Lu ciclopu Polifemu

Lu ciclopu Polifemu

Lu ciclopu Polifemu
Libero adattamento in due atti de Il Ciclope di Euripide

di

ALDO LO CASTRO


Testo revisionato nel giugno 2003
Personaggi:

SILENO, vecchio satiro
I QUATTRO GIOVANI SATIRI
LE QUATTRO GIOVANI NINFE
ULISSE
POLIFEMO, il ciclope
Alcuni compagni di Ulisse


In Sicilia, alle falde dellEtna, presso lantro del Ciclope Polifemo



ATTO PRIMO
Luogo incolto, selvaggio, posto su unaltura. Sul fondo, lampia apertura duna grotta. Roccia lavica intorno.
In scena il solo Sileno.

SILENO Ma staiu passannu niura, Baccu !
P curpa t nhaiu vistu tanti
cabballu senza sonu e senza canti!
E mangiu sulamenti caciu e maccu!
Tuttu accuminci p circarti, Baccu,
quannu la dea Giunoni, salaratu,
si la pigghi c iddu, svinturatu
e lassicut comu un canu braccu
p non ci dari abbentu a nudda banna!
I, comu u seppi, chi puteva fari?
Mimbarcai e pigghiai lu mari.
E ddocu firmai la m cunnanna!
Finu comu finu, Baccu caru:
i e li figghi mei mbarcati c mmia
navigannu p circari a ttia,
narriducemu a usu baccalaru!
E poi, ntintu vintazzu, alla fini,
nvesti la vela e ni sprai cc sutta!
Sutta sta timpa u ventu nammutta
facennuni u mazzu comu cufini!
Cc ci sunu spilunchi, antri e grutti
unni ci addimuranu li ciclopi
ca comu tuttu lu munnu sapi,
hannu un occhiu sulu e sunu brutti.
I e li figghi mei, nuzzinteddi,
semu nta li manu dunu diddi...
Polifemu, sta gran bestia chiamatu...
Di li ciclopi, u cchi disgraziatu!
Dunqui, semu schiavi di Polifemu.
I pulizu li staddi di stu scemu
e scupu comu na tinta cammarera
ridduttu peggiu di nu sceccu i fera!
E li figghiuzzi mei, nicareddi,
vannu a pasciri li crasti e lagneddi
di stu gran ciclopu c nocchiu sulu
ca u mannassi daveru a fari nculu!
(Si sente un vocio sempre pi vicino e pi distinto)
Ah, li figghi mei su cc, turnanu...
Sentu li vuci arrivari di luntanu...
Ah, giuiuzzi mei, chi vita amara!
Vi finu a fari i picurara!
Ma chio sentu, chi stallegria?
2 -
(I giovani satiri irrompono in scena e mimano rumorosamente linseguimento della mandria)
Ahu, beddi spicchi, parrati c mmia!
E chi , senza vinu siti mbriachi?
A ttia, susiti e isiti li brachi!
1 SATIRO Ma quali mbriachi, o p,
cavemu vinu cc?
2 SATIRO Ca quali vinu p Giovi !
A forza di latti e angiovi,
cc ni vinni a cacarella!
SILENO Oh, ma chista bella.
E allura, chi stu ballari?
1 SATIRO (simula linseguimento dun animale) Oh, crastu, non ti firmari!
2 SATIRO (idem) Acchiana, picuruni!
SILENO C vui parru, bistiuni!
3 SATIRO O p, ni ficimu ziti!
CORO SATIRI S, s, ni ficimu ziti!
SILENO E c cui, scimuniti?
4 SATIRO Non certu c li muntuni!
2 SATIRO O c li picuruni!
1 SATIRO (lungo fischio) Oh! Passa cc! Passa cc!
3 SATIRO Acchiappa dda pecura dda!
4 SATIRO Oh! Tirici na pitrata!
1 SATIRO O p, ch bedda la m zita!
Cchi bedda di la luna!
SILENO Lassa perdiri la luna!
Pensa chiuttostu alla lana!
Porta li bestii a li staddi!
(urla agli altri) Assicutati ddagneddi!
3 SATIRO Sugnu stancu dassicutari!
I mi vogghiu ripusari!
SILENO Ahu, vi ripusati dopu...
pirch si spunta lu ciclopu...!
2 SATIRO - ... ni facemu du risati!
SILENO Vi pigghia a vastunati !
Ammutta ddu capruni!
2 SATIRO A furia di mmuttuni
haiu li cianchi rutti!
1 SATIRO (ai fratelli) Li bestii ci su tutti?
4 SATIRO Trasemili nta li grutti!
CORO SATIRI Passa dd! Passa dd!
SILENO Viniti cc, ora, tutti quanti siti.
Chi sta storia ca vi facistivu ziti?
1 SATIRO Senti, o p, ficimu ncolpu di manu.
SILENO Parri o non parri, tabbaranu?
2 SATIRO Hamu statu troppu tempu in astinenza...!
3 SATIRO De fimmini, o p, non si p fari senza!
SILENO E chi fa, mu diciti a mmia, cretini?!
U sangu lhaiu puri i nta li vini!
4 SATIRO S ma ormai tu si vecchiu...
SILENO Va be, sugnu vecchiu ma no finocchiu!
1 SATIRO Nsomma, carriamu quattru fimmini, o p!
SILENO Ma chi ca stai dicennu, baccal?
1 SATIRO Ca i pigghiamu e lhamu purtati cc.
SILENO Chista unazioni tinta, non si fa!
3 SATIRO O p, c rispttu, chisti su smafiri!
4 SATIRO Certu ca semu tinti... Semu satiri!
SILENO Bih, chissu veru , mi lhava scurdatu.
E unni sunu, unn ca lhata purtatu?
1 SATIRO O piru su legati, beddi fitti!
2 SATIRO P non farli scappari, i ttacaccamu stritti!
SILENO Ma cu ca su? Forsi su furasteri?
3 SATIRO Boh? I truvamu ncampagna, peri peri...
4 SATIRO O p, ni piaciunu... su troppu belle!
1 SATIRO Per Giovi, su quattru caramelle!
2 SATIRO Sunu ninfe e venunu da li munti.
SILENO Sunu ninfe, daveru? Chi mi cunti?
Ma si p sapiri pirch lhata attaccatu?
1 SATIRO Ca pirch navevanu lazzariatu!
3 SATIRO Sissignori, parevanu quattru iatti!
2 SATIRO Una mi desi un muzzicunu, sparti!
SILENO E pirch muzzicavanu, mu diciti?
4 SATIRO Ca pirch non ni vulevanu p ziti!
1 SATIRO Avanti, fratuzzi, vo itili a pigghiari.
Ora li vidi, o p, sunu bellezzi rari!
(I tre satiri escono per rientrare, un momento dopo, con le Ninfe)
3 -
SILENO S ma a cummattirici siti pronti?
CORO SATIRI Ecco qua, o p! Ecco li ninfi di li monti!
1 SATIRO Parra, o p, non su beddi e cose rari?
SILENO Un muzzicuni puri i mu facissi dari!
Sulu ca si li vidi lu ciclopi
si mmucca comu fussiru quattru opi!
1 NINFA Sbagghi! I ciclopi non ni fanu nenti!
Perch siamo ninfe di li monti!
SILENO O ninfe di li monti o di li chiani,
Polifemu vi mangia sani sani!
1 SATIRO E va be, i putemu sempri ammucciari...
2 NINFA Invece, perch non ci fate andari?
2 SATIRO No, no! Chistu propriu non si p fari!
3 SATIRO Oramai semu ziti, non vi pari?
3 NINFA S? E chi sugnu zita c ttia, amicu?
3 SATIRO Pirch, ti paru, forsi, troppu nicu?
3 NINFA Veramenti mi pari un beccaficu!
4 NINFA Chi bellu modu di farisi ziti!
Ma chi siti daveru sciamuniti?
1 SATIRO Ahu, semu satiri lussuriosi!
2 NINFA E nuatri semu ninfe virtuosi!
2 SATIRO Semu satiri lascivi e ardenti!
3 NINFA P mmia, siti quattru deficienti!
A la fimmina va fatta la corti.
4 SATIRO S, va beni, vah, buona notti...!
Ni mittemu a perdiri tempu, ora?! 
4 NINFA Siete vere bestie e zaurdi, allora!
1 SATIRO Ahu! U vo capiri ca semu satiri?
1 NINFA Satiri o no, mi faciti arridiri!
SILENO (ai figli, in disparte) Chisti cc sunu duri di pin nari!
1 SATIRO Ntempu nenti i spinnamu, lassa fari!
SILENO Mpocu difficili mi pari a mmia...
3 NINFA (che ha sentito) Difficili mi pari puri a mmia!
2 SATIRO Ma tu chi si, nostru patri o amicu so?
SILENO Ma chi centra? Io parlo per saggezza.
Carusi, a fimmina non na pezza!
Per giungere, figghi mei, al suo cuore
ci vuole tempo assai e tanto amore...
1 NINFA U sintistivu a vostru patri, beddi?
Lamuri non laccatti e non larrobbi!
3 SATIRO O pap ci nisceru i sintimenti!
SILENO (a voce bassa, ai figli) Siti vuatri ca non capiti nenti!
Picciotti mei... c un pocu di meli
unu acchiappa tutti i muschi ca voli!
1 SATIRO O, ca certu, patri, tu hai ragiuni...
Per Giunoni, mi dassi un timpuluni!
4 NINFA Ci ha persu puri tempu, scimmiuni!
1 NINFA Ca levami sta corda e fallo in fretta!
1 SATIRO (esegue) Certamenti. Sei contenta, cara?
1 NINFA E sciogghi subitu macari i me soru!
2 SATIRO (al 3, a voce bassa) Ma chi fa? E si poi, si ni vanu?!
3 SATIRO Per Giovi, si fa ghiri, ci iettu manu!
4 SATIRO (alla 4 Ninfa) Senti, giuiuzza, chi fa, non ti piaciu?
4 NINFA No! Pirch mi fai fetu di caciu!
4 SATIRO Una volta, profumavo di mostu!
4 NINFA Nsomma, non tha lavatu mai, appostu!
3 NINFA (si apparta con le altre) Su mpocu zaurdi ma non di ittari...
2 NINFA Mah! Forsi ni putemu accuntintari.
1 NINFA S ma prima lhamu a fari piniari!
4 NINFA Soprattutto lhamu a fari lavari!
3 NINFA E allura, chi diciti? Chi sha fari?
1 NINFA Calmati sorella e fammi pinsari.
1 SATIRO (alle ninfe) E allura, giuiuzze, chamu a fari?
2 SATIRO Ancora assai hamu aspittari?
1 NINFA E va beni: facciamo conoscenza.
Ma comportatevi con creanza!
1 SATIRO Semu satiri, veru, ma educati.
2 SATIRO Semu educati ma mpocu arrapati!
1 NINFA E allora conviene ca vi calmati!
4 SATIRO Appostu! Varda chi semu abbissati!
(I Satiri si lanciano allassalto)
3 NINFA Fermu che manu, animali!
3 SATIRO Ma chi ca fazzu di mali?
I vulissi sulu un baciu!
3 NINFA Levati, soldu di caciu!
2 NINFA Finiscila ca maffruntu!
2 SATIRO Senti, senti chi ti cuntu...
1 SATIRO Veni c mmia, ninfetta!
1 NINFA Va beni ma senza fretta.
(Si disperdono a destra e a manca, in coppie. Escono)
4
SILENO (da solo) Quant bella la giovent!
Ma veni sulu na vota
e non torna, non torna cchi!
Chi la vita? Na rota.
Na rota ca gira lesta!
Tantu veloci, mannaggia,
ca alla fini non ti resta
ca pocu iammu e tanta raggia.
(Lancia uno sguardo verso la spiaggia)
Ma... di cu dda navi? Cu c dda sutta?
(urla) Viniti cc, carusi, non ciddiati!
Forza, nisciti fora di la grutta!
Nisciti, figghi, vi dicu... e taliati!
5
(Entrano rapidi i Satiri e le Ninfe)
1 SATIRO Ma chi successi? Chi hai u sbaddu, o p?
SILENO Porta rispettu, u senti? E tala dda!
1 SATIRO Chi ci fa dda ciurma di furasteri?
2 SATIRO I non ni vogghiu genti peri peri!
3 SATIRO Si su latri, ci rumpemu li corna!
4 SATIRO Sta ciurma dunni vinni, si ni torna!
1 NINFA Non su latri, u vidi? Su marinari---
e certu non si ponnu ittari a mari!
2 NINFA Li furasteri vannu rispittati.
2 SATIRO Quannu mai! Pigghiamuli a pidati!
3 NINFA Non semu porci ma genti ospitali!
4 NINFA Sintemu cu sunu, chi c di mali?
SILENO Si stannu avvicinannu versu di cc...
Arrassativi e mittitivi cchi dda...
Videmu si su bona o tinta genti...
Cc sunu. Fermi e non diciti nenti!
5
(Entra Ulisse, seguito da alcuni compagni).
ULISSE Dicitimi na cosa, amici cari...
Nuatri semu boni marinari...
Semu affamati tutti pari pari...
Lavissivu qualcosa di mangiari?
SILENO Ma chi , non vu nsignaru a salutari?
Comunqui, vi ni putiti sturnari
pirch+ chista cc non na puta
e poi, cu caddu ti canusci a ttia?
ULISSE Scusati ma i stava salutannu
e mi stava puanche presentannu.
Si minterrompi e non mi fa parrari
mu dici comu fazzu a salutari?
SILENO Ci voli assai a diri bona sera?
ULISSE Vidi ca non semu scecchi di fera
Semu boni marinari, ti dissi
e quanto a me, i mi chiamu Ulissi.
CORO SATIRI (a parte) Cu chiddu ca nvint u cavaddu di lignu?
CORO NINFE E Silenu nvint quattru testi i lignu!
ULISSE - E puranchi siu sugnu un grande re,
comu vidi, salutu e minchino a te.
SILENO Comu dicisti ca ti chiami... Ulissi?
E allura, beddu valenti, Ulissi...
levici a farsa e dimmi chi vulissi.
ULISSE Tu ripetu, macari ca tu dissi:
Circamu acqua di fonti a dissitari
e mpocu di panuzzu p mangiari.
Prima, per, dicitimi na cosa:
Unni semu cc e di cu sta casa?
SILENO Chi si orbu? Na vidi ca c lEtna, dd?
ULISSE Allura semu in Sicilia! E cu ci sta?
SILENO Ci stamu sulu nuatri e qualchi crastu...
ULISSE Chistu gi lu sintii di lu rastu!
SILENO Sugnu Silenu, u patri di sti satiri
e u soggiru di sti quattru papiri...!
C qualchi altra cosa ca vo sapiri?
ULISSE Cu lu re, cu cumanna, vogghiu diri?
SILENO Na matina, unu e unu naltra matina.
Cc cumanna cu ca si susi prima.
ULISSE Sulu animali e satiri ci stannu?
SILENO No. Puri i ciclopi ci stanu stannu.
E tu dunni veni? Com ca si cc?
ULISSE Vegnu da Troia. Vegnu di la guerra.
SILENO Daveru? E a pirdistivu sta verra?
ULISSE Cu ca persi?! Ilio stata bruciata!
La genti troiana tutta arrustuta!
Ma la vittoria non mi purt gioia
pirch, parrannu c ttia, porca troia,
havi anni ca ma fazzu mari mari
senza sapiri chi pisci pigghiari...!
CORO NINFE Povero Ulisse, quantu nha passatu!
CORO SATIRI E giustu giustu cc fu sdirubbatu?!
ULISSE Mari mossu, forti tempeste e ventu
mha cridiri, non mi desiru abbentu!
SILENO Mischinu! Comu a nuatri, preciso!
Va be, vi vogghiu aiutari, ho deciso.
ULISSE E ora, un vintazzu bruttu e senza sosta
nabbi, comu stuppagghi, nta sta costa!
ma dimmi, Sileno, dimmi na cosa:
Sti ciclopi su boni o su vastasa?
Sunu gentili c li furasteri
o i pigghianu a pidati nto darreri?
SILENO No, a genti stranera assai gradita...
Ti dicu, anzi, ca salliccanu li ita!
ULISSE Amicu satiru, chi sta dicennu?
U sai ca non ti staiu capennu?
Forsi ho capito mali:
non mangianu animali?
SILENO Veramenti, si non c autru, certu.
Ma p iddi, lomu megghiu do lacertu...!
ULISSE Dunqui, cu vinni cc... morsi mangiatu?
CORO SATIRI Dapprima scannatu e poi sbafatu!
ULISSE Sti ciclopi su farabutti!
SILENO Polifemu u peggiu i tutti!
ULISSE Minchiuni! Abbissati semu!
Vardati unn ca finemu?
E stu Polifemu cu ca fussi?
SILENO Lu m patruni, caru Ulissi.
ULISSE E chi fora?
SILENO S, per ora.
ULISSE E si p casu torna?
CORO SATIRI Ca vi rumpi i corna!
ULISSE Nsomma, veru tostu!
SILENO Ci piaci larrostu!
ULISSE Senti, vecchiu, siccomu haiu chi fari
pretu, dammi qualcosa di mangiari...
SILENO Mi spiaci, nenti ti putemu dari.
ULISSE Ma vidi ca i ti pozzu pavari.
SILENO Prima dogni cosa, nesci i soldini.
Ma chi ti pari ca semu cretini?
ULISSE Procura u mangiari e non ti ni penti.
SILENO Senza li dinari, non si fa nenti!
ULISSE Mpocu di pani, Silenu!
Chistu si p aviri, almenu?
SILENO E chi , co pani ti fissasti?
Cc avemu sulu carni i crasti.
Sannunca... ni vuoi latti? 
ULISSE Ca quali e chi semu iatti?
(indica degli otri tenuti dai compagni) Dd avemu vinu sinceru!
SILENO Vinu, dicisti? Daveru?
CORO SATIRI O Giovi divinu!
Chi parr di vinu?
ULISSE Vi ni pozzu dari in quantit!
SILENO Vili cu si penti, maist!
ULISSE Prima, per, nesci u mangiari.
SILENO Tranquillu, non ti preoccupari.
ULISSE Prima u mangiari, ti dissi!
SILENO (ai figli) La megghiu carni p Ulissi!
CORO SATIRI Carni di crastu pi Ulissi!
Sasizza e furmaggiu a Ulissi!
(I Satiri simulano di prodigarsi a cercare provviste...)
SILENO (si accosta ad un otre di vino) Posso annusari?
ULISSE Ma ti pari!
SILENO Posso assaggiari?
ULISSE (afferra un otre) Te, cumpari! 
Basta ca non timbriachi!
SILENO Forza! Pirch non tannachi?
(Solleva lotre pieno di vino)
Per Baccu, vinuzzu miu!
Quanthavi ca non ti viu?
ULISSE Ma chi , vinu cc non naviti?
CORO SATIRI Havi anni ca muremu i siti!
SILENO Di stu vinu, ni vulissi mpuzzu!
CORO SATIRI (gli sono addosso, avidi) Tannicchedda a nuatri, papuzzu!
Per Bacco e Dioniso, che emozioni!
SILENO (ai figli) Arrassativi o vi dugnu ntimpuloni! (Beve con avidit)
ULISSE Non vi preoccupati, ci n p tutti!
CORO SATIRI S ma u pap tuttu si lu futti!
(Sileno, dopo aver bevuto, passa lotre ai figli che lottano per ottenereaccanitamen-te per ottenerne il possesso nonch la sorsata pi robusta).
SILENO Ah! Marriv allunghia di lu peri!
Si lu megghiu amicu, furasteri!
(Ai figli) Scialativi, figghiuzzi, biviti!
Ca puri vuatri aviti siti!
1 SATIRO Grazie, pap!
2 SATIRO Ahu, passa cc!
3 SATIRO Che volutt!
4 SATIRO Che rarit!
CORO NINFE Senza vinu eranu gi scunchiuruti!
Ora su mbriachi e rincoglionuti!
(I Satiri e le Ninfe cantano)
SATIRI Bellu lu vinu, trallarall!
Bivemu, fratuzzi, a volont!
NINFE Si mnriacaru trallaralleru
e li ziti nterra fineru!
SATIRI Duci lu sucu di racina!
Bivemu finu a dumani matina!
NINFE Viditi comu su spaparanzati!
Comu larmali su tutti sbracati! 
SILENO Non ni vogghiu oru, caro Ulissi...
Nenti denaru ma vulissi...
na bella vutti di stu vinu...
na vutti di sucu divinu!
ULISSE Affare fatto, ci mancassi!
Na sula parola havi Ulissi.
SILENO Tu sei un re grandioso Ulissi!
I, beddamatri, ti vasassi!
Veni cc, fatti dari un baciu!
ULISSE Portami, invece, carni e caciu.
Portami le provviste, prestu
accuss mi ni vaiu lestu...
Annachiti, dunque, Silenu,
prima ca torna Polifemu!
SILENO Ti portu chiddu ca voi, Ulissi!
Puri a m soru si ci lavissi!
(Beve e canta)
P lu vinu, i nesciu pazzu!
Ballu, cantu e sauti fazzu!
Mi sarrizza anchi... lu lazzu!
E tornu ad essiri un ragazzu!
Chistu vinu purtintusu!
Havi un puteri curiusu...!
Liquori miraculusu:
ti fa filici e strurusu!
Sugnu troppu cuntentu, Ulissi!
ULISSE Pigghiami u manguiari, ti dissi1
SILENO Tornu subitu, aspettami cc! (Via)
6
(I giovani satiri continuano a bere, sbracati per terra) 
1 SATIRO Ni stamu addivittennu, op!
ULISSE (tra s) Tutti i satiri sunu a panza allaria...!
Videmu comu finisci sta storia...
1 NINFA Dimmi, Ulisse, vero che Elena bella?
ULISSE Ca certu. Splendenti conu na stella!
3 NINFA Fu Paride a rubarla a Menelau?
ULISSE Allura. Iddu fu ca si la fregau!
2 NINFA Un grande amore, veru e genuinu!
2 SATIRO Ca cummin un grande e veru casinu!
3 SATIRO . P mparu di corna scuppi na verra
ca lass a tutti cu lu culu nterra!
4 NINFA Era troppo innamorata, per Diana!
4 SATIRO P mmia era sulu troppu buttana!
1 SATIRO Veru . I fimmini? Mancu li cani!
Su tutti pari grandi ruffiani!
1 NINFA Che bella e gentili opinioni!
Fussi cosa di darti un ceffoni!
3 NINFA I masculi su tutti fitenti!
1 SATIRO Chi centra? Nhata caputu nenti!
Allorquando parramu di ruffiane...
4 SATIRO O, mintemu, parramu di buttane...
2 SATIRO Noi escludiamo i fimmini presenti!
3 SATIRO Voi non centrati, naturalmenti.
4 NINFA Siti bestii, cretini e poco seri!
1 SATIRO Non ncuminciamu c limproperii!
4 NINFA Ma si siti vuatri ca nsurtati!
2 SATIRO Boni, boni... Alla fini, chi successi?!
ULISSE Scusa ma u pap chi fici, si persi?
Per gli dei, i cc staiu friennu!
1 SATIRO Non ti preoccupari ca sta vinennu.
Ta pozzu fari na dumanna, Ulissi?
ULISSE S ma... almenu u pap sarricugghissi!
1 SATIRO La dumanna ca ti fazzu codesta:
A Elena ci a facistivu la festa?
Insomma, ve la siete sbattuta o no?
ULISSE Giovi ti ringraziu! T patri turn!
7
SILENO (entra con una grossa bisaccia) Sta roba non certu per signori...
ULISSE Ti ringraziu u stissu, di tuttu cori.
SILENO Su cosi alla bona, p picurari...
ULISSE Non ci fa nenti, non ti preoccupari.
SILENO Caciocavallo, carni di muntuni...
(Si odono dei passi pesanti...)
Polifemu sta arrivannu...! Minchiuni!
ULISSE E ora, comu si fa?
1 SATIRO Scappatavinni di dd!
2 SATIRO No, no, no! Megghiu di cc!
ULISSE (gira in tondo, coi compagni) Insomma, di cc o di dd?
SILENO E megghiu nta li grutti!
3 SATIRO S e chiddu li futti!
ULISSE E inutili ca mammutti!
SILENO Vi dissi nta li grutti!
CORO NINFE Prestu! Vatammucciari!
CORO SATIRI Circati di scappari!
SILENO Vo nfilati dda sutta!
CORO NINFE Ca forza, nta la grutta!
SILENO Ma pirch ti cunnuci?
ULISSE Un re mori alla luci!
Di cc nuddu mi scogna!
Non sugnu na carogna!
E mancu nsurgi i fogna!
CORO SATIRI Ma cc non c vergogna!
ULISSE Ca lassatimi sulu!
SILENO E allura va fa nculu!
Non nhai cirivellu!
8
POLIFEMO (entra minaccioso) Dunqui! Chi stu burdellu?
(Silenzio di terrore)
Si p sapiri chi sta succidennu?
C vuatri sto parlando, strunziceddi!
Nuddu travagghia e nuddu sta mungennu!
Unni su li capri e li picureddi?
SILENO Sunu misi al riparu, nta la grutta...
POLIFEMO E pirch i to figghi non fanu nenti?
Mangianu a sbafu, sti malacunnutta!
Cu su ddi fimmini... e tutta sta genti?
SILENO I fimmini su ninfe di li munti.
POLIFEMO Ah, s? Appoi ni facemu li cunti!
1 SATIRO Sunu li nostri ziti, Polifemu.
POLIFEMO Tu statti mutu ca si menzu scemu!
Ziti?! E chi vi ha dato lu permessu?
Siu non vogghiu, non gniti mancu o cessu!
1 NINFA Pozzu parrari, con il tuo permesso?
POLIFEMO E parra, stuppagghedda, ti concesso.
1 NINFA Semu ninfe, non fimmini comuni!
Non semu pecuri e mancu muntuni!
Dunque trattaci con grande rispetto!
POLIFEMO (ride) Ci hai un gran bel coraggio, lammetto.
Ma per ora, levati da li peri
chaiu a parrari c ddi furasteri.
(A Sileno) Cu su chisti ddocu? Dunni scasaru?
Chi sunnu latri? Chi cosa rubaru?
Chi c nta ddi sacchi, roba i mangiari?
SILENO Sissignori! Vinnunu parrubbari!
(Indica Ulisse) Chiddu - u vidi? mi pigghi a vastunati...
e si freg tri agneddi appena nati...
lu furmaggiu e ogni tipu dinsaccati...!
Si incheru li sacchi sti disgraziati!
POLIFEMO E tu, figghiu di granni tappinara,
non ci dasti mancu ncorpu i quartara?
E non difinnisti, vecchiu coglioni,
la roba capparteni al tuo padroni?!
SILENO Ti lu giuru, non potti fari nenti!
Chiddu mi chiant mpugnu nta li denti...!
Puri li me figghi... tutti pistiati!
Sti farabutti ci hanno cunsumati!
CORO NINFE Ma quant facci tosta e munzignaru!
E cosa di pinnarlu tuttu paru!
POLIFEMO Ma... ci u dicistivu ca sugnu un diu?
1 SATIRO Comu no? Ci u dissi macari iu!
POLIFEMO E profan la mia casa u stissu?!
Ma cu sta cosa fitusa, cu chissu?
Comu si permetti, stomu di nenti,
a rubbari a mmia, un diu putenti?!
(A Ulisse) Avvicinati, tu, movi li peri!
Fatti vidiri megghiu, furasteri...
ma mutu, per ora... non pipitiari!
Dunqui, Silenu, chi dici di fari?
SILENO Per intanto, cuminciali a scannari!
E poi, alla braci falli arrostiri!
Ma u sai chistu (indica Ulisse) chi si misi a diri?
POLIFEMO Parra, parra, vecchiu, vogghiu sintiri.
SILENO Dissi ca tinta ta faca finiri!
POLIFEMO A mmia tinta? Chi vulissi diri?
SILENO Ciclo, aspetta ca tu fazzu capiri...
Oh, satireddi, datimi na manu...!
Chi si misi a diri starmali umanu?
1 SATIRO Dissi ca prima tavissi insurtatu!
2 SATIRO - Poi acchiappatu...
3 SATIRO - ... in terra ittatu...
4 SATIRO - ... e piriatu!
POLIFEMO Ah, sti cosi diceva stu pidocchiu?
1 SATIRO E dissi ca ti sputava nta locchiu!
POLIFEMO E bravu! Continuati, satireddi!
2 SATIRO E dopu ti scippava li vureddi...
3 SATIRO - ... di lu viddicu!
POLIFEMO Bravu lamicu!
4 SATIRO Ti mitteva li vureddi a lu coddu,
Taffucava e poi ti ittava a moddu!
SILENO Ha caputu, patruni, 
chi dissi stu minchiuni?
POLIFEMO (a Ulisse) Dunque, tu mi scippi li vureddi?!
Priparti lesti du cuteddi!
1 NINFA Non devi cridiri a sti munzignari!
Stomini sunu onesti marinari!
2 NINFA Iddi vulevanu sulu accattari
tannicchedda di roba p mangiari!
3 NINFA E certu non vinniru p rubari!
POLIFEMO E i non cridu a quattru tappinari!
I cridu a li satiri e a Silenu!
CORO NINFE Vidi ca sta sbagghiannu, Polifemu!
CORO SATIRI Stativi muti, fimmini ignoranti!
Zittitivi e livativi davanti!
CORO NONFE Siti munzignari!
CORO SATIRI Siti lavannari!
POLIFEMO Muti tutti pari!
Muti vhata stari!
ULISSE I pozzu parrari?
POLIFEMO Tu devi aspittari.
Fatti interrogari.
Dunni veni, mpari?
ULISSE A Troia abbiamo combattuto
sulu per colpa dun cornuto.
E ora, vinciuta quella guerra,
jemu a finiri nta t terra.
POLIFEMO Ma cuntaru macari a mmia
sta vostra verra di Troa
ca fu fatta p na baldracca.
Tu chi apparteni a dda cumacca?
ULISSE Sissignori, ciclopi miu,
ma non nhaiu curpa, fu un diu
che ha voluto ca cummatteva.
Sera per me, mi ni futteva.
E ora, Polifemu, i ti dicu
ca vinni cc comu n amicu.
Non ti vinnimu cc a nsurtari
e ti giuru, mancu a rubbari!
P la gran siti e la gran fami
vinni a dumannari acqua e pani.
E ora, gran figghiu di Nettunu,
tu ni vo mangiari a unu a unu?!
Tu sei un dio, Polifemo,
no na bestia o mpezzu i scemu...!
P favuri, ragiuna mpocu...
non dari cuntu a chissi ddocu!
CORO SATIRI Patruni, chissu ti voli futtiri!
CORO NINFE A lingua, speriamo, vatagghiuttiri!
POLIFEMO Hai finito, caro omettino?
ULISSE Aspetta... sulu un momentino.
SILENO Forza, arrustilu ca poi lu conzu!
CORO NINFE Caru Silenu, sei un veru stronzu!
ULISSE Noi siamo devoti anche a t pap!
Rispetta a liggi dellospitalit!
Non ci puoi scannari comu agneddi!
Chi thamu fattu, noi, puvireddi?
Nossignori, non ci puoi mangiari
anche pirch Giovi si p incazzari!
Ti lassa curriri saitti e trona...!
Dunque, ciclopu, pensatilla bona...
POLIFEMO Senti, filinia domu,
senti e sentimi bonu.
I non canusciu liggi.
Canusciu la m liggi.
E la m liggi dici
ca non ci sunu amici.
Mi ni futtu anchi di Nettunu!
Non minteressa di nessunu!
Cu li canusci agli altri dei?
I mi fazzu laffari mei.
Sai chi pensu, beddu miu?
Ca loru u cchi mpurtanti diu!
E se Giovi si p ncazzari,
la cosa non mi fa scantari.
Per me Giovi non vali nenti
pirch i sugnu cchi putenti!
Si Giovi jetta forti trona,
i jettu certi piritona
ca nel confronto, se si voli,
i so trona sunu scattili!
I mangiu e bivu in sichitanza
e pensu sulu alla m panza!
A la panza, u vidi? A chista cc!
La sola e unica divinit!
Tuttu lu restu, mha cridiri,
sunu sulamenti chiacchiri
p cumplicari lesistenza
e farti stari in astinenza.
Dunqui, gioia, non tha siddiari,
ti debbo p forza scannari.
I a vita ma vogghiu gudiri
e perci vi debbo arrostiri.
Forza, trasiti, marinari!
Si mangia arrostu e zuppa i mari!
(Le Ninfe si dispongono in cerchio e, al suono di una magica musica, eseguono un rituale propiziatorio per salvare le vite di quegli innocenti. Nel frattempo, Ulisse...)
ULISSE Ma cosi de pazzi, accuss finu?
Scampai puri a la guerra dIliu...
Da mille tempeste fui salvatu...
p finiri in vucca a stu disgraziatu
ca non canusci n liggi n dei
e si mangia a mmia e i cumpagni mei?!
O Giovi, c ttia staiu parrannu!
Si non ti spiaci, non p cumannu,
Lancia na saitta a stu ciclopu
e ti sacrificu n agneddu, dopu!
Giovi, si non mascuti e ti ni futti,
chissu ddocu a tutti pari nagghiutti!
U sta capennu mio caro Giovi,
ca ni mangia comu fussimu angiovi?
Sentimi, Giovi, si non fai nenti,
allura tu non si un diu putenti!
E si stasira finisci a casinu,
tu sei sulamenti nu scupini!
POLIFEMO Carnuzzi duci, passati in cucina!
(A Ulisse) Puri c ttia parru! Ca camina!
(Polifemo spinge Ulisse e i suoi compagni nella grotta e vi entra con loso.E sul rito propiziatorio delle Ninfe...
SIPARIO




ATTO SECONDO
La medesima scena del primo atto. In scena, Sileno, i Satiri e le Ninfe,

1 SATIRO Puvireddi, in fondo, mi fannu pena...
2 SATIRO Ormai i p aiutari sulu Athena...!
3 SATIRO Secondo me, gi ci stir lu coddu!
4 SATIRO S e fra pocu su intra a pignata, a moddu!
SILENO E megghiu la s peddi ca la nostra!
CORO NINFE Comu non grida la coscienza vostra?
SILENO Sintiti... si i, mintemu
diceva a Polifemu
chava accattatu u vinu ca robba s,
chiddu ni piriava
e poi ni scafazzava...|
Ognunu sha da fari laffari so!
1 SATIRO O p, mi pari ca a ficimu grossa...
Di chiddi non restanu mancu lossa!
SILENO . Nuatri non ci putemu fari nenti.
1 NINFA Ma chi bellu discursu di fitenti!
2 NINFA U sapiti chi siti? Delinquenti!
3 NINFA Vavissivu affruntari veramenti!
4 NINFA N omini n satiri: siti nenti!
SILENO E non ittati vuci, deficienti!
Oramai, putemu fari pocu...
CORO NINFE A stura addumau lu focu
pi rustiri ddi puvireddi...
Chi brutta fini, nuzzinteddi!
VOCE DI POLIFEMO Sileno! Dammi na manu in cucina!
SILENO Si pripara na bella siratina! (Entra nella grotta. Via)
2
CORO SATIRI Stuta lu focu, Polifemu!
Di sta carni non ni vulemu!
E mancu tu ti nha mangiari!
Sta carni non ti p saziari!
CORO NINFE Chistu un sacrilegiu, ciclopu!
Vidi ca ti ni penti, dopu!
Pensa a Giovi, a pap Nettunu!
Pensa a cu voi, a qualchedunu!
CORO SATIRI E NINFE Stuta lu focu, Polifemu!
CORO SATIRI Di sta carni non ni vulemu!
CORO NINFE Chisti su omini non su agneddi!
CORO SATIRI Lassa, non li tagghiari a feddi!
CORO NONFE Non veni bonu lu bollitu!
CORO SATIRI Mancu larrostu, scimunitu!
CORO NINFE La carni umana non si mancia!
CORO SATIRI Ti porta duluri di pancia!
(Satiri e Ninfe si avvicinano allingresso della grotta.Vi sbircia dentro)
1 SATIRO Matruzza, nacchiapp unu p lu coddu
e ciu stir comu fussi na iaddina!
2 SATIRO Lu jtt ntra lacqua bollenti, a moddu!
Non mi piaci stu tipu di cucina...
3 SATIRO Cchi dd, inveci, na jamma sta arrustennu...!
Ci misi macari lu rosmarinu...
4 SATIRO E ora, mpocu di sali va aggiungennu...
na fogghia dalloro e... lu puddisinu!
CORO SATIRI Di cucinari, iddu cucina bonu...
Piccatu sulu ca carni di omu!
(Si scostano disgustati e atterriti) 
CORO SATIRI E NINFE Stuta lu focu, Polifemu!
Zoccu mangi, ti fa vilenu!
3
(Dalla grotta, vien fuori Ulisse)
ULISSE Ma stu ciclopu scatinatu!
Quanthavi ca non ha mangiatu?
CORO NINFE Divor li to cumpagneddi?
ULISSE Comu si fussiru crispeddi!
1 SATIRO Ulisse, semu desolati!
2 SATIRO Miritassimu vastunati!
3 SATIRO Ma dimmi, a tutti si li mangi?
ULISSE A dui si li cancari!
4 SATIRO Mi sentu propriu na carogna!
CORO NINFE A chi servi, ora, la vergogna?!
1 NINFA Prima ci avivati a pinsari!
2 NINFA E inutili, ora, lacrimari!
1 SATIRO Ni stava facennu la festa...
2 SATIRO - ... e abbiamo perduto la testa!
3 SATIRO Abbiamo avuto lu curaggiu
di cunsignari a ddu servaggiu
na pocu domini nnucenti
ca non ficiru propriu nenti!
CORO SATIRI Nuzzinteddi! Nostra la curpa!
ULISSE Non importa di cu la curpa.
Sacciu sulu ca persi du amici...!
Speru ca mori sutta a pici!
2 NINFA Parra, Ulissi, comu successi?
ULISSE Ca morsiru comu du fessi!
Sti me cumpagni finu a ieri
erano intrepidi guerrieri...!
E ora, unu finu arrustutu,
e laltro nto brodu, vugghiutu!
Sbranati, poveri innocenti,
da un ciclopu c nocchiu n frunti!
CORO NINFE La carni umana in salamoia?!
Polifemu, tu si nu boia!
CORO SATIRI La carni umana fatta a brodu?!
Ma chi si mangia nta stu modu?
ULISSE E comu vuggheva dda gran quadara!
Dintra cera sangu, ossa e carni umana...
Ma p ttia sta carni sar amara
pirch la vendetta cchi disumana
sabbatter sopra di te, a ciumara!
Mangiava a ottu ganasci, lu maiali!
La carni, menza cruda e menza cotta,
ci sgrusceva nta dda vucca darmali,
comu si fussi nparu di viscotta!
E i u sirveva comu na cammarera!
Dopu, vippi un sicchiu i latti nta nenti
e jennu ruttannu di mala manera,
continu a spurpari carni nnucenti!
CORO SATIRI E NINFE Avissi a jttari sangu, Polifemu!
Zoccu mangiasti tha fari vilenu!
ULISSE Quannu fu saziu e pulizi a pignata,
mi vinni in testa na bella pinsata.
Pigghiai un grossu bucali di vinu
e ci lofrii, bellu chinu chinu!
Chistu il nettare di Baccu, ci dissi...
CORO SATIRI E NINFE E iddu chi fici, si lu pigghi, Ulissi?
(I personaggi rimangono immobili. Il racconto di Ulisse si materializza: un denso fumo rosso avvolge la scena. Si ode la voce di Polifemo).
VOCE DI POLIFEMO Bonu! Damminni ancora, mpari!
Jnchi ddocu, non ti scantari!
Bellu daveru! Jnchi u bicchieri!
Ni vogghiu ancora, furasteri! (Tracanna rumorosamente)
Non ti firmari, altro liquore!
Omettino, sei un amore!
Si nhai ancora, furasteri,
ti pigghiu, gioia, p muggheri!
(Leffetto fumo si dirada e i personaggi ricominciano a muoversi).
ULISSE Quannu fu mbriacu, u nfamuni,
si sbrac longu nto littuni
a runfari comu un liuni!
E i, lestu lestu e ammucciuni,
niscii da grutta e sugnu cc.
CORO SATIRI Ed ora tu chi vulissi fa?
ULISSE Salvare me stesso e puri a vuatri.
I vi portu c mmia a tutti pari.
1 SATIRO Ma pu veniri puri nostru patri?
ULISSE Tutti putiti pigghiari lu mari.
CORO SATIRI P Minerva, magari
putissimu scappari!
ULISSE E certu ca putiti.
2 SATIRO Anchi li nostri ziti?
ULISSE Puri li vostri ziti.
CORO SATIRI (alle ninfe) Voialtre ci viniti?
CORO NINFE Si semu vostri ziti...!
ULISSE Muti, ora e ascutati chiddu ca dicu.
Lu beddu vinu ha fattu u s duviri
e fra pocu alluppa lamicu...
3 SATIRO I speru ca Baccu lu fa muriri!
ULISSE No, no, non minteressa la s morti. 
In verit, unaltra cosa ci haiu in menti...
Athena ha gi deciso la s sorti
e non c diu ca p fari nenti.
4 SATIRO Ma pirch non lu jttamu nto vadduni?
ULISSE E torna! Ascutatimi, picciotti.
Quannu lu ciclopu sar sturdutu
e mbriacu, ci damu a bona notti.
Pigghiu un gran ramu d0aliva appuntutu,
lu fazzu arroventari nta lu focu...
Dopu di che, ficcallu sanu sanu
nta ddocchiu bruttu, sar un veru giocu!
Basta sulu aviri ferma la manu.
1 SATIRO Bravu! Bella pinsata!
2 SATIRO Si daveru un grandomu!
4 SATIRO Resta eternu u t nomu!
CORO NINFE Chi bellu scherzettu c priparatu!
Il gran Polifemu veni annurvatu!
CORO SATIRI Ci nficcamu nta locchiu un bellu ramu!
Poi ridemu, cantamu e ballamu!
ULISSE Calma, carusi, non faciti vuci!
Dupu aver fatto chiddu chamu a fari
la nostra partenza sar cchi duci
e cchi cuntenti pigghiamu lu mari!
1 SATIRO Na sula cosa i vulissi...
Ci lhaiu nto cori, Ulissi...
I puri u vogghiu annurvari!
Non pozzu partecipari?
GLI ALTRI SATIRI E nuatri? Puri nuatri!
ULISSE Va beni. Puri vuatri.
Viditi ca piriculusu, per...
1 SATIRO Non c nessun problema: ce la far!
2 SATIRO Io puri ce la far!
3 SATIRO Io puri ce la far!
4 SATIRO Io puri ce la far!
ULISSE Aspittatimi, torner. (Via)
4
(I Satiri si guardano perplessi e disorientati per qualche istante...)
2 SATIRO Semu sicuri ca finisci bonu?
Metti ca chiddu non si fa annurvari...
3 SATIRO Si a lu ciclopu u facemu incazzari
chiddu ni fa ballari senza sonu!
1 NINFA Non siti masculi ma pecoroni!
2 NINFA Vuatri a parrari sulu siti boni!
CORO NINFE U sapiti chi siti? Vilunazzi!
CORO SATIRI Ora stativi muti, carcarazzi!
1 SATIRO Chi vi pari ca nuatri ni scantamu?
2 SATIRO No... avemu sulu mpocu di paura...
3 e 4 SATIRO P sapillu, nuatri non ni scantamu!
1 e 2 SATIRO Cu ca si scanta bestia di natura!
CORO SATIRI Pigghiamu ddu tizzuni
bellu, russu e nfucatu
e gi lhamu carcatu
nellocchiu do scimmiuni!
1 NINFA Si u putissivu annurvari a paroli
a stura Polifemu fussi gi orvu!
1 SATIRO U nnurvamu che fatti, non a paroli!
2 SATIRO Mavissiru annurvari si no u nnorvu!
3 SATIRO Muti! Qualcunu nesci di la grutta!
2 SATIRO Ddu porcu i Polifemu di sicuru:
no sintiti comu pirita e rutta?
CORO SATIRI Ridi, bistiuni ca ora resti o scuru!
5
(Entra barcollante e ubriaco fradicio, Polifemo, sorretto malamente da Ulisse e Si-leno)
POLIFEMO Mi sentu accuss leggeru
ca potera abbulari
comu n aceddu daveru!
Non mi faciti cascari
figghiazzi di tappinari!
Oh, c ttia parru, omettu...
non ti fari piriari!
Chi mi fai, lu sgambettu?!
SILENO Alleggiu, alleggiu, patruni...
POLIFEMO Ma pirch, staiu currennu?
CORO SATIRI O lu bestia mbriacuni!
POLIFEMO Mpari, bivenn bivennu,
sallarg lu cannarozzu
e sta panza un cchi panza...
divent na speci i pozzu
ed ancora non manza!
CORO NINFE Lu vinu bellu ma amaru!
POLIFEMO Ma cu si tu, sciamunitu?
ULISSE Cu sugnu? Lu marinaru.
POLIFEMO E chi si, forsi, u m zitu ?!
sciogghiti, non mabbrazzari!
SILENO (non meno ubriaco) Trattalu bonu, padroni...
Chissi ni fa arricriari!
POLIFEMO (a Ulisse) Cu schifu si, coglioni?
CORO SATIRI Pari beddu mbriacatu!
ULISSE I sugnu un amico di Bacco,
chiddu che tha rallegratu.
POLIFEMO Bacco?! Cu caddu stu Bacco?
CORO NINFE Lu diu di lalligrizza|
SILENO Un diu putenti assai!
ULISSE U re di la cuntintizza...!
CORO SATIRI Ca ti fa scurdar li guai!
POLIFEMU Ca veru . Difatti sugnu cuntentu.
SILENO Non ti lu dissi ca un gran purtentu?
POLIFEMO Marinaru, tu si n amicu veru!
ULISSE I sugnu comu stu vinu: sinceru!
POLIFEMO Beddu, ci nhai assai di stu vinu ?
ULISSE Ci nhaiu un gran buttacciu, chinu chinu!
Hai vogghia, tu, di biviri ancora!
POLIFEMO Oh, chi gran gioia! Ci n assai allora!
CORO SATIRI No sintisti? Po biviri p un misi!
SILENO Secunnu mia, puri p du misi.
POLIFEMO Ci ni regalo mpocu a li me frati
accuss iddi me ne saranno grati...
ULISSE I non lu facissi, caru ciclopu.
Si lu riali, chi ti resta, dopu?
Non megghiu ca tu bivi tuttu tu?
Si permetti, daccuss facissi i.
CORO SATIRI (alle Ninfe) Tanti buttuna e tanti acchetta!
Si lu misi gi nta sacchetta!
POLIFEMO Me lo devo biviri tuttu i, dici?
E non ci ni dugnu nenti allamici?
ULISSE Non ci pinsari ad amici e parenti...!
Ca futtatinni, non pinsari a nenti!
CORO NINFE (ai Satiri) Ulisse spirtuni
Ma chiddu minchiuni!
ULISSE Se no vidi ca ti ni resta picca
e finisci ca resti a vucca sicca!
POLIFEMO P na manu, chistu mi pari veru...
Ci hai proprio ragioni, furasteru.
(A Sileno) Tu chi dici, chiddu ca dici chissu?
SILENO Il mio ragionamento lu stissu.
CORO NINFE La trappola si sta stringennu,,,
CORO SATIRI - ,,, e man manu, si va chiudennu!
SILENO Sai chi facemu, patruni caro?
Ni jttamu cc nterra, spaparanzati...
ce lo sucamo tutto paro paro
e non ci alziamo cchi mancu ammazzati!
ULISSE Ascutalu a Silenu perch saggiu.
Havi ragiuni iddu: cu bivi vinu
megghiu che sta in casa saggiu saggiu,
c la testa appuggiata nto cuscinu...!
Si, inveci, ti ni vai peri peri,
ti p finiri a scerra c qualcunu...
POLIFEMO Sciarriarisi con me su guai seri!
Pirch c mmia non ci p nessunu!
CORO SATIRI Chistu veru. Sbronzu o non sbronzu,
iddu rimani sempre stronzu!
POLIFEMO (a Sileno) Tu chi fai? U vinu ti sta ammucciannu?
SILENO Per Giovi, patruni, chi sta dicennu?
I, veramenti, mu staiu accucciannu...!
POLIFEMO Portalu subitu cc, u sta capennu?
(A Ulisse) Comu ti chiami, carissimo amico?
Comu schifu ti sanu sentire?
ULISSE U m nomu? Certo che te lo dico.
Mi chiamo Nuddu e son pronto a servire.
POLIFEMO Nuddu?! E chi nomi sarebbe, Silenu?
SILENO I non sugnu pratico, Polifemu...
POLIFEMO Bih, si chiama Nuddu!
Oh, chi nomu beddu!
nnera megghiu Neddu?
O puranchi Puddu?
CORO NINFE E SATIRI Ammucca, Polifemu!
Ammucca, pezzu i scemu!
ULISSE M oatri, stu nomu, Nuddu, mi misi...
Nuddu mi chiamanu nto m paisi.
POLIFEMO Dunque, Nuddu, un regalu thaiu a fari...
ULISSE Ti ringrazio ma non ti scomodari...
CORO SATIRI Sintemu chi svommica lu cretinu!
POLIFEMO Mi procurasti un pranzu sopraffinu,
co vinu mi facisti arricriari...
perci un regalo te lo debbo fari.
A te che mi dasti sta bella butti,
ti mangiu p ultimu, dopu di tutti.
ULISSE (ironico) Daveru? E troppu... non pozzu accettari.
POLIFEMO No, chi centra, chiddu ca giustu giustu.
Nuddu, ti lu meriti veramenti.
ULISSE Ma quali! Non lu meritu p nenti!
POLIFEMO Lu fazzu c cori e c granni gustu!
(A Sileno) Tu! Portami cc na coppa di vinu!
SILENO (esegue) Ecco qua! Chistu vinu genuinu!
Sugnu u t cammareri!
POLIFEMO Inchimi lu bicchieri!
CORO SATIRI Ci semu! Oramai ci casc!
CORO NINFE Allesca Polifemo abbocc!
POLIFEMO Mi vo inchiri u bicchieri, disgraziatu?
SILENO Prima tu devi essere incoronato!
(Gli poggia sul capo una corona di vite)
Il vino sha biviri con finezza.
Si pigghia la coppa con gran dolcezza
POLIFEMO Ti staiu calannu un pugnu nta testa!
Dammi u vinu e non mi fari aspittari!
SILENO (ormai del tutto ubriaco) Ma non si beve in maniera volgari...!
E un rito sacro, nobili... una festa!
CORO SATIRI Havi u sbaddu, varda cc!
Ca fallu biviri, o p!
POLIFEMO Silenu, chi vo moriri scannatu?
SILENO Varda comu sugnu fine e pulitu...
Intanto bisogna stari sdraiatu... (esegue)
e quannu bivi... lassa fora u itu... (beve)
POLIFEMO Chi fai, tu bivi tu, sdisonesto?!
Portammillu cc sannunca tammazzu!
SILENO (non lo sente nemmeno) Polifemo, mi raccomando il gesto...
e puliziiti varva e mustazzu...
Insomma, tu ha fari comu fazzu i. (Beve ancora)
POLIFEMO Ma comu bivu si bivi sempri tu?!
SILENO Ah, che goduria, che sollazzu...
POLIFEMO U vo vidiri ca mincazzu?
SILENO (in estasi) Abbolu, abbolu e a nenti pensu!
POLIFEMO S, abbola, abbola... pezzu i stronzu!
SILENO (danza barcollando) Polifemu, lassami stari...
e fammi in cielu navigari...
C i nuvuli vaiu currennu...
e con il vento staiu iucannu!
Quanti rondini e canarini...!
POLIFEMO Ti scippassi i li cannarini!
(Sileno, alla fine, crolla a terra)
CORO SATIRI Carusi, u pap simbriac!
CORO NINFE A panza allaria lui casc!
POLIFEMO Tu, comu ti chiami, Nuddu, veni cc!
Vistu ca partu ormai stu scemu...
ULISSE Cumanna pure e i ti servo, eccomi qua!
POLIFEMO Portaci mpocu i vinu a Polifemu.
(Ulisse porge da bere a Polifemo)
CORO SATIRI Finalmenti ci semu!
CORO NINFE E annurb Polifemu!
ULISSE Bivi, ciclopu, arricriiti la vita!
Vidi quant duci u sucu i racina?
Sta dilizia cchi megghiu di na zita!
Liquori sacro, bevanda divina!
POLIFEMO Bivu, bivu, cumpari...
non mi fazzu priari... (Continua a bere)
Inchi, non ti scantari...
mi ni vogghiu affunnari! 
ULISSE (versa altro vino) Bivi ca cala solo solo...
POLIFEMO Si iddu cala, i mi nabbolo...! (tracanna con ingordigia)
Che sia Baccu binidittu!
Stu vinu cala drittu drittu!
CORO SATIRI E NINFE Ca bivi ddocu e statti zittu!
(Polifemo sta ormai per crollare)
1 SATIRO Fratuzzi, mi pari quasi sturdutu!
1 NINFA Pari propriu ca menzu addurmisciutu!
POLIFEMO A ttia, Nuddu, ancora vinu!
U m panzuni non chinu!
Ancora, ancora ci ni capi!
Cchi duci di lu meli sapi!
CORO NINFE Ma quali addurmisciutu!
CORO SATIRI Chistu cc un gran curnutu!
ULISSE Si non si saziu, bivi ancora...
Non ti firmari pi comora...
Dopu tuttu ddu gran mangiari
non po finiri di sucari!
POLIFEMO Hai giudizio e sintimento... (Beve)
CORO SATIRI E NINFE Havi p panza un bastimento!
ULISSE Gioia beddu, chi hai lu sigghiuzzu?
Avanti, mio ciclopino,
suchiti ancora lu vinuzzu...
e poi fai il sonnellino.
CORO NINFE Lu sta facennu addormentari...!
CORO SATIRI Speriamo ca non lha annacari!
(I fumi dellalcool fanno delirare Polifemo)
POLIFEMO Vidu lu cielu firriari...
Vidu gli dei... tutti pari...!
Caru Giovi, chi caddu vuoi?
Pensa sulu allaffari toi!
Chi ca dici? Thaiu a vasari?!
Ma non mi fari scuncirtari!
A quelle dee puttanelle?
Nenti! Non bacio manco a quelle!
Non mi piacciono i fimmineddi!
Preferisco li masculeddi!
CORO NINFE Ma chi , ci piacciono i maschietti?
CORO SATIRI Ognunu ci havi i so difetti.
POLIFEMO Unni si? Veni cc, Silenu!
Ti prego, stammi cchi vicinu...
SILENO (gli si accosta) Chi ca voi, patruni?
POLIFEMO Dammillu un bel vasuni!
SILENO Ti pari ca sugnu finocchiu?
POLIFEMO Sei la luce del mio occhio!
Tu sei il preferito...
Ti vogghiu comu zitu!
SILENO Patruni, lassa stari...
Chi , non nhai chi fari?
POLIFEMO Tu si Elena di Troia!
SILENO Chi dici... quali Troia?
POLIFEMO Elena mia, chi caddu si...
Io tamo e tu mi schifii...?
SILENO Non sugnu Elena, comu ti lhaiu a diri?
POLIFEMO (lo stringe a s) Ti fazzu passari i megghiu piaciri!
Ca fatti abbrazzari, Silenu!
SILENO U vinu mi fici vilenu!
CORO NINFE Si voli fari a vostru patri!
CORO SATIRI E megghiu a iddu a a nuatri!
POLIFEMO (lo trascina verso la grotta) Trasi, fammi cuntentu...
SILENO No, non trasu, i maffruntu!
POLIFEMO Ca moviti, pirch iu
ti vogghiu fari miu!
SILENO . Ma comu mi finu?!
POLIFEMO Trasi e vidi chi provi! (lo spinge dentro la grotta, lo segue ridendo)
(Via, entrambi)
VOCE DI SILENO Ca comu vosi Giovi!
6
ULISSE Finalmenti si ivu a curcari...!
VOCE DI SILENO Figghi! Vinitimi a salvari!
1 SATIRO Pap, non ti preoccupari!
2 E 3 SATIRO Tu statti fermu e lassa fari!
CORO SATIRI Saddurmisci, non ti fa nenti!
VOCE DI SILENO Ma quannu mai, deficienti!
Polifemu mi sta muncennu!
1 SATIRO Non ti moviri, statti fermu!
CORO SATIRI Prima o dopu sha stancari!
VOCE DI SILENO Figghi... i quattru tappinari!
ULISSE O figli di Bacco, si siti pronti,
ora ca ddu purcazzu saddurmisci,
giunsi u mumentu di farisi i conti!
1 SATIRO A Polifemo mali ci finisci!
2 SATIRO E a nostru patri... comu ci finisci?
CORO SATIRI Ormai, comu finu finu.
4 SATIRO Nta la grutta, p primu ci trasu iu!
1 NINFA Fra du minuti cangianu pinseri!
2, 3 E 4 NINFA Su quattru scimuniti e poco seri!
ULISSE U tizzuni misu nto focu.
Mi sta aspittannu nella grutta.
Voi, per ora, stati ddocu...
Vi chiamu dopu, di dda sutta.
2 SATIRO Moviti! A stura u pap sta suffrennu!
1 SATIRO No, a stura Polifemu sta durmennu..
3 E 4 SATIRO Speriamo che ancora sanu...!
ULISSE Muti! Trasu piano piano... (Via)
7
2 SATIRO (urla) O p, resisti! Sta vinennu Ulissi!
ULISSE (si affaccia dalla grotta) Cretini! Stativi muti, vi dissi!
Muti carrusbigghiati a Polifemu!
CORO DEGLI ALTRI SATIRI A curpa da s, di stu menzu scemu!
ULISSE Non hata fari vuci, p favuri!
CORO SATIRI Va sicuru e tranquillu... Trasi puri.
(Ulisse via)
(I Satiri e le Ninfe si dispongono per un rituale propiziatorio)
CORO SATIRI Ulisse, re dItaca, abbrucia locchiu
di stu cannibali, mostru assassinu
ca mangia a tutti e non capisci un cacchiu...
Non possa cchi vidiri lu matinu!
CORO NINFE Tu, Giovi ca ricivisti unoffesa,
Tu, sonnu, figghiu di la notti scura,
aiutate il re grecu nellimpresa!
E tu, forti Minerva, statti a cura!
CORO SATIRI Tinitici ferma la manu!
CORO NINFE Tinitici fermu lu cori!
8
(Rientra Ulisse, alquanto contrariato)
ULISSE Ma chi , parru co muru?
Vi dicu i stari muti
e mi faciti u coru?!
2 SATIRO E ca semu linguti!
4 SATIRO Havi ragiuni Ulissi!
ULISSE La ragiuni de fissi!
1 SATIRO Ni stamu muti, non dicemu nenti.
ULISSE Certu ca siti veri deficienti!
2 SATIRO Ma chi , ni sta nsurtannu?
Ora ci d un papagnu!
1 NINFA Muti ca havi ragiuni!
2 SATIRO Ci votu un timpuluni!
ULISSE Dunque, prestu, facitimi parrari.
La situazioni mpocu delicata...
pirch u ciclopu si p rusbigghiari
e questimpresa finisci a frittata!
1 SATIRO Parra pure, Ulisse, chi chamu a fari?
ULISSE Tuttu prontu: sha jsari lu tizzuni.
Ormai rovente, jemulu a pigghiari!
1 SATIRO Carusi, jemu a ghisari stu tizzuni!
2 SATIRO Non so si lu pozzu fari...
1 SATIRO Ci lhamu a dari na manu!
2 SATIRO E ca mi veni di ittari!
4 SATIRO I puri mi sentu stranu...
Ci haiu nduluri a lu peri...!
3 SATIRO A mmia fa mali u ciancu!
cc, vidi, propriu cc arreri!
1 SATIRO E chi ci haiu a ghiri sulu?
A mmia fa mali u culu!
ULISSE Bonu vah, con voi non c speranza!
2 SATIRO Il fatto ca ci haiu duluri i panza!
3 SATIRO I ci haiu locchi ciniri ciniri...!
1 SATIRO Per non semu vili, non cridiri...
ULISSE Siti vigliacchi e non valiti nenti!
1 NINFA Non ci dari cuntu, Ulisse, a sta genti!
Noialtre taiutiamo con piacere!
3 NINFA Noi navemu niente da temere!
2 NINFA Dicci subito chiddu chamu a fari!
4 NINFA E u facemu senza pipitiari!
ULISSE Ma nta li vrazza forza non naviti...!
CORO NINFE Navemu cchi ssai de nostri ziti!
ULISSE No, non si pu, Ci vaiu sulu iu...
e maiuter lu cumpagnu miu.
(Ai Satiri) Voi stativi tranquilli e luntanu.
Per, almenu, non faciti baccanu!
1 SATIRO Non pinsari mali, Ulisse, di nuatri...
E ca semu satiri, non eroi.
Cridimi: naffruntamu comu latri...
ma non cavemu li forzi toi!
2 SATIRO E poi, tu devi pinsari
ca si savissi arrusbigghiari,
ni duna tanti vastunati
ca ni fa cascari malati!
3 SATIRO Ahu, chi c vergogna
si non vulemu rogna?
Si chiddu ni fa a feddi...?
Ulisse, a peddi peddi!
4 SATIRO E dunque, Ulisse, figghiu,
vacci sulu ca megghiu.
1 SATIRO Ma di cc fora, taiutamu u stissu!
ULISSE Ma daveru? E comu, se m concessu?
1 SATIRO Un rito magico putemu fari!
3 SATIRO Arrinesci sempri, ti po fidari!
1 SATIRO E dda travi nfucata...
2 SATIRO si ni va dritta dritta...
3 SATIRO p unn ch distinata...
4 SATIRO senza nuddu ca a mmutta!
CORO NINFE Chi bella facci tosta!
CORO SATIRI Non tu dicemu apposta!
1 SATIRO Tu ha fari pocu e nenti!
ULISSE Arrivederci, genti! (Via sconcertato)
9
1 SATIRO Focu, abbrucia, brucia, focu!
Nta lucchiuzzu i chissu ddocu!
CORO SATIRI - Focu, abbrucia, brucia, focu!
Nta lucchiuzzu i chissu ddocu!
1 SATIRO E tu, palu, trasi tuttu!
CORO SATIRI Tisu tisu e ncuttu ncuttu!
1 SATIRO Palu e focu, travagghiati!
E starmalu spirtusati!
CORO SATIRI - Palu e focu, travagghiati!
E starmalu spirtusati!
(Dallinterno della grotta, si sente Polifemo urlare di dolore).
VOCE DI POLIFEMO Ahi! Ahiahi! Ahi!
VOCE DI SILENO Patruni... ma chi hai?
VOCE DI POLIFEMO Locchiu mannurvaru!
VOCE DI SILENO Locchiu ti spunnaru?!
CORO SATIRI E NINFE Evviva! Ulisse la spunt!
E finalmenti lannurv!
VOCE DI POLIFEMO Fu ddu gran disgraziatu!
VOCE DI SILENO Cosa tinta, mascaratu!
... Ma... di cu parri, patruni?
VOCE DI POLIFEMO Va fa nculu, bistiuni!
10
(Polifemo entra in scena urlando)
POLIFEMO Ma di cc intra non nesci nuddu
finu a quannu nacchiappu a Nuddu!
Chi gran duluri, p Nettunu!
Haiu ammazzari a qualchedunu!
(Dalla grotta, entra anche Sileno. Polifemo lo afferra)
SILENO Patruni, non fari accuss!
POLIFEMO Cu parra, cu schifu si?
SILENO I sugnu, sugnu Silenu!
Ma pirch mi sta ffucannu?
POLIFEMO Levati do menzu, scemu!
I a Nuddu staiu aspittannu!
(Ulisse e il compagno, intanto, di soppiatto escono dalla grotta).
1 SATIRO Ciclopu, chi successi?
Pirch sta jttannu vuci?
POLIFEMO Lucchiuzzu beddu persi!
Non vidu cchi la luci...!
Mali sugnu arridduttu!
3 SATIRO Minchiuni, chi si bruttu!
4 SATIRO Cascasti nto fucuni?
P forza: troppu vinu.
POLIFEMO Statti mutu, carduni!
2 SATIRO Oh, poviru mischinu!
SILENO Patruni, cu ca tannurv?
POLIFEMO Nuddu a mmia mi cunsum!
SILENO Allura, pirch ti lamenti?
POLIFEMO Chi fai, sfutti, deficienti?
Unn Nuddu? Chi lha visto?
CORO NINFE Propriu cc nuddu sha visto.
POLIFEMO Ma chi mi stati pigghiannu p scemu?!
Vaffucu c sti manu a tutti pari!
CORO NINFE Chi pigghiamu p fissa a Polifemu?
CORO NINFE E SATIRI Non c nuddu, navissiru a mmazzari!
POLIFEMO Unn? Unn ca sta?
CORO SATIRI Cui, maist?
POLIFEMO . Unnu su i marinari?
CORO NINFE Ca unn ca sunu? A mari!
CORO SATIRI Si sunu marinari...!
POLIFEMO Scappru da la grutta?
CORO NINFE Gnors, sunu dda sutta!
CORO SATIRI Di dd, di dd!
POLIFEMO (brancola a destra e manca) Unni, di dd?
CORO NINFE No, no! Di cc!
POLIFEMO Di cc o di dd?
CORO SATIRI Sutta dda roccia!
(Polifemo, stordito e disperato, continua a brancolare)
SILENO - E ora ncoccia!
POLIFEMO (va a sbattere contro una roccia) Ahi, la frunti!
CORO NINFE A cu ci a cunti?
SILENO Unni vai jennu?
POLIFEMO Finu allinfernu!
Lhaiu a truvari!
Lhaiu ammazzari!
1 SATIRO Curri ca su dd!
1 NINFA Forza, ca di dd!
POLIFEMO Staiu girannu tunnu tunnu...!
Ma sti pezzi i strunzi unni sunnu?
ULISSE A cu cerchi, ciclopu miu?
POLIFEMO Sta vuci la canusciu bona, iu!
Unni schifu si, tu, Nuddu?
ULISSE (ride) A nudda banna... Sugnu Nuddu!
POLIFEMO Insomma... cpme ti sanu sentiri,
avvicinati, ti vogghiu parrari...
ULISSE Daveru? E che cosa mi vuoi diri?
POLIFEMO Veni cc, non ti devi spaventari...
I ti vogghiu sulu parrari, Nuddu.
ULISSE Io non mi chiamu Nuddu e mancu Puddu!
In verit, lu nomu miu Ulisse!
POLIFEMO Ah, tu si ddu beddu spicchiu di Ulisse...!
E pirch tinvintasti n altru nomu?
ULISSE Pirch mi piaci sbintari ad ogni omu!
E poi pirch sugnu spiritusu!
POLIFEMO Daveru! Ma quanto sei strurusu!
ULISSE Si tha divirtutu, sugnu cuntentu!
POLIFEMO Parra cchi vicinu ca non ti sentu!
ULISSE Ti dissi spiritusu, non cretinu!
POLIFEMO U sacciu chai un ciriveddu finu!
Ulisse: chiddu cabbruciau a Troia!
ULISSE E puri chiddu cannurvau un boia!
POLIFEMO Tu mi vincisti sulu c lingannu!
E c lingannu, bruciasti dda citt!
ULISSE Diceva o spissu na cosa m nannu:
U sai la forza di lomu unni sta?
Nta lu ciriveddu, non nta li vrazza.
POLIFEMO E inutile ca fai tanta scumazza!
Tu mingannasti sulu c lu vinu...
Ulisse, non si n omu ma n ominu! 
ULISSE E tu, Polifemo, si un gran curnutu!
Ti sbranasti dui de me cumpagni!
Sugnu cuntentu ca thaiu futtutu!
E inutili, coglioni, ca ti lagni!
CORO NINFE Chi causa il suo mal pianga se stesso!
ULISSE Se permetti, ora, mi ni vaiu, fesso!
Ti fazzu un inchinu e pigghiu lu mari...
CORO SATIRI Ciclopu, ni ni jemu tutti pari!
POLIFEMO Puri tu, Sileno, mi lassi sulu?
SILENO P forza. Si i me figghi si ni vanu...
POLIFEMO E va beni, Itavinni a fari nculu!
mbarcativi puri ma sar invanu!
CORO SATIRI Varda... a nostra partenza lo commuove.
POLIFEMO Vui vi ni jti ma non sapiti dove!
CORO SATIRI E NINFE Comu no? A mari!
ULISSE Forza, cumpari!
POLIFEMO Lhata pagari!
CORO SATIRI Fatti ammazzari!
POLIFEMO Non vi dar nudda paci m patri!
Nettuno non vi fa tuccari terra!
ULISSE Bravu! Ora, a Nettunu lu chiami patri?
POLIFEMO Per vendicarmi, vi far la guerra!
Lu ventu e li tempesti tutti i jorna
vi faranno na bella cumpagnia!
CORO SATIRI Ma pirch non ti fa rumpiri i corna?!
CORO NINFE E poi megghiu ca pensi p ttia!
POLIFEMO Lu mari sar lu vostru tabbutu!
E chista la jastima ca i vi mannu!
ULISSE Ciclopu, megghiu ca ti stai mutu!
POLIFEMO Ad uno a uno, tutti calati o funnu!
Questa la vostra morte e sar bella!
CORO SATIRI E NINFE E tu mori orvu e c la cacarella!
ULISSE Cumpagni! Tira lu ventu a favuri!
Si parti! (A Polifemo) Ti salutu e... tanti auguri!
SILENO Ciau, Polifemu!
CORO SATIRI E NINFE Salutamu, scemu!
(Tutti via. Polifemo rimane da solo. Disperato eal culmine dellira, solleva una gran roccia...)
VOCE DI ULISSE Posalu ddu gran massu, ciclopino!
Sta facennu a figura del cretino!
POLIFEMO Vammazzu a tutti si vi ngagghiu!
VOCE DEL CORO Non ni pigghi mancu p sbagghiu!
VOCE DI ULISSE Avanti, cumpagneddi, addizza! Addizza!
POLIFEMO (lancia il masso) Sciruppativi stu scogghiu da Trizza!
Si vacchiappa, la navi si scunocchia!
VOCE DEL CORO Acchiappala tu, sta bella pirnacchia!
(Pernacchia corale... molto sonora!
E sullurlo di rabbia di Polifemo,
SIPARIO

    Questo copione è stato visto: