Na tempesta sta
Commedia in dialetto mantovano
Tre atti di Franco Zaffanella
2009
Gabbiana - Tonezza del Cimone Goito Fiera di Primiero
PERSONAGGI:
Nando Sacchi Agricoltore
Cesira Cortesi La moglie
Rita Sacchi La figlia
Adelina Sacchi Sorella di Nando
Gepe Manara Il bifolco
Caterina Canova Una conoscente
Riccardo Poldi Negoziante di elettrodomestici
Siamo nel 1969, la tranquillit di una famiglia contadina mantovana, viene bruscamente interrotta dallarrivo di Adelina. Sorella del proprietario dellazienda agricola (Nando), intende dopo parecchi anni vissuti a Milano venire ad abitare nella loro casa, ostinandosi anche nel voler portare nellabitazione tutte quelle migliorie che il progresso ha gi messo in moto da tempo. Lo scontro con gli altri famigliari inevitabile, le discussioni si susseguono continuamente, alimentate anche da altri personaggi che ruotano attorno alla famiglia. La vicenda si ingarbuglia sempre di pi alimentando i rancori fra i protagonisti, senza che nessuno di questi voglia recedere dalle proprie convinzioni. La convivenza si fa sempre pi difficile fino a quando . . .
PRIMO ATTO
Scena 1
Nando Cesira Rita
(Nando in piedi e sta commentando la lettera della sorella che ha in mano, la moglie Cesira sta pulendo dei fagiolini, mentre la Figlia Rita coricata sul divano assorta nei suoi pensieri).
NANDO Me am piasares sav cusa la ghha da vegnar a fa che m surla, dopu at se tanti ani clas fava mia vedar?
CESIRA La vur di bsi.
NANDO Parch ghala da vul di bsi, la sn mai dmand.
CESIRA Gh sempar na prema volta.
NANDO Te Rita cusa dit? (non risponde). Rita Cusa dit!?
RITA Ahh, ma me al su mia, su dre a pens.
NANDO Tant par cambi, pensa, pensa, mena la pulenta.
CESIRA Ma lasla sta cla pensa insoma.
NANDO Ah ma fin par carit lasomla pens.
CESIRA La pensa cun la ment. (indicando la testa)
NANDO Certi volti a sentar certi discurs cla fa, ghu idea cla pensa cun qul datar. (bussano alla porta)
NANDO Sar mia a riv m surla n. (va ad aprire ed entrano Gepe e Caterina).
Scena 2
Cesira Nando Rita Gepe Caterina
GEPE Permes?
NANDO Avanti.
GEPE Dai ve dentar (rivolto a Caterina).
CATERINA Ma se, ma sta calmu. (entra a testa bassa).
NANDO Gepe duvresat mia esar in dla stala?
GEPE Se ma, su gni sul parch u cat la Catrina cla rubava iv in dal pulr.
CESIRA Dabun Catrina t fat na roba dal genar?
CATERINA No l mia vera.
GEPE L mia vera, cha tu cat cun an sachel pien dv.
NANDO Ecu parch li nostri galini li fava poch ultimament.
CATERINA Ma vulevi mia rubai . . . vulevi sul ti in prestat.
CESIRA Va che iov i mia na bicicletta da prest via
NANDO Dopu a si ridavat indre, ma dai Catrina cata fra natra bala.
GEPE Brau Nando at gh raun, parch varda cl falsa.
CATERINA Te tasi che intant chat muni ad bevi al lat.
NANDO Anca chesta am toca sentar.
GEPE At vur mia credar a cha le n, bevi al vin me atarch.
CATERINA No l vera, sles da pdi landres a casa cun al lat dentar in dli bisachi.
GEPE Ma lasa le da di dli cretinadi, te v at s na ladra.
CATERINA Ma val. Te at s sul rab cun me parch tu mai vul spusat.
GEPE Ma chi? Ma te cara that ciuciaresi i di sat ghesi da spusam, fin i di di pe.
CATERINA Ma sa tham ve sempar adre.
GEPE Va che me vagh a dre sul a li vachi.
CATERINA V! Va che me su mia na vaca n! 1
NANDO Forsi Catrina al vuleva di li vachi cha gh in dla stala, e a pruposit l mi Gepe cha that mova.
GEPE Se a vaghi, ma st atenti a la Catrina.
CATERINA Cun lu v bisogna cha stega atenti, sin av manda in malura.
CESIRA V Gepe ma iov ades induva it mes?
GEPE Par sicuresa iu mes in ca mia.
CATERINA Le se cha i al sicur
NANDO Basta chat ia tga mia in prestit te ades.
GEPE Ma no, a vaghi ciau. (esce)
NANDO Te Catrina vt mia via.
CATERINA No a spetavi chandes via al Gepe parch vulevi div anca cl an spurcaciun. Latar de sevi le fra e la ma scapava, alura su andada dadre dla butulra ben Gepe l gni subit le a bu.
CESIRA Ah ma l som chal ghha chal vesi le.
NANDO Quand la ta scapa l mi chat vaga a ca tua.
CATERINA At gh rasun, a vaghi n ciau. (esce salutata da tutti meno che da Rita sempre assorta nei suoi pensieri).
CESIRA Ciau e sta luntana dal pulr n.
CATERINA Ghu mai mes pe dentar.
CESIRA Che element, cun al Gepe is dis s lun cun clatar dopu i sempar dre a sercas.
RITA Per ni fat dal mapl, dopu me a gla cavi mia po a pens.
NANDO Ma inveci at cuntinu a sta culgada le, prova pens na qual volta anca da movar li man e li gambi.
CESIRA Ma puvrina la ghha mia da sfursas l amo in dla fase dal svilp.
NANDO In dla fase dal svilp, ma sla ghha quasi trentani! Ohh ma schersom!
RITA Ma pup me stagh ben sul quand a pensi.
CESIRA E lura lasla pens no.
NANDO Lasomla pens, cus la pensa p am piasares savil.
RITA An de pup a pensi na roba, an de a pensi a natra, an de pos pens anca a gninte.
NANDO Per anca sat pensi a gninte ta st sempar le culgada.
RITA Parch chesta l la pusisiun migliore par pens .
NANDO Certu parch sa ta st in pe i penser i va in o.
RITA Brau pup vedat cha t cap.
NANDO - Et sent Cesira? Va chom fata an bl fenomeno da fila.
CESIRA Cusa gh? Diom cl particolare. (bussano alla porta,Nando va ad aprire alla sorella Adelina).
Scena 3
Nando Cesira Rita Adelina
ADELINA Ciau Nando! (buttandogli le braccia al collo).
NANDO Ma ciau . . . sta mia fugam per.
ADELINA Cuma andom ahh? I ricev la m letra? Ciau Cesira.
CESIRA Ciau.
ADELINA Cesira cuma at s ingrasada.
CESIRA Cusa dit, me su mia ingrasada.
ADELINA Ma tham pari gnida tant grosa. (Adelina vede Rita coricata sul divano e gli si avvicina). Rita cara, la m neudina, ma st malada?
RITA No sia su mia malada. 2
ADELINA Ma, tham pari tant strusciada, fla ripus cla ptleta che, la ghha verament ad bisogn da sta a riposu.
NANDO Digh anca atse, cha soma a post.
ADELINA At s cresida per.
NANDO A forsa ad pens.
ADELINA Ma cuma su contenta da esar che, finalmente a ca mia.
CESIRA Come a ca tua?
ADELINA Certu, u pens da las Milan e vegnar a sta che cun vuatar, am su fin mesa a parl in dialet cume na volta, basta al milanes.
CESIRA Ma te cun nuatar? Ma scus a chi lt det?.
NANDO In dla letra t mia det na roba dal genar.
ADELINA Parch vulevi fav la sorpresa me personalmente, ah ma si mia cuntent che la famiglia la s riunida?
CESIRA Cusa dit? Va che te t mai fat part dla nostra famiglia.
ADELINA Se ma Nando al sa benisim che nostar padar la sempar det che se me ma spusavi mia ghavres sempar vi na camera in cla ca che. Atsesta Nando turnoma insiem cume quand a sevum ptlet. St mia cuntent?
NANDO Ohh varda, bisogna chagh pensa.
RITA Alura pup at pensi anca te.
NANDO Gh sul na diferensa me a pensi in pe.
CESIRA Varda Adelina che prema duvresun esar dacordi anca nuatar.
ADELINA Ma se dai, pensa che ades pudoma cunosas mi, me a Milan su sempar stada da par me e posi asicurat cl mia sta facil, l stada veramente na cundana.
CESIRA E fn la tua dli cundani, ades cominciar la mia.
ADELINA Ma no Cesira, at vedr quanti robi bli cha faroma insiem, me, te, al Nando e la Rita. (avvicinandosi a Rita) Ah Rita st contenta che riv tu sia?
RITA Basta cha tham toca mia al divan. St sia che lultima volta cha tu vest l sta quand u fat la Cresma, tham sevi restada impresa parch a disn tevi magn quatar piat ad gnulin.
ADELINA Parch me a vaghi mata par i gnulin, i ft ancor Cesira?
CESIRA No! I faghi p!
ADELINA Ma che pec.
RITA Sa thagh de na man sia magari la ia fa ancor.
ADELINA Me la iutares vulentera ma l suquanti de cha m gni fra di dulur in di bras cha su mia buna da fai and via, quindi gavres sul bisogn da culgam, ripus e pens.
NANDO . Varda che natra utumana la compri mia.
CESIRA Insoma te at gnaresi che a ripus intant che chiatar i lavura.
ADELINA Al riposu al fa ben a la salt cara, e ades a vaghi a t li valis,magari am fagh da na man dal Gepe al vostra biulch, lu cunus prema, ma l pran simpatich.(esce)
NANDO Varda inc cusa s casc in testa.
CESIRA Se casc dla tempesta sta caru, e la sar dura dismandulasan, la tua sorellina viene ad abitare con noi.
RITA Ades fni la m libert di pensiero.
NANDO Daltronde l vera che na camara la ghha speta.
CESIRA Se ma cla pensa mia che me agh faga la serva n. Dim cuma as far and dacordi cun na acse. (rientra Adelina e Gepe entrambi con due valigie).
3
Scena 4
Nando Cesira Rita Adelina Gepe
ADELINA Ve dentar Gepe, va pian cha ghhu dla roba delicata.
GEPE Ah ma vaghi pian.
ADELINA Alura induva am meti cun la m roba?
CESIRA In dal pulr.
ADELINA Ghi fat dentar na camera?
NANDO No Adelina, metat in dla camera at sura, quela cha gh in fond Al curidoio, l quela induva durmeva la sia Maria.
ADELINA Ah quela in sal da dre induva as ved li pianti.
NANDO Quela.
ADELINA Ma la va benisim, atseta a la matina senti iuslin ca canta, andom Gepe.
GEPE Ah ma at sentir anca li vachi smergul.
ADELINA Ma mi, ptost che sentar tt l de dli machini cha va s e o, thal digh me cl mei i suoni della natura, andom Gepe. Piu, piu, piu (uscendo).
NANDO Va che cha fa atse i i cicin mia iuslin.
CESIRA I suoni della natura . . . ma varda la natura che dona cla fat, va che me cha le la vi mia che n!
NANDO Ma insoma l m surla cusa faghi? La mandi via?
CESIRA Ah ma sl anca tu surla, l sul na sfaciada e na brta villana, me la suporti mia, la ma fin det cha su ingrasada.
NANDO Ma quel l vera.
CESIRA (guarda Nando in malo modo) Cusl!?
NANDO No, ma capesum tha st ben atseta cuma at se,l mia chal gras cha pl da fastidi, na roba gista cha . . . (interrotto).
CESIRA Ma va da via al cul! (rientra frettolosamente Gepe)
Scena 5
Gepe Cesira Nando Rita
NANDO Cusa ght te da corar v?
GEPE A ghu dand a t chiatri valis dla Adelina.
NANDO Par and in dla stala tu mai vest a corar. (mentre Gepe sta gi uscendo)
CESIRA E a pruposit da valis, t vest prema tu surla cuma la ia purtava cla pareva gnanca le, dim cuma lavr fat cun al mal da bras cla dis cla ghha?
NANDO Lavr tolt o na qual pastiglia par i dulur.
CESIRA No cha le la pastiglia la sla a mesa a tti par da dre.
NANDO Oh cuma at parli.
RITA Mama vt culgat an po par pens a quel datar.
CESIRA Cuma vt cha faga a pens a qul datar,pensa te a qul datar visto cha ts le a posta. (rientra Gepe con le valigie)
Scena 6
Gepe Cesira Nando Rita
GEPE Ma che pesi cli valis che.
CESIRA Tla mia urdin al dutur v, sa fos par me li sares bla fnidi in dal fos le dadre.
GEPE Ma puvrina lAdelina, dopu sensa li valis.
CESIRA Puvrina? Ma senti cusa al dis.
NANDO Serca da movat Gepe cha gh li vachi cha ta speta in stala.
CESIRA Pian chal fnesa ad cur cla vaca cha gh che ad sura. 4
NANDO Ades basta Cesira! Insoma la sar mia na disgrasia se me surla la vegn a sta che.
CESIRA Ma ps! Cha le ades la ruvina la nostra vita!
NANDO Ma va che gata.
RITA Sa dopu nas di gatin pup sta mia angai n.
NANDO Ght atar da di Rita? Sentat mia tu madar che rusari cla tir fra.
RITA U sent purtrop, ma chisa parch fra cugnadi sv mai dacordi, e se la sia lam par na brava dona, ma cusa favla da mester a Milan?
NANDO Ma, su clera in nuficiu a ciap diapuntamenti.
RITA Che genar dapuntamenti?
NANDO Ah cara a savil, me am par cla rispundeva al telefono e pu la ciapava iapuntament.
RITA E nala ciap tanti . . . ?
NANDO Ah ma cusa vt cha sapia me. (rientra Gepe)
Scena 6
Gepe Nando Rita
GEPE V Nando st cha su cuntent che tu surla la sia gnida a sta che.
NANDO Anca nuatar som tti cuntent, sevum che cla spetavum in grasia.
GEPE St che per lat sumiglia mia, le l na dona simpatica, piena ad vita, sempar soridente.
NANDO Ah grasie, ma senti che bl paragun
GEPE E pu at ghesi da vedar quanta bla roba la ghha in dli valis, as ved che a Milan di bsi la na ciap tanti.
RITA Eh se, la na ciap tanti. . .
NANDO Ades per prova vard dand a fni in dla stala.
GEPE Se a vaghi ma sensa prescia, tant li vachi li scapa mia via v.
NANDO Sat sagueti andagh adre cuma at f ades, na qualdona da la disperasiun l buna da spac la cadena e la scapa in mesa ai camp.
GEPE Oh cuma at s esager, ciau. (esce salutato)
NANDO Ades sevi dre pensa . . .
RITA At s propria me padar.
NANDO No pensavi, ma ala det cla sta che par an po, u par sempar?
RITA Par me pup fa cunt cla va p via.
NANDO Se ma cla gabia mia dli pretesi, cla sia mia gnida che a fa la prepotente, sin me agh dagh raun a tu madar.
RITA Fa cunt pup chagh gavr da dagh raun a la mama. (rientra Cesira)
Scena 7
Cesira Nando Rita
CESIRA Ades a fagh na roba.
NANDO Cus ft?
CESIRA (sedendosi e mettendosi a braccia conserte) A fagh gnint, me fin cha gh che tu surla a fagh scioperu.
RITA Mama varda cla sar na lota dura v.
CESIRA Mi!
NANDO Ma dai cusa tha tinsognat ades? L pena rivada, ades la mandi via? Anca sa sares bun da fal!
CESIRA Alura sar mi cha that mescia sat v sn stasera, a menu che at pensa da fatan tu surla. (in questo momento entra Adelina con un asciugacapelli in mano) 5
Scena 8
Adelina Cesira Nando Rita
ADELINA Scus ma induva cati na presa par la spina dal phon?
CESIRA Thal dires me induva metar cla spina le.
ADELINA Che simpatica chat s.
NANDO Ma varda che nuatar ad presi agh nom mia.
ADELINA Come agh ni mia, agh dna qual banda ligh sar.
CESIRA Se varda ben cha ti cati.
NANDO Varda cha li presi li gh mia parch nuatar ghom mia la curente.
ADELINA Sensa curente? Ma vur mia schers. Ma induva sontia capitada? Eral mia mi cha stes a Milan.
CESIRA (alzandosi) Lera mi se! Ecome slera mi!
ADELINA Ma diim cuma fev vuatar a sugav i cavi? (avvicinandosi a Rita) Ah Rita cuma fev?
RITA Andoma al sul.
ADELINA E quand a piov?
CESIRA Fom sensa lavai.
ADELINA Ben ma robi da mat, ma disim induva a gh al bagn cha vaghi a rinfrescam.
NANDO Al bagn?
CESIRA Sat v rinfrescat le fra in curt a gh la suila al sul.
ADELINA Come le fra, a ghi gnanca al bagn? E induva and a fa i vostar bisogn?
NANDO A gh al csu.
ADELINA Al csu? Ancor al csu a ghi?
NANDO Se al csu, l da dre dla stala e varda da sta atenti parch a gh la piastra dla fopa cl spustada cha thagh vaga mia fni dentar.
ADELINA Fin da dre dla stala gh dand? Cume na volta?
CESIRA Cume ades, mia cume na volta, e augurat chat vegna mia la direa parch l dificil chat faga in tem a riv.
ADELINA Ma vuatar a si rest indre cume di cuc,ma si furtun cha su rivada me, parch ades la prema roba cha fma l quela da fa riv la curente e fa l bagn in ca.
CESIRA Ma te pensat da esar gnida che a cumand?
NANDO Anca parch me ghhu mia nisuna intesiun da spendar di bsi par fa riv la lus.
ADELINA Ma dai insoma, u sempar sav chat sevi pioc ma cuma as fa a fa di ragiunamet dal genar, som dal sesantanov, i and in sla luna, vuatar si ancor sensa luce.
NANDO Me dla lus u sempar fat sensa e fagh sensa ancor.
CESIRA E sat va mia ben sicome at s burlda gi da Milan, ades ad torni s.
ADELINA No cara, tu a det che chesta l anca ca mia, e quindi ghi da scult anca me. (si avvicina ad un angolo della casa) Che par esempi metom la televisiun.
CESIRA A parte chagh gh dbi cha tuloma la televisiun, ma se casu la metaresum dad la.
ADELINA Ma cusa vt sav te chat gh mai vi gnint, p in dla camara dad la metom la cusina nova e in fond al curidoiu viin a la m camera fom fa al bagn.
CESIRA E parch propria davsin a la tu camera?
ADELINA Parch me ghhu ad bisogna pus che vuatar, me al m corp al curi, e sat v savil a Milan quand pasavi is girava tti e i dieva L lAdelina la ps carina.
CESIRA Alura bisogna che iom ad Milan i prega la madunina cha gh in sal dom par fagh turn la vista.
ADELINA No cara igh ved ben, st quanti am n sta adre, e tta gent importante, avucat,ingegner, prufesur . . . 6
NANDO Alura Adelina frequentando chi cagnun le t tegn alt lunur a dla famiglia.
CESIRA Se la tegn alt lunur a dla famiglia (ironica), su mia me a Milan cusa la tegn alt.
RITA Sia cun tt chal parl chat f at sar gni se.
ADELINA Brava Rita, vostra fila la pensa, ma la pensa gist, a ghu se . . . (aspetta che qualcuno glielo porti) Alura?
CESIRA Alura cosa?
ADELINA A ghhu se.
CESIRA Sat gh se a gh la tromba sota al portach.
ADELINA Ma ghi gnanca an rubinet in casa?
NANDO Cuma fma a vigh an rubinet sa gh mia la lus.
ADELINA Varda Nando che cla situasiun che la ghha da fni a la svelta
CESIRA L du min cl che e l a dventada la padrona.
ADELINA Val che sagh su mia me che ades a ciap in man la situasiun vuatar and a fni mal, ansi ades am cambi p vaghi subit a fa dmanda par la curente .
NANDO Ma pian v.
ADELINA Ma qual pian, basta candeli agh vl li lampadini, e dopu am ringrasiar atar ch. (esce)
CESIRA Varda che sla turna mia a Milan me la ciapi e la foghi in dlalbi!
RITA Sin bisogna sul sper cla blesga in dla fpa.
FINE PRIMO ATTO
* * *
SECONDO ATTO
Scena 1
Caterina Gepe
(Caterina e Gepe trovando la port aperta entrano in casa)
GEPE Ve dentar.
CATERINA Ma gh nisun.
GEPE I rivar sta mia preocupat.
CATERINA Spiegom parch t vul fam vegnar che a casa dla Cesira? (facendosi vento con un ventaglio)
GEPE A voi presentat lAdelina, la surla da Nando, quela se cl na brava dona.
CATERINA Chis che robi,parch la vegn da Milan cusa pensat cla sia.
GEPE Varda cla vl fa riv la curente, acseta in dla stala li vachi dopu a si muns cun la munsitrice.
CATERINA Ah ma sl par quel a pos dagh sul raun, l lunica curt induva i ghha gnam la lus, pusibul chi sia atse indre da mia vul fala riv.
GEPE Brava, acseta anca in ca mia finalmente pos vigh la lus, Dopu basta schis linterutur e tac cha simpesa la lus, tac la sa smorsa, tac la simpesa.
CATERINA Se ma sta mia fa cume me che la prema volta chi mla data u fat na giurnada intrega a impis e smurs.
GEPE Ah ma am ricordi thera gni fin an cramp in dla man.
CATERINA Propria, v ma st cusa fagh ades? Intant cha gh nisun am colghi in slutumana induva smet sempar la Rita.
GEPE Ma no cusa ght da pens te?
CATERINA Ma, chis cham vegna in ment qul.
GEPE Ma ts mia la Rita te.
CATERINA Ma st cha sa sta mia mal culg che. 7
GEPE Ah ma stares mia mal gnanca me.
CATERINA Colgat anca te alura, ta ghha st.
GEPE Ma val, ghhu anca i stivalun par anda in dla stala.
CATERINA Ben ma cavati no.
GEPE Ah se, alura pronti. (Gepe si toglie gli stivali, la giacca e si appresta a coricarsi nella stessa posizione di Caterina).
CATERINA Scultum, ma colgat dad la, at vur mia metat che ad banda a me, ohhh! Tra cha me pena gni na scalmana. (e si fa aria con il ventaglio).
GEPE Oh cusa gh va chat magni mia v. (si corica in senso opposto). Va ben che?
CATERINA E cuma sa sta?
GEPE Sa st verament ben, ec parch la Rita las colga sempar che.
CATERINA Las colga che parch l na lisnuna.
GEPE Tasi chit senta mia.
CATERINA Val che se me ghes na fila acse chal divan che a glavres bla bru.
GEPE Per te vuli pruval anca te.
CATERINA Apuntu, sul par pruval. St ades cusa m gni in ment?
GEPE Cosa?
CATERINA Quand cun m surla da putleti in slutumana a favum la bicicletta cun i pe.
GEPE Ah la bicicletta, dai cha pruvum anca nuatar.
CATERINA- Ma cusa dit?
GEPE Ma dai, dai. (si posizionano con i piedi ed inziano a fare la bicicletta)
CATERINA Va cha som mia p di ptlet.
GEPE Ben ma cusa gh, fom mia gnint da mal, dai mena!
CATERINA Ma Diu Gepe. (i due ridendo fanno la bicicletta con i piedi, in questo momento entrano Nando e Cesira rimanendo sorpresi nel vederli).
Scena 2
Caterina Gepe Nando Cesira
CESIRA Scultum, ma ades a ghom du ptin in ca? (rivolta aNando)
NANDO Ohh vuatar d! (i due si fermano e si siedono sul divano salutando Cesira e Nando).
CATERINA Sevum dre a ug a la bicicletta.
CESIRA Ma certu ug a la bicicletta, come se a la vostra et la sia na roba normale, i anca fat prest a fa la pace ah?
GEPE Se v, om fat na bla fartada insiem, me ghhu mes iov e le i sigulot, na bla magnada e dopu om fat la pace n Catrina?
CATERINA Eh om fat la pace . . .
CESIRA Ma la fartada lt fata cun i nostar ov?
GEPE Varda prema chin des da mal iu druv.
CESIRA Ma varda, sevi buna anca me da druvai.
NANDO Chav vegna p voia da metuv in sal divan dla Rita, parch sla la vegn sav su mia.
GEPE Se ma vedat cham su cav i stivalun prema.
NANDO Agh mancares anca quel, thal s cha tlu bla det anca na mcia ad volti da mia vegnar in ca cun i stivalun chat drovi par and in dla stala.
GEPE Ma varda chi pul.
NANDO Oh pul, gh sempar tac dla merda, prova vard.
CESIRA Dai lev s dad le,cha si gni in ca nostra sensa gnanca an po ad rispet.
CATERINA Varda chom pici a la porta ma gni nisun, e visto che lera verta som gni dentar.
GEPE Su gni par fagh cunosar a la Catrina tu surla Nando. 8
NANDO Me surla?
CESIRA Sta mia gnanca numinala cla dona le. (entra Adelina)
Scena 3
Adelina e detti
ADELINA E parch ghhai gnach da numinam
CESIRA Tals al parch, da quand at s gnida a sta che, me a gla cavi gnanca p a dormar.
GEPE Cesira prova bevar na camumila a la sera prema dand a lt.
CESIRA Gepe ma prova and da via l cul! Bevla te la camumila chis clagh vaga ad travers!
GEPE No v, me prema dand a lt a bevi an bl grapin.
NANDO Cesira dai.
ADELINA Tu surla Nando as pl digh gnint.
CESIRA Certu! Sl quel chat di te p, (rivolta a Adelina) l cuma na scurea, la sposa an po, ma po la va a fni in gnint.
NANDO Ma Cesira an po da riguard.
ADELINA Tu surla leducasiun la la cunos mia, al Gepe cl an biulch l pus educ da te.
GEPE Grasie Adelina, ma sevi gni par fat cunosar la Catrina.
CATERINA Ma pian, (rivolta a Gepe) u mia cap, a scuresla intant cla parla?
GEPE Ma no cusa dit, a voi cha tla cunosa parch la far finalmente riv la lus in curt.
CATERINA Ah piacere ( si danno la mano) ma la fa ben, me la lus a glu a e l tt natar vivar.
CESIRA Cherasa, a spendar ps bsi, e pu che la lus la riva mia.
ADELINA Vard che me u a fat richiesta e se vuatar a vul mia la fagh riv sul in dla m camera.
NANDO Ma chi tha det da fa richiesta.
ADELINA Thal sevi cha ghandavi,chesta, thal ricordi ancor l anca la m ca.
CESIRA Sal sevi cha binavi na cugnada acse Nando tavres mai spus. (entra Rita)
Scena 4
Rita Adelina Gepe Caterina Nando Cesira
RITA Me sares gnanca nasida alura. (si va a coricare sul divano)
GEPE La ghha raun, la Rita la sares mia nasida.
ADELINA Vedat che quand at parli ad di sul dli stupidadi.
CESIRA V va cha tla dagh na suplada v! (togliendosi uno zoccolo gli lo sta per lanciare ma viene fermata dal marito).
NANDO Ma sta mia, cusa vt fa?
CESIRA A ghal tiri in sal mus, chis cla lasa le da thom in gir.
ADELINA A ts te cha sagueta men al turun.
CESIRA Va me la suporti mia! (ed esce)
GEPE Andom ades nuatar Catrina.
CATERINA Ma speta che dopu magnom al turun.
GEPE Ma qual turun?
CATERINA Ma la Cesira la mia andada dad la a men al turun?
NANDO Ma Catrina cusa t cap, e te Adelina fam al piaer da mia ufendar m muier.
ADELINA Me lufendi? Varda che se casu l a la sversa, i mia senti anca vuatar cusa la ma det? L sempar dre a dim s, tti iucasiun i buni. Sul parch a voi purtav dli migliurii par la casa, vigh dli cumudit e fav sta mi! (applauso dei Caterina e Gepe). 9
GEPE Brava.
CATERINA Viva lAdelina.
RITA Ades per a las le n, me vuria anca sta in pace a pens, tra chas sent nudur da stala che in sal divan, su mia cusa agh sia sta. Gepe that st sent in sal m divan?
CATERINA No as som mia sent as som culg.
RITA Ma brau! Ecu cusl chal spusur chas sent, cha vinsugnega mia da metav ancor in sal m divan vuatar d.
CATERINA Ma me spsi mia v, l sul Gepe.
GEPE Eh ma certu su sul me, grasie Catrina.
CATERINA Ma prego.
NANDO Comunque te ad p mia gnanca riv che a cumand e vul ciap tt in man.
CATERINA Ma Nando as ved che le a Milan lera abituada.
GEPE Ma st Adelina cha sares gni vulenter a catat a Milan.
ADELINA E parch st mia gni?
GEPE Eh ma cunusevi mia la strada, pu Nando am vl mai dam i de da feri.
ADELINA Ades Gepe agh pensi me a dat li feri.
GEPE Grasie Adelina.
NANDO V! Ma nca le at v puci al nas? Va che discurs cham toca ad sentar. Ades basta!
GEPE V Gepe nultima roba dopu vaghi in dla stala, quand a rivar la lus at p t la munitrice ah?.
NANDO Ma . . .(interrotto da Adelina)
ADELINA Certu, acseta at f men fadiga, li robi a si fa ps a la svelta e a la matina ad p lev s anca ps tardi.
GEPE Adelina tham piasi sempar da p.
NANDO Se ades anca la munsitrice.
GEPE Per ghhu anca da di che las le da munar an po am dispias, vur di cha mandar via i cai cha ghhu in sli man. U cuminci fin da ptlet a tir li teti a li vachi.
NANDO E alura cusa vt cambi.
CATERINA (Avvicinandosi e accostandosi con le spalle) Ma Gepe that p cunsul cun qul da pus interesante . . .
GEPE Ahh?
CATERINA (soppesando le parole e accostandosi ancora con le spalle) Qul . . . da . . . ps . . . interesante . . . (Gepe rimane in silenzio non riuscendo a capire cosa vuol dire Caterina ).
RITA (sempre coricata sul divano interviene) As trata sempar ad teti Gepe. (Adelina ride)
NANDO Catrina, At s propria mia gista.
CATERINA No ma l dur mia da schers n.
GEPE Ma varda che me am va ben quel cha dis lAdelina, la muniitrice lal fares comud mia da schers.
NANDO Munsitrice, f prest a dil, ma chil cha la paga?
ADELINA Se dora in avanti ientradi ia spartom, at daghi na man anca me in dli spesi, sin that rangi. (entra Cesira)
Scena 5
Cesira Adelina Gepe Caterina Nando Rita
CESIRA Anca questa ades! Pretendar da dividar ientradi!
ADELINA Certu.
CESIRA Ma sicome nuatar la munitrice la sinteresa mia ghom mia bisogn da dividar li spesi. Cha comanda som nuatar! Va ben! 10
CATERINA Se ma ades Cesira fa cumand an po anca la siura Adelina.
ADELINA Brava.
CESIRA Cust det?! Ma cusa tinteresa te?
GEPE Tasi Catrina, ve via chandoma dai.
CATERINA Andom.
CESIRA And, and cl mi, e te Gepe sta mia p purt in ca nostra cla dona le n.
GEPE Va ben la prossima volta la lasi fra dla porta, ciau. (accompagnandola fuori)
CESIRA E parch?
GEPE Perch sei indesiderata, ad d fastidi a la Cesira.
CATERINA Ma davvero?
GEPE Eh davvero, ve via dai. (escono salutando)
NANDO Varda comunque Adelina che da quand a ts gnida sta cun nuatar in cla ca che gh p pace.
RITA Brau pup anca me vuria sta an po in pace par pens a li m robi.
ADELINA E cusa pos fagh, avres mai det cha fosu ancor atse indre.
CESIRA Se, riv quela avanti.
ADELINA Tant ps avanti, almen vint an, anca se me an dimostri ad men da te par via det.
CESIRA Ma cara at piasares te.
ADELINA E alura dim quanti ani at gh?
CESIRA Dal prem a lultim an a ghhu, ma varda v, cusa tinteresa te quanti ani a ghhu me.
NANDO Ades per las le dabun, parch sandoma avanti atse a fm redar anca li galini cha gh in dal pulr, dai ve via Cesira, e te Adelina va induva at ghevi dand.
ADELINA Certu dal temp nu bla pers fin trop. (ed esce)
CESIRA (ironizzando) Dal temp nu bla pers fin trop, cume sla fos sul le ca ghha mia dal temp da perdar. (ed escono).
NANDO Ma sta mia scultala. (in scena rimane solo Rita coricata sul divano)
RITA Oh finalmente sperom da sta n po sensa cunfusiun, cun tti li paroli chu sent am s fat na cunfusiun in testa che par fa uno + uno magh vl la calcolatrice. Sperom chas gista li robi e cha turna la pace. (passano pochi istanti e in punta di piedi entrano dalla porta Gepe e Caterina).
Scena 6
Rita Caterina Gepe
GEPE Ghera propria da turn indre subit.
CATERINA Insoma sa su dismengada al ventai, lavr las in sal divan.
GEPE Pian cha gh la Rita culgada.
CATERINA Cuma fom alura.
GEPE (Camminando in modo lento e impacciato per non fare rumore) Fa cume sat ghesi da camin in slacqua.
CATERINA Va cha su mia al Signor.
GEPE Parla pian. Sperom cla sia dre dormar.
CATERINA Sin pdat mia dagh an pgn in testa.
GEPE Ma st mata, varda sa thal vedi, ma sta in sa per. (rimanendo a lato del divano cercando di fare piano e di non farsi vedere).
CATERINA Al vedi mia.
GEPE Varda ben.
RITA (rimanendo ad occhi chiusi) Che strano inveci dand via ludur da stala ades al,senti ps fort.
CATERINA At s t, sta in la. 11
GEPE Se, ma al gh mia al ventai.
CATERINA Cha glabia sta al cul.
GEPE Al su mia.
CATERINA Prova vard.
GEPE Se ades agh meti li man in sal cul a la Rita, dai andom prema cla sveda.
CATERINA E quand am vegn li scalmani a vet te a fam aria.
GEPE Pos prestat na vaca.
CATERINA E cusa fagh cun na vaca?
GEPE Tinsegni me, te thagh tiri na teta e le la squasa la cua e lat fa vent.
CATERINA Lasa le ad fa a stpid val.
GEPE Ma va cl mia na stupidata, e in dal stes temp pudria anca ciapat li moschi.
CATERINA E se,st cusa faghi, me ades a ciami la Rita.
GEPE E slas rabes?
CATERINA Ma no, Rita . . . Rita . . .
RITA Ma varda an po, sevi dre a pens a cla rimbambida dla Caterina e am par da sentar la su vus.
GEPE Ades per l dre parl da te. (rivolto a Caterina)
CATERINA Dabun? Rita su me la Catrina, la rimbambida, su che dadre da te.
RITA Come dadre da me. (si alza e si volta) Ben vuatar du cusa fev che da dre da me! Si gni a buam intant cha pensi?
CATERINA No ma sta mia rabit, parch sicome u pers al ventai al Gepe al vuleva metat li man in sal cul.
GEPE Me?! Ma cusa dit Catrina.
RITA Pensavi mia chat fsi an spurcaciun atse Gepe.
GEPE No, ma spiegat mi, (rivolto a Caterina) la Catrina la vl di cla s smengada che al ventai e la pensa cha tha glabia sta al cul.
RITA Ah (guarda sotto il sedere) Ec cuslera chal dur cha sentevi, toh. (lo da a Caterina)
CATERINA Et vest cha gleva sta al cul.
GEPE U vest, as ved per chagh fava pus ben che mal.
RITA V! (alzandosi) Cusa vuresat di! And fra dad che! (Li rincorre mentre loro velocemente escono di casa).
CATERINA Ve via Gepe
RITA Va in dla stala v, a fa quel inveci da vegnar che a parl acse.
GEPE Ben ma cusontia det?
CATERINA Ve via dai.
FINE SECONDO ATTO
* * *
TERZO ATTO
Scena 1
Adelina a seguire Rita
(Adelina con un metro in mano sta misurando alcune parti della stanza, entra poco dopo Rita)
RITA Cusa st dre a misur sia?
ADELINA Pensavi che la cusina as pdres metla anca che.
RITA Ah ma ts propria na testarda, ma glt det a me madar? 12
ADELINA Tu madar cuma agh dighi qul lam br subit. St per che sa ghesum da metar la cusina che bisognares spust al divan.
RITA No v! Al divan a sal toca mia! Ghhu brig quindas de a catagh la pusisiun gista.
Chal ses gir vers nord, che quand a su culgada as veda an po la fnestra e an po la porta, che al schenal al sia gir cuntra cla par le, che i pe i sia pugi perfetament in sal pari, che laltesa la sia mia ne trop basa, ne trop alta, che . . . (interrotta da Adelina)
ADELINA Varda second me quand i and in sla luna ia fat ps a la svelta.
RITA Ah ma minteresa mia, me su sul che quand am colghi, la m testa la ciapa iondi gisti par pens,me vardi la camera e la camera lam varda me, par questo dad che al divan al ghha mai da spustas.
ADELINA Ben v vur di cha vaghi a fa li misuri dad la, cusa dit?
RITA Brava, clangul che sta mia tucal, che sa tha ma sposti al divan me dventi mata.
ADELINA Va ben,te pos anca scultat,sa fos tu madar no ad sicur.
RITA Ma Diu me madar l fra cla ma speta in dlort. (ed esce dalla porta dingresso, mentre Adelina esce dalla porta interna).
ADELINA Ciau alura s vedom. (subito dopo rientra guardando di nuovo la parete in questione) E sas btes o chal mur le. No, forsi sares nesagerasiun, per, tempo al tempo. (rientra, poco dopo entrano dalla porta dingresso in modo accorto Gepe e Caterina)
Scena 2
Gepe Caterina
GEPE Fa pian che sis sent.
CATERINA Se ma stavolta l culpa tua sa som turn indre.
GEPE Insoma me li ciav i cati p, e quand som gni che ier a ghievi, varda che stanot su duv and a dormar in sal fnel.
CATERINA Ma che bl, parch mt mia ciam cha gnevi anca me a dormar cun te in sal fnel. St mia cuma l rumantich dormar in sal fen, in sla paia.
GEPE Se cun dli ponghi chat girava ad banda!
CATERINA Tasi, sta mia parl fort, vardoma in sal divan sli gh.
GEPE Vardoma sota al cusin, bisogna clim sia cascadi quand am su culg. (cercano sul divano, sotto i cuscini).
CATERINA Ma cumli fati sti ciav.
GEPE Li ghha tac an ciondul.
CATERINA E cuml sta ciondul?
GEPE L fat cume na teta ad vaca.
CATERINA Te na vaca sat ghesi da pudi at la purtaresi anca in camara da let.
GEPE Par la vrit u a pruv a purtagla, ma la pasa mia par la porta.
CATERINA (mentre sta guardando sul divano) Comunque che gh gnint.
GEPE Ma cusa dit sa spustom l divan, magari i fnidi le sota. 1
CATERINA Ma se dai, pruvom a spustal. (i due si accingono a spostarlo, mentre sono intenti in questa operazione entra Rita che non pu fare a meno di lanciare un grosso urlo)
Scena 3
Rita Gepe Caterina
RITA Ahhhh!!! Cus fat?! (mettendosi le mani sui capelli)
GEPE Som dre serc li m ciav.
RITA Se ma i spust al m divan! Mai, mai nisun la spust! Sul du rimbamb cume vuatar pdeva fa na roba dal genar.
CATERINA Oh ma rabis par na roba dal genar.
GEPE Ades Rita thal metom gist cuma lera prema.
RITA Ma sar impusibul chal metiga gist cume prema, impusibul! 13
GEPE Dai Catrina dam na man. (cercano di risistemare il divano come era messo prima con le continue imprecazioni di Rita).
RITA Ghu brig quindas de a centr gist la pusisiun, ades fin cha li mia mes gist cume prema and mia via!
GEPE Ma me ghu dand in dla stala.
RITA Minteresa mia!!! E questu al val anca par te! (rivolto a Caterina).
CATERINA Ma me su gni sul par cumpagn lu e . . .
RITA Tasi!
GEPE V par me l gist acse, cusa dit Rita?
RITA Ohh gist acse, te ades in du e du quatar a tl bla rimes induva lera prema, varda che an milimetro al fa dift.
GEPE V Rita ma dim cuma at f a vedar te an milimetru.
RITA Certu chal vedi, fam culg cha thal digh subit. (si corica sul divano).
CATERINA Ma pudresat mia al divan metagh li rudli.
RITA Brava furba, alura t cap gnint,cun li rudli l sempar in gir par la camera, vaghi in gistra, vaghi?
CATERINA Ohh.
RITA - Comunque che al va mia ben, prova cucial an po avanti Gepe. (Gepe spinge avanti) No turna indre e an po a sinistra.
GEPE Va ben, an po indre e a sinistra . . . Catrina at che band la la sinistra? (sottovoce)
RITA (Rita sente) Da cla banda che Gepe!
GEPE Ahh, atse va ben?
RITA No, ancora an po indre.
GEPE Alura andoma ancor indre,ma che fola.
RITA Fermat le! Forsi ach soma, quasi, lasa sta le, se casu al sistemar mi me.
CATERINA Alura ades at lasoma pens Rita.
RITA Se grasie, e st mia p tuc chal divan che.
GEPE Ad p sta sicura che chal divan che al tucum p, per me u gnam cat li ciav, cuma faghi and in ca?
RITA Basta chat ciama al marangun, at la vers lu la porta.
CATERINA Natra volta tha star ps atenti. (entra Adelina sempre con il metro in mano)
Scena 2
Adelina e detti a seguire Cesira
ADELINA U a decis cha la nostra cuina, la Salvarani la metom dad la.
GEPE Oh ciau Adelina.
ADELINA Ciau, anca a le siura
CATERINA Buongiorno.
RITA Sia agh lt det ai miu?
ADELINA Figurat sa ghal dighi, ansi tu madar lam parla gnanca p, ades varda la ma scriv li letri. (estraendola dalla tasca)
RITA Am piasares sav cusa la tha scret.
ADELINA Gninte la ma scret, na letra in bianch.
RITA In bianch? Daltronde sia slat parla mia cusa vt cla ta scriva.
CATERINA Questa l na letra cha fares prest a scrivar anca me.
ADELINA Varda sas pl fam vi na lettra cun scret gnint. (entra Cesira con un vasetto di fiori da mettere nella stanza senza dire nulla).
CATERINA Ciau Cesira.
CESIRA Ciau. 14
CATERINA - V l vera chat parli p cun tu cugnada? E p thagh mandi dli letri con scret gnint?
CESIRA St mia buna da tasar na qual volta.
CATERINA Ah ma si tti agit chas pl di gnint, ades p cha aument ancor in ca chis cusa f s.
CESIRA Parch chi ghha da vegnar ades?
RITA Am piasares savil anca me.
CATERINA Ma la la det prema lAdelina cha vegn vostra cuina.
CESIRA Chi?
CATERINA Ma la vostra cuina, la Salvarani, n Adelina?
ADELINA Varda chintendevi di cuina, quela par fa da magn.
GEPE Quela induva a gh tt insiem,al frigu,al scr,al furan.
CATERINA Ah quela,
CESIRA Chiunque abia pens na roba dal genar, al pl dismengasal.
CATERINA Et sent Adelina lat gleva cun te.
CESIRA No varda che me cun cha le agh parli mia.
CATERINA Ma no ad parlavi da le, l le cla vl metar la cuina dad la.
CESIRA Tu det che me cun cha le parli mia!
CATERINA Alura mandagh natra letra.
ADELINA No, p u cambi idea, u pens chas pdria bt o al mur e fa na bla camera unica, cuina e sala insiem.
GEPE Eh sares mia na brta idea.
CATERINA Et sent Cesira?
CESIRA (mentre sempre intenta a sistemare il vasetto dei fiori) No u mia sent gninte.
CATERINA Ah ma alura at s anca surda, oltre a sar p buna da scrivar.
CESIRA Ma st buna da tasar brta impiciuna! Gepe portla via v parch me che agh nu a abastansa da supurt!
GEPE Se ades andoma, vulevi dmandat se par casu t mia cat li m ciav din ca?
CESIRA Se u cat dli ciav iu mesi che.( e la prende da un cassetto)
GEPE Induverli?
CESIRA Stamatina u spust al divan par puligh sta e iera le sota.
RITA (sedendosi sorpresa) Anca te mama t spust al divan!?
CESIRA Se ma lu rimes al su post, t li tu ciav, a ghevat atar purtaciav da metagh. (da le chiavi a Gepe)
GEPE Grasie, eh, na tta, la mia bla, varda. (mostrandola)
RITA Ma thal sevi chat ghvi mia da tucal. Ma ghli cun me alura.
ADELINA Ben ma ades a cambiom anca quel Rita, tulom am bl divan a ot post.
CESIRA Se na curiera!
RITA Chis che quel i la sposta mia p.
GEPE Andom Catrina ades, li ciav iu catadi.
CATERINA Se, speroma da vegnar p a disturb, ciau.
GEPE Grasie Cesira cha tha m cat li ciav. (Si salutano e i due escono. Rita si ricorica mentre Adelina guarda ancora la parete eventualmente da abbattere prendendo delle misure e Cesira a braccia conserte girata da unaltra parte,non si guardano e rimangono in silenzio, Rita poco dopo interviene).
RITA Che bl silensiu par gnanca vera, dopu tt chal cincl cha gh sta.
CESIRA La calma prema dla tempesta.
RITA Eral mia a la sversa mama, la calma dopu la tempesta.
CESIRA As trata comunque sempar ad tempesta sta!
ADELINA Eh se bisogna propria tral o chal mur che.
15
CESIRA Lunich mutivu par tral o sares sul quel chagh fos sota na cha mintendi me.
ADELINA Ah, la m casa lam pias sempar da p.
CESIRA Chis a chi l intestada cla casa che? (fingendo di non saperlo) Ah, al m om
l vera.
ADELINA Meno male che me padar al s ricurd anca da me, e che an toch da casa am la lasada. (Continuano a parlarsi in modo indiretto)
CESIRA Pec chagh sia scret da nisna banda. Propria cume li letri cha mandi a na certa persuna.
ADELINA Brta roba mia esar buna da scrivar, as resta ignurant par tta la vita.
CESIRA Lignuransa l na virt in cunfrunt a quel cha fat na certa persuna a Milan.
ADELINA Quel cha fat cla persuna le la la fat a la lus dal sul!
CESIRA Ma senti, u sempar pens che certi robi a si fava sul da not.
RITA Quandl cha fni chal cine che e f la pace.
CESIRA Sa ghes da fa la pace, i pdres dam al Nobel.
ADELINA Sagh fos da fa an tratato di pace, me al firmi e na qualdunaltra agh toca fa la la crus. (entra Nando in un momento di silenzio)
CESIRA La crus, cume quela cha ghhu ados me.
Scena 4
Nando Cesira Adelina Rita
NANDO Cus suces? Ma che calma cha gh. Meno male che ogni tant and dacordi.
ADELINA V Nando cusa dit sa fom bt o cla par che e fom na camera unica?
NANDO Bt la par, ma ght dmand a la Cesira?
ADELINA Chi?
NANDO La Cesira insoma.
ADELINA Ah ghha scrivar na letra.
NANDO Na letra? Ma l le agh p digal a vus.
CESIRA Varda che me a ghhu iureci cha quand a parla na certa persuna lisera,cume na saracinesca cha da o.
ADELINA Et cap parch bisogna chagh manda na letra, al problema sar la risposta, parch quand na l mia buna da scrivar.
NANDO Ma dai par piaer las le ad fa dal cine.
RITA Agh lu det anca me pup, ma l an cine lungh, meti da vedar I Dieci comandamenti. E second me ades fni sul al prem temp
NANDO Alura sperom cha suceda an qual miracul, magari chis ades i pecia a la porta e vegn dentar an qualdun cha porta an po d pace.
RITA Magari. (bussano alla porta e Nando si appresta ad aprire a Riccardo).
NANDO Vedat, a volti i miracui i sucd.
RITA Pian a parl pp. (Nando apre a Riccardo).
Scena 5
Riccardo e detti
NANDO Ben ma sa gh Poldi.
RICCARDO Buongiorno.
NANDO Cume mai? Ve dentar.
RICCARDO Permes. Ma ciam la siura Adelina, parch la ma det che ades tir la lus, e ghavr da t quel no, u la lus la tul sul par belesa? (ride).
RITA Ades comincia al second temp.
CESIRA Varda Poldi che che nuatar ghom gnint da t da chi bagai le . . .
ADELINA Chi bagai le is ciama elettrodomestici. E visto cli sar robi che seruv a tti li spesi lindar divisi in parti uguali. 16
NANDO Ma la lus che la gh gnamo.
RICCARDO Ma la rivar no? Quindi vardoma cusa pudresu t, no parch la lus lavr mia tolta par belesa (ride sedendosi a tavola e aprendo il catalogo che aveva in mano).
NANDO Ma che fola cun sta lus.
CESIRA Poldi alura t mia cap.
RICCARDO Ben v ades vardom dopu decidar cusa fa. Par esempi al frigorifero av servir no?
RITA Forsi.
ADELINA Certu.
CESIRA No ad sicur.
RICCARDO Ah ma av si mes tti dacordi.
NANDO Varda, nuatar soma abitu che dist a metom al bevar in fresca in dlalbi, da fa al frigorifero? Par atri robi ghoma la muscarla.
ADELINA Ma varda te sa pudoma and avanti cun la muscarla. Cusa vegnal Ricardo?
RICCARDO Utanta mela franch, chal mudl che, gh anca al post par fa al gias.
CESIRA Par me al pl fa anca al pan bascot,che in ca che al vegn mia.
ADELINA Te Ricardo intant metal in nota, e varda cha vi anca la lavatrice n, che i pan si lava p a man.
RICCARDO Val che, (sfogliando il catalogo) va che bl mudel, stantacinch mela franch.
NANDO Sculta ma induva ght intensiun da meti chi bagai le.
ADELINA Ma che in ca.
CESIRA In dla su camera la ia metar.
ADELINA Sicome ghu libert ad pasagiu par and in dla m camera, pos meti anca in dal curidoiu, Insoma me a voi fav sta mi, purtav li cumudit, la lus e vuatar saguit tir indre! A vul disgnalav fra an po, no lori i cume di strs cha met la testa sota la sabia par mia vedar la realt.
RICCARDO La ghha raun lAdelina.
NANDO As fa prest a parl, dmandagh a m muier sa la la vl ascult.
CESIRA Siamo incompatibili.
RICCARDO Sa vintersa comunque ghu anca la televisiun, m riv gist lultim mudl dla Telefunken, la costa sul cent mela franch.
ADELINA Quela la tulom ad sicur, chi veda qul, parch i sa gnint i sempar ser s che in ca chi ved mai nisun, si ghes dand via i sares gnanch bun da ciap l treno.
CESIRA Varda me su mia buna ad ciap al treno per ades la ciapares par i cavi e la tirares a strus fin in sla masa!
ADELINA Et sent Poldi che paroli?
RICCARDO Robi ad clatar mond.
ADELINA .- No robi da chal mond che.
RICCARDO (alzandosi) V me su mia che discurs a si dre fa, ades vu spieg quel cha pud t, ades metiv dacordi vuatar, quand a sar prunt a gnar in butega.
NANDO Dacordi, l na parola.
RICCARDO Al si induva staghi, quindi vard vuatar, daltronde la lus lsavr mia tolta par belesa. (saluta ed esce).
RITA Fine secondo tempo.
CESIRA Te Rita at s buna da di atar.
RITA Ades mama agh pensi a sura e sam vegn in dla ment qul datar thal dighi.
NANDO Varda Adelina che da quand at s rivada te, tha s scombusul tt, prema sevum che tranqui sensa problemi.
ADELINA Se per si che resta cume mela ani fa, cun li candeli par fa lus in ca, tribul in tti li maneri par mia vul fa quel cha vu det, segu al prugres,ansi at sares bisogna anca dal telefono. 17
CESIRA Al telefono? Buna, atseta la met s butega anca che.
NANDO Dai Cesira serch da cumpativ almen, sin sarom sempar che dre a questiun.
ADELINA Vard vuatar, parch la strada da fa l sul quela. (ed esce).
NANDO Alura Cesira cusa foma?
CESIRA Cusa vt cha fma, vedat mia cla fa tt le.
RITA Siamo tutti una famiglia.
CESIRA Senti clatra. (entrano Gepe e Caterina)
Scena 6
Gepe Caterina Cesira Nando Rita
GEPE Permes. (aprendo la porta piano)
CATERINA Permes.
CESIRA Ancor che, cusa tevi det Gepe?
GEPE No ma stavolta om mia pers gnint.
NANDO E alura cusa vul, te Gepe pian pianin at pasi ps temp a ca mia che in dla stala.
CATERINA Som gni sul par na curiosit (ride) ma l sta lu.
GEPE Come me, cha ts vulida vegnar te a tti i costi.
RITA Gepe la Caterina la tinturta ben ah.
CATERINA No v me dli turti ghan fagh mia.
CESIRA Insoma cula sta curiosit, che inc su bla piena.
GEPE Dai digal te. (rivolto a Caterina)
CATERINA No digal te.
GEPE E parch ghhu da digal me.
NANDO Al dir me ades.
CATERINA Brau Nando dil te.
GEPE Ma cuma fal a dil lu chal sa mia cusa al ghha da di.
CATERINA Alura al dir me. Sicome om vest Poldi vegnar in ca vostra . . . gninte, vulevum sav se par casu i cumpr qul, sevum curius par quel. (ride di nuovo).
CESIRA Te ta tac la ridarola Poldi.
NANDO Om cumpr gnint e om cumpr tt.
CATERINA Et cap te Gepe?
GEPE Bo. Me comunque la televisun lu a tolta.
NANDO Te t a tolt la televisiun?
GEPE Se v, ghesu da vedar cuma l bla.
RITA Al biulch cha ts la televisun prema dal padrun, al mond l dre and a la sversa.
CESIRA E dim cuma at f a vedla cha gh mia la lus.
GEPE Ah ma me la vardi listes,am senti davanti e stagh l an bl po.
RITA Fin cha fnes i prugrami ah Gepe. (ride)
GEPE Brava, su che vers undas e ma fnes i prugrami, alura am tgh s e pu vagh a lt.
NANDO Ma senti che robi, nuatar a stoma che anca a scultal.
GEPE Ma se Nando, intant a mabitui, anca par ioch, ogni tant a vegn anca la Catrina a vedar qul.
CATERINA Se l vera, e se dli volti i da gnint da bl, insoma sa gh gnint chas pias alura . . . n Gepe . . . (ride e ridono tutti)
RITA Daltronde i pl gnanca cambi canal. (ridono di nuovo).
CESIRA Am f redar anca sagh nu mia voia, ma l mi forsi redar ptost che saguit a fa dli discusiun, sul par vigh na raun.
18
Dli volti quanti paroli chas dis par gninte, pensando da esar in dal gist, bisognares na qual volta esar bun da di chas pl anca sbaglias. (mentre dice questo entra Adelina con una lettera in mano)
Scena 7
Adelina e detti
ADELINA Par parl cun te u pens da mandat na letra. (verso Cesira porgendogli la lettera).
CESIRA Na letra. (la prende e la apre guardandola come se ci fosse scritto qualcosa, e sorridendo poi si gira verso Adelina e dopo qualche tentennamento si abbracciano)
RITA Al cine l fni
NANDO Ohh finalmente ia fat pace.
CESIRA Parch nonostante tt me e lAdelina som fat a dla stesa pasta.
ADELINA Na buna pasta.
NANDO Alura par festegi pudresum metar so an bl risot.
RITA (alzandosi) Brau pp tti in cuina!
CESIRA Se andom a festegi, chat voia mia fa Adelina per an risot a la milanesa.
ADELINA No a la mantovana, mantovana cume me.
GEPE Ma pudom vegnar anca nuatar?
NANDO Pus tardi magari, a magn la turta.
CATERINA Va ben grasie. ( i componenti della famiglia escono e rimangono Gepe e Caterina. Caterina incuriosita dalla lettera di Adelina che nel frattempo rimasta sul tavolo, la prende).
CATERINA Su propria curiosa da vedar cusa la ghha scret.
GEPE Dai vardom.
CATERINA Ma, sa gh scret gninte.
GEPE Come gninte?
CATERINA Varda, l na letra sensa gnanch na parola.
GEPE Ma che fat. (prende in mano la lettera) A gh scret gnint dabun. Ecu parch cuma ad eva la Cesira tanti volti li paroli li cunta gninte.
CATERINA Alura ades quand da la televisiun as rivar in casa tti cli paroli.
GEPE Ghhu idea che alura a rivar dabun na tempesta sta. V ma intant cha vegn ura da magn la turta a vet a vedar an po ad televisiun a ca mia?
CATERINA Ma se, per am par che ades agh sia mia di gran prugrami.
GEPE Apunto. (ridono ed insieme escono).
FINE
19
- Questo copione è stato visto:


