Puddu Faccitagghiata

IN CATANIA, EPOCA RECENTE

- - M. F. P.

Monsignor Pennisi

PUDDU

FACCITAGGHIATA

farsa in un atto

_________________________

__________________________________

EDITRICE LIBRERIA VESCOVILE O V. E.

OPERA VOCAZIONI ECCLESIASTICHE

RAGUSA


PERSONAGGI

PUDDU FACCITAGGHIATA

TANU CANNILERI - Cammareri

CICCIU PULICI - Picciottu

NINI - Vastaseddu

IANU SPATAZZA So frati

DON LICCHITTINU Patruni di casa

MINICU SCIARAMURA - Putiaru

ARFIU CUDDURA - Manuvali

DON MICHELI Guardia municipali


IN CATANIA, EPOCA RECENTE

SCENA: Una stanza comune. A sinistra porta verso l'interno. A destra porta verso l'esterno. Sul fondo finestra, tavolo, sedie, trepiedi per catinella con acqua, armi, oleografie.

SCENA I

TANU E NINI'

(Nini seduto su una cassa al centro della scena).

TANU -Vattinni ca megghiu.

NINI' -No, non mi ni vaiu.

TANU -Varda t'u dicu p'u beni to.

NINI' -No, prima m'ha pavari.

TANU -Non ti basta menzalira?

NINI' -No, pi na cascia di chista ca mi ammaccai na spadda, m'ha dari cincu liri.

TANU -Ti duna cincu tumbulati.

NINI' -E videmu!

TANU -Vidi ca u chiamu.

NINI' -E chiamatulu, vi pari ca mi spagnu?

TANU -Ma u sai tu cu ?

NINI' -Cu , .

TANU -E'.don.Puddu.Faccitagghiata,.u.mafiusu chi mafiusu di Catania.

NINI' -Po' essiri macari Orlandu, nun mi spagnu.

TANU -Vidi ca u chiamu!

NINI' -E chiamatulu.

TANU -Vidi ca ti ni penti.

NINI' -Tantu megghiu.

TANU -(Chiama) Don Puddu.

PUDDU -(Dall'interno) Cu ?

TANU -Vossia veni cca.

SCENA II

Entra Puddu, ha uno sfregio sulla guancia; fasciarossa ai fianchi, cappello alla malandrina, sigaro,anelli alle.dita, una.grossa catena.da orologio.Grandi arie.

PUDDU -Chi ?

TANU -C' stu carusu ca nun si cuntenta di menzalira. Dici ca voli cincu liri.

PUDDU -Chi voi?

NINI' -Cincu liri pi supicchiaria.

PUDDU -(Gli da un ceffone) Te' o scanciulu ora.

NINI -Ora ci u dicu a me frati Ianu.

PUDDU -O diccillu ca i scancia macari iddu e uscau restu.

NINI' -Si veni v'ammacca u immu.

PUDDU -(Un altro ceffone).O portici st'autru picaparra.

NINI' -(Esce piangendo) Ora comu veni me frati vifa abballati senza sonu.

scena III

PUDDU -Ci u dicisti cu era iu?

TANU -Ci u dissi, ma era ncarusu accuss proticu!

PUDDU -Ma iu u misi a postu, n'ha misu a postu putenza di cristiani e mi ava a scantari di idduU canusci a so frati?

TANU -Si, Ianu Spatazza.

PUDDU -Chi tipu ?

TANU -Npezzu di malacarni, ha chiantatu occa vinticutiddati.

PUDDU -Aora?

TANU -Picchi? Vi spagnati?

PUDDU -Cui iu?.. Allura si vidi ca nun mi canuscimancu.tu. Iu cafuddu i cutiddati comu nozzila.Lassulu veniri, anzi ni haiu piaciri.

TANU -Vossia vidi ca vinni don Licchittinu.

PUDDU -U patruni i casa?

TANU -Nfuriatu!!

PUDDU -E chi vuleva?

TANU -Chi vuleva? Ca a misata!

PUDDU -Na carcagnata ci.dugnu, e ci.ammaccu apalla.

TANU -Dici ca veni c'u l'uscieri.

PUDDU -E accuss ammaccu tutti e due.

SCENA IV

Bussano energicamente. Puddu ha un sussulto.

PUDDU -Cu ?

TANU -E chi sacciu. Ci rapu?

PUDDU -No, prima vidi cu .

TANU -Picch vi spagnati?

PUDDU -Quali spagnari. Ma si per esempiu liafanti?

TANU -Si, u Liotru!

PUDDU -(Gli da uno schiaffo) Accuss mpari. Vidi cu .

TANU -(Eseguisce) Cu ?

DON LICCH. -Iu, rapiti, annunca sfascu a porta (bussa tratto tratto).

TANU -E' don Licchittinu.

PUDDU -Chi sulu?

TANU -N'o sacciu.

PUDDU -Vidi.

TANU -E di unni vidu?

PUDDU -Addumannici.

TANU -Brau!

PUDDU -Talia d'u purtusu.

TANU -(Eseguisce) Pari sulu.

PUDDU -Chi armatu?

TANU -Non si vidi, ma pari ca avi nvunghiarozzu cca'.

PUDDU -Aora?

TANU -Pi l'arma di me patri.

PUDDU -Chi avi a canna miricana?

TANU -No.. Chi fazzu?

PUDDU -Rapicci a.vanedda.. Non ti spagnari, ci sugnu iu.

TANU -(Apre e don Licchittinu con uno spintone lo manda a ruzzolone ed entra).

PUDDU -Chi fu? Sciddicasti n'arreri?

TANU -Bonu mi addifinniti!

PUDDU -(A Licchittinu) Chi manera di inficcari.

D. LICCH. -E chi manera di fari aspittari u vostru patruni?

PUDDU -Iu i'patruni i tegnu a stadda! Chi voli vossia?

D. LICCH. -Vogghiu ca si nun pagati vi fazzu abbulari d'a finestra,

PUDDU -A chi era puddira!

D. LICCH. -E vi fazzu abbulari senza essiri puddira,

PUDDU -Appo' lei? -

D. LICCH. -Dunca?

PUDDU -Dunca?

D. LICCH. -Mi pagati o nun mi pagati?

PUDDU -Vi pau e nun vi pau.

D. LICCH. -Chi vuliti sentiri diri?

PUDDU -Ca vi pau quannu mi piaci, e nun vi pau ora.

D. LICCH. -Chissu u diciti vui.

PUDDU. -E quannu u dicu iu ci p cuntari.

D. LICCH. -E cu parr Bartulu?

PUDDU -Mi sentu chi grossu di Bartulu.

D. LICCH. -Caspita!

PUDDU -Senza.caspita,.annunca puminciunu i nespuli.

D. LICCH. -A mia?

PUDDU -A vui e a n'autri tricentu chi grossi di vui.

D. LICCH. -(Estrae un biglietto di visita e lo porgea Puddu).

PUDDU -E cu chissu chi voli cunchiudiri? Sacciu unni.sta.

D. LICCH. -(Toglie un guanto e lo getta per terra).

PUDDU -E chi cridi lei ca ora iu ci l'ha pigghiari di nterra?

D. LICCH. -Bestia! Nun sapiti sentiri ca hi vi sfido a duello?

PUDDU -A duello? Mi invita a pranzu. Iu duelli ni fazzu dui o tri ogni gnornu: matina, menziornu e sira.

D. LICCH. -Che arma scegliete?

PUDDU -Chi voli diri?

D. LICCH. -Dico con quale arma volete combattere?

PUDDU -Ncannuni!

D. LICCH. -Ma questa non arma riconosciuta dalla cavalleria.

PUDDU -Quant' bestia! Si capisci, quali cavalleria! Pi cannuni ci voli l'artiglieria.

D. LICCH. -Sentu diri ca non si po' fari u duellu cu i cannuni.

PUDDU -Mi dispiaci: o cannuni o nenti.

D. LICCH. -Ma di che calibro? Volete dire un piccolo cannoncino, una pistola automatica?

PUDDU -Unni? Pirch mi pigghiastuu? Vogghiu u cannuni chi grossu ca esisti, di chiddu longu du. centu metri. Cu na ucca di sta fatta, e cu buttimi di 20 cantara.

D. LICCH. -Ma unni u pigghiu ncannuni di chissu?

PUDDU -Mi dispiaci, ma iu o spani grossu o non sparu.

D. LICCH. -Ma videmu, non vi cuntintat di un 420?

PUDDU -Unni, quannu? Per lo menu ha essiri un 480.

D. LICCH. -E a quali distanza?

PUDDU -A deci centimetri di distanza, ucca cu ucca.

D. LICCH. -Ma comu?

PUDPU -U vidi ca si ni sta pintennu? Parr, dici, fa,ma quannu pensa o cannuni.

D. LICCH. -Non mi nni pentu, ma unni u v'o pigghiu u cannuni?

PUDPU -Chis.su affari so'. Lei mi sfidau e lei l'ha accattari. Forsi a fera o luni n'aviri Don Paulu u stagnataru

D, LICCH. -Va bene. A quando?

PUDDU -Macari ora stissu, mi si procura i cannuni e fazzu focu ora stissu. E ci dicu sparti na cosa, ca si non tra oggi e dumanj, duellu non ni fazzu chi.

D. LICCH. -E pirch?

PUDDU -Pirch sugnu mpignatu l'autri iorna pi autri duelli. Unu sabutu a cutiddati, unu duminica.a scupittat, unu luned a mitragliati e cos di seguito. Iu non pozzu lassari l'autri pi lei.

D. LICCH. -Va bene e dove?

PUDDU -No' chianu i Sant'Aita.

D. LICCH. -Ma siete pazzo! Come possiamo sparare due cannoni in piazza Duomo e specialmente in questo tempo. E poi il duello proibito dalla legge, ci metterebbero iu carcere.

PUDDU -Si spaventa lei d'u carciri?

D. LICCH. -Sicuro.

PUDDU -E allora mi non fa duelli. Iu d'u carciri trasu e nesciu dui tri voti a simana. Chi fa, si ni penti ora?

D. LICCH. -E chi sono i padrini?

PUDDU -Me ziu Santu d'u battesimu, e Arfiu Spuligna, d'a cresima. Ma chi ci trasunu?

D. LICCH. -No, parlo dei padrini del duello, che devono assistere allo scontro. Cos si dice in cavalleria.

PUDDU -E toma c' cavalleria!

D. LICCH. -Insomma chi scegliete come vostri padrini per assistere al duello?

PUDDU -U mperaturi d'u Giapponi e Mao.

D. LICCH. -Misericordia e come si fa ad invitarli e farli venire dentro domani. Ma a questo dovete pensarci voi, perch i padrini dovete invitarli voi.

PUDDU -E chi ci trasu iu? Chi u sfidai iu? Lei mi sfidau.

D. LICCH. -Va bene. Ma dovete invitarli voi altrimenti siete un vile.

PUDDU -E va beni, circatimi i cannuni ca iu mi cercu i patrozzi.

D. LICCH. -Arrivederci. Fate conto che questo lo ultimo giorno della vostra vita.

PUDDU -E lei ci p telefonar! ora stissu p'u tabutu, carrozza i mortu ecc. Accuss non si perdi tempu.

SCENA V

TANU -Mizzica, ora chissu curaggiu.

PUDDU -E chi ti parsi cu era. U vidi comu u misi a postu?!

TANU -E ora si torna cu i cannuni?

PUDDU -Sparti, sparu senza taliari nenti. (Bussano).

PUDDU -(Scattando) Cu ? Vidi cu .

TANU -(Guardando) E' Arfiu Cuddura, u manuvali.

PUDDU -Chi tipu ?

TANU -Nenti, nvilunazzu, si spagna di l'ummira so.

PUDDU -Pi daveru?

TANU -Pi l'arma di me patri.

PUDDU -(Sedendo con prosoppea) Fallu trasiri.

TANU -(Apre - entra Arfiu con una gallina che depone sulla tavola).

ARFIU -Chi sta cca' Don Puddu Faccitagghiata, u mafiusu.

PUDDU -Iu sugnu.

ARFIU -Vossia scusa ca no' canusceva.

PUDDU -Sintemu, chi c'?

ARFIU -U canusci vossia a Don Santu Musumeci?

PUDDU -Ddu pezzu di preputenti ca sta a Nesima?

ARFIU -Sissignura, iddu per l'appunto: Ci fici na casa e ora non mi voli pagari. Ora pigghia mpiliddu ora ni pigghia n'autru. Aieri u ncuntrai o chianu e ci u dissi. Si siddiau pirch c'erunu amici e mi dissi: Ti pau, quannu u suli nasci di punenti.

PUDDU -E tu non ci i dasti quattru tumpulati, quattru cauci, quattru cutiddati.

ARFIU -Si? Chi erunu ficu?

PUDDU -E' pirch tu si nvilunazzu e iddu si n'approfitta, vidi s'u u diceva a mia, a stura era a Zalisa, o cmiteru. A cutiddati u faceva addivintari un sculapasta.

ARFIU -E pirchissu iu vinni ni vossia, pi quantu mi fa pagari. Iu nun ci vogghiu fari nenti, ma vogghiu essiri pagatu.

PUDDU -Quantu si Peppinnappa! Senza farici nenti com' ca chiddu ti pava? Ddocu ci voli na bona lezioni.

ARFIU -Na timpulata?

PUDDU -Picca .

ARFIU -Ncauci?

PUDDU -Picca .

ARFIU -Na cutiddata?

PUDDU -Picca .

ARFIU -Na scupittata?

PUDDU -Picca .

ARFIU -Ma allura?

PUDDU -Na bumma!

ARFIU -Comu na bumma?

PUDDU -Ci mittemu na bumma sutta a cantunera d'a casa e facemu satari tutti pari all'aria.

ARFIU -Mizzica! E tutti chiddi ca stanu n'o palazzu?

PUDDU -Cu casca casca!

ARFIU -Ma chi ci curpunu l'autri?

PUDDU -Mori Sansuni cu tutti i Filistei!

ARFIU -Ma unni m'a pricuru sta bumma?

PUDDU -Ddocu, u vidi? Ci ha pinsari tu, vidi si ni po' arrubbari una all'airoportu. Dda ci n' di ogni manera.

ARFIU -Bona l'idea. Ci su tanti cumpari mei ca travagghiunu allaeroportu e ora videmu, mi ni fazzu pur tari una. Quantu a essiri grossa?

PUDDU -Chi sacciu deci, unnici tonnellati.

ARFIU -Ma allura ci voli ncamion. Quantu mi costa?

PUDDU -E va beni, su cchi nica nun ci fa nenti. Cchiuttostu spicciti pirch i cosi iu i vogghiu fari beddi caudi caudi.

ARFIU -Ossabenadica. Ora cercu ssa bumma. (Esce).

SCENA VI

TANU -Ma vossia si cumprumetti troppu. Pi na iaddina ca ci purtau si cumprumetti di sdurrupari npalazzu.

PUDDU -Dici chissu pirch nCatania siti tutti unu chi vigliaccu di n'autru. Lassa fari a mia. Chissi su cosi ca mi l'aiu a vidiri iu.

TANU -Ma comu ci ha po' mettiri na bumma? No vidunu tutti?

PUDDU -E macari ca mi vidunu? Amara cu ncugna. (Bussano).

PUDDU -(Scattando di soprassalto) Morti subitania! Cu ? vidi cu .

TANU -(Guardando) E' Minicu Sciauramura, u putiaru di cca' nfacci. Avi npanaru d'aranci.

PUDDU -Fallu trasiri.

TANU -{Apre ed entra Minicu con un paniere di arance).

PUDDU -Oh! Cumpari Minicu comu va?

MINICU -Mali Don Puddu. Sugnu cunsumatu.

PUDDU -Chi vi capitaru i guardii?

MINICU -Fussi statu chissu!

PUDDU -V'arrubaru?

MINICU -Fussi statu chissu!

PUDDU -Vi denunziaru?

MINICU -Fussi statu chissu!

PUDDU -Vi muriu a soggira?


MINICU -Macari!

PUDDU -Ma allura chi fu?

MINICU -Fu macari tremu tuttu comu ci pensu.

PUDDU -Avanti.

MINICU -Macari sudu friddu.

PUDDU -E ghittativi.

MINICU -Fu (scoppia a piangere) sugnu mortu.

PUDDU -E dicitulu.

MINICU -Dici ca ho fattu particolarit, ca i cosi allamici ci vinnu, e pi lautri i mmucciu, e perci dici ca sta sira hannu a veniri a farimi a dimostrazioni, mi hanu a bruciari a casa, a putia, e i salami, tra cui iu e i me figghi.

PUDDU -Cu ca dici chissu?

MINICU -Cicciu Piddottila e dici ca iddu voli aviri u piaciri di sentiri chi ciauru fazzu arrustutu.

PUDDU -Pfff. E picchissu vi spagnati?

MINICU -E chi cosa di picca?

PUDDU -Ca essiri! Na vota, a fera o luni cera na dimostrazioni. Mavvicinai iu, ci fici u squatruni cu bastuni ancora chiddi stanu currennu. I carcagna ci arrivaru n catinazzi du coddu. Nautra vota a chiazza i S.Filippu vulevunu abbruciari u magazzinu di Motta. Mi misi iu sulu appuntiddatu na porta, fumannu nsucarru. Vinniru, erunu supra cincucentu, ma comu mi vistiru, vutaru cocchiu e si nni ieru a piscaria. Nautra vota

MINICU -Don Puddu mi ati aiutari. Pi quantu stimati a saluti, sugnu menzu pazzu. Varrestu obbligatu pi la vita e pi la morti.

PUDDU -Non ci pinsati. Quannu venunu i ricivu iu ssamici. Putiti dormiri mmenzu du cuscini.

MINICU -Marraccumannu. (esce)

SCENA VII

PUDDU -Posa ssaranci dda banna. (Tano va a posarli). (bussano energicamente)

PUDDU -Vidi cu .

TANU -(guarda dal buco) Ora s ca si ficiru i nespuli!

PUDDU -Cu ?

TANU -Ianu Spatazza, u frati ri ddu carusu ca antura i vuscau di vossia.

PUDDU -Senti: iu minni vaiu dda banna. Dicci ca non ci sugnu.

TANU -Bravu! E i vuscu iu! Pirch non ci rapi vossia? Amprisa ca si spagna?

PUDDU -Cu iu? Rapici !

TANU -Mancu si mi tagghiunu a testa. (scappa nellaltra camera).

PUDDU -(apre. Ianu gli da un manrovescio e lo fa cadere seduto per terra) Scusatim di ssa manera salutati vui?

IANU -Chissa a caparra, ancora u megghiu ha veniri.

PUDDU -Ma vui a cu circati?

IANU -A ddu vigliaccu, vilunazzu e mascaratu Puddu Faccitagghiata ca si pirmisi di mmiscarici na tumpulata a me frati Nin.

PUDD -Ma Don Puddu non c'..Nisciu, avi occa menzura.

IANU -Si? E unni iu?

PUDDU -N'o sacciu.

IANU -Ma vui cu siti?

PUDDU -Ncanuscenti so.

IANU -N'amicu so? (Fa il gesto di uno schiaffo).

PUDDU -Quali amicu! Canuscenti nfora. Iu m'affruntassi a essiri amicu so.

IANU - picchi vinistuu cca? Chi ci aveuvu a diri?

PUDDU -A vui chissu chi v'interessa?

IANU -(Fa il gesto di colpire) Chi dicistuu?

PUDDU -Diceva ca vinni pi sapiri l'orariu d'u trenu.

IANU -Quannu u viditi ci diciti ca vinni a truvallu Ianu, u so patruni, pi dirici ca nvigliaccu.

PUDDU -Appo lei?

IANU -Chi? Non vigliaccu? (Fa il gesto di colpire).

PUDDU -Vigliacchissimu!

IANU -Ci diciti ca mpuddicinedda. Non veru?

PUDDU -Autru ca puddicinedda!

IANU -Ci diciti ca vilunazzu. Non veru?

PUDDU -Vilunazzu tunnul

IANU -Ci diciti ca mascaratu. Non veru?

PUDDU -Puuh!

IANU -Ci diciti ca scimunitu d'a nascita. Non veru?

PUDDU -Puuh!

IANU -Ci diciti ca bestia c' cuda. Non veru?

PUDDU -Puuh!

IANU -Ci diciti ca trunzu iacitanu.

PUDDU -No, chissu non ci u dicu.

IANU -No? (Minaccia).

PUDDU -E ci u dicu, ci u dicu. Siti testa di trunzu. .

IANU -Cui iu?

PUDDU -No, iddu iddu, Puddu Faccitagghiata.

IANU -Mi dispiaci ca n'o truvai, ma appena ca u ncontru ci rithiiscu na tumpulata. (Eseguisce su Puddu. Tutte queste minacce vengono eseguite e Puddu lascia fare passivamente) Ci ncoppulu u cappeddu (piglia la catinella piena d'acqua e gliela versa sulla testa) Cu npugnu u sduvacu nterra. Appoi u pigghiu di catinazza d'u coddu e u fazzu susiri comu sceccu. U cchiappu da tavula du pettu e u mpicu nto muru. Addoppu u cchiappu d'i pedi e u votu sutta e supra. U furriu tunnu tunnu comu uri pupu di pezza. Ci dugnu nsuttamussu ca ci scugnu u iangularu.

PUDDU -Ma sintiti, non m'u putissuvu cuntari sulu, senza fari provi cu mia?

IANU -E ancora chissu nenti. M'avia purtatu cca menzu litru di ogghiu d rigginu ca si l'ava a biviri a vista i mia. Ava a ghittari macari l'occhi di fora. Vi pari ca sgrezzu? E' ogghiu di rigginu pi daveru. Tastatulu.

PUDDU -Ci cridu, ci cridu.

IANU -E vui tastatulu.

PUDDU -Vi dicu ca ci cridu.

IANU -Au!

PUDDU -(Fa mille smorfie come se avesse conati di vomito..?..) Mi veni di ummicari.

IANU -Au!

PUDDU -(Ne beve un po') Chi sapi lariu.

IANU -Vih! Ni vivistuu na sbrizza. Accuss mancu sapuri si ci p sentiri.

PUDDU -U ntisi u sapuri, u ntisi.

IANU -Rapiti a ucca. Larghi i cannarozza, v'aiuto iu,

PUDDU -(Beve sbruffando e sudando).

IANU -Comu sapi ah? Cuntaticcillu, cuntaticcillul

PUDDU -Autru si ci u cuntu! (tra s) Non ci n'avi bisognu!

IANU -Iddu a mia ancora nun m'ha canusciutu. Ma ci u fazzu vidiri iu cu Ianu Spatazza. Si menti cu i picciriddi! Cu mia s'ha mentiri. Ca ho misu a postu i cchi prisintusi. Na vota.. vi fazzu arridiri, cu nsulu cauci o baruni Cali ci fici fari tutta a calata di S. Giulianu a ruzzuluni. Chi ? N'arririti?

PUDDU -Non mi veni d'arridiri.

IANU -Che ? Non vi veni d'arridiri? (Minaccia).

PUDDU -Si, si mi sta vinennu (si sforza di ridere facendo smorfie).

IANU -N'autra vota a na povira fimmina, cu setti figghi, u patruni a vuleva ittari fora. Facevunu spartiri u cori; scicati, morti di friddu. Mi veni di chianciri macari, ora ca ci pensu.. Chi non chianciti? Non ci criditi?

PUDDU -Ci cridu, ma non mi veni di chianciri.

IANU -(Minaccia) Comu?

PUDDU -Si, si, mi sta acchianannu u chiantu. (Fa finta di piangere).

IANU -Basta, cuntaticcillu e diciticci ca u spettu dumani all'ottu sutta l'archi d'a marina. (Ianu esce)

scena VIII

PUDDU -(Solo, un po' scombussolato, dopo un po' si affaccia Tanu).

TANU -Chi fici si ni iu?

PUDDU : -S'i ni iu? Astura a santa Marta.

TANU -Daveru? U struppiastuu assai?

PUDDU -E' ca all'ultimu macari mi ni parsi pena.

TANU -E chi ci facistuvu?

PUDDU -(Fa la stessa scena che Ianu ha fatto con lui ed eseguisce con Tanu) Apprima ci carricai na tumpulata ca u fici cascari a panza all'aria. Addoppu ca si susiu cu mpugnu u stinnicchiai n terra, u cchiappai d'i catinazzi d'u coddti e u fici susiri. U pigghiai cu i pedi e u vutai sutta e supra. U fici furriari tunnu tunnu. U pigghiai d'a tavula i pettu e mpicai nto muru. Addoppu..

TANU -Ma vossia senti, chi manera chista di par.rari cu i manu?

PUDDU -Bestia! Chista ora a manera di parrari a la moda. Prima si fa na cosa e addoppu si dici. In politica si chiama: fatto compiutu, capisci?

TANU -Ma iu n'o capisciu.

PUDDU -Varda, t'u spiegu iu. Rapi i vrazza (Tanti allarga le braccia e Puddu gli piglia il portafoglio) Senti, m'i duni centu liri?

TANU -Ma pirch vi l'haiu a dari?

PUDDU -Ca pirch m'i pigghiai. M'ha caputu?

TANU -Ma chiss chi manera ?

PUDDU -L'ultima modal

TANU -Ma pirch siti tuttu vagnatu?

PUDDU -M'acchianau u sangu ntesta e pi calarimi mi ittai mpocu d'acqua. U stava arnmazzarmu, si non si ni scappava non sacciu comu fineva. Mancu mali ca si nni fuiu. (Bussano)

SCENA IX

PUDDU -Vidi cu .

TANU -(Guarda) E' don Licchittinu.

PUDDU -Chi sta purtannu i cannuna?

TANU -No, nenti ci avi a manu.

PUDDU -Rapici a porta.

D. LICCH. -(Entra) Maiu furriatu tutti i negozi di ferrarecci, ma nuddu vinni cannuni. A fera o luni sparti m'assicutaru a scorci di lumei.

PUDDU -Chi vi pozzu fari? Arranciativi.

D. LICCH. -Purtai cca du cutedda.

PUDDU -Cannuni vogghiu!

D. LICCH. -E', ca vi spagnati.

PUDDU -(Si torce per effetto dell'olio ed erutta).

TANU -Chi ? Chi vi sintiti mali?

PUDDU -No, mi fici mali a sasizza ca mi mangiai du anni arreri. A ruttu ancora.

D. LICCH. -Dunca?

PUDDU -Facitimi vidiri ssi cutedda.

D. LICCH -(Glieli porge e Puddu prova nelle unghie il filo).

PUDDU -Nenti, non su ammulati boni.

D. LICCH. -Chissi fannu.acchietti spittaculusi. Su allicca sapuni di marca.

PUDDU -Va beni, ma non su ammulati boni, e iu, u viditi, sugnu abituatu ca.quannu cafuddu na cutiddata, u fazzu trasiri di ca e u fazzu nesciri di dda banna, cu tuttu u manicu.

D. LICCH. -Ma allura?

PUDDU -Prima i taciti ammulari boni e poi videmu si nni mintemu d'accordu (si torce) Cu primmissu.

D. LICCH. -Vaiu e tornu.

PUDDU -Acqua davanti e ventu d'arreri. (D. Licch. esce).

SCENA XV

(Dalla porta aperta entra Alfio che porta una grossa bomba di aereo).

ARFIU -Mizzica quantu pisa! M'ha rumputu ria spadda. Aiutatimi a spuniri.

PUDDU -(Si allontana terrorizzato).

ARFIU -Vaia! C'annunca a lass curriri nterra (fa il gesto).

PUDDU -Chi fai bestia? Tanu aiutulu tu.

TANU -Chi ?

PUDDU -Na bummicedda di du sordi. Aiutulu.

TANU -E si spara?

PUDDU -C'ha sparari, avanti (lui si nasconde dietro la tavola).

TANU -Mi spagnu. Pirch n'o aiuta vossia?

ARFIU -Oh ca a iettu!!!

PUDDU -Nooh! Chi sugnu iu u cammareri? Tu si u cammareri, tu l'aiutari.

TANU -(Aiuta e leggermente pongono la bomba sulla tavola).

PUDDU -Unni a truvasti?

ARFIU -Fu n'occasioni. M'a vinniu nsurdatu. Dici ca na bumma miricana. Dici ca quannu spara abbola npalazzu di cincu piani, comu si fussi di carta vilina. Pirchissu bumma miricana. Pi bummi lassati fari i miricani ca i sparunu sempri grossi!

PUDDU -(Inghiotte amaro e fa segni di spavento. Ma si domina).

ARFIU -E ora c'amu a fari?

PUDDU -Ma pezzu di cretinu, ca mentri ca c'eri, pirch non ci a iassavi curriri n'o palazzu di Santu Musumeci.

ARFflU -Brau! E n'aumu arristatu ca ci l'ava a ghittari vossia?

PUDDU -Va beni, ma mentri ti vineva di passaggiu. Basta, varda chi ti dicu, mpunitilla n'autra vota e ci a o ghietti.

ARFIU -Unni? Quannu? Comu aumu ristatu?

PUDDU -Tu passa avanti ca iu vegnu d'arreri, amaru cu ti tocca!

ARFIU -E si nni vidunu i carrabbineri? Nenti, non ni portu!

PUDDU -E allura ti dicu tornatilla e non ni parramu cchi.

ARFIU -Si? Ci portu sta bella cucuzza e me figghi. Iu v'a lass e vi salutu (esce).

PUDDU -Tanu, varda chi fai, o iettaccilla tu.

TANU -E chi era na ficu?

PUDDU -Auh! Allura pirch si u me cammareri?

TANU -Iu sugnu cammareri, pi scupari, cucinari, accattari i cosi, ma no pi ghittari bummi.

PUDDU -Tu si camimareri pi ghittari chiddu ca ti dicu iu.

TANU -Aora chissi su stoni! Bummi non ni iettu. Si mi struppiu, appoi chi mi paga lei?

PUDDU -Quali struppiari! Tu a ietti e tinni scappi.

TANU -Ma pirch non ci a o ghietta vossia? Prima fa u papparusu e poi si spagna!

PUDDU -Bada comu parri. Non ci vaiu iu, pirch mi doli ncaddu e non pozzu caminari.

TANU -Ma siddu ha caminatu bonu.

PUDDU -Va beni, ma ora mi scattiau nduluri

TANU -U sapi chi facemu? A pigghiamu e a ittamu d'u balcuni, unni casca casca e a Arfiu ci dicemu e a ci a ittammu n'o palazzu (fa per eseguire).

PUDDU -Fermu! Chi fai? Sai comu su si cosi, appena sguazzariunu scoppiunu.

TANU -Ma allura chi facemu?

PUDDU -U megghiu ca a mittemu a muoddu, accuss unchia, e non spara cchi. O pigghia nu bagghiolu d'acqua.

TANU -(Esce).

PUDDU -(Vuole avvicinarsi alla bomba, ma gira alla larga, la vuole prendere e si allontana. Nel mentre entra Nin che accende un tric trac e scappa. Allo scoppio Puddu mando. un urlo e cade a terra. Dopo un po' entra Tanu).

TANU -Matruzza e chi mortu? Chi fu? Occa cutiddata? Na scupittata? (Cerca di svegliare Puddu) Don Puddu? Don Puddu? ( lo scuote, gli da schiaffi, gli soffia nella faccia) Don Puddu, chi fu? Chi successi?

PUDDU -(Rinvenendo) Sugnu vivu?

TANU -S parr, vo diri ca vivu.

PUDDU -Non ci cridu, non po' essiri.

TANU -Ma n'o vidi ca vivu?

PUDDU -Ma comu pozzu essiri vivu cu scoppiu di na bumma di du cantara. Astura sugnu cuntighi cuntighi.

TANU -Ma no, non vidi ca tuttu di mpezzu?

PUDDU -E a casa comu ?

TANU -Bona, non ci doli a testa.

PUDDU -E a buffetta?

TANU -Bona macari.

PUDDU -E u vacili?

TANU -Sanu.. vossia mi si susi.

PUDDU -E.comu mi pozzu susiri si sugnu pezzi pezzi.

TANU -E vossia mi fa a prova (lo aiuta a rialzarsi)

PUDDU -(Si palpa tutto, si prova tutti i muscoli).

TANU -Sanu, sanu .

PUDDU -Aspetta, talia d'arreri. N'aiu buchi?

TANU -Chi?

PUDDU -N'aiu purtusa d'arreri?

TANU -(Guarda) Non signuri, tuttu senza purtusa.

PUDDU -Talia bonu.

TANU -(Guarda) Ah! cca c' mpurtusu.

PUDDU -U vidi? Ni nesci sangu? Astura a nesciri

TANU -Ma quali sangu? E' mpurtusu nna giacca.

PUDDU -Talia quantu funnu.

TANU -Ma quali funnu ca a giacca camuliata.

PUDDU -Ma allura chi fici ssa bumma?

TANU -Ma quali bumma?

PUDDU -A bumma ca sparau.Chi si cu aricchi ntuppati?.Non sintisti ca passi si subbissau a casa?

TANU -Ma iu non ha ntisu nenti.

PUDDU -Comu! Non sintisti a bumma ca sparau?

TANU -Quali sparari, si a bumma cassupra.

PUDDU -Comu, ancora a sparari? Amprisa ca na bumma a du botti? (Si sentono urla dalla strada).

SCENA XI

PUDDU -Chi succedi? (Entra Minicu di corsa).

MINICU -Cca, cca sunu. E' mpopulu. Sugnu mortu.

PUDDU -Cu su?

MINICU -Chiddi d'a dimostrazioni. Non ci u dissi ca vinevunu?

PUDDU -E chi voi di mia?

MINICU -Comu non mi dissi ca vineva a difinnirimi?

PUDDU -Ci u dicisti cu ci sta cca nfacci?

MINICU -No, pirch?

PUDDU -Quantu si sceccu. Abbasta sulu ca sanu ca ci staiu iu cca nfacci ca si nni scappunu comu i cunigghi. Scinni e diccillu.

MINICU -Ma si m'ammazzunu?

PUDDU -Cui? Cu ti tocca? Amaru cuti tocca cu gnitu! (Minicu scende, si sentono aumentare le grida e poi ritorna tutto graffiato).

MINICU -Sugnu vivu pi miraculu. Mi carramaru.

PUDDU -Ma ci u dicisti ca ci staiu iu?

MINICU -Ci u dissi e mi carramaru chi forti. Dicevunu : mi scinni iddu ca ci damu a so parti.

PUDDU -Mi fanu i manu spinguli, spinguli.

MINICU -Comu ci dissi ca scinneva vossia, si mi.suru a ridiri. Dicevunu: Cui ddu vilunazzu? Cui iddu riddiculu? Cui ddu Peppinappa?

PUDDU -Accuss dicevunu? Ma u dicevunu sgrizzannu?

MINICU -No, u dicevunu pi daveru. E sparti dicevunu autri cosi ca mancu u pozzu diri.

PUDDU -Non c' bisognu, mu fiuru.

MINICU -Vossia scinni e i menti a postu.

PUDDU -E' a qustioni ca sugnu arrabiatu e capaci ca i struppiu pi daveru. Capaci ca n'ammazzu na dozzina.

TANU -Nenti ci fa, su tutti delinguenti.

PUDDU -A responsabilit per v'a pigghiati uatri?

MINICU -Iu pi mia non mi nni pigghiu.

TANU -Iu si.

PUDDU -E allura scinnici tu.

TANU -Iu non sugnu mafiusu, vossia mafiusu, ma mi pari ca ora si sta spagnannu.

PUDDU - Mi spagnu ca fazzu ruttura assai.

TANU - Cu casca casca.

PUDDU -C' macari ca sugnu mpocu arrifriddatu e niscennu fpra pigghiu occa pulmuniti.

TANU -Vossia si metti a fascia o coddu.

PUDDU -E appoi chi sacciu, mi pari ca annivulatu e po' chioviri.

TANU -Ca quali chioviri, c' suli ca spacca i petri, vaia vossia scinni.

PUDDU -Morti subitanea n'e iangulara, quantu parri, E scinnu, scinnu. (Tanu e Minicu guardano dalla finestra, scende, si sentono aumentare le grida e i fischi. Dopo un po' Puddu ritorna, ha un occhio ammaccato, la faccia graffiata la giubba a brandelli).

SCENA XII

PUDDU -(Rientrando) Cumpari Minicu l'aviti na cru.vecchia bona?

MINICU -Si, pirch?

PUDDU -Pi cogghiri tutti i testi ca fici satari. Fici na minnitta. Mi ittai a tumma cafuddannu cutiddati.

MINICU -E chiddi?

PUDDU -Ancora stanu currennu, ma na vintina i lassai stinnicchiati strata strata.

MINICU -Misericordia e ora non v'arrestunu?

PUDDU -E videmu cu ncugna di carrabineri, mi mangiu c'u furmaggiu. Vui ntantu putiti scinniri e iravinni a casa.

TANU -Ma chi fu na ss'occhiu e na facci?

PUDDU -Ah! sciddicai. C'era na scorcia d'aranciu e sciddicai.

MINICU -Perci mi ni pozzu iri sicuru?

PUDDU -Sicurissimu, putiti dormiri sicuru,

MINICU -(Esce e dopo un po' risale con la testa insanguinata) Cumpari Puddu quantu genti c' arricugghiuta! Dici ca ammazzaru a Turi Braciola.

PUDDU -lu u ramazzai e chi volumi u restu?

MINICU -Ma dici ca u mmazzaru vicinu o chiami, a vui cu vi ci purtau dda?

PUDDU -lu u mmazzai, e chi volumi u restu?

MINICU -Ma ntantu iu ora mancu pozzu nesciri fora. Dici ca mi fannu addivintari comu sculapasta a cutiddali. E vui ca dicevuru ca puteva nesciri sicuru.

PUDDU -Amprisa ca vuliti ca aiu a scinniri n'autra vota?

TANU -Alrrrenu mi s'affaccia du barcuni e i minazza.

PUDDU -Ma no sai tu ca u barcuni piriculusu, su si ni cala?

TANU -Ma quali.piriculusu! Vossia s'affaccia.

PUDDU -Pigghimi a padedda.

TANU -Pirch?

PUDDU -Quantu ci a lass curriri. E' megghiu ca m'affacciu d'a finestra. U barcuni non sicuru. (Riluttante sale su una sedia e di l apostrofa i ribelli. Si sentono grida e si vedono arrivare in scena scorze di arance, torsoli, mele fradicie, rape etc. Puddu parla schermendosi e saltando sulla sedia mentre continua la pioggia ortofrutticola).

PUDDU -Picciotti o itavinni ca cchi megghiu pi vuatri. U sapiti ca iu non sgrezzu e si scinnu vi ni fazzu pentiri.. vidi ti ca scinnu.. viditi ca vegnu.. vditi ca staiu scinnennu.. viditi ca vi struppiu. (Gli arriva un torso di cavolfiore e cade per terra).

PUDDU -U viditi? abbasta ca m'affacciai e s'a filaru. Non sulu, ma sparti pi calmarimi mi ficiru u rialu. Tanu arrcogghili e portili ncucina, ddocu nterra di sti tempi ci su chi di ducentu liri. E sparti non si ni ponnu aviri. Ma a mia nuddu fa negativa.

scena XIII

D.MICHELE -Siete voi Puddu Faccitagghiata?

PUDDU -(Tremante) A servirla.

D.MICHELE -Vi dichiaro in arresto perch avite cafollato una coltellata nel scianco di Turi Braciola.

PUDDU -lu? siti pazzu! Ma iu mancu ha.nisciutu d'a casa.

D.MICHELE -Non vero! Tanto vero che vi avite vantato con Minicu Sciauramura.che l'avete ammazzato voi.

PUDDU -Quali vantari? (uccazza di furnu!) Sparti ca mancu ava nisciutu e m'ammaccaru borni, sparti ora cazzaratu,

D.MICHELE -Voiautri prima facile i papparuse e addoppo sparte pigliate di sopera e facite i babbi per non pagare il daziu.

PUDDU -Quali daziu.. U vidi stu bummulu cca? (fa una esposizione anatomica) U vidi st'occhiu anni.ri catu? U vidi u nasu ammaccatu? U vidi stu rattuni.. e non pozzu panari di autri localit. Basta,

D.MICHELE -Ma allora chi lo ha ammazzatu?

PUDDU -Chi sacciu cu fu? Turi fu ammazzatu o chiami e iu n'a nisciutu d'intra.

SCENA XIV

(Entra D. Licch. con due coltelli).

D. LICCH. -Dunca Puddu cca sunu i cutedda ammulati, u faciti o no stu duellu?

PUDDU -(Facendo segno di silenzio).SSS.. (entra Arfiu).

ARPIU -Nsumma chi puddicinedda siti, a ittastuu o n'aittastuu ssa bumma?

PUDDU -Sss..

IANU -Chi Peppinappa siti, prima faciti tuttu u ma. fiusu e poi mancu aviti u curaggiu di diri ca siti vui.Puddu Faccitagghiata.

PUDDU -Sss..

D.MICHELE -Ma che cosa tutto questo scamoscio? Che cosa succede?

IANU -Succedi ca chissu mpezzu di vigliaccu ca iu ci ha dari na lezioni.

ARFIU -Iu vogghiu a iaddina.

MINICU -A me nVha turnari aranci.

D. LICCH. -A mia mi ha .pagari a casa o cuminciu a fari duellu.

PUDDU -Don Micheli arristatimi.

D.MICHELE -Pirchi?

PUDDU -Pirch ammazzai Turi Braciola.

IANU -Ca quali, Turi non mortu.

PUDDU -Unni, quannu? Megghiu di mia u sapiti ca u mmazzai?

IANU -Vui?.Ma siddu vi.spavintati.di l'ummira vostra.

PUDDU -Don Micheli arristatimi.

D.MICHELE -Ma come vi pozzo arrestare se non l'avete ammazzato voi?

PUDDU -Accuntu arristatimi e poi n'a causa si vidi.

IANU -Don Micheli lassatulu iri ca s'ha fari na pocu di cunti cu mia.

PUDDU -No, m'apparteni e m'arristari pi forza, an. nunca v'accusu ca non.faciti u vostru duviri.

D.MICHELE -(Mette le manette).

PUDDU -(Incatenato) E ringraziati Diu ca sugnu ncatinatu annunca sta sira faceva ncuminciari a terza guerra mondiale.

FINE