentu adattu pi chiddu ca vavia dittu, voli diri chi tornu nautru jornu. Vi salutu cummari. (Si avvia, ma).
PINUZZEDDU
Ti tota!? Votta (vossia) tittimoniu (tistimoniu) e retta (resta) tta! (cca) Minta, ti nni ttava (stava) ennu! Volevi fare il catto (scaltro).
CUNCETTA
Senti, Pinuzzeddu, tu sicuramenti a oj chiffari nun nnha propriu e p perdiri tempu; nuiautri n veci dimmi cchi tostu picch vinisti cca; chi passicurazioni natru jornu si nni parra, va beni?
PINUZZEDDU
Allura u tapi ti fatemu fattiamo i (il) tid (cid)!
PETRU
Soccu facemu, i stiddi?
PINUZZEDDU
Te, u tuli!
ANDREA
Cumpari, forsi voli diri u cid; chiddu ca si fa nni lassicurazioni e ssa spidugghianu iddi.
PETRU
Puru! Allura veru dici!
PINUZZEDDU
Ah, no! A ti nn, u tapi chi fatemu
PETRU
Sintemu, e spicciati.
PINUZZEDDU
Tti (ci) fatemu na fotorrafa (fotografia) e poi nni parramu. Oh, un fatemu ta poi votta riti (dici) ca tu (su) ccudd (scurd)? Allura fatemu i tiddi (il cid), o a fotorrafia?
PETRU
(Nervosissimo, guarda il compare e la moglie) Ma quali cid e cid, e fotografia! Comu fazzu a scurdarimillu stu jornu!
ANDREA
Allura ju, mi nni pozzu jri?
PINUZZEDDU
E ti, ti! Per ti lavvocatu poi diti ca tti vonnu i tittimni (testimoni), vottia
ANDREA
Ca certu! Vi salutu a tutti. (esce)
CUNCETTA
(A Pinuzzeddu) Allura, sintemu picch vinisti.
PINUZZEDDU
Me m diti ca tti le diri a (a Pietro) iddu.
PETRU
E dimmillu, avanti!
PINUZZEDDU
Diti me m, mi jnchi tta (sta) tarriola di pittuli (picciuli), ta poi patta (passa) me pati (patri).
PETRU
(Adiratissimo) Ooooooh! Ma chi diciti veru, diciti, tutti quantu siti? Ti nni v iri di cc tu cu tutta sta tinta carriola, e i stiddi, ddocu! E ci dici a to m, co manna a travagghiari a to patri, anzicch tinillu chiazza chiazza!
PINUZZEDDU
(Si adira anchegli) Eeee! Tenti non ti ncattare; (incazzare) te tt (c) ancora il diccotto della tarriola! Hai tentito?
CUNCETTA
E lassalu perdiri, chi ci dici a ddu, criaturi! chi capisci, iddu!
PINUZZEDDU
A ti! Attot (accuss) te la penti? (penzi). Ora pattu (passu) ri labbocatu e tti fattu viriri a tarriola, u tapitti? A tauta (causa) te (ce) fari fari! A tauta! Talutamu! (Esce borbottando forte).
CUNCETTA
Chissu i manetti ti fa mettiri!
PETRU
Nun ti pari chi tu si cchi scimunta diddu? Nun pezzi ca i manetti mi facissi mettiri pi davveru, ju, dopu tutti sti discursa persi? Havi di sta matina chi parramu, oh ddiu si nnhaju caputu na parola! Mi facissi n chiudiri pi ddaveru mi facissi n chiudiri! Mi jssi a ripusari na para di misi senza vidiri e sentiri cchi a nuddu. Assicurazioni pi ora dicu ju, ma comu u lassanu caminari sulu? Certu sulu a jddu putivanu mannari pi na carriola di picciuli. Na carriola di picciluli!
CUNCETTA
Senti, nun ti meravigghiari cchi di tantu, picchi ju sugnu sicura ca nun finiu ddocu cu discursu dassicurazioni.
PETRU
Ah, ma allura veru dici puru tu! Cchi tostu videmu chiddu cavemu a cumminari, prima chi rriva u ziu du Maroccu pi fari tistamentu.
CUNCETTA
E chi v fari, oramai nun lu sai quali sunnu li so ntinzioni? nun la liggisti puru tu a littra?
PETRU
E tu pensi ca ju, parenti unicu e figghiozzu du cori iddu dici, vegnu nno nutaru comu nagnidduzzu, pi firmari tuttu u lassitu di stu beni di diu a patri Liboriu? Ma mancu siddu sapissi di perdiri li senzi! Mancu siddu (Ci pensa un po) Li senzi; e si pirdissi pi davvero li senzi? O chi sacciu; Iddu
CUNCETTA
Si po sapiri a chi cosa sta pinsannu?
PETRU
Senti chi facemu; ora, cumu rriva u ziu, mi fazzu ttruvari: chi nun sentu, nun parru e nun vjdu. Accussi, u nutaru, chiddu ca mi dici nun lu sentu, chiddu ca mi fa vidiri no vju, e si voli risposti non ci nni pozzu mancu dari ca sugnu mutu, e videmu, senza lu me cunsenzu, si p fari tistamentu.
CUNCETTA
Chi cosa? Tu si pazzu! E comu facemu? Patri Liboriu nun lu sapi ca si bonu? E lu vicinanzu, lu vicinanzu? To cumpari stissu, ca si nni ju ora ora!
PETRU
Oh locca! Nun lu vidi ca si mori comu nenti? Quantu voti tu stissa ha dittu: cu muriu, u zu Giuvanni? Ma comu era bonu sinu a lautru jornu! Quannu na disgrazia shavi di prisintari, nun ca varda chi jornu , e chi ura sunnu.
CUNCETTA
E quann ca savissi di prisintari sta cosa doccu da disgrazia?
PETRU
Me ziu rriva dumani lautru, quindi ntra oggi e dumani.
CUNCETTA
Allura tu ntra oggi e dumani, avissi a essiri: orbu, surdu, mutu e ju, ju comu fazzu?
PETRU
Tu? Chi ci ntrasi tu! Ju sugnu u malatu! Tu n casu mai ha sapiri comu fari pi dari adenzia a mia, senza farici capiri nenti o ziu. Anzi, sai chi facemu, ncuminciamu cu fari a prova.
CUNCETTA
Senti, ma nun putmu lassari perdiri tutti cosi? Su ziu nni scopri, nun peggiu? E la genti, chi dir la genti quannu si veni a sapisci na cosa di chista?
PETRU
S pa genti, nun ti pigghiari pinseri cavr sempri di chi diri.
CUNCETTA
E si mintemu u ziu rinesci a lassariti tuttu, comu fai dopu? Cuntinui a ristari orbu, surdu e mutu pi tuttu a vita?
PETRU
Ntantu pinsamu pi ora, prima ca veni u ziu. E poi, cu tutti sti picciuli, nun penzi ca mi pozzu operari nne megghiu spitali du munnu (la moglie lo guarda stupita) oh locca! Pi finta sintenni.
CUNCETTA
Bedda matri, mi scantu! No, no, no, no no! Un ci a fazzu propriu! (Riflettendo un p) Si nno, nun putemu fari ca ju mi trasfirisciu unni me matri, dicennu ca sta mali? E chi, pi dari adenzia a tia, mintemu na badanti?
PETRU
Na badanti? (Alludendo ad una bella ragazza) Certu! Livamu na fimminedda di mmenzu na strata! Sai can un ci havia pinzatu! E tu ti nni vai pi un pocu di tempu unni t matri; (pietoso) mischina, sta mali puuredda. Ntruvamula, ntruvamula prima chi rriva u ziu!
CUNCETTA
(Ironica) Ntruvamula, ntruvamula! (misteriosa) Dimmi na cosa, nun chi tu, dopu, cu a scusa di essiri sulu cu a badanti
PETRU
(Cerca di dissuaderla da quella idea) Ma chi va pinzannu! Ora cchi! E poi cu tutti sti camurrii chi haju pa testa, tu penzi ca ju putissi aviri u ciriveddu a badanti? E poi a badanti, tu pensi ca si menti cu mia orbu, surdu e mutu puru?
CUNCETTA
(Ha unidea) Sai chi forsi attruvavu na fimmina? Per prima ci haju di spiegari tutti li difetti chi hai, cioni ca si orbu, surdu, mutu Eni chidda ca dava adenzia a don Luigi mischinu, dicinu chi muru lautru jeri dinfartu.
PETRU
Don Luigi? Ma cu, u mister u prufissuri? E nun era bonu di saluti? Ma comu, allinava a squadra di calciu du paisi! Tuttu nta na vota
CUNCETTA
(Allusiva a quanto aveva prima affermato lui) Eh, na disgrazia quannu shavi di prisintari nun ca tuppula a la po-rta. Videmu chi mi dici.
PETRU
Senti, ma nun chi chista eni, malacumminata, chi sacciu: vecchia, sciancata, rimbambinuta, e avissi a badari ju, a idda?
CUNCETTA
Allura signu chi nun la canusci?
PETRU
Veramenti no!
CUNCETTA
Ah, no? Megghiu accuss; anzi, quantu mi ddunu si veni. (Esce)
PETRU
(Ironizza quanto ha detto Concetta) Ah no? Megghiu accuss! Amu a vidiri a cu mhavi a purtari! Tal, quantu mi finisciu di giustari sti du scarpi, prima ca veni u patruni a ritiralli. (Si rimette a lavoro; mentre fuori si sentir un marocchino che va vendendo i soliti oggetti.
MOAMED V.F.S.
Cuperti, linzoli! Ruloggi boni, tappiti, mappini pi cucina vendere!
PETRU
Eh, mischini! Chi vita ca fannu! Sarrancianu comu megghiu ponnu. Scertu, lassari a famigghia dda fora e viniri cca a fari sta vita, signu ca dda nun stannu propria boni! Nna vita c sempri u peggiu! (Riflettendo) Ma ntantu me ziu nun si ttrova pur unni u paisi du Maroccu! Com ca iddu riccunissimu e sti mischinazzi Boh!
MOAMED
(Entra allegro; di colore nero come il carbone e cerca di accattivarsi la simpatia di Pietro) Guggino, gugino! Scarpe, tu giustare?
PETRU
E camu a fari! Senti, ma picch mi chiami cuggiinu? Nun ca pi casu si parenti du me ziu ca si trova nno Maroccu?
MOAMED
Tuo zio Marocco? Io non sapere questo tuo zio. Dire Guggino cos, come dire amigo. Allora, volere comprare riloggio? Bono, gugino! Riloggio di macca! Costare pochino; volere vedere?
PETRU
Senti, ma tu rrivasti ora? E a prima vota chi veni o Mizzagnu? Comu ti chiami?
MOAMED
Io chiamare Moamed, e questo, mio primo giorno che io essere qui a Belmonte Mezzagno; essere bello paesino, peccato che domani dovere andare via, tornare in Marocco. Davvero bello questo tuo paese Belmonte!
PETRU
Beddu !
MOAMED
Non essere bello, paese?
PETRU
U paisi si; a genti ca un funziona. Quasi quasi ca dumani mi nni vinissi cu tia a stari nno Maroccu, tantu dda ci haju a me ziu. Tu, u canusci a me ziu? E u cchi riccu du Maroccu; havi: puzzi di petroliu, villi, palazzi, campi di banani
MOAMED
In Marocco, molti avere campi di banane. Allora, volere comprare riloggio? Se no, volere tu coperta, linzola? Io avere fame gugino! Al mio paese avere sette mogli da sfamare!
PETRU
Quantu? Setti mugghieri? E (va a guardare se viene qualcuno) mha scusari, cuscinu, comu fa a (alludendo) comu si dici cu lu attrezzo? ci hai la protisi, pi casu?
MOAMED
(Capisce lallusione e ride) Cosa dire Gugino! Io no protisi, a noi il grande Allah avere fatto grandissimo dono! Capito tu?
PETRU
(Meravigliato, vorrebbe capire meglio) Ah, grandissimo E dimmi na cosa, si ju vulissi veniri dda, tu pensi chi Allah, a mia
MOAMED
Tu gugino scherzoso! Simpatico! E io a te fare bello regalo! (Gli mostra un orologio da parte).
PETRU
Senti, cuscinu, nun ncuminciamu cu i riali, ca ju nun haju mancu un centesimu si nveci me ziu mavissi lassatu nenti, nenti, lassamu perdiri.
MOAMED
Cosa capire? Io non volere soldi!
PETRU
Ah, senza picciuli?
MOAMED
Nenti piccioli.
PETRU
(Confuso) Senti cuscinu, mi sta facennu cunfunniri tuttu; ti fin u pitittu e di dari a campari a tutti ddi mugghieri?
MOAMED
Tu non preoccupare; io sapere come arrangiare. Guarda invece cosa fare; questo metterlo (si avvia alla parete vicina dove suole lavorare Pietro) qua, in questo muro. Bene, andare per te?
PETRU
Si propriu ha su piaceri, mettilu unni v, chi cosa taju a diri. (Prende un martello e un chiodo che teneva in tasca e lo pianta alla parete, poi, guarda Pietro che stava controllando quanto egli tenesse in mezzo a tutti gli altri oggetti in vendita, prende ancora dalla tasca una batteria e la mette allorologio).
MOAMED
Questa batteria, durare tanti anni. Contento tu?
PETRU
Si, si. per nun bellu ca tu mi regalasti u ruloggiu e ju nun mi ccattu nenti. (Prende un paio di occhiali scuri) Senti chi facemu, mi vinni chisti di cca, e semu appostu.
MOAMED
Questi, no, vendere a te! Solo a quelli che non vedere, io vendere!
PETRU
E boni sunnu! Tantu ju a mumentu nun ci vju cchi!
MOAMED
Cosa dire? Allora tu essere veramente scherzoso!
PETRU
Ma quali schirzusu, ca ju veru dicu.
MOAMED
E come fare tu a sapere che dopo non vedere pi? Tu indovinare futuro?
PETRU
Ma quali futuru e futuru! Tu pensi ca si sapissi leggiri a manu, a sta ura nun mavissi japrutu na puta cuna licenza in regola cu scrittu: Pietro ndovina tutto.
MOAMED
E allora perch tu comprare occhiali scuri?
PETRU
U v propriu sapiri? Tantu quannu dicisti ca a partiri?
MOAMED
Quando partire io? Domani, anzi no! forse ora, andare a prendere corriera in piazza e andare a Palermo a prendere aereo pi Marocco.
PETRU
Senti, ma tu a me ziu dicisti ca dda nun lu canusci, veru?
MOAMED
Non sapere chi essere tuo zio Mustaf. Io conoscere poca gente in mio paese.
PETRU
E va beni, aspetta (va controllare se viene qualcuno), ha sapiri ca tra dumani e dopu dumani avissi arrivari stu me ziu du t paisi, pi veniri a fari tistamentu di tutti li so beni, e siccomu dici di vuliri lassari tuttu a la chiesa, ju, vistu ca sugnu lunicu eredi e quindi lunicu a dari lu cunzenzu, mi fazzu ttruvari ca sugnu: surdu, mutu e orbu, accuss nun pozzu dari nuddu cunzenzu. Capisti, ora?
MOAMED
Tu essere troppo furbo! E tu fare questo per i soldi?
PETRU
Senti, cugino, ju pi tutti sti sordi du me ziu facissi quarsiasi cosa, puru chiddu di faricci assicurazioni a carriola di Pinuzzeddu.
MOAMED
Io no capire questo carriola e Pinuz come dire tu. Per, io, prima che a momenti andare, volerti fare una domanda, e tu dovere dare risposta vera, risposta di cuore, capito?
PETRU
Chi cuscinu, fa u giornalista puru?
MOAMED
Tu ora niente scherzo, capito?
PETRU
E va beni, va beni; dimmi chi vo sapiri.
MOAMED
Io, solo una cosa volere sapere; ma tu dovere dire verit a me, s no, tu no rispondere. Dire, volere bene tu a questo tuo zio?
PETRU
A tia, ta pozzu diri a verit, tantu non nni videmu cchi; a stu me ziu, ha sapiri ca puru chi dicidissi di lassari tutti li so beni a chiesa o a patri Liboriu comu dici iddu, a mia nun mi nteressa propriu; li ricchizzi i so su, iddu si lha fattu; sulu ca vidiriccili dari o parrinu, o a chiesa ca picciuli nnhavi quantu a rina du mari, mi dispiacessi, e circassi di fari i menzi e possibili di pigghiarimilli ju; ma, si chistu nun avissi a succediri, pacenzia; ju a me ziu u stissu u vogghiu beni, e puru si iddu, un jornu, avissi di divintari misiru e pazzu, u stissu nni mia u ttruvassi un piatticeddu di pasta e un littineddu unni putiri dormiri, capisti, ora?
MOAMED
Tu essere troppo buono, guggino, e Allah pure per te pensare!
PETRU
Veru? Allura puru a mia a protisi? Cio, grande dono?
MOAMED
Tu essere veramente, scherzoso! Guggino allegro, Allh lo aiuta. Forse io rivedere te molto presto. Ciao, ciao guggino! (Esce)
PETRU
Ciau, ciau! Viriti chi sorti di genti brava ca c, e mi rial puru u ruloggiu, (guarda lorologio) e chi beddu roggiu! (Si mette gli occhiali) Nca va ca puru boni mi stannu, pari chi fussi veramenti orbu... Spiramu ca nun lu dici a nuddu stu discursu di locchiali; a me ziu, dici chi mancu u canusci, quind (rimane scioccato) aspetta, aspetta! Comu fa a diri di nun canusciri me ziu si sapi puru ca si chiama Mustaf, senza ca ju ci lavissi dittu? (Va a guardare se lo vede, ma quello gi scomparso) E stranu stu discursu, mah, stranu, veramenti stranu! Quantu videmu si ancora nna chiazza (esce, e dopo un po, entra Concetta con la badante, una ragazza molto attraente e con vestiti un po seducenti, avr laccento straniero).
CUNCETTA
Allura, signurina, mi raccumannu a lu me maritu; mischinu, cu sta tinta disgrazia chi appi, avemu a circari di starici cchi vicinu.
NONA
(Parler con accento straniero e coi verbi quasi sempre allinfinito) Io, stare molto vicino! Coricare con lui?
CUNCETTA
Ma quali coricari e coricari! Nca bonu ncuminciamu! Nun tarrisicari, sai! Ju, dica vicinu nel senzu di nun lassallu sulu, capisti?
NONA
Capire, capire! Lui non vedere e potere cadere! Giusto dico?
CUNCETTA
Eh! E poi, nun ci senti, nun parra
NONA
E tu allora perch andare da tua madre, se lui avere molto bisogno?
CUNCETTA
Perch, perch picch me matri stari troppo male!
NONA
Di pi assai di tuo marito?
CUNCETTA
Oh, ma u sa ca fai troppu dumanni? (Le guarda il vestitino troppo libertino) Ma dimmi na cosa, nun lhavivi na vistinedda cchi sistemata di mittiriti? Nun nni senti friddu?
NONA
Friddu? No, friddu! Io sentire sempre troppo caldo! Io in casa stare ancora pi vestita libera! Avere nella valigia cose pi come dire di stare pi nuda, meno robbi messi di sopra! Capito tu?
CUNCETTA
(Tra se) Eccu picch o prifissuri ci vinni certu cu chista casa casa daccuss santa vintulina! (Pensierosa) Nun facemu ca savissi a sciucari puru a me maritu!
NONA
Cosa pensare tu? Tuo marito vergognare se io vestire cos?
CUNCETTA
Eh!
NONA
Ah, ma lui non vedere! E io potere essere finalmente libera come volere! Potere stare pure nuda!
CUNCETTA
(Meravigliata) Puru! (La riprende) No, no, Nun ti rrisicari!
NONA
Perch? Tanto lui non vedere!
CUNCETTA
Cu tu dissi?
NONA
Tu dire! (Meravigliata) Allora lui vedere?
CUNCETTA
No, no, ma quannu mai! Vuliva diri ca Putissinu ntrasiri genti, eccu!
NONA
Ma gente, prima di entrare bussare!
CUNCETTA
Ma dicu ju, cu mi ci porta nna sti discursa!
NONA
Cosa dire tu? Qualche cosa non andare?
CUNCETTA
Tutto non andare! (Ravvedendosi) Cio vuliva diri, che andare tutto bene, a meraviglia nzumma. Anzi, senti chi facemu, ju mi nni vaju, e tu, mi raccumannu a me maritu, mi raccumannu.
NONA
Ma si, non avere paura! Tuo marito essere come dire ntra le mie braccia, si proprio cos dire!
CUNCETTA
(Tra se) Haju a mprissioni daviri raccumannatu a pecura o lupu.
NONA
Aspetta qui uno momento, che prima andare a vedere e conoscere stanze. (Esce, entrando in una stanza).
CUNCETTA
(Meravigliata) Puru! Cu signuri nna manna bona. (Entra Pietro; ha messo un paio di occhiali scuri, e, con un bastone in mano, entra a tentoni, proprio come usano fare i ciechi).
PETRU
Cuncittina. Unni si Cuncittina? Ah, cca si! Senti nun ca vidisti nna chiazza un marocchinu?
CUNCETTA
Un marocchinu? E cu stu marocchinu?
PETRU
E unu ca mi rial ddu ruloggiu.
CUNCETTA
U ruloggiu! Ma di chi cosa sta parrannu? Ma chi cosa ti facisti mpaccari?
PETRU
Nenti, nenti, lassa perdiri. (Si mette gli occhiali) Senti, Comu ti paru? Ci vaju bonu? E scuru totali; nun vju propria nenti! Comu si dici nenti nenti di nenti! (Entra Nona; a Pietro gli scivolano gli occhiali e rimane impietrito a guardarla) di-di-di-dicemu.
NONA
Essere questo Petro, tuo marito? Ma lui parlare?
CUNCETTA
Ma quannu mai! Mprissioni.
NONA
Cos, tu dire? (Pietro sempre immobile) Ciao! (Nona gli da la mano, ma lui non si scompone, tanto che ella gli passa la mano davanti agli occhi, e lui, come se non ci vedesse proprio, rimane sempre immobile). Per un momento mera sembrato che lui pure vedere! Poverino, essere rimasto di blocco; e ora?
CUNCETTA
Ora! ora chi? Aspetta. (Gli si avvicina e lo chiama) Petru, (non si muove) Pitrinu! (Niente, tanto che Concetta si preoccupa) Bedda matri, chi ci pigghi? Nun facemu chi gi fici a fini du mister? Pitrinu, Pitrinu rispunni! (Lo scuote, ma egli rigido). Un pezzu di lignu pari; e ora?
NONA
(Meravigliata) Sai tu che pure don Luigi rimanere cos! Dopo, io fare respirazione bocca a bocca, e lui muoversi (Pietro cade a terra tutto dun pezzo). Guarda (fa per avvicinarsi a Pietro).
CUNCETTA
Nun ti rrisicari, sai! (riguarda Pietro) E chi fici muriu? Bedda matri!!!
NONA
(Gli tocca il polso) No, quale morire! il cuore si, battere troppo veloce, ma tu non avere paura, tra poco, poco, lui stare bene. Aspetta che andare a prendere uno poco di acqua co zucchero (esce).
CUNCETTA
(Cerca di svegliarlo) Santa Rita, Maria vergini! Petru, Pitrineddu chi ti successi? Parra.
PETRU
(Rinvenendo un po sconvolto) Bedda matri! Unni sugnu?
CUNCETTA
A casa, a casa si. Comu ti senti?
PETRU
(Cerca qualcosa) Unni , unni si nni ju? Matri, chi sonnu! Mi nzunnavu di essiri n celu e n ancilu mi apriva a porta du paradisu
CUNCETTA
Ma quali ancilu e paradisu! chidda era a badanti, anzi (prende gli occhiali da terra) rimettiti locchiali prima ca torna e si dduna du mbrogghiu. (glieli infila mentre entra Nona). Lancilu! Gna bonu ncuminciamu puru cu chistu; avutru chi mortu!
NONA
Vedo che lui si essere ripreso; allora acqua con zucchero posare. (Si gira per andare, e Pietro risponde di no; Nona si rigira meravigliata). Lui parlare?
CUNCETTA
(Cerca di non farle capire niente) Ma quanno mai! Io parlare! Dissi (facendo la voce da maschio) no, nel senzo ca a chi sei cc mi la mbevo io.
NONA
(Meravigliata) Eppure non mi era sembrata tua voce. Allora lui stare meglio ora?
CUNCETTA
Si, si, si arripigghiato.
NONA
E allora, visto che lui si essere ripreso, tu potere andare, pensare io a lui, non avere paura, io sapere come fare, abituata a tutte persone; capito?
CUNCETTA
Si, forsi megghiu ca mi nni vaju, haju a me matri chi mi spetta. Si hai di bisognu u sai unni ca sta me matri?
NONA
Si, si, avere capito chi essere tua madre. Per, lultima volta che averla vista, non mi sembrare lei stare tanto male.
CUNCETTA
Ora, ora sammal mischina. Anzi, quantu mi nni vaju. Ciau, ciau (esce).
NONA
E ora, da dove cominciare? Prima sedere lui poltrona e poi vedere cosa fare (lo alza, lo siede in poltrona e lo guarda attentamente). Sai che tu non essere tanto brutto? E se essere pure buono, ritenerti molto fortunato! (esce per laltra stanza) Si, si, anzi, moltissimo fortunato!
PETRU
(Strofinandosi le mani contento) Allura fatta! E signu ca ju e idda putemu Vai Pitrinu, ca po fari nzinzula! (tridici) Quali ziu e ziu, chista furtuna! Gi ho fatto corpo! (Si sente arrivare Nona).
NONA
(Affaccia la testa dalla porta e parla a Pietro) Perch se tu non essere buono, niente fortunato, e io fare bere a te medicina cattiva, cos tu fare fine di don Luigi. (Rientra la testa).
PETRU
(Fa un gestaccio) T!!! Minchiuni! Avutru chi corpu e corpu, chista si va asciucannu a tutti i malati chi havi ncunsigna! Avutru chi daricci adenzia! E ora, chi fazzu? A sbattu fora, o continuu a ricitari sinu carriva u ziu? Ma si, mali cavissi a gghjri, ci mbiscu na bona timpulta, e finisci sta camurra. Ntantu, spiramu chi si rricogghi subbitu u me ziu. Per, viditi sta gran tappinra! Allura si ju nun fazzu u bravu, idda mi duna a mbiviri e ju fazzu a fini du mister Lassa ca finisci sta recita ca ci pensu ju pi tia, grandissima zoccula! (Nona, rientra con un bicchiere in mano che poi poser sul tavolo).
NONA
(Gli si avvicina a parlare) Sai che ah gi! Tanto tu non potere sentire. Come faccio a fare capire te quello che io dire? Nemmeno se io scrivere su carta tu capire non vedere! (Si gira ed egli le guarda il sedere; lei si rigira e lui rimane immobile) Neanche strano, come se mi guardare. (Guarda il bicchiere e parla con Pietro anche se pensa di non essere ne vista e neanche sentita). Neanche medicina cattiva potere dare, perch questa medicina essere come dire porgante, lassativo, forte lassativo; come fare tu andare di corsa gabinetto se non vedere! Allo mister poterla dare, perch lui vedere come correva veloce! poverino; tu come correre veloce se non vedere dove andare? E poi tu essere buono, no cattivo. Ma si lasciare sul tavolo, tanto tu non potere prendere bicchiere. (Esce. Dopo un po si sente arrivare Pinuzzeddu).
PETRU
Quindi chiddu puganti! Allura nun lammazza i malati! si diverti a vidilli curriri figghia di cacta! (Entra Pinuzzeddu).
PINUZZEDDU
Ttu Petu!, Ttu Pitinu! (Non vede Pietro che messo seduto alle sue spalle; va leccando un gelato al cioccolato, e rimane meravigliato nel vedere entrare Nona) E ti , (si stropiccia gli occhi meravigliato) bbagghiavu (sbagliavu) cata (casa)? Tu cu t?
NONA
Io cucire? No, no!
PINUZZEDDU
Ti diti? Cutire?
NONA
Cugine? No, no, neanche cugine! Io non avere nessuno qui, essere sola; capito sola?
PINUZZEDDU
Ti, ti! A tola (suola) chitta (indicando il sotto della scarpa) tutta a ccappa (scarpa). (Nona non capisce) Fotte, volevi tire che tei tola, tola? Te ttei tola, volette ttare co me? Io fatetti tutte cote co te, tai (sai)? Tutte cote, tutte cote!
NONA
Anche tu essere straniero?
PINUZZEDDU
Te ttei (sei) cchettota! Ho tapito te (che) non ti nteretta; ma tu tti (ci) peddi (perdi). Tentitte (sentisse), io tecco (cerco) allo tio (zio) Peto (Pietro); ha vitto (visto)?
NONA
(Fraintendendo) Ah, vitto! Ora, capito. Tu essere barbone e avere fame? Andare chiedendo elemosina! Aspetta che andare a vedere in cucina (esce).
PINUZZEDDU
(Meravigliato) Limotina, cutina ma tomu parra ttavuta (stavutra)? (Si accorge di Pietro) Oh, ttu Petu, vottia cca ! Picch ti miti locchiali ccuri, pu tuli (suli)? Oh, ma tu tidda? Minta t (ch) bona!
PETRU
(Arrabbiato) Oooh!!! Ma comu ti permetti? Tu u sa cu chidda?
PINUZZEDDU
No, un lu tattu (sacciu), tu ?
PETRU
Comu, cu ! Me mugghieri !
PINUZZEDDU
Te (se), me toru (soru) ! To (so) mugghieri! E tomu fiti a divintari accutt bona, ti nni ju a Ludditi (Lourdes) allura?
PETRU
Si, nni Patri Piu, si nni ju!
PINUZZEDDU
Ah, nni Pati Piu?
PETRU
Ma quali Patri Piu e Patri Piu!
PINUZZEDDU
E unni allura? Ca tti vaju puru ju.
PETRU
Nun tu pozzu diri, picch tu poi u cunti a tutti.
PINUZZEDDU
No, no, ttu giuru, bedda mati!
PETRU
E si tu dicu, poi ti nni va?
PINUZZEDDU
Ti, ti! Unni ju? A va, dimmillu.
PETRU
Nun a ghjutu a nudda banna.
PINUZZEDDU
(Quasi piangendo) Pima riti a ghiutu, poi diti tun a ghjutu; vottia mi pigghia pi pitta.
PETRU
Senti nun ncuminciari a chianciri ah! ca tu dicu; va vidi si veni me mugghieri. (Pinuzzeddu va a guardare e gli fa segno di no) Per poi ti nn agghjri!
PINUZZEDDU
E ti, ti!
PETRU
Ha sapiri ca me ziu, oltri a tutti ddi dollari, mi lass un filtru maggicu ma. senza cuntallu a nuddu!
PINUZZEDDU
Chi cota? Un figghiu maggicu, comu tupemmen (supermen)?
PETRU
Se, comu Nembo Kidi!
PINUZZEDDU
Chi cota? Tempi (sempri) i ttitti (stissi)?
PETRU
Ma dicu ju, ti v zittiri? Mi sta facennu cunfunnii tuttu! Ti dissi chi me ziu, mi lass un filtru, fil-tru, fil-tru! E na buttigghiedda cun liquidu, basta chi ti nni mbivi nanticchia, ca subbitu fa effettu, diventi di na biddizza unica. Senti chi fa per, dopu ti nna jiri di cursa; mbiviti chiddu chi rist nno biccheri supra a tavula, chiddu chi lass me mugghieri. E dopu, mi raccumannu, nun salutari a nuddu sinu chi rrivi a casa; si nno, lu ncantisimu si sciogghi.
PINUZZEDDU
(Contento, prende il bicchiere) Allura, ju mi mbivu chittu e mi taffommu? Ma ticuru ttu Petu? (Aspetta la risposta da Pietro) Allura mu mbivu?
PETRU
Ancora! A cu spetti? (E beve. Pietro, dopo che egli ha bevuto, fa finta di meravigliarsi per la finta riuscita della trasformazione, assicurandolo per quel bel fisico nuovo). Uella! Minchiuni! Tavissi a vidiri! chi fisicu slanciatu! E chi biddizzi! Pari n attori famosu! Un modellu! Si, proriu daccuss! un modellu di chiddi ca fannu i sfilati di moda!
PINUZZEDDU
(Contentissimo) Veru? Di moda di moda (come se facesse la sfilata) Unn, unn u ppecchiu (specchiu)? Mi vogghiu vidiri! Allura ti tugnu ttu (cchi) beddu, ttu beddu, mi pottu maritari ora?
PETRU
Ti po maritari? Ti nni po fuiri puru!
PINUZZEDDU
A ti? E mi nni potette fuiri tu (cu) ttu (ccu) mi piatitti (piacissi), piatitti di quetto paite? (paisi).
PETRU
(Facendo sempre finta dessere sbalordito) Oh, ma u sai ca parri puru bonu! Na pronunzia Pari n attori di tiatru! Ma u sa ca si ci mittisi ogni tantu u n, comu fannu chiddi chi stannu a Milanu, parissi propriu un continentali!
PINUZZEDDU
Un totimentali? Totimentali totimentali?
PETRU
Precisu! Oh, ma tavissi a sentiri! Nun ti scurdari per a mittiricci u n ogni tantu!
PINUZZEDDU
(Cantilena lultima parola muovendosi a ritmo) Ti, ti! Appetta, appetta; tala! Paru totimentali, n! Paru totimentali, n! (Si ferma e si tocca la pancia per leffetto che comincia a fare la purga) E ti , ttu Petu, mi tentu u ttomacu (stomacu) comu tiddu (siddu)
PETRU
Nenti, chissu u sfogu du canciamentu chi facisti; signu ca a ghiri al gabinetto per svuotariti del Pinuzzeddu di prima, di quello trasformato.
PINUZZEDDU
(Entra Nona e lo guarda meravigliata). Eh! Tta Contetta, tome tti paro (certo che Nona lo avesse visto cambiato) te ho cantato (cambiato)?
NONA
(Confusa) Si, si, troppo bello tu cantare!
PINUZZEDDU
Ti, per votta... (girandole attorno) un pari propia votta! Votta vinni cchi (fa anche segno di seno grosso) megghiu attai attai ri mia, tta Cuntetta (Cuncetta). Ora per ttappari, (scappari) picch jri a tatri (cacri) a Pinutteddu lautu (lautru) Tau, (ciau) tau! (esce ricantando il motivetto di prima). Paru totimentali, n! Paru totimentali, n! Paru totimentali, n!
NONA
(Rimane a guardarlo sbalordita, mentre esce cantilenando le parole di prima e con lo stesso motivetto) Tatri! Tta Cuntetta?! Totimentali!
Fine Primo Atto
Secondo Atto
(Scena medesima. Nona, sola in scena, intenta a far le pulizie, mentre Pietro ancora dorme).
NONA: Poverino, come essere ridotto. Non volere mangiare pi; stare sempre da solo e non muoversi niente certo che anche io, se essere come lui, stare sempre triste. (Riflettendo) Anche se certe volte io non capire bene lui; quando io spogliare, lui guardare me come se vedere. Poverino, fare tanta, tanta pena. Forse meglio andarlo a prendere e farlo sedere qui, fuori, pu essere che molto aria, lui sentire meglio (esce. Si sentir arrivare Pinuzzeddu che va piangendo).
PINUZZEDDU
(Piangendo) Ju vogghiu ettiri tomu pima, totimentali. Vogghiu ettiri tomu pia! Ttu Petu! Ttu Petu!
NONA V.F.S
Un momento! Aspettare uno momento!
PINUZZEDDU
(Sempre piangendo) Un tugnu cchi comu n attori! Vogghiu ettiri tomu pima, tomu pima! Ttu Petu! Oh, ttu Petu! Unni ti?
NONA
(Entra sorreggendo Pietro. Pinuzzeddu smette di piangere e guarda i due). Che cosa avere tu che piangere cos?
PINUZZEDDU
Tta Cuntetta, ti (chi) havi u ttu Petu?
NONA
Io essere Nona
PINUZZEDDU
Te, e ju ettere tettimo (settimo)! T chittuta (schirzusa).
NONA
Nona, no tta Cuntetta! Nona, capito?
PINUZZEDDU
Ah, picch cantta (canciata) nove votte (volte)? E ju mmeti tulu na vota, e ora tunnavu (turnavu) tomu pima, tomu pima! Vogghiu a mititna, vogghiu a mititna tomu pima!
NONA
Volere medicina? E va bene, non piangere; aspetta che sedere lui e andare a preparare (Pietro le tocca il di dietro col bastone; lei, pensando che fosse stato Pinuzzeddu, gli molla un ceffone) Tieni! Grande pezzo di porco!
PINUZZEDDU
(Si vede arrivare quel grandissimo ceffone e rimane scioccato) Oh, ma tom patta , tta Cuntetta? (Riprende a piangere) Mi ttuppiavu, mi ttuppiavu!
NONA
Piangi pure, piangi, che io preparare bella medicina per te e portare; grande pezzo di maladucato! (Ed esce).
PINUZZEDDU
Ti, ti, a miditina vogghiu, a midiiina!
PETRU
Si po sapiri chi ci chianci? Io chi ti dissi, antura: Pinuzzeddu nun ha salutari a nuddu, e tu nveci salutasti subitu
PINUZZEDDU
A tta Cuntetta! Tti rissi, ttau, ttau.
PETRU
E ora, mi raccumannu, comu ti mbivi a medicina magica e tu cuntinui a salutari, nun mi veniri cchi a diri ca nni v ancora, u capisti?
PINUZZEDDU
Ti, ti! Oh, a tta Cunetta puru a vuti ntalianu tti cant! Puru totimentali pari! E tenti, mancu a me pati (patri) e a me mati (matri) pottu talutari?
PETRU
Ah, e nsisti! Si ti dicu a nuddu, voli diri nuddu! U capisti? E ora, comu ti pigghi a midicina, a casa di cursa. (Entra Nona).
NONA
Tu essere molto bravo! Non piangere pi! Allora, niente medicina! Quasi, quasi, berla io berla (Fa finta di bere e Pinuzzeddu, piangendo, corre verso il muro dando le spalle a gli altri, mentre Nona gi uscita a posare il bicchiere. Entra Concetta).
CUNCETTA
Ciau, Pinuzzeddu; chi ha?
PINUZZEDDU
(Si gira e la guarda meravigliato) Minta! E ora? Pecch mhai talutato? Non lo tapevi che cantavi? (cambiavi).
CUNCETTA
(Meravigliata) Cantava cu, ju?
PINUZZEDDU
E cu, me toru? (soru).
PETRU
(A Pinuzzeddu) U sta vidennu chi cumminasti?
PINUZZEDDU
Ttu Petu, io un ti cuppu nenti! Idda ditti Tenti, fotte, fotte megghiu ta ju mi nni vaju. (Se ne va cantilenando come prima) Era megghiu ca un mi talutava, n! Era megghiu ca un mi talutava, n! (Esce, mentre Concetta rimane sbalordita a guardalo).
CUNCETTA
E chi stautra nuvit di cantari?
PETRU
Nenti, poi tu cuntu.
CUNCETTA
Ma a signurinella nun c?
NONA
(Entra Nona, sempre vestita un po spinta) Oh, signora! Da molto essere arrivata?
CUNCETTA
Ma dicu ju, nun nni senti propria friddu tu nautra, cu ssa vistinedda?
NONA
Quale freddo! Io freddo, no, detto! Io, essere dispiaciuta solo per lui.
CUNCETTA
Ah, pi chissu vesti picch giustamente iddu sta mali e tu u vulissi accuntintari facennucci rrifriscari locchi.
NONA
(Meravigliata) Rifriscari occhi? Cosa dire? Lui non vedere! (Sospettosa) Per, io non capire; quando io spogliare, lui guardare e sembrare che lui vedere; guardare sempre, guardare sempre sempre me, come se lui vedere bene!
CUNCETTA
Ah, si! Ma tu, nun ca ti spogghi tutta?
NONA
(Esclamando) Tutta, tutta, tutta! Tanto lui non vedere!
CUNCETTA
(Meravigliata) Ah! Tutta tutta?
NONA
Si, si! Tanto, lui non vedere! Anche la doccia io fare con sportello aperto!
CUNCETTA
Ca certu! Tanto lui non vedere!
NONA
(Contenta) Eh!
CUNCETTA
E ch cuntenta! Tanto
NONA
Lui non vedere.
CUNCETTA
Ma u sa ca mi sta piacennu puru a mia sta musica, quasi, quasi ca mi spogghiu puru ju, quantu videmu (Fa per spogliarsi e Pietro si gira) tanto, lui non vedere!
NONA
(Meravigliata) Lui avere girato!
CUNCETTA
Picch, ju chi ti dissi, tanto lui non vedere!
NONA
E allora perch lui girare?
CUNCETTA
Perch! come perch? Perch lui non vedere!
NONA
(Confusa) Io non capire.
CUNCETTA
E nenti ci fa, mi capisciu (Allusiva) ju, mi ca-pi-sciu! Ma finiri havi!
MUSTAFA V.F.S.
(Fuori si sente parlare) Salam, salam gugino! Questa essere, abitazione di Petro?
VOCE FUORI SCENA
Si, si, chissa ddocu !
NONA
(Pietro si alza e fa per andare, ma Nona lo rimette a sedere) Aspettare tu, dove andare?
MUSTAFA
Salam, salam you very much!
CUNCETTA
Sbarcaru i miricani! E chi vannu vinnennu, salami? Nautra ora!
NONA
(Pietro ri fa per alzarsi, e Nona lo rif sedere) Aspettare, detto!
MUSTAF
Excuse me? (Entra. Sar vestito abbondantemente e da buon sceicco: grossi anelli doro). Salam, gugini! Essere lui Petro?
NONA
Yes, and he is Pietro.
CUNCETTA
Pietro? Allura (a Nona) Senti, dumannacci si si chiama Mustaf.
NONA
Your name Mustaf?
MUSTAFA
Oh, yes, yes gugina, tu parlare inglese come mia?
NONA
Yes.
MUSATAFA
Ok, ok! Chiamare Mustaf, io, yes! Allora tu (a Nona), essere no gugina, ma mugliera Concittina, mia nipote?
CUNCETTA
(Tra se) Veru iddu ! E chista a prima. (Allo zio) Io sugnu, ziu, Cuncittina! E (indicando Pietro) chiddu Petru, to niputi e figghiozzu!
MUSTAFA
(Meravigliato) Piter, lui essere?
CUNCETTA
Si, ziu, Petru !
MUSTAFA
E come mai lui non capire niente, to sleep? Dormire?
CUNCETTA
Ma quannu mai ziu, macari Diu!
MUSTAFA
Lui essere grown foolisc?
CUNCETTA
(A Nona) Chi schifiu dissi?
NONA
Rimbambito.
MUSTAFA
Si, ecco, proprio cos dire! Rimbambinuto. (Indicando Nona) E questa chi essere? Sapere che arrivare io, e lei essere intrepeter? Ma io parlare tante lingue! E poi anche se io non venire da quando lui essere piccirillo di poco battezzato, io capire bene lingua siciliana; questa essere mia terra!
CUNCETTA
Ma quali ntrepiti e ntrepiti, ziu! Chista a badant.
MUSATAFA
Nurse, essere? Because?
CUNCETTA
(Che non capisce) Pi casu? Ma quali pi casu, ca veru !
MUSTAFA
Io, no detto per caso, because, vuol significare pirch?
CUNCETTA
E picch, picchi to niputi appi na disgrazia.
MUSTAFA
Misfortune?
CUNCETTA
(Continua a non capire) Pi furtuna? (tra se) E chi fici, gi si nni ddun du mbrogghiu?
MUSTAFA
Lui, unfortunate?
CUNCETTA
Si furtunatu? E chi nni sacciu, ziu, tu u po sapiri.
MUSTAFA
Sapere cosa, io?
CUNCETTA
S furtunatu!
MUSTAFA
Quali furtunato e furtunato! Io ho detto se lui unfortunate, unfortunate jonciuto, attaccato! Che volere dire desgraziato. No, un furtunato diviso che volere dire che essere furtunato; capito? E cosa avere lui di disgrazie, che sembrare come se non ci essere?
CUNCETTA
Chi avere? E di unni ncuminciu? Prima di tuttu, nun vidi
MUSTAFA
And first one, non vedere niente?..
CUNCETTA
Nenti di nenti!.Secunnu secunnu ca un senti
MUSTAFA
Pure! Non sentire niente niente?
CUNCETTA
Comu si dici nenti? Nenti! E terzu, can un parra!
MUSTAFA
Nun parra, pure? Ma allora illo non avere nix, capito nix?!
CUNCETTA
Comu nix, ziu! A mumentu era megghiu mortu!
MUSTAFA
Io dire a te che lui non avere niente; questo essere solamente signale che lui essere siciliano siciliano; siciliano allantica: non parlare, non vedere e non sentire, quale malattia e disgrazia! Allora tutti siciliani malati!?
CUNCETTA
Ziu, ju nun mi rifirisciu a la pansti, cioeni a ddu geniri di malata ca laria di sta isula nni fici a tutti a panza granni, chi nveci di parrari nghiuttemu sempri, ma a la disgrazia chi ci capit a me maritu! Avutru chi!
MUSTAFA
(Dispiaciuto) E allora io non potere lasciare a lui tutte mie pozzi petroliferi, propriet e dollari? Tu non avere scritto a me che lui essere come dire E ora? tutti li mei risturanti, pizzirii, puzzi, piantaggini di banani che avere in Marocco, a chi lasciare ora, se lui non potere amministrare?
CUNCETTA
(Meravigliata) A chi... lasciare? Comu a chi lasciare? Nna littra non scrivisti, chavii di lassari tutti cosi a chiesa? A patri Liboriu?
MUSTAFA
A chiesa! Patri Liboriu? Quali chiesa e patri Liboriu! Essere stato uno scherzo quello che avere scritto a voi! (Pietro cade a terra svenuto, e Concetta si sente mancare).
CUNCETTA
Bedda matri, chi mi sentu laria. Ajutu, ajutu, un motu, un motu mi sta vinennu
MUSTAFA
(Preoccupato, chiama la badante) Gugina, gugina badante! Correre qua che stare tutti due male! Cosa essere successo?
NONA
Cosa avere accaduto?
MUSTAFA
Non sapere. Mentre parlare svenire tutti due. Non avere tu medicina?
NONA
Io avere medicina per quando loro stare bene, no malati.
MUSTAFA
Cosa dire, gugina? Medicina servire quando stare male, no quando stare bene! E tu, con questo tuo passeggiamento e vestita di questo modo faremi fare pure a me loro fine. Tu stare sempre vestita cos davanti lo mio nipote Piter?
NONA
Si, che stare cos! Anche pi libera! Tanto lui non vedere.
MUSTAFA
E la mia nipote, non dire niente?
NONA
Cosa ci entrare sua nipote? Lei essere femmina!
CUNCETTA
(Rinvenendo lentamente) Chi mi sentu strana. N zoccu mi successi?
MUSTAFA
Cuncittina! Come stare, meglio?
NONA
Signora Concetta, come vi sentite?
CUNCETTA
Ah, tu si? Ma dimmi na cosa non nni senti friddu cu sta vistinedda?
NONA
(Adirata) Essere camurra quista vestinedda! Ho capito, forse meglio che andare a cambiare (si avvia).
MUSTAFA
Tu, no arrabbiare. Non dare ascolto, lei dire pi scherzo! (Nona esce).
CUNCETTA
Zio, quando sei arrivato? E venuto gi patri Liboriu? (Pietro da segni di rinvenire anchegli). Aspetta cajutu a sistimari a Pitrinu (lo aiutano a sedersi).
MUSTAFA
Perch tu dire sempre patri Liboriu? Io non conoscere questo patri. Solo per lettera sentire dire di questo patre Liboriu. Si vero, avere mandato qualche dollaro di beneficenza per chiesa di questo paese; ma solo questo e basta.
CUNCETTA
Allura a patri Liboriu, signu ca eredit nenti! Nun ci lassi nenti di nenti?
MUSTAFA
A questo patri Liboriu, come dire tu, io essere stato sempre sicuro di non lasciare nemmeno uno dollaro! Io, essere di riligione: Maometto!
CUNCETTA
(Sollevata) Sia lodatu Ges cristu! Allura voli diri chi ci lassi tutti cosi a to niputi Petru?
MUSTAFA
Sicuro, jes!
CUNCETTA
U sentisti Pitrineddu? Tutti cosi a tia lassa!
MUSTAFA
Essiri quisto per lu bellu, che io essere sicuro prima! di non lasciare niente a quisto patre Liborio; ma ora come fare a lasciare io a lo mio nipote, che lui non essere pi n grado a curare questi grandi capitali? (Svengono di nuovo contemporaneamente). Ma cosa avere che questi due svenire two minutes? (Chiama Nona) Gugina, gugina! Correre, correre ancora!
NONA
(Entra) Io diventare pazza, qui dentro questa casa! Lei chiamare ogni due minuti; quellaltra che diremi di andare a vestire pi assai; lo suo nipote che non vedere! Io non sapere pi cosa fare!
MUSTAFA
Tu non dovere arrabbiare! Essere pagata, per stare dentro questa casa! Su aiutare per uora. (Si sente arrivare Pinuzzeddu che va cantando quel motivetto di prima).
PINUZZEDDU
Cu tapi (sapi) chi diti u ttu Petu, ne! Cu tapi tomu (comu) fin cu (entra) Cuntetta, ne! Talutamu (gli altri non si muovono e lo guardano meravigliati) Ih, e ti , coti novi tti tu? (ci su) (guarda le due donne e non capisce) Tta Cuntetta, e tom ta votta puru tuttata (curcata) n terra? Eni quella di pima taffommata, te (che) votta ha tatato (cacato)? E quetto (a Mustaf) ti ettere? Pieto taffommato? Minta ti brutato quetta votta (volta),
MUSTAFA
Tu chi essere? Dont know!
PINUZZEDDU
(A Nona) Chi ditti? Tal tomu parra ora! Ti , tabbrutaru tutti coti? E ora? Ti ditti?
MUSTAFA
Dont know?
PINUZZEDDU
Ti voli, u tinottu (chinottu)? (A Mustaf) Tenti Pieto, tinotto non te ne, ti potto dare quacche acqua frecca, non comintare a fare il camorruto (camurrusu).
MUSTAFA
(Meravigliato, a Nona) Anche lui straniero?
NONA
In questa casa, io non ci stare capendo pi niente; e tu ora cosa volere?
PINUZZEDDU
Io volere meditina, meditina volere!
NONA
Aspetta che prendere subito medicina, cos tu andare di corsa (esce).
PINUZZEDDU
Ti, ti andare via di cotta.
MUSTAFA
E cotta?!
PINUZZEDDU
No cotta! Cotta, (fa finta di correre) co-tta, tapitti?
MUSTAFA
Tappiti! vendere tu tappiti? Allora essere pure di Marocco?
PINUZZEDDU
Tio Peto, che fai il catto ora? Non mi capitti pi?
MUSTAFA
Per Allah! Io conoscere tantissime lingue, ma questa di quale paese essere?
PINUZZEDDU
Quetta ettere di Bemmonte Mettagno!
MUSTAFA
Mettagno?
PINUZZEDU
No Mettagno! Me-tta-gno
NONA
Ecco medicina! Ti ho portato pure bottiglietta. Tutta, bevila tutta, che subito fare grande effetto.
PINUZZEDDU
Te, te, fotti megghiu, chi chittu un tapitti (capisci) cu nenti! E quitta, caro Pieto, me la bevo tutta tutta! Accutt pottu ddivintari, toppo bellittimo, bellittimo. (Beve tutto) Accott, tutto, tutto! (Comincia a contare) Uno, due, te (tre), te e mezzo minta, effettu miti a fari! Tta vota mi pari chi di cchi nni tta fatnnu (i due si guardano meravigliati) effettu. (Ai due che si guardavano stupiti) Eh! Come tono?
MUSTAFA
(Non capisce e guarda Nona che, anchessa meravigliata, fa segno a Mustaf che Pinuzzeddu matto) Ok, tu essere ok!
PINUZZEDDU
Ttu Petu, ora mi nni vaju ri cutta (cursa), ca fotti fotti, tta vota, mancu a cata arrivu! (Si contorce per lo stimolo dandare in bagno) A talutu, tta Cuntetta. (Esce cantilenando il motivetto) Tome tono bellittimo, n! Tome tono tontento, n! (Esce cantilenando e ballando) Ora mi potto (posso) ppotare (sposare), n! Tono diventato totimentale, n!
NONA
Io non ci stare capendo pi niente. (Pietro e Concetta vanno rinvenendo) Forse meglio andare a fare pulizie (Si stava per avviare e Mustaf la chiama.)
MUSTAFA
Aspettare, tu; aiutami a sistemare (guarda Pietro e concetta) niente potere andare, loro stare meglio. (Nona, esce) Come stare Concittina?
CUNCETTA
Megghiu, megghiu staju ziu. (Aiuta a sedere pure Pietro).
MUSTAFA
Io andare un poco di la, nni la tualetts; avere bisogno, tu?
CUNCETTA
No, no ziu, va puru. (Esce) Ora dicu ju, ma cu mi ci porta nta sta nzalata! Nun era megghiu
ANDREA
(Entra Andrea) Cummari, ma chi ntisi, ca u cumpari.
CUNCETTA
Bonu, bonu vostru compari! Sugnu ju ca staju nfradicennu di jntra.
Sulu vui, cumpari, nni putiti jutari.
ANDREA
(Meravigliato) Jutari ju? E di chi cosa? Megghiu di vostru ziu ca riccu sfurnatu! E ora vi sta lassannu
CUNCETTA
Nni stava, diciti nni stava!
ANDREA
Ma chi diciti, cummari?
CUNCETTA
(A Pietro) Malidittu a quannu mi pirsuadivu a calarici a testa cu stu scherzu! Nun mi puta veniri na paralisi, na sincopi! Oh, signuri, signuri!
ANDREA
Cummari, vi luliti spiegari megghiu, nveci davvilirivi daccuss?
PETRU
Cumpari, sulu vui nni putiti jutari pi quantu me ziu nni lassa leredit; si nno addiu tuttu!
ANDREA
(Meravigliato) Cumpari! Ma allura, nun aviti nenti? Comu, u paisi chinu ca vui Si po sapiri chi sta storia, e comu vi pozzu jutari?
PETRU
A storia, cumpari, troppu longa e un va pozzu cuntari nta quattro e quattrottu; ntantu nnavissivu di jutari pi quantu me ziu si pirsuadi a farimi tistamentu. Quindi vuautri avissivu a fari u dutturi, si, propriu daccuss, u dutturi! Chi cu a scusa di na visita, putissivu dari a capire a lu me ziu, ca ju putissi guariri, e quindi putirimi fari lu tistamentu, e chi vui putissivu puru fari lu lu testimoni a lu lassitu; capistuu, ora?
ANDREA
Va beni cumpari (Che non aveva capito bene) Chi dicistivu cavissi di fari?
PETRU
U dutturi, lu medicu di famigghia nzumma. Tutto qui.
ANDREA
(Ironico) Ah, tutto qui! Ma dicitimi na cosa, nun ca ncuminciastivu pi ddavveru a dari nummari? Ca comu fazzu ju a fari u dutturi? Mo sapiti quantanni ci vonnu pi pigghiarisi la lauria di dutturi? E vui vuliti ca ju accuss, nna quattro e quattrottu no, no, no, no, no!
PETRU
Cumpari, quantu dicistivu chi vi giuvavanu?
ANDREA
Tridici mila euru!
PETRU
E si ju vi dicissi ca vi nni dassi du voti tanti... e a gratis, nzoccu mi rispunnissivu?
ANDREA
Du voti tanti?
PETRU
Propriu daccuss!
ANDREA
E allura cumpari, faciti finta di vidirimi gi cu a campanella e u telescopiu o coddu!
CUNCETTA
(Meravigliata) U telescopiu o coddu, si! Gna bonu ncuminciamu! Cumpari ma vui u sapiti chi u telescopiu? U sapiti quant granni? Forsi vuliavu diri stetoscopiu?
ANDREA
Ih, cummari sempri cu scopiu finisci! Si vi mittiti cu i duttura Vui pinsti chi ssi u dutturi lavissi scrittu telescopiu o steto comu diciti vui, lavissivu caputu? Quindi unni a diffirenza?
PETRU
Cumpari, ju pensu ca vui menu parrati e cchi possibilit avemu di fariccilla. Vui aviti a essiri seriu, parrari ogni quannu piscia na jaddina. cio quannu vi ttocca, e comu unu allittratu, possibilmente cu paruluna difficili nzumma, allitratu, allitratu, allitratu. va!
CUNCETTA
Allittratu, voli diri allittratu.
ANDREA
Allittratu! E comu fazzu? Allura si vostru ziu mi dumanna corchi cosa, ju chi fazzu non rispunnu?
CUNCETTA
Vui rispunniti sulu dicennu: chistu nenti ; si riprender. Tantu chi dumanni vi po fari me ziu.
PETRU
U capistivu chiddu caviti di fari? Sulu cincu paroli
ANDREA
Chistu nenti ; si riprender.
CUNCETTA
Oh, bravu u cumpari!
ANDREA
Chistu nenti ; si riprender:
PETRU
E bonu, cumpari, ca u capemu. Ora, jitivinni; vi jti a priparari li rubbiceddi cu la bursitedda di dutturi; ci mittiti dintra u telescopiu ddocu, comu diciti vui; ca poi ju fazzu finta di mannarivi a chiamari cu a badanti e quannu rrivati, mi raccumannu, nun nni dati cunfidenza! Si nno u me ziu po capiri lu truccu, e semu fritti.
CUNCETTA
Cumpari, aviti di far propriu comu fannu i duttura quannu vannu a fari na visita, pochi paroli, na ricetta veloci, e pagari. Basti ca vui nun vi scurdati
ANDREA
Chistu nenti ; si riprender!
PETRU
Cumpari, putiti iri tranquillu!
ANDREA
Si, si cumpari, u sapiti chi fazzu, vaju unni u dutturi La Barbera chi a jddu u tiatru ci piaci; ci dicu ca fari na parti di dutturi nta na commedia, e chi mi servinu li so attrezzi, daccuss iddu mi mpresta; e subbitu vaju a casa a ripassarimi a parti.
CUNCETTA
Va beh, cumpari, chi c di ripassari, cincu battuti aviti!
ANDREA
Se, se cummari, nun vi prioccupati. (Esce ripetendo la frase). Chistu nenti ; si riprender.
PETRU
E chista fatta!
CUNCETTA
Spiramu.
PETRU
Chi voli diri spiramu?
CUNCETTA
Voli diri ca li cosi vannu sempri a compricarisi. (Si sente rientrare Mustaf).
MUSTAFA
Cara Concittina, mi ero disteso due minuti e avere fatto uno sonno strano; ma molto, molto bello, era come se lu grande Allah, avesse fatto uno grosso, ma un grosso rigalo a lo mio nipote Petro.
CUNCETTA
Un rialu! E chi cosa, ziu? (Pietro fa segno con la mano alludendo allattrezzo dei desideri) E chi veni a diri stu signali ziu?
MUSTAFA
Questo, da noi volere dire (gli viene difficile spiegare alla nipote) insomma
CUNCETTA
Nooo! Pi davvero, ziu? Certu po essiri; cu chidda casa casa!
MUSTAFA
Cosa quilla, badanti? Certu che (poi ci ripensa) allora lui vedere?
CUNCETTA
Macari Diu! Dissi cu chidda casa, casa picch pinsva ca a puta vidiri, sai com ziu?
MUSTAFA
Io volevo dire di avere fatto sogno che lo mio nipote non avere pi niente di malatie.
CUNCETTA
Oh, Ges Cristu, Maria Vergini! U sai, ziu, u dutturi puru chissu nnha fattu capiri, anzi a mumentu avissi a veniri pi visitallu. (Guarda lorologio).
MUSTAFA
Sai che essere veramente bello questo orologio!
CUNCETTA
Chissu ci mpacca un marocchinu a me maritu.
MUSTAFA
(Lo va ad osservare da vicino) Per, questo orologio, essere molto importante, avere grande significato per me.
CUNCETTA
Ma quali, ziu! Di chissi si nni trovanu a cincu euru quantu nni v; u sai chi ti dicu, pigghitillu si v.
MUSTAFA
Non credere che tu trovare altri orologi come questo.
CUNCETTA
E stranu chi propriu tu mi dici chissu, stu orologiu di dda veni, di unni tia.
MUSTAFA
E forse proprio per questo, che per me avere grosso significato, perch venire proprio da me. (Entra Nona che ha finito di fare le pulizie in casa).
NONA
Io avere finito, di fare pulizie; cosa fare ora?
CUNCETTA
Senti chi fai, va chiama u dutturi e ci dici chi spittamu a iddu pa visita. U sai unni abbita?
NONA
Chi, dottore, La Barbera? dottoressa Spera? O dottore
CUNCETTA
Nuddu di tutti chissi. Quisto un dottore nuovo, chi conosce le malatie di mio marito. Stane, in via dei miracoli 33, e si chiama Andrea, dottore Andrea. Vai e spicciati.
MUSTAFA
Andare pure io con lei?
CUNCETTA
Comu v ziu.
MUSTAFA
(A Nona) Su, andare a cambiare tu.
NONA
Io, prima che andare via da questa casa, imparare a fare modella; sempre cambiare, sempre cabiare, sempre cambiare. (esce a cambiarsi).
MUSTAFA
Concittina, mentre io essere co badanti da dottore e tu sentire marocchino che vendere cose, chiamarlo e dire a lu di aspettare; capito?
CUNCETTA
Chi , ziu, ti fissasti cu rulogiu, ti dissi chi tu po pigghiari. Veru ti dicu.
MUSTAFA
Intanto, tu, fallo spettare che noi venire subito (rientra Nona).
NONA
Pronta, potere andare (escono).
PETRU
Vidi si si nni jeru (Concetta va a guardare).
CUNCETTA
Si, si, dda sutta su. E ora? Ma dicu, nun puta ristari unni me mamma, a chi sirvju pigghiari a ddautra spiddizzata chi ta fattu llustrari locchi! Chi nun rispunni? Ma finiri havi!
PETRU
Ma u sa ca ti sta purtannu a midudda! Dicu ju chi ci ntrasi dda criatura? Anzi, comu u ziu nni lassa li sordi, la tinemu pi jutariti a fari li survizza.
CUNCETTA
Ma a cu? Tu piddavveru malatu si! Chi , (ironica) ti ha svigliato dal lungo litargo a signurinella?
PETRU
Ah, ma allura veru dici! Dda signurinella, comu a chiami tu, ha statu pi mia comu na sorella di crausura.
CUNCETTA
(Ironica) Di crausura; (adirata) di crastura! (Si sente un marocchino vendere cose).
MOAMED
Gomprare goperti, linzola, mappini, riloggi! Vendere, vendere!
PETRU
Ma chista nu a vuci di Moamed? E non si nni havia jutu o so paisi!
CUNCETTA
Cu , chiddu du ruloggiu ?
PETRU
Chiamalu, chiamalu, ca u voli u ziu!
CUNCETTA
Maomettu, Maomettu!
PETRU
Moamed, moamed!
CUNCETTA
A tia Maomettu!
MOAMED V.F.S.
Chiamare me, gugina?
CUNCETTA
A tia, a tia chiamu! (A Pietro) Com ca mi dissi cuscina, chi gi mparintamu?
MOAMED
(Entra; avr sempre molti oggetti da vendere. Saccorger di Pietro) Oh, gugino! Come stare? Ancora occhiali scuri portare? (A Cuncetta) Tu essere gugina?
CUNCETTA
Nca certu, na vota ca iddu to cuscinu, ti pozzu veniri zia!
MOAMED
Allora tu essere pure scherzosa, come lui. A lo mio paese dire che: gente allegra, Allah, aiutare!
CUNCETTA
S pi cchissu i santi tutti ri manica larga su.
MOAMED
Cos dire da voi?
CUNCETTA
Si, si cos dire. Senti chi fa, ssettati cca, ca ora veni me ziu chi thavi a parrari.
PETRU
U sai cu ; ddu me ziu ca ju ti parravu lautra vota, chiddu ca havi i puzza cu petroliu. Sai chi fa ora, tu prisentu ca si avissinu di jri mali a mia li cosi, quantu menu ti facissi attruvari un travagghieddu a tia nno to paisi.
MOAMED
Grazie gugino, tu essere sempre troppo buono!
CUNCETTA
Cuscinu, dici chissu picch ancora tu nun lu canusci.
MOAMED
(A Pietro) Dire, gugino, funzionare rilogio?
PETRU
E cu lha tuccatu! Pi comu u lassasti, . Ma dimmi na cosa, tu comu facivi a sapiri chi me ziu si chiama (Si sentono arrivare gli altri).
MUSTAFA
Prego, dottore! (Entrano i tre; Mustaf si accorge di Moamed) Moamed! Finalmente essere arrivato!
CUNCETTA
(Pietro non capisce) Ziu, ma chi fa, u canusci?
MUSTAFA
Certo che conoscere, Moamed! (Al dottore) allora dottore, sbrigare che io dovere sapere cosa fare. Avere molto premura.
ANDREA
(Prende dalla borsa lo stetoscopio, glielo mette a Pietro nelle orecchie e gli parla da quello che avrebbe dovuto appoggiargli al petto o alle spalle, mentre gli altri si guardano meravigliati). Allora, compare Petro dicete trentatr (Pietro non sa che fare, e quello continua) Dicete trentatr! (Silenzio).
MUSTAFA
(Al dottore) E allora, dottore?
ANDREA
Chistu nenti ; si ripigghier.
MUSTAFA
(Meravigliato) Ma, sicuro che voi essere dottore?
ANDREA
Chistu nenti ; si ripigghier.
CUNCETTA
(Meravigliata) Cumpari (Cerca di riprendersi) Vula diri dutturi, ma comu mai parrati n sicilianu? U me ziu nun capisci.
ANDREA
Sapessivo, signora chi non mi nni avevo ddunato. (A Mustaf) Io ci avessi voluto dire che; chistu, che volesse dire questo medesimo; nenti , che volesse continuare a dire come qualmente che non nessuno, va, nenti ; e nel qual mentre si ripigghier, che vorresse dire chi era scappato e ora lo acchiappiamo, Avesse capito, ora? Ri-pi-gghi-r.
MUSTAFA
Nix.
ANDREA
Ah, nix, e allura che cosa vole, se non rinesce a capiremi.
CUNCETTA
(Concetta cerca di togliere dallimbarazzo) Dutturi, nnu spiegassi cu paroli poviri; chi cosa havi me maritu?
ANDREA
Chistu nenti ; si ripigghier.
NONA
Signora, ma non cera uno dottore molto migliore di questo?
CUNCETTA
Chi v, tu nautra, chistu nni passa a mutua!
MOAMED
(A Mustaf) Mio signore, forse essere arrivata ora che io parlare. Pure io gi avere recitato mia parte; ora
PETRU
Aspetta (Nona rimane scioccata). Forsi ura ca finisci veramenti sta commedia.
NONA
Allora tu a me avere visto, e voi tutti prendere in giro me; se potessi dare a voi un mio regalo, farei volentieri.
PETRU
Mi dispiaci daviri criatu sta farsa, nun crida chi putiva finiri daccuss. Pinsava chi nun era giustu ca li to beni finianu n manu ad autri, e circavu di mpidillu eccu! Ora ziu pensa puru chiddu ca v, tantu, poviru nascivu, poviru criscivu, e si di mortu putissi puru di poviru murivu, dicissi.
MUSTAFA
E la vita, che una vera recita! Anchio, ho finto di non sapere per vedere sino a dove si spingeva la recita; ma a tutto c un fine, anche se per me un fine gi esisteva da poi che mandai qui Moamed, mio segretario particolare e amministratore di tutti i miei beni. Anchegli ha dovuto recitare la sua parte fingendosi un venditore ambulante. Ed in questa casa la risposta che io desideravo. (Indica a Moamed lorologio). Su, Moamed, facci sentire. (Si guardano tutti meravigliati. Mentre Moamed accende il registratore incorporato allorologgio che dir)
REGISTRATORE
Tu ora niente scherzo, capito?
PETRU
E va beni, va beni; dimmi chi vo sapiri.
MOAMED
Io, solo una cosa volere sapere; ma tu dovere dire verit a me, se no tu no rispondere. Dire, volere bene tu a questo zio?
PETRU
A tia ta pozzu diri a verit, tantu non nni videmu cchi; a stu me ziu, ha sapiri ca puru chi dicidissi di lassari tutti li so beni a chiesa o a patri Liboriu comu dici iddu, a mia nun mi nteressa propriu, li ricchizzi i so su, iddu si lha fattu; sulu ca vidiriccili dari o parrinu, o a chiesa ca picciuli nnhavi quantu a rina du mari, mi dispiacessi e circassi di fari i mencie possibili di pigghiarimilli ju; ma, si chistu nun avissi a succediti, ju a me ziu u stissu u vogghiu beni, e puru chi un jornu divintassi misiru e pazzu, u stissu nni mia u ttruvassi un piatticeddu di pasta e un littineddu unni putiri dormiri, capisti, ora? (Moamed spegne).
MUSTAFA
Vieni tra le mie braccia caro nipote e figghiozzo, tu essere cuore molto buono, e tu sarai lo mio erede. (A Nona) E ora tu, volere prendere da bere che brindare tutti?
NONA
Subito, andare a prendere subito bottiglia di liquore forte forte. (Si sente arrivare Pinuzzeddu).
PINUZZEDDU
(Entra Pinuzzeddu con la cariola, e si mette al centro, prende un pezzo di legno dalla cariola e comincia a batterlo leggermente sulla cariola, ricordandogli a Pietro tutte le volte che lo ha preso in giro) A tticurattioni! (La prende dalla cariola e la sventola con laltra mano) Il cantamento! Lattore bellittimo, il totimentale (Alza il bastone per andare da Pietro, ma)
PIETRO
Aspetta, aspetta Pinuzzeddu, ca te firmari assicurazioni!
PINUZZEDDU
E di cutta puru! (Ad Andrea) E vottia tittimoniu, ti ricodda?
ANDREA
Ca certu!
PINUZZEDDU
Teni, fimmala! (Pietro la firma ed entra Nona).
NONA
Su, brindare! Brindare tutti e fare cin, cin! (Riempiono tutti i bicchieri, tranne Nonna e brindano, ma)
PETRU
(A Nona, dopo che hanno bevuto) E tu, picch nun mbivisti?
NONA
Ora vedere, perch!
PINUZZEDDU
(Si tocca la pancia) Minta! E ti ttu Petu?
TUTTI GLIALTRI
(Tranne Nona, e a soggetto, si lamenteranno scappando, entrando e uscendo da per tutto, a cercare un bagno libero).
FINE