- - M. F. P.
Monsignor Pennisi
PUDDU
FACCITAGGHIATA
farsa in un atto
_________________________
__________________________________
EDITRICE LIBRERIA VESCOVILE O V. E.
OPERA VOCAZIONI ECCLESIASTICHE
RAGUSA
PERSONAGGI
PUDDU FACCITAGGHIATA
TANU CANNILERI - Cammareri
CICCIU PULICI - Picciottu
NINI - Vastaseddu
IANU SPATAZZA So frati
DON LICCHITTINU Patruni di casa
MINICU SCIARAMURA - Putiaru
ARFIU CUDDURA - Manuvali
DON MICHELI Guardia municipali
IN CATANIA, EPOCA RECENTE
SCENA: Una stanza comune. A sinistra porta verso l'interno. A destra porta verso l'esterno. Sul fondo finestra, tavolo, sedie, trepiedi per catinella con acqua, armi, oleografie.
SCENA I
TANU E NINI'
(Nini seduto su una cassa al centro della scena).
TANU -Vattinni ca megghiu.
NINI' -No, non mi ni vaiu.
TANU -Varda t'u dicu p'u beni to.
NINI' -No, prima m'ha pavari.
TANU -Non ti basta menzalira?
NINI' -No, pi na cascia di chista ca mi ammaccai na spadda, m'ha dari cincu liri.
TANU -Ti duna cincu tumbulati.
NINI' -E videmu!
TANU -Vidi ca u chiamu.
NINI' -E chiamatulu, vi pari ca mi spagnu?
TANU -Ma u sai tu cu ?
NINI' -Cu , .
TANU -E'.don.Puddu.Faccitagghiata,.u.mafiusu chi mafiusu di Catania.
NINI' -Po' essiri macari Orlandu, nun mi spagnu.
TANU -Vidi ca u chiamu!
NINI' -E chiamatulu.
TANU -Vidi ca ti ni penti.
NINI' -Tantu megghiu.
TANU -(Chiama) Don Puddu.
PUDDU -(Dall'interno) Cu ?
TANU -Vossia veni cca.
SCENA II
Entra Puddu, ha uno sfregio sulla guancia; fasciarossa ai fianchi, cappello alla malandrina, sigaro,anelli alle.dita, una.grossa catena.da orologio.Grandi arie.
PUDDU -Chi ?
TANU -C' stu carusu ca nun si cuntenta di menzalira. Dici ca voli cincu liri.
PUDDU -Chi voi?
NINI' -Cincu liri pi supicchiaria.
PUDDU -(Gli da un ceffone) Te' o scanciulu ora.
NINI -Ora ci u dicu a me frati Ianu.
PUDDU -O diccillu ca i scancia macari iddu e uscau restu.
NINI' -Si veni v'ammacca u immu.
PUDDU -(Un altro ceffone).O portici st'autru picaparra.
NINI' -(Esce piangendo) Ora comu veni me frati vifa abballati senza sonu.
scena III
PUDDU -Ci u dicisti cu era iu?
TANU -Ci u dissi, ma era ncarusu accuss proticu!
PUDDU -Ma iu u misi a postu, n'ha misu a postu putenza di cristiani e mi ava a scantari di idduU canusci a so frati?
TANU -Si, Ianu Spatazza.
PUDDU -Chi tipu ?
TANU -Npezzu di malacarni, ha chiantatu occa vinticutiddati.
PUDDU -Aora?
TANU -Picchi? Vi spagnati?
PUDDU -Cui iu?.. Allura si vidi ca nun mi canuscimancu.tu. Iu cafuddu i cutiddati comu nozzila.Lassulu veniri, anzi ni haiu piaciri.
TANU -Vossia vidi ca vinni don Licchittinu.
PUDDU -U patruni i casa?
TANU -Nfuriatu!!
PUDDU -E chi vuleva?
TANU -Chi vuleva? Ca a misata!
PUDDU -Na carcagnata ci.dugnu, e ci.ammaccu apalla.
TANU -Dici ca veni c'u l'uscieri.
PUDDU -E accuss ammaccu tutti e due.
SCENA IV
Bussano energicamente. Puddu ha un sussulto.
PUDDU -Cu ?
TANU -E chi sacciu. Ci rapu?
PUDDU -No, prima vidi cu .
TANU -Picch vi spagnati?
PUDDU -Quali spagnari. Ma si per esempiu liafanti?
TANU -Si, u Liotru!
PUDDU -(Gli da uno schiaffo) Accuss mpari. Vidi cu .
TANU -(Eseguisce) Cu ?
DON LICCH. -Iu, rapiti, annunca sfascu a porta (bussa tratto tratto).
TANU -E' don Licchittinu.
PUDDU -Chi sulu?
TANU -N'o sacciu.
PUDDU -Vidi.
TANU -E di unni vidu?
PUDDU -Addumannici.
TANU -Brau!
PUDDU -Talia d'u purtusu.
TANU -(Eseguisce) Pari sulu.
PUDDU -Chi armatu?
TANU -Non si vidi, ma pari ca avi nvunghiarozzu cca'.
PUDDU -Aora?
TANU -Pi l'arma di me patri.
PUDDU -Chi avi a canna miricana?
TANU -No.. Chi fazzu?
PUDDU -Rapicci a.vanedda.. Non ti spagnari, ci sugnu iu.
TANU -(Apre e don Licchittinu con uno spintone lo manda a ruzzolone ed entra).
PUDDU -Chi fu? Sciddicasti n'arreri?
TANU -Bonu mi addifinniti!
PUDDU -(A Licchittinu) Chi manera di inficcari.
D. LICCH. -E chi manera di fari aspittari u vostru patruni?
PUDDU -Iu i'patruni i tegnu a stadda! Chi voli vossia?
D. LICCH. -Vogghiu ca si nun pagati vi fazzu abbulari d'a finestra,
PUDDU -A chi era puddira!
D. LICCH. -E vi fazzu abbulari senza essiri puddira,
PUDDU -Appo' lei? -
D. LICCH. -Dunca?
PUDDU -Dunca?
D. LICCH. -Mi pagati o nun mi pagati?
PUDDU -Vi pau e nun vi pau.
D. LICCH. -Chi vuliti sentiri diri?
PUDDU -Ca vi pau quannu mi piaci, e nun vi pau ora.
D. LICCH. -Chissu u diciti vui.
PUDDU. -E quannu u dicu iu ci p cuntari.
D. LICCH. -E cu parr Bartulu?
PUDDU -Mi sentu chi grossu di Bartulu.
D. LICCH. -Caspita!
PUDDU -Senza.caspita,.annunca puminciunu i nespuli.
D. LICCH. -A mia?
PUDDU -A vui e a n'autri tricentu chi grossi di vui.
D. LICCH. -(Estrae un biglietto di visita e lo porgea Puddu).
PUDDU -E cu chissu chi voli cunchiudiri? Sacciu unni.sta.
D. LICCH. -(Toglie un guanto e lo getta per terra).
PUDDU -E chi cridi lei ca ora iu ci l'ha pigghiari di nterra?
D. LICCH. -Bestia! Nun sapiti sentiri ca hi vi sfido a duello?
PUDDU -A duello? Mi invita a pranzu. Iu duelli ni fazzu dui o tri ogni gnornu: matina, menziornu e sira.
D. LICCH. -Che arma scegliete?
PUDDU -Chi voli diri?
D. LICCH. -Dico con quale arma volete combattere?
PUDDU -Ncannuni!
D. LICCH. -Ma questa non arma riconosciuta dalla cavalleria.
PUDDU -Quant' bestia! Si capisci, quali cavalleria! Pi cannuni ci voli l'artiglieria.
D. LICCH. -Sentu diri ca non si po' fari u duellu cu i cannuni.
PUDDU -Mi dispiaci: o cannuni o nenti.
D. LICCH. -Ma di che calibro? Volete dire un piccolo cannoncino, una pistola automatica?
PUDDU -Unni? Pirch mi pigghiastuu? Vogghiu u cannuni chi grossu ca esisti, di chiddu longu du. centu metri. Cu na ucca di sta fatta, e cu buttimi di 20 cantara.
D. LICCH. -Ma unni u pigghiu ncannuni di chissu?
PUDDU -Mi dispiaci, ma iu o spani grossu o non sparu.
D. LICCH. -Ma videmu, non vi cuntintat di un 420?
PUDDU -Unni, quannu? Per lo menu ha essiri un 480.
D. LICCH. -E a quali distanza?
PUDDU -A deci centimetri di distanza, ucca cu ucca.
D. LICCH. -Ma comu?
PUDPU -U vidi ca si ni sta pintennu? Parr, dici, fa,ma quannu pensa o cannuni.
D. LICCH. -Non mi nni pentu, ma unni u v'o pigghiu u cannuni?
PUDPU -Chis.su affari so'. Lei mi sfidau e lei l'ha accattari. Forsi a fera o luni n'aviri Don Paulu u stagnataru
D, LICCH. -Va bene. A quando?
PUDDU -Macari ora stissu, mi si procura i cannuni e fazzu focu ora stissu. E ci dicu sparti na cosa, ca si non tra oggi e dumanj, duellu non ni fazzu chi.
D. LICCH. -E pirch?
PUDDU -Pirch sugnu mpignatu l'autri iorna pi autri duelli. Unu sabutu a cutiddati, unu duminica.a scupittat, unu luned a mitragliati e cos di seguito. Iu non pozzu lassari l'autri pi lei.
D. LICCH. -Va bene e dove?
PUDDU -No' chianu i Sant'Aita.
D. LICCH. -Ma siete pazzo! Come possiamo sparare due cannoni in piazza Duomo e specialmente in questo tempo. E poi il duello proibito dalla legge, ci metterebbero iu carcere.
PUDDU -Si spaventa lei d'u carciri?
D. LICCH. -Sicuro.
PUDDU -E allora mi non fa duelli. Iu d'u carciri trasu e nesciu dui tri voti a simana. Chi fa, si ni penti ora?
D. LICCH. -E chi sono i padrini?
PUDDU -Me ziu Santu d'u battesimu, e Arfiu Spuligna, d'a cresima. Ma chi ci trasunu?
D. LICCH. -No, parlo dei padrini del duello, che devono assistere allo scontro. Cos si dice in cavalleria.
PUDDU -E toma c' cavalleria!
D. LICCH. -Insomma chi scegliete come vostri padrini per assistere al duello?
PUDDU -U mperaturi d'u Giapponi e Mao.
D. LICCH. -Misericordia e come si fa ad invitarli e farli venire dentro domani. Ma a questo dovete pensarci voi, perch i padrini dovete invitarli voi.
PUDDU -E chi ci trasu iu? Chi u sfidai iu? Lei mi sfidau.
D. LICCH. -Va bene. Ma dovete invitarli voi altrimenti siete un vile.
PUDDU -E va beni, circatimi i cannuni ca iu mi cercu i patrozzi.
D. LICCH. -Arrivederci. Fate conto che questo lo ultimo giorno della vostra vita.
PUDDU -E lei ci p telefonar! ora stissu p'u tabutu, carrozza i mortu ecc. Accuss non si perdi tempu.
SCENA V
TANU -Mizzica, ora chissu curaggiu.
PUDDU -E chi ti parsi cu era. U vidi comu u misi a postu?!
TANU -E ora si torna cu i cannuni?
PUDDU -Sparti, sparu senza taliari nenti. (Bussano).
PUDDU -(Scattando) Cu ? Vidi cu .
TANU -(Guardando) E' Arfiu Cuddura, u manuvali.
PUDDU -Chi tipu ?
TANU -Nenti, nvilunazzu, si spagna di l'ummira so.
PUDDU -Pi daveru?
TANU -Pi l'arma di me patri.
PUDDU -(Sedendo con prosoppea) Fallu trasiri.
TANU -(Apre - entra Arfiu con una gallina che depone sulla tavola).
ARFIU -Chi sta cca' Don Puddu Faccitagghiata, u mafiusu.
PUDDU -Iu sugnu.
ARFIU -Vossia scusa ca no' canusceva.
PUDDU -Sintemu, chi c'?
ARFIU -U canusci vossia a Don Santu Musumeci?
PUDDU -Ddu pezzu di preputenti ca sta a Nesima?
ARFIU -Sissignura, iddu per l'appunto: Ci fici na casa e ora non mi voli pagari. Ora pigghia mpiliddu ora ni pigghia n'autru. Aieri u ncuntrai o chianu e ci u dissi. Si siddiau pirch c'erunu amici e mi dissi: Ti pau, quannu u suli nasci di punenti.
PUDDU -E tu non ci i dasti quattru tumpulati, quattru cauci, quattru cutiddati.
ARFIU -Si? Chi erunu ficu?
PUDDU -E' pirch tu si nvilunazzu e iddu si n'approfitta, vidi s'u u diceva a mia, a stura era a Zalisa, o cmiteru. A cutiddati u faceva addivintari un sculapasta.
ARFIU -E pirchissu iu vinni ni vossia, pi quantu mi fa pagari. Iu nun ci vogghiu fari nenti, ma vogghiu essiri pagatu.
PUDDU -Quantu si Peppinnappa! Senza farici nenti com' ca chiddu ti pava? Ddocu ci voli na bona lezioni.
ARFIU -Na timpulata?
PUDDU -Picca .
ARFIU -Ncauci?
PUDDU -Picca .
ARFIU -Na cutiddata?
PUDDU -Picca .
ARFIU -Na scupittata?
PUDDU -Picca .
ARFIU -Ma allura?
PUDDU -Na bumma!
ARFIU -Comu na bumma?
PUDDU -Ci mittemu na bumma sutta a cantunera d'a casa e facemu satari tutti pari all'aria.
ARFIU -Mizzica! E tutti chiddi ca stanu n'o palazzu?
PUDDU -Cu casca casca!
ARFIU -Ma chi ci curpunu l'autri?
PUDDU -Mori Sansuni cu tutti i Filistei!
ARFIU -Ma unni m'a pricuru sta bumma?
PUDDU -Ddocu, u vidi? Ci ha pinsari tu, vidi si ni po' arrubbari una all'airoportu. Dda ci n' di ogni manera.
ARFIU -Bona l'idea. Ci su tanti cumpari mei ca travagghiunu allaeroportu e ora videmu, mi ni fazzu pur tari una. Quantu a essiri grossa?
PUDDU -Chi sacciu deci, unnici tonnellati.
ARFIU -Ma allura ci voli ncamion. Quantu mi costa?
PUDDU -E va beni, su cchi nica nun ci fa nenti. Cchiuttostu spicciti pirch i cosi iu i vogghiu fari beddi caudi caudi.
ARFIU -Ossabenadica. Ora cercu ssa bumma. (Esce).
SCENA VI
TANU -Ma vossia si cumprumetti troppu. Pi na iaddina ca ci purtau si cumprumetti di sdurrupari npalazzu.
PUDDU -Dici chissu pirch nCatania siti tutti unu chi vigliaccu di n'autru. Lassa fari a mia. Chissi su cosi ca mi l'aiu a vidiri iu.
TANU -Ma comu ci ha po' mettiri na bumma? No vidunu tutti?
PUDDU -E macari ca mi vidunu? Amara cu ncugna. (Bussano).
PUDDU -(Scattando di soprassalto) Morti subitania! Cu ? vidi cu .
TANU -(Guardando) E' Minicu Sciauramura, u putiaru di cca' nfacci. Avi npanaru d'aranci.
PUDDU -Fallu trasiri.
TANU -{Apre ed entra Minicu con un paniere di arance).
PUDDU -Oh! Cumpari Minicu comu va?
MINICU -Mali Don Puddu. Sugnu cunsumatu.
PUDDU -Chi vi capitaru i guardii?
MINICU -Fussi statu chissu!
PUDDU -V'arrubaru?
MINICU -Fussi statu chissu!
PUDDU -Vi denunziaru?
MINICU -Fussi statu chissu!
PUDDU -Vi muriu a soggira?
MINICU -Macari!
PUDDU -Ma allura chi fu?
MINICU -Fu macari tremu tuttu comu ci pensu.
PUDDU -Avanti.
MINICU -Macari sudu friddu.
PUDDU -E ghittativi.
MINICU -Fu (scoppia a piangere) sugnu mortu.
PUDDU -E dicitulu.
MINICU -Dici ca ho fattu particolarit, ca i cosi allamici ci vinnu, e pi lautri i mmucciu, e perci dici ca sta sira hannu a veniri a farimi a dimostrazioni, mi hanu a bruciari a casa, a putia, e i salami, tra cui iu e i me figghi.
PUDDU -Cu ca dici chissu?
MINICU -Cicciu Piddottila e dici ca iddu voli aviri u piaciri di sentiri chi ciauru fazzu arrustutu.
PUDDU -Pfff. E picchissu vi spagnati?
MINICU -E chi cosa di picca?
PUDDU -Ca essiri! Na vota, a fera o luni cera na dimostrazioni. Mavvicinai iu, ci fici u squatruni cu bastuni ancora chiddi stanu currennu. I carcagna ci arrivaru n catinazzi du coddu. Nautra vota a chiazza i S.Filippu vulevunu abbruciari u magazzinu di Motta. Mi misi iu sulu appuntiddatu na porta, fumannu nsucarru. Vinniru, erunu supra cincucentu, ma comu mi vistiru, vutaru cocchiu e si nni ieru a piscaria. Nautra vota
MINICU -Don Puddu mi ati aiutari. Pi quantu stimati a saluti, sugnu menzu pazzu. Varrestu obbligatu pi la vita e pi la morti.
PUDDU -Non ci pinsati. Quannu venunu i ricivu iu ssamici. Putiti dormiri mmenzu du cuscini.
MINICU -Marraccumannu. (esce)
SCENA VII
PUDDU -Posa ssaranci dda banna. (Tano va a posarli). (bussano energicamente)
PUDDU -Vidi cu .
TANU -(guarda dal buco) Ora s ca si ficiru i nespuli!
PUDDU -Cu ?
TANU -Ianu Spatazza, u frati ri ddu carusu ca antura i vuscau di vossia.
PUDDU -Senti: iu minni vaiu dda banna. Dicci ca non ci sugnu.
TANU -Bravu! E i vuscu iu! Pirch non ci rapi vossia? Amprisa ca si spagna?
PUDDU -Cu iu? Rapici !
TANU -Mancu si mi tagghiunu a testa. (scappa nellaltra camera).
PUDDU -(apre. Ianu gli da un manrovescio e lo fa cadere seduto per terra) Scusatim di ssa manera salutati vui?
IANU -Chissa a caparra, ancora u megghiu ha veniri.
PUDDU -Ma vui a cu circati?
IANU -A ddu vigliaccu, vilunazzu e mascaratu Puddu Faccitagghiata ca si pirmisi di mmiscarici na tumpulata a me frati Nin.
PUDD -Ma Don Puddu non c'..Nisciu, avi occa menzura.
IANU -Si? E unni iu?
PUDDU -N'o sacciu.
IANU -Ma vui cu siti?
PUDDU -Ncanuscenti so.
IANU -N'amicu so? (Fa il gesto di uno schiaffo).
PUDDU -Quali amicu! Canuscenti nfora. Iu m'affruntassi a essiri amicu so.
IANU - picchi vinistuu cca? Chi ci aveuvu a diri?
PUDDU -A vui chissu chi v'interessa?
IANU -(Fa il gesto di colpire) Chi dicistuu?
PUDDU -Diceva ca vinni pi sapiri l'orariu d'u trenu.
IANU -Quannu u viditi ci diciti ca vinni a truvallu Ianu, u so patruni, pi dirici ca nvigliaccu.
PUDDU -Appo lei?
IANU -Chi? Non vigliaccu? (Fa il gesto di colpire).
PUDDU -Vigliacchissimu!
IANU -Ci diciti ca mpuddicinedda. Non veru?
PUDDU -Autru ca puddicinedda!
IANU -Ci diciti ca vilunazzu. Non veru?
PUDDU -Vilunazzu tunnul
IANU -Ci diciti ca mascaratu. Non veru?
PUDDU -Puuh!
IANU -Ci diciti ca scimunitu d'a nascita. Non veru?
PUDDU -Puuh!
IANU -Ci diciti ca bestia c' cuda. Non veru?
PUDDU -Puuh!
IANU -Ci diciti ca trunzu iacitanu.
PUDDU -No, chissu non ci u dicu.
IANU -No? (Minaccia).
PUDDU -E ci u dicu, ci u dicu. Siti testa di trunzu. .
IANU -Cui iu?
PUDDU -No, iddu iddu, Puddu Faccitagghiata.
IANU -Mi dispiaci ca n'o truvai, ma appena ca u ncontru ci rithiiscu na tumpulata. (Eseguisce su Puddu. Tutte queste minacce vengono eseguite e Puddu lascia fare passivamente) Ci ncoppulu u cappeddu (piglia la catinella piena d'acqua e gliela versa sulla testa) Cu npugnu u sduvacu nterra. Appoi u pigghiu di catinazza d'u coddu e u fazzu susiri comu sceccu. U cchiappu da tavula du pettu e u mpicu nto muru. Addoppu u cchiappu d'i pedi e u votu sutta e supra. U furriu tunnu tunnu comu uri pupu di pezza. Ci dugnu nsuttamussu ca ci scugnu u iangularu.
PUDDU -Ma sintiti, non m'u putissuvu cuntari sulu, senza fari provi cu mia?
IANU -E ancora chissu nenti. M'avia purtatu cca menzu litru di ogghiu d rigginu ca si l'ava a biviri a vista i mia. Ava a ghittari macari l'occhi di fora. Vi pari ca sgrezzu? E' ogghiu di rigginu pi daveru. Tastatulu.
PUDDU -Ci cridu, ci cridu.
IANU -E vui tastatulu.
PUDDU -Vi dicu ca ci cridu.
IANU -Au!
PUDDU -(Fa mille smorfie come se avesse conati di vomito..?..) Mi veni di ummicari.
IANU -Au!
PUDDU -(Ne beve un po') Chi sapi lariu.
IANU -Vih! Ni vivistuu na sbrizza. Accuss mancu sapuri si ci p sentiri.
PUDDU -U ntisi u sapuri, u ntisi.
IANU -Rapiti a ucca. Larghi i cannarozza, v'aiuto iu,
PUDDU -(Beve sbruffando e sudando).
IANU -Comu sapi ah? Cuntaticcillu, cuntaticcillul
PUDDU -Autru si ci u cuntu! (tra s) Non ci n'avi bisognu!
IANU -Iddu a mia ancora nun m'ha canusciutu. Ma ci u fazzu vidiri iu cu Ianu Spatazza. Si menti cu i picciriddi! Cu mia s'ha mentiri. Ca ho misu a postu i cchi prisintusi. Na vota.. vi fazzu arridiri, cu nsulu cauci o baruni Cali ci fici fari tutta a calata di S. Giulianu a ruzzuluni. Chi ? N'arririti?
PUDDU -Non mi veni d'arridiri.
IANU -Che ? Non vi veni d'arridiri? (Minaccia).
PUDDU -Si, si mi sta vinennu (si sforza di ridere facendo smorfie).
IANU -N'autra vota a na povira fimmina, cu setti figghi, u patruni a vuleva ittari fora. Facevunu spartiri u cori; scicati, morti di friddu. Mi veni di chianciri macari, ora ca ci pensu.. Chi non chianciti? Non ci criditi?
PUDDU -Ci cridu, ma non mi veni di chianciri.
IANU -(Minaccia) Comu?
PUDDU -Si, si, mi sta acchianannu u chiantu. (Fa finta di piangere).
IANU -Basta, cuntaticcillu e diciticci ca u spettu dumani all'ottu sutta l'archi d'a marina. (Ianu esce)
scena VIII
PUDDU -(Solo, un po' scombussolato, dopo un po' si affaccia Tanu).
TANU -Chi fici si ni iu?
PUDDU : -S'i ni iu? Astura a santa Marta.
TANU -Daveru? U struppiastuu assai?
PUDDU -E' ca all'ultimu macari mi ni parsi pena.
TANU -E chi ci facistuvu?
PUDDU -(Fa la stessa scena che Ianu ha fatto con lui ed eseguisce con Tanu) Apprima ci carricai na tumpulata ca u fici cascari a panza all'aria. Addoppu ca si susiu cu mpugnu u stinnicchiai n terra, u cchiappai d'i catinazzi d'u coddti e u fici susiri. U pigghiai cu i pedi e u vutai sutta e supra. U fici furriari tunnu tunnu. U pigghiai d'a tavula i pettu e mpicai nto muru. Addoppu..
TANU -Ma vossia senti, chi manera chista di par.rari cu i manu?
PUDDU -Bestia! Chista ora a manera di parrari a la moda. Prima si fa na cosa e addoppu si dici. In politica si chiama: fatto compiutu, capisci?
TANU -Ma iu n'o capisciu.
PUDDU -Varda, t'u spiegu iu. Rapi i vrazza (Tanti allarga le braccia e Puddu gli piglia il portafoglio) Senti, m'i duni centu liri?
TANU -Ma pirch vi l'haiu a dari?
PUDDU -Ca pirch m'i pigghiai. M'ha caputu?
TANU -Ma chiss chi manera ?
PUDDU -L'ultima modal
TANU -Ma pirch siti tuttu vagnatu?
PUDDU -M'acchianau u sangu ntesta e pi calarimi mi ittai mpocu d'acqua. U stava arnmazzarmu, si non si ni scappava non sacciu comu fineva. Mancu mali ca si nni fuiu. (Bussano)
SCENA IX
PUDDU -Vidi cu .
TANU -(Guarda) E' don Licchittinu.
PUDDU -Chi sta purtannu i cannuna?
TANU -No, nenti ci avi a manu.
PUDDU -Rapici a porta.
D. LICCH. -(Entra) Maiu furriatu tutti i negozi di ferrarecci, ma nuddu vinni cannuni. A fera o luni sparti m'assicutaru a scorci di lumei.
PUDDU -Chi vi pozzu fari? Arranciativi.
D. LICCH. -Purtai cca du cutedda.
PUDDU -Cannuni vogghiu!
D. LICCH. -E', ca vi spagnati.
PUDDU -(Si torce per effetto dell'olio ed erutta).
TANU -Chi ? Chi vi sintiti mali?
PUDDU -No, mi fici mali a sasizza ca mi mangiai du anni arreri. A ruttu ancora.
D. LICCH. -Dunca?
PUDDU -Facitimi vidiri ssi cutedda.
D. LICCH -(Glieli porge e Puddu prova nelle unghie il filo).
PUDDU -Nenti, non su ammulati boni.
D. LICCH. -Chissi fannu.acchietti spittaculusi. Su allicca sapuni di marca.
PUDDU -Va beni, ma non su ammulati boni, e iu, u viditi, sugnu abituatu ca.quannu cafuddu na cutiddata, u fazzu trasiri di ca e u fazzu nesciri di dda banna, cu tuttu u manicu.
D. LICCH. -Ma allura?
PUDDU -Prima i taciti ammulari boni e poi videmu si nni mintemu d'accordu (si torce) Cu primmissu.
D. LICCH. -Vaiu e tornu.
PUDDU -Acqua davanti e ventu d'arreri. (D. Licch. esce).
SCENA XV
(Dalla porta aperta entra Alfio che porta una grossa bomba di aereo).
ARFIU -Mizzica quantu pisa! M'ha rumputu ria spadda. Aiutatimi a spuniri.
PUDDU -(Si allontana terrorizzato).
ARFIU -Vaia! C'annunca a lass curriri nterra (fa il gesto).
PUDDU -Chi fai bestia? Tanu aiutulu tu.
TANU -Chi ?
PUDDU -Na bummicedda di du sordi. Aiutulu.
TANU -E si spara?
PUDDU -C'ha sparari, avanti (lui si nasconde dietro la tavola).
TANU -Mi spagnu. Pirch n'o aiuta vossia?
ARFIU -Oh ca a iettu!!!
PUDDU -Nooh! Chi sugnu iu u cammareri? Tu si u cammareri, tu l'aiutari.
TANU -(Aiuta e leggermente pongono la bomba sulla tavola).
PUDDU -Unni a truvasti?
ARFIU -Fu n'occasioni. M'a vinniu nsurdatu. Dici ca na bumma miricana. Dici ca quannu spara abbola npalazzu di cincu piani, comu si fussi di carta vilina. Pirchissu bumma miricana. Pi bummi lassati fari i miricani ca i sparunu sempri grossi!
PUDDU -(Inghiotte amaro e fa segni di spavento. Ma si domina).
ARFIU -E ora c'amu a fari?
PUDDU -Ma pezzu di cretinu, ca mentri ca c'eri, pirch non ci a iassavi curriri n'o palazzu di Santu Musumeci.
ARFflU -Brau! E n'aumu arristatu ca ci l'ava a ghittari vossia?
PUDDU -Va beni, ma mentri ti vineva di passaggiu. Basta, varda chi ti dicu, mpunitilla n'autra vota e ci a o ghietti.
ARFIU -Unni? Quannu? Comu aumu ristatu?
PUDDU -Tu passa avanti ca iu vegnu d'arreri, amaru cu ti tocca!
ARFIU -E si nni vidunu i carrabbineri? Nenti, non ni portu!
PUDDU -E allura ti dicu tornatilla e non ni parramu cchi.
ARFIU -Si? Ci portu sta bella cucuzza e me figghi. Iu v'a lass e vi salutu (esce).
PUDDU -Tanu, varda chi fai, o iettaccilla tu.
TANU -E chi era na ficu?
PUDDU -Auh! Allura pirch si u me cammareri?
TANU -Iu sugnu cammareri, pi scupari, cucinari, accattari i cosi, ma no pi ghittari bummi.
PUDDU -Tu si camimareri pi ghittari chiddu ca ti dicu iu.
TANU -Aora chissi su stoni! Bummi non ni iettu. Si mi struppiu, appoi chi mi paga lei?
PUDDU -Quali struppiari! Tu a ietti e tinni scappi.
TANU -Ma pirch non ci a o ghietta vossia? Prima fa u papparusu e poi si spagna!
PUDDU -Bada comu parri. Non ci vaiu iu, pirch mi doli ncaddu e non pozzu caminari.
TANU -Ma siddu ha caminatu bonu.
PUDDU -Va beni, ma ora mi scattiau nduluri
TANU -U sapi chi facemu? A pigghiamu e a ittamu d'u balcuni, unni casca casca e a Arfiu ci dicemu e a ci a ittammu n'o palazzu (fa per eseguire).
PUDDU -Fermu! Chi fai? Sai comu su si cosi, appena sguazzariunu scoppiunu.
TANU -Ma allura chi facemu?
PUDDU -U megghiu ca a mittemu a muoddu, accuss unchia, e non spara cchi. O pigghia nu bagghiolu d'acqua.
TANU -(Esce).
PUDDU -(Vuole avvicinarsi alla bomba, ma gira alla larga, la vuole prendere e si allontana. Nel mentre entra Nin che accende un tric trac e scappa. Allo scoppio Puddu mando. un urlo e cade a terra. Dopo un po' entra Tanu).
TANU -Matruzza e chi mortu? Chi fu? Occa cutiddata? Na scupittata? (Cerca di svegliare Puddu) Don Puddu? Don Puddu? ( lo scuote, gli da schiaffi, gli soffia nella faccia) Don Puddu, chi fu? Chi successi?
PUDDU -(Rinvenendo) Sugnu vivu?
TANU -S parr, vo diri ca vivu.
PUDDU -Non ci cridu, non po' essiri.
TANU -Ma n'o vidi ca vivu?
PUDDU -Ma comu pozzu essiri vivu cu scoppiu di na bumma di du cantara. Astura sugnu cuntighi cuntighi.
TANU -Ma no, non vidi ca tuttu di mpezzu?
PUDDU -E a casa comu ?
TANU -Bona, non ci doli a testa.
PUDDU -E a buffetta?
TANU -Bona macari.
PUDDU -E u vacili?
TANU -Sanu.. vossia mi si susi.
PUDDU -E.comu mi pozzu susiri si sugnu pezzi pezzi.
TANU -E vossia mi fa a prova (lo aiuta a rialzarsi)
PUDDU -(Si palpa tutto, si prova tutti i muscoli).
TANU -Sanu, sanu .
PUDDU -Aspetta, talia d'arreri. N'aiu buchi?
TANU -Chi?
PUDDU -N'aiu purtusa d'arreri?
TANU -(Guarda) Non signuri, tuttu senza purtusa.
PUDDU -Talia bonu.
TANU -(Guarda) Ah! cca c' mpurtusu.
PUDDU -U vidi? Ni nesci sangu? Astura a nesciri
TANU -Ma quali sangu? E' mpurtusu nna giacca.
PUDDU -Talia quantu funnu.
TANU -Ma quali funnu ca a giacca camuliata.
PUDDU -Ma allura chi fici ssa bumma?
TANU -Ma quali bumma?
PUDDU -A bumma ca sparau.Chi si cu aricchi ntuppati?.Non sintisti ca passi si subbissau a casa?
TANU -Ma iu non ha ntisu nenti.
PUDDU -Comu! Non sintisti a bumma ca sparau?
TANU -Quali sparari, si a bumma cassupra.
PUDDU -Comu, ancora a sparari? Amprisa ca na bumma a du botti? (Si sentono urla dalla strada).
SCENA XI
PUDDU -Chi succedi? (Entra Minicu di corsa).
MINICU -Cca, cca sunu. E' mpopulu. Sugnu mortu.
PUDDU -Cu su?
MINICU -Chiddi d'a dimostrazioni. Non ci u dissi ca vinevunu?
PUDDU -E chi voi di mia?
MINICU -Comu non mi dissi ca vineva a difinnirimi?
PUDDU -Ci u dicisti cu ci sta cca nfacci?
MINICU -No, pirch?
PUDDU -Quantu si sceccu. Abbasta sulu ca sanu ca ci staiu iu cca nfacci ca si nni scappunu comu i cunigghi. Scinni e diccillu.
MINICU -Ma si m'ammazzunu?
PUDDU -Cui? Cu ti tocca? Amaru cuti tocca cu gnitu! (Minicu scende, si sentono aumentare le grida e poi ritorna tutto graffiato).
MINICU -Sugnu vivu pi miraculu. Mi carramaru.
PUDDU -Ma ci u dicisti ca ci staiu iu?
MINICU -Ci u dissi e mi carramaru chi forti. Dicevunu : mi scinni iddu ca ci damu a so parti.
PUDDU -Mi fanu i manu spinguli, spinguli.
MINICU -Comu ci dissi ca scinneva vossia, si mi.suru a ridiri. Dicevunu: Cui ddu vilunazzu? Cui iddu riddiculu? Cui ddu Peppinappa?
PUDDU -Accuss dicevunu? Ma u dicevunu sgrizzannu?
MINICU -No, u dicevunu pi daveru. E sparti dicevunu autri cosi ca mancu u pozzu diri.
PUDDU -Non c' bisognu, mu fiuru.
MINICU -Vossia scinni e i menti a postu.
PUDDU -E' a qustioni ca sugnu arrabiatu e capaci ca i struppiu pi daveru. Capaci ca n'ammazzu na dozzina.
TANU -Nenti ci fa, su tutti delinguenti.
PUDDU -A responsabilit per v'a pigghiati uatri?
MINICU -Iu pi mia non mi nni pigghiu.
TANU -Iu si.
PUDDU -E allura scinnici tu.
TANU -Iu non sugnu mafiusu, vossia mafiusu, ma mi pari ca ora si sta spagnannu.
PUDDU - Mi spagnu ca fazzu ruttura assai.
TANU - Cu casca casca.
PUDDU -C' macari ca sugnu mpocu arrifriddatu e niscennu fpra pigghiu occa pulmuniti.
TANU -Vossia si metti a fascia o coddu.
PUDDU -E appoi chi sacciu, mi pari ca annivulatu e po' chioviri.
TANU -Ca quali chioviri, c' suli ca spacca i petri, vaia vossia scinni.
PUDDU -Morti subitanea n'e iangulara, quantu parri, E scinnu, scinnu. (Tanu e Minicu guardano dalla finestra, scende, si sentono aumentare le grida e i fischi. Dopo un po' Puddu ritorna, ha un occhio ammaccato, la faccia graffiata la giubba a brandelli).
SCENA XII
PUDDU -(Rientrando) Cumpari Minicu l'aviti na cru.vecchia bona?
MINICU -Si, pirch?
PUDDU -Pi cogghiri tutti i testi ca fici satari. Fici na minnitta. Mi ittai a tumma cafuddannu cutiddati.
MINICU -E chiddi?
PUDDU -Ancora stanu currennu, ma na vintina i lassai stinnicchiati strata strata.
MINICU -Misericordia e ora non v'arrestunu?
PUDDU -E videmu cu ncugna di carrabineri, mi mangiu c'u furmaggiu. Vui ntantu putiti scinniri e iravinni a casa.
TANU -Ma chi fu na ss'occhiu e na facci?
PUDDU -Ah! sciddicai. C'era na scorcia d'aranciu e sciddicai.
MINICU -Perci mi ni pozzu iri sicuru?
PUDDU -Sicurissimu, putiti dormiri sicuru,
MINICU -(Esce e dopo un po' risale con la testa insanguinata) Cumpari Puddu quantu genti c' arricugghiuta! Dici ca ammazzaru a Turi Braciola.
PUDDU -lu u ramazzai e chi volumi u restu?
MINICU -Ma dici ca u mmazzaru vicinu o chiami, a vui cu vi ci purtau dda?
PUDDU -lu u mmazzai, e chi volumi u restu?
MINICU -Ma ntantu iu ora mancu pozzu nesciri fora. Dici ca mi fannu addivintari comu sculapasta a cutiddali. E vui ca dicevuru ca puteva nesciri sicuru.
PUDDU -Amprisa ca vuliti ca aiu a scinniri n'autra vota?
TANU -Alrrrenu mi s'affaccia du barcuni e i minazza.
PUDDU -Ma no sai tu ca u barcuni piriculusu, su si ni cala?
TANU -Ma quali.piriculusu! Vossia s'affaccia.
PUDDU -Pigghimi a padedda.
TANU -Pirch?
PUDDU -Quantu ci a lass curriri. E' megghiu ca m'affacciu d'a finestra. U barcuni non sicuru. (Riluttante sale su una sedia e di l apostrofa i ribelli. Si sentono grida e si vedono arrivare in scena scorze di arance, torsoli, mele fradicie, rape etc. Puddu parla schermendosi e saltando sulla sedia mentre continua la pioggia ortofrutticola).
PUDDU -Picciotti o itavinni ca cchi megghiu pi vuatri. U sapiti ca iu non sgrezzu e si scinnu vi ni fazzu pentiri.. vidi ti ca scinnu.. viditi ca vegnu.. vditi ca staiu scinnennu.. viditi ca vi struppiu. (Gli arriva un torso di cavolfiore e cade per terra).
PUDDU -U viditi? abbasta ca m'affacciai e s'a filaru. Non sulu, ma sparti pi calmarimi mi ficiru u rialu. Tanu arrcogghili e portili ncucina, ddocu nterra di sti tempi ci su chi di ducentu liri. E sparti non si ni ponnu aviri. Ma a mia nuddu fa negativa.
scena XIII
D.MICHELE -Siete voi Puddu Faccitagghiata?
PUDDU -(Tremante) A servirla.
D.MICHELE -Vi dichiaro in arresto perch avite cafollato una coltellata nel scianco di Turi Braciola.
PUDDU -lu? siti pazzu! Ma iu mancu ha.nisciutu d'a casa.
D.MICHELE -Non vero! Tanto vero che vi avite vantato con Minicu Sciauramura.che l'avete ammazzato voi.
PUDDU -Quali vantari? (uccazza di furnu!) Sparti ca mancu ava nisciutu e m'ammaccaru borni, sparti ora cazzaratu,
D.MICHELE -Voiautri prima facile i papparuse e addoppo sparte pigliate di sopera e facite i babbi per non pagare il daziu.
PUDDU -Quali daziu.. U vidi stu bummulu cca? (fa una esposizione anatomica) U vidi st'occhiu anni.ri catu? U vidi u nasu ammaccatu? U vidi stu rattuni.. e non pozzu panari di autri localit. Basta,
D.MICHELE -Ma allora chi lo ha ammazzatu?
PUDDU -Chi sacciu cu fu? Turi fu ammazzatu o chiami e iu n'a nisciutu d'intra.
SCENA XIV
(Entra D. Licch. con due coltelli).
D. LICCH. -Dunca Puddu cca sunu i cutedda ammulati, u faciti o no stu duellu?
PUDDU -(Facendo segno di silenzio).SSS.. (entra Arfiu).
ARPIU -Nsumma chi puddicinedda siti, a ittastuu o n'aittastuu ssa bumma?
PUDDU -Sss..
IANU -Chi Peppinappa siti, prima faciti tuttu u ma. fiusu e poi mancu aviti u curaggiu di diri ca siti vui.Puddu Faccitagghiata.
PUDDU -Sss..
D.MICHELE -Ma che cosa tutto questo scamoscio? Che cosa succede?
IANU -Succedi ca chissu mpezzu di vigliaccu ca iu ci ha dari na lezioni.
ARFIU -Iu vogghiu a iaddina.
MINICU -A me nVha turnari aranci.
D. LICCH. -A mia mi ha .pagari a casa o cuminciu a fari duellu.
PUDDU -Don Micheli arristatimi.
D.MICHELE -Pirchi?
PUDDU -Pirch ammazzai Turi Braciola.
IANU -Ca quali, Turi non mortu.
PUDDU -Unni, quannu? Megghiu di mia u sapiti ca u mmazzai?
IANU -Vui?.Ma siddu vi.spavintati.di l'ummira vostra.
PUDDU -Don Micheli arristatimi.
D.MICHELE -Ma come vi pozzo arrestare se non l'avete ammazzato voi?
PUDDU -Accuntu arristatimi e poi n'a causa si vidi.
IANU -Don Micheli lassatulu iri ca s'ha fari na pocu di cunti cu mia.
PUDDU -No, m'apparteni e m'arristari pi forza, an. nunca v'accusu ca non.faciti u vostru duviri.
D.MICHELE -(Mette le manette).
PUDDU -(Incatenato) E ringraziati Diu ca sugnu ncatinatu annunca sta sira faceva ncuminciari a terza guerra mondiale.


