SEBASTIANO DI BELLA
TRIMILA EURO DAMURI
(commedia comica in due atti)
Personaggi:
Agatina, moglie di don Jano e madre di Paolina
Paolina, moglie di Peppe e figlia di Agatina e di don Jano
Sarina, moglie di don Bartolo, amante di Peppe
Don Jano, marito di di Agatina e padre di Paolina
Peppe, marito di Paolina e amante di Sarina
Bartolo, marito di Sarina
Maresciallo
Carabiniere
Trama:
Peppe uno scansafatica che si fatto sposare da Paolina per farsi mantenere.
Peppe, attratto dallapparente benessere di Sarina, e ingannando il marito di questultima circa la vendita di un motore, convince Sarina a scappare con lui con i tremila euro che il marito gli aveva ordinato di prelevare alla posta per lacquisto del motore.
Peppe velocemente consuma i soldi, e poi per paura e per indifferenza non sapendo dove fare alloggiare Sarina, la porta alla moglie con la pretesa di un inserimento provvisorio nella famiglia.
Paolina si oppone e fa grande resistenza sostenuta in ci dalla madre Agatina e dal padre Jano.
Jano in un momento in cui solo con Sarina, considerando che fosse una donna di facili costumi tenta di sedurla, ricevendo un diniego.
La situazione si complica quando viene chiamato Bartolo, marito di Sarina, il quale alla fine sarebbe daccordo a riprendersi la moglie se gli vengono dati indietro i tremila euro.
Ma poich i soldi non ci sono pi, vengono fatte diverse proposte ma tutte inutili: Bartolo vuole, almeno met dei suoi soldi e si accontenterebbe anche di una rateazione.
Agatina va a fare questa ultima proposta ai genitori di Sarina, ma appena fuori ha un accidente. Tutti vanno fuori a vedere cosa sia successo. Sarina, rimasta sola nella stanza, dopo una breve riflessione e pensando alla pusillanimit e alla vigliaccheria di Peppe, Bartolo e Jano trova il coraggio e decide di andare via.
SEBASTIANO DI BELLA
TRIMILA EURO DAMURI
(commedia comica in due atti)
(ATTO I)
UNA STANZA ARREDATA MODESTAMENTE; SI VEDONO DUE DONNE: LA PIU GIOVANE (Paolina) SEDUTA E APPOGGIATA AL TAVOLO AL CENTRO DELLA CASA, LA PIU ANZIANA (Agatina) ALLIMPIEDI. LA PRIMA APPARE ARRABBIATA E AFFLITTA LA SECONDA NERVOSA.
AGATINA: cancia a femmatura da potta e si veni chiama i carabbineri. Quistu chi ti vulisti maritari un magnacciu e ti sfrutta.
PAOLINA CALMA MA ADDOLORATA: mamma u sacciu, ci scippiria a testa, ma intantu u patri di me figghi. E non si ni voli annari!
AGATINA: cettu chi non si ni voli annari: mancia, bivi e dommi senza pinseri; arriva trova a tavula cunsata e si setta. Chiamulu fissa! A unni a trova nautra babba comu a tia! Avissi statu i a stura avia un pezzu chi ci avissi fattu finiri stu comutu.
PAOLINA PENSIEROSA: si merita mmazzatu, i travagghiu, lavu scali, lavu robbi, avanti e areti e iddu mancia bivi e sinni futti.
AGATINA ARRABBIATA: tavivi rumpiri tutti du jammi nu jornu cu cuntrasti. Megghiu soffriri un misi, du misi, un annu ma no tutta a vita! Ma comu ti facisti nfasciari, a mamma! Si vidi chi chistu non avi valia i travagghiari e chi voli campari supra i spalli da mugghiari. Eppuru so matri fu onesta: ti lavvia dittu chi era magnacciu e latru. Non poi diri chi no sapivi.
PAOLINA: ma mi dicia chi canciava, chi volia na famigghia, chi vulia i figghi.
AGATINA: ma figghia bedda, ma si dopo na simana chi ti maritasti si vinniu i ricchini chi tavia regalatu i e a vigghetta, chi cosa ti putivi spettari di unu comu a chistu? Lavivi a lassari subbutu, comu ti dissi i e comu vulia to patri. Megghiu na figghia lassata e campata du patri chi na figghia sfruttata du maritu.
PAOLINA: hai ragiuni, mamma! Per i spirava sempri chi canciava, chi divintava un patri pi so du figghi.
AGATINA: non hai nenti i spirari. Tu ripetu: lavivi a lassari subbutu e ora si ancora in tempu. A cettu puntu travagghi e ti rumpi a schina pi to figghi e pi tia, no chi ci dari a manciari a un magnacciu. Finimila va! (AGATINA PIU AGITATA DI PRIMA) E tu scuddasti quannu ti vinniu i matarazzi? E si non era pi mia a stura to patri lavia mmazzato. Latru! Magnacciu! Putruni! Disonestu! Ah su putissi mmazzari lavissi fattu cu tuttu u cori. Bastaddu! E tu ora cancia sta femmatura e no fari trasiri intra. Vadda ti dugghiu i i soddi (AGATINA APRE IL BORSELLINO E POSANDO DEI SOLDI SU UN MOBILE ALLA PARETE DICE), cancia sta femmatura e no ci voli iautru!
PAOLINA: cettu ca cangiu, ci fazzu a vidiri i a stu bastaddu! C nu vogghiu chi, basta! Finalmente sinni annau! A chista chi su pigghiau ci fazzu na statua doru.
AGATINA: iai ragiuni a matri! I to travagghi ti manci tu e i to figghi. Ti stai bedda libira: na jamma c e lautra dda patte e nuddu ti dici nenti. Diventi patruna ta to casa.
AGATINA INCURIOSITA: ma poi cu i chista? Ma javi a glessiri proprio obba e sudda mi si metti cu iddu. A tutti i patti u conusciunu e u scansunu e idda no seppi quantu beddu? Senti a mia, a matri, ti libbirau: un catapasumu i chistu cu su pigghia? Mu su cianci idda.
PAOLINA: fici un bellacquistu! Ma unni sa puttau a sta zoccula? Figghioli mei lassau o maritu e due figghi.
AGATINA: lassa stari u maritu, ma i figghi! Unni si trova stu curaggiu di lassari i figghi? Ricoddittillo, a mamma, i figghi iannu a stari sempri sutta a gonnella da matri. Comu fici i cu tia e chi to soru. Puru i passai i me guai cu to patri, ma i figghi su figghi!
PAOLINA: ma unni sa puttau a sta lodda? Chi ci desi a manciari? Iddu soddi non navia; a menu che no rubbau a cocchi patti. E no pensu chi cocchi dunu ci pristava soddi: iavi debbiti cu tutta Missina, mancu i Santi da chiesa ci prestunu chi soddi!
AGATINA: ma quali soddi! Hannu statu peti peti comu i zinghiri!
PAOLINA VELOCISSIMA: ma no, mamma; non si viduru propriu a Missina. Iavi du jonna chi cumpareru.
AGATINA CON IMPETO: e so maritu chi dici? Na cecca? Chista c mi pari nautra bedda e cu maritu lavia supra da panza e finammenti si libbirau.
PAOLINA SI ALZA DALLA SEDIA: no mi interessa propriu. Basta chi stu disgraziatu no mi spunta c.
AGATINA GRIDANDO E PRENDENDO UNA SCOPA POSATA AL MURO E DANDO COLPI VIOLENTI A VUOTO: lassicutari cu chistu; ci fari capiri commai finiu a manna. Ci diri ca minna ommai latti no ni tira chi, no ghiesseri babba e fissa!
PAOLINA DETERMINATA: no naiu bisognu di fari stu tiatrinu. Ommai finiu. Mi misi u cori in paci. Un patri chi no fa sacrifici pi figghi e chi non ci ridunu locchi quannu u chiamuni, un maritu chi ti vadda sulu sutta u linzolo, chi no spia e no dumanna comu si pagunu i bulletti e comu si trovunu i soddi pi manciari, non sulu mmerita di iessiri cacciatu ma si mmerita pure i conna.
AGATINA: ah, finalmente! Ora dicisti giustu pi comu a pensu i. (PAUSA) Senti, a mamma, ora mi n nari. Fai comu ti dissi; i soddi su dd. E ni videmu cu taddu.
AGATINA SI DA UNA SISTEMATA E SAVVICINA ALLA PORTA, PAOLINA PRENDE LA SCOPA ED INIZIA A SPAZZARE. MA APPENA AGATINA APRE LA PORTA SI TROVA DAVANTI IL MARITO DI PAOLINA (PEPPE) E LA SUA AMANTE (SARINA).
AGATINA DOPO UNA BREVISSIMA PAUSA DI STUPORE GRIDA: ah! Disgraziato finu a stu puntu! Fora, fora di sta casa. C non ai chi nenti i fari, chiudisti. Ti nni poi annari!
PAOLINA NON MERAVIGLIATA AFFATTO POSA LA SCOPA ALLA PARETE: e chista cu i? Cu i a to fimmina? E hai u curaggiu mi ma potti ta me casa? Vattini! Vattini! O vi mmazzu a tutti i dui.
PEPPE SCANSA AGATINA DANDOGLI UNA SPINTA, POI SI RIVOLGE ALLAMANTE: trasi chista a me casa!
PAOLINA INFEROCITA: ah, bastaddu! Chi voi? Picch ma puttasti c? Vinni aviti annari subbutu. E si no ti ni vai chiamu i carabbineri.
PEPPE: e i carabbineri mi cacciunu da me casa? Ancora chista a me casa. O tu scuddasti?
AGATINA: facci i sola, facci i sola! Si no ti nni vai chi boni e chi carabbineri ti caccia me maritu a cauci t culu, Bonu mu sai!
PAOLINA: anzi ricogghiti ddi du cosi chi ai c e vattini tu e stautra ..
PEPPE: mi nni vaiu. Stati tranquilli mi nni vaiu. Ma prima e giustari due, tri cosi.
AGATINA: t casa i me figghia non hai chi nenti i giustari. E quannu mai ai fattu u beni ta sta casa! Pigghiti sti cosi chi ta pigghiari e vatinni.
PAOLINA: e no peddiri tempu. (POI RIVOLGENDOSI ALLAMANTE DEL MARITO) e tu cu sari? Bedda s! lassasti a to maritu e i to figghi pi stu galantomu. A mia mi facisti un favuri ..
PEPPE ( VEDENDO CHE LAMANTE ERA RIMASTA SULLUSCIO): trasi, no ti scantari. Chiudi a potta e trasi.
PAOLINA CON IRONIA: trasi, trasi, tantu chista a so casa. Laffittu u paga iddu, i mobili i cattau iddu (PRENDENDO UNA SEDIA E FACENDO SEGNO A SARINA DI ACCOMODARSI) e puru sta seggia accattau iddu. Tuttu chiddu chi vidi c tuttu u soi.
PEPPE DISINVOLTAMENTE RIVOLGENDOSI A SARINA PIUTTOSTO PREOCCUPATA: settiti! Fannu buci ma poi ci passa.
AGATINA: ah no! Stavota a me figghia no ci passa. Ommai semu stanchi. Ommai sta storia savi a chiudiri pi sempri.
PAOLINA: ma mi dici chi voi? Picch vinnisti a fari? Ti pigghiasti na fimmina chi bedda i mia
AGATINA INTERROMPENDO LA FIGLIA E AGGIUNGENDO IRONIA ALLE SUE PAROLE: chi bedda..
PAOLINA RIVOLGENDOSI AL MARITO: comunqui chi bedda o no chi bedda, no mi interessa. Chi voi?
PEPPE, MENTRE SARINA SI SIEDE MOLTO TIMOROSA, FISSA NEGLI OCCHI LA MOGLIE E DICE: avemu tanti guai.
PAOLINA: i guai laviti vui chi vi ciccastu cu lampiuni? E chiddi mei e chiddi di me figghi no su guai?
PEPPE SEMPRE PARLANDO CON PAOLINA: sentimi.
PAOLINA: sintemu, sintemu.tantu i guai da me casa me laiju sempri zuppatu i.
PEPPE: ma dari tempu. Non sacciu unnannari.
AGATINA URLANDO E RIVOLGENDOSI ALLA FIGLIA: non ci diri s; chiama subbutu i carabbineri. La ffari ttaccari a stu bastaddu chi tavi zucatu u sangu!
PEPPE GIRANDOSI VERSO AGATINA: oh, ma ti stai muta? Chisti su fatti nostri: di mia e di me mugghieri.
AGATINA FA UNA SMORFIA MA SI ZITTISCE. PEPPE RIPRENDE A PARLARE: comu sai Sarina pi mia lassau u maritu e du figghi e ora no ma pozzu pottari sutta i ponti.
PAOLINA: e di mia chi vuliti? Su affari vostri!
PEPPE SI ALZA E GIRANDO PER LA STANZA CONTINUA A PARLARE: avissi avutu nautra casa u problema no cera.
PAOLINA: senti finiscila e annativinni. Capia dillantifuna: c postu pi tia e mi idda no ci n. E si puru cera no vi vulia. Oh, santo Dio!
AGATINA: ma vadda vadda, chi ci voli mettiri intra puru a nammurata! Ma no finisci bona: me maritu u dissi chiaru e tunnu: a nostra figghia e i nostri niputi lavi a lassari in paci.
PEPPE: oh, ma com chi para sempri idda?
PAOLINA: insomma, mi pari di capiri chi ti voi stari c pi na picca i tempu.
PEPPE: S cos. Pi necessit.
PAOLINA: ma si tu valia i travagghiari nonhai, significa chi tu di c no ti ni vai chi.
Perci lassamu stari i cosi comu sunnu. Ognunu mi fatti nostri.
PEPPE: e no bedda! A Leggi Leggi: tu non mi poi ittari fora comu ti piaci a tia. Non ti voi stari cu mia, allura vatinni tu.
AGATINA CON TONO PIUTTOSTO AMAREGGIATO: ah Leggi! Lultima vota channai unni na vvocatu piddia causa e soddi! A Leggi ni lavissumu a fari nui stissi. Ora ta stu mumentu ( FA IL SEGNO DELLA PISTOLA CON LE DITA PUNTANDOLI CONTRO PEPPE) vi mmazziria a tutti i dui, chistu vi meritati e chistu avrissaviri.
PEPPE SORNIONE: cammiti, cammiti! No mmazzi a nuddu. Statti camma. Si no ti stai muta ti jettu fora da me casa.
PAOLINA INVIPERITA: a to casa? E a to casa picchi scrittu o municipiu? Quannu mai ha statu patri i famigghia. Quannu mai ta teressatu si c pani o acqua pi to figghi. Non mi fari ridiri va! E ora nun sulu te dari a manciari a tia ma puru a . (NON TROVANDO LA PAROLA) chista chi pottasti c.
PEPPE: nta me casa pottu a cu vogghiu e si non ti piaci, fatti a valiggia e ti nni vai.
AGATINA: ma i u dissi chi chistu avia tenzioni mi si faciva manteniri puru a nnammurata. Ma c iautru chi carabbineri (SI RIVOLGE ALLA FIGLIA), c, a matricedda, ci voli to patri; i no vulia ntricari ma mi pari chi stu manciafrancu di to maritu voli u sangu.
PAOLINA: spetta mamma, videmu chi voli, cancora non ne caputu. (SI GIRA VERSO IL MARITO E GLI GRIDA IN FACCIA) Ma chi voi i mia?
PEPPE CALMO CALMO: tu dissi. Chista a me casa e mi staiu c. E ta me casa fazzu stari a cu vogghiu.
PAOLINA SI AVVICINA A SARINA E PIUTTOSTO IRATA LE DICE: ma tu chi fimmina si? Scappi cu nnammuratu e poi veni a stari ta casa da mugghieri? Ma a stu pezzu di.. (NON TROVA LA PAROLA), a stu bastaddu ciavrissi a sparari ta bucca. Ma vatinni a to casa, ripigghiti a to maritu e stattiti chi to figghi.
SARINA MOLTO TIMOROSA E CON UN FILO DI VOCE: mi scantu e poi me maritu mi mannau a diri chi no mi voli chi.
PAOLINA: e figghia di Diu te cianciri i? A mia mi bastunu i me guai.
AGATINA: a postu semu! Ancora va a finiri chi vi cuccati tutti i tri nto lettu!
PAOLINA: menza ma Diu! (RIVOLGENDOSI ANCORA A SARINA) E a matri e u patri non lhai?
SARINA: mi mannaru a diri chi mancu me vvicinari a so casa!
PAOLINA: u maritu no ti voli, to patri e to matri no ni vonnu sentiri parare e ta ncullari i? Figghia sbagliasti strata. Suggiti e vatinni.
SARINA: e a unni? No mi voli nuddu.
PEPPE SECCATISSIMO: oh a finemu? Dissi cama stari c e basta. E a me casa? C u me nomi nto cuntrattu? E allura u patruni sugnu i e si matri e figghia mi faciti siddiari (FA UN GESTO MINACCIOSO VERSO AGATINA) vi pigghiu di spalli a tutti i dui e vi jettu fora.
AGATINA: ah cus u fattu? No peddemu chi teppu: i carabbineri, i carabbineri chiamu (ESCE DI CORSA SBATTENDO LA PORTA).
PAOLINA: ora videmu cu si nnavi annari! Bastaddu e pezzu di chi mi pottasti intra puru sta babba e scunchiututa. Chi si era bona di testa non si mittia cu tia. (POI SI GIRA VERSO SARINA E IN MODO MOLTO AGITATO LE DICE) Ma chi ci vidisti a stu disgraziatu? I avia quinnici anni quannu mi convinciu e mi nni scappai cu iddu, ma tu bedda ranni e giudiziusa comu facisti? Chi ci vidisti chi chi bruttu da malanova? Iavi na pansa rossa quantu na muntagna, ndi iammi cutti e stotti, ma chi ci vidisti? Ma u vaddasti bonu? Sulu sulu a puzza chi fa. I u tinia picch u patri di me figghi, annunca ora avia chi non mi cuccava chi cu iddu!
PEPPE REPLICA: ma chi s bedda tu? (VEDE I SOLDI CHE AGATINA AVEVA POSATO SOPRA IL MOBILE; SAVVICINA PARLANDO E CON SVELTEZZA SE LI METTE IN TASCA). E poi no cuntunu i billizzi nta vita.
PAOLINA: propriu chiddu chi mi diciva sempri me matri e me patri: no vaddari i billizzi di figghioli, vadda si su travagghiaturi e seri. I cu tia no vaddai n billizzi n seriet. E cavia locchi chiusi, malanova mi jaiu! Tu ciccavi a una mi ti mantinnia, no na mugghieri.
PEPPE: oh! Ma quannu a finisci?
PAOLINA: quannu ti nni vai. Anzi quannu vi nnannate tutti due. Pinzava chi no tunnavi chi e avia ringraziatu u Signuruzzu. Ah! (TIRA UN GROSSO RESPIRO). Finalmenti, avia ditto; ma no sapia ancora chi mi nni luvava uno e mi nni trasia due.
PEPPE: i mi nni vaju; nenti nenti chi chidda dissi chi chiamava i carabbineri e invece va a chiamari a so maritu (VA VERSO LA PORTA).
PAOLINA GRIDANDO: ma chi s pacciu? Pottiti a chista c! Na vogghiu ta me casa! Pottittilla!
PEPPE ESCE.
PAOLINA SGOMENTA: ma viditi Signuri mei comu si lavau i mani. (POI RIVOLGENDOSI A SARINA) Si tu ti stavi nta to casa no mi truvava ta sti brogghi? No, no! Figghia ora c succedi linferno; vatinni a to casa, si voi ti ccumpagnu i.
SARINA TIMOROSA: me maritu no mi voli chi.
PAOLINA: e ti pari chi avi tottu? Ci parasti (FA IL SEGNO DELLE CORNA) lampanti e voi mi ti rippigghia? Ma chi ci vidisti a ddu beddu i me maritu? Ma chi ti paria chi canciannu maritu ti canciava a vita? Tavivi a mettiri allura cu unu chi avia soddi (STROFINA LINDICE AL POLLICE), no cu ddu mottu i fami i me maritu.
BREVE PAUSA.
PAOLINA CONTINUA: ma to maritu ti miscava? Ti matrattava?
SARINA PRONTA: no! No! un bono figghiolo! Sulu chi dopu tantu mancu mi tuccava chi. Quasi quasi aviumu divintati frati e soru.
PAOLINA: e comu u conuscisti a me maritu?
SARINA: vinia a ceccari namicu soi. Mi vaddava.
PAOLINA: e sulu picchi ti vaddava, lassasti a to maritu?
SARINA: vinia ca motocicletta, paria un principi cu ndocchiali scuri, nda camicia apetta davanti e ogni vota mi vaddava, mi vaddava chi i prima calava locchi poi no potti chi fari a meno mu vaddu puru i. Mu zunnava a notti e stava junnati sani davanti a potta mu vidia passari.
PAOLINA: a moticicletta non era a soi e poi, giustu mu sai, sulu un panzuni. A sira quannu si cucca si gira i ndu latu e mancu mi saluta. Perci figghia ti sbagliasti assai. Attrova a cu timmaginasti! Ma com cu facisti trasiri intra? Com chi pigghiasti confidenza?
SARINA TIRANDO UN SOSPIRO DI SOLLIEVO: dicia chi si vulia vinniri a motocicletta e siccomu cumpari Cicciu sapia chi me maritu si navia accattari una i fici conusciri. E cos vinni tri voti a casa mi si giustavunu cu prezzu.
PAOLINA: brugghiuni, sa motocicletta non era a soi comu sa putia vinniri? Brogghiuni e nfascia cristiani. Si vulia vinniri a motocicletta i lamicu soi.
SARINA: i no ci putia cridiri chi lavia vicinu, cu putia vaddari ta locchi. Mi piacia picch quannu parava era sicuru non era comu a me maritu chi na vota dici s e poi lautra dici no. Dissi ndu prezzu e chiddu fu! E dissi chi ci dava a ndu prezzu picch avia bisognu di soddi.
PAOLINA: ci fici un bon prezzu picch a moticicletta non era a soi. Brugghiuni! Ma chistu chi ci trasi? Com chi iddu ti convinciu mi scappi? Chi ti dissi? Chi ti fici capiri.
SARINA: veramenti no mi dissi mai nenti, mi vaddava.
RIENTRA AGATINA. E MOLTO AGITATA E BORBOTTA : ora sta storia finisci. Ora veni u marasciallu e cos sta marrazza si giusta. Viditi ranni Diu si sta creatura di me figghia ciavi a dari a manciari e dommiri a stu manciafrancu i so maritu e a so nnammurata.
PAOLINA: speriamu! Chi gi staiu comminciannu mi mi sinniu.
AGATINA GUARDANDOSI INTORNO NOTA LASSENZA DI PEPPE E SE NE MERAVIGLIA E DOMANDA: unni annau u disgraziatu e disonestu?
PAOLINA: si scantava mi vinia u pap e si nni scappau.
AGATINA: ah si lavissi avuto supra a panza a to patri quantavi chi sta vita disgraziata lavissi finuta! Pacienza figghia, cama ffari? U putemo fari mmazzari cu ndu disgraziatu i to maritu? To patri fa fatti, u sai. No para no dici nenti ma si capisci chi ci toccunu e so figghi o ci pistunu a cuda u Signuri mi ne scanza e libbira!
PAOLINA: u sacciu, u sacciu, mamma! Allura picchi no vi dicu tanti cosi? Pi evitari sciari.
AGATINA GUARDANDO SARINA: iddu sinni annau e a chista picchi no sa puttau?
PAOLINA: ma unni si lavia a puttari a sta sventurata? Mancu idda sapi comu finiu nte so mani. Chi taddu ci pottu a so maritu e sa vidi iddu. E si na voli so maritu ci pottu a so patri e a so matri. Sa vidunu iddi.
AGATINA RIVOLGENDOSI A SARINA: ma poi pattisti cos senza nenti? Chi sacciu nautra vesta, du mutanni, pattisti comu na zinghira? Unni annastu a dommiri?
SARINA VERGOGNANDOSI: nenti mi puttai; i mi vulia puttari cocchi cosa, ma iddu mi dissi chi unni annaumu cerunu tutti cosi.
AGATINA IRONICAMENTE: mu mmaggiunu! Ci scummettu chi no ti cattau mancu un paru di cosetti. Unni i pigghiava i soddi! E ta quali baracca ti puttau?
SARINA: a prima sira mi puttau ta na beggu. Poi ta na casetta di namicu soi. Ma iddu si nna nava e i ristava sula. Mi scantava.
PAOLINA: e chi ci finiu prestu lamuri?
SARINA: ma fossi non era comu i mi pinzava.
PAOLINA: senza fossi, sicuru! Ma ancora non ai caputo comu ci vinni ta testa mi scappati. Iddu non avi n cori e mancu amuri. Chi ci succidiu no sacciu. Nenti nenti chi ci vosi fari nu spregiu a to maritu. Ma u conuscia?
SARINA: no, no si conusciunu; i fici conusciri compari Cicciu, tu dissi, pu fattu da moticicletta.
PAOLINA: comunqui, bedda, comu fu fu u fattu, ta ricogghiri a casa. Appena veni u to nnamuratu vinnannati.
SARINA: i minni vogghiu annari, su lautri chi no mi vonnu.
PAOLINA: ma non ti vonnu pi chiddu chi facisti. Ma poi unni u truvasti u curaggiu i lassari du figghi. Signuri, ci voli curaggiu e fozza. Ma i no lavissi fattu mancu pi tuttu loru du munnu. Ma chi ti passau pa testa? Ma chi ti ficiunu na mavaria? Na matri chi fa chiddu chi facisti tu ava ghiessiri fora di sintimenti.
AGATINA CON SGUARDO DI PROFONDO ASTIO: no ghiabbu e no maravigghia!
SARINA: no ci pinsai propriu e me figghi. No mi paria chi bannunava. Fu na cosa cus subitanea chi noneppi u tempu i pinzari. Era comu un ciumi dacqua quannu si potta a mari nu ramu siccu.
AGATINA: ma dicu: chi ti spettavi di sta fuitina? Ma ti paria chi pi davero tavissi canciatu a vita? O figghia, u munnu vecchiu e j sempri u stissu! E ti dicu puru chi lomini ponnu aviri u pilu divessu, ma sempri chiddi su; cocchiduno chi cocchidunu meno; cocchiduno invece non omo e c non hai nenti i pigghiari. Poi fari tutto chiddu chi voi ma a situazioni no cancia; e amara a cu lavi in coddu!
SARINA SCONSOLATA: minni staiu accoggennu. Lomini su fatti a cus. Cinteressa na cosa sula, poi te lavvidiri tu. Prima mi sintia sula ma ora mi sentu nto cacciri eppuru tonnu a mia no ci su mura.
PAOLINA MOLTO SBRIGATIVA: senti figghia, c non hai autru i fari, pecci vidi unni ti nnannari. inutili mi senti i paroli du to nnamuratu, picch su tutti fissarii e brugghiunari; pi mia tu poi teniri; anzi si tu teni mi fai un favuri. Cecchiti chiuttostu un postu unni stari e si nno lhai ritonna cu to maritu.
SARINA CON RABBIA: no mi voli, no mi voli!
AGATINA: u peggiu era si ti volia dopo chiddu chi facisti. Ma si tu si pintuta di chiddu chi ci facisti a cosa si po giustare. Ma a ghiessiri pintuta.
PAOLINA: magari subito quannu ti vidi ti ciuria, ti misca ma poi ti pidduna. E si no fa pi iddu u fa mi figghi.
SARINA: e i genti chi diciunu poi?
PAOLINA: chiddu chi stannu dicennu ora. A genti para pi tri ghionna, na simana, poi succedi nautra maloccasioni parunu du fattu novu e si scoddunu du vecchiu. Ma poi tu veramenti vuristi tunnari a casa senza nuddu mi para? Mancu tallanciuli!
AGATINA: ma savi a viddiri si iddu ti voli ancora! Tuttu si suppotta nu maritu, ma no i conna lampanti. E ci vuristi dari tottu?
PAOLINA: ti ruvinasti! Ma a meno ti mittivi cu uno bono! Potia capiri si era uno cavia soddi, uno chi era beddu, ma proprio di dda cosa fitusa di me maritu! Ti ruvinasti senza mi hai nudda utilit. E ruvinasti puru a to maritu e i to figghi.
AGATINA: ma poi, si vi vuliu passari u piaciri, vu passau senza bisognu di fari sti pagliacciati: prima scappati e ora tunnati.
SARINA: ma i era cos cunfusa chi no capia chi nenti. Si mavissi dittu jettiti a mari u facia.
AGATINA: e avissi fattu bonu!
PAOLINA: ma i ancora non aiu caputu chi ci vidisti a ddu beddu. E com chi dicidistu di scappari. A mia mi pari chi iddu non tipu chi pi na fimmina fa cetti cosi. No! Non capaci.
AGATINA: intantu a sta babba sa puttau.
PAOLINA: ma comu facisti?
SARINA: vu dissi. Iddu si vulia vinniri a moticicletta e vinni a casa unni me maritu.
AGATINA: e cos? Senza na parola? Dai, no ci cridu.
SARINA: i sapia chi iddu passava davanti a me casa e mi facia a viddiri. Mi giustava e mi mittiva i cosi doru. Mi mittia aneddi chi mavia regalatu me maritu i ricchini chi mavia datu me matri e un ghionnu mi misi a collana doru. Quannu passava mi facia i comprimenti e mi dicia chi no navia vistu ancora fimmini beddi comu a mia. Nu jonnu si fimmau e mi dissi: signura pariti na Madonna. I calai locchi ma era contenta e manu manu chi iddu mi vaddava e mi ridia i mu vulia manciari cu locchi, sintia u sangu chi mi battia nta testa e no fu chi capaci i parari.
PAOLINA: cuminciu a capiri quacchi cosa. Fossi fossi chi si innammurau di loru chi ci facivi a viddiri?
AGATINA: ma fossi ci dasti loru mu tu teni?
SARINA: no, no! U lassai a casa. Ma iddu ddu jonnu chi scappammu mavia ditto: pottiti loru; ti po sebbiri!
PAOLINA: cettu ci putia sebbiri a iddu. Si lavissi vinnutu subbutu.
SARINA: eh, s! Ora mi naccoggia!
PAOLINA: sugnu sicura chi ti fici scappari mi ti pigghiava loru. Per si tu u lassasti a casa, com chi scappastu?
SARINA: quannu si giustaru pa motocicletta, me maritu ci dissi domani me mugghieri va a posta e pigghia i soddi e dopu pranzo ni videmu. Lindumani matina u truvai davanti a posta chi mi spittava. Mi fimmau e si misi a parari: mi cuffunniu tantu a testa chi fici chiddu chi vosi iddu: mi pigghiau tutti i soddi finu alluttimu centesimu.
PAOLINA: tu dissi i, chi non putia essiri. C no c amuri e sintimentu.
SARINA: mi dissi chi vulia fari na vita nova cu mia. Mi dissi chi ancora erumu figghioli e chi ni putiumu godiri a vita. Nenti maritu, nenti mugghieri. I e iddu suli. Mi nubbau! Chistu vulia i! Un omo chi mi dava curaggiu pi lassari tutti sti stenti.
PAUSA
AGATINA: disonestu e bastaddu (POI RIVOLGENDOSI A SARINA), ma fici bonu per cos tinsigni chi i mariti i lautri si lassunu stari.
PAOLINA: e sti soddi chi fini ficiunu?
SARINA: no sacciu.
PAOLINA: a stura si manciau e si biviu. Ma quanterunu?
SARINA DISPERATA: trimila euro. Laviumu misi i patti cu me maritu a moddica e muddichedda e poi.
AGATINA: trimila euru damuru! Menu mali chi erunu pocu. Si erunu chi ssai a stura eri ancora cu iddu!
FINE I ATTO
II ATTO
LAZIONE SI APRE NELLA STESSA STANZA. PRESENTI UN MARESCIALLO E UN CARABINIERE. SARINA E SEDUTA, AGATINA E PAOLINA SONO ALLIMPIEDI VICINE.
MARESCIALLO CON FARE SACCENTE: la Legge Legge! Non si pu fare come volete voi. Capisco umanamente il disagio, ma la Legge non consente quello che voi volete.
AGATINA: pecci me figghia savi a supputtari intra a stu bastaddu e ci avi a dari a manciari e dommiri. E ci puttavu puru a nnamurata!
MARESCIALLO: questuomo risulta domiciliato qui ed tuttora, nonostante tutto, marito di vostra figlia e pertanto non pu essere cacciato. (RIVOLGENDOSI A PAOLINA) Vi ha fatto violenza? Vi ha alzato le mani?
PAOLINA: peggiu, peggiu! Mattrattamenti, mi robba, fa buci, no pozzu lassari na cosa chi subbutu ma pigghia e sa vinni mi si mbriaca cu lamici soi o mi si gioca e catti. Stamatina mi pigghiau i facci e facci i soddi chi me matri mavia lassatu supra ddu mobili mi canciu a femmatura. Mava cridiri, marisciallu, nto vidiri e svidiri mi futtiu vinti euru.
MARESCIALLO: allora dovete fare denuncia e fare richiesta di separazione.
AGATINA CON MOLTO DISAPPUNTO: maresciallu, c soddi pi fari sti cosi non navi.
MARESCIALLO: per non possiamo allontanare un uomo dalla casa coniugale solo per avere tradito la moglie.
AGATINA INCREDULA: ci avi a gliesseri u sangu mu taccati o stu disgraziatu? E poi cu chista c (FA SEGNO VERSO SARINA CHE ASCOLTA IN SILENZIO) camu a ffari? Manca a chista potemu cacciari, picch a so nnammurata?
MARESCIALLO: questo da vedere. Certo un padrone pu ospitare chi vuole in casa sua. E poi come fate a dire che la signora lamante del marito di vostra figlia?
AGATINA: maresciallu, santu Diu! Va beni ca Leggi precisa ma tutta Missina sapi chiddu chi succidiu nta sta casa. E chi aviti i ricchi stuppati?
CARABINIERE: signora, calma, non perda la pazienza.
MARESCIALLO RIVOLGENDOSI AL CARABINIERE: lascia stare comprensibile, vista la situazione, un attimo di astio.
AGATINA MOLTO REMISSIVA: scusate, scusate maresciallu; ma iaju u focu nta testa e no staiu capennu chi nenti.
MARESCIALLO: volevo mettervi sullavviso di non fare errori che potrebbero risultare dannosi per voi stesse che pur umanamente avete ragione. Quindi se il marito della signora, cio vostro genero, viene non dovete cacciarlo. Questa casa sua quanto la sua (INDICA PAOLINA). Semmai, domani sporgerete denuncia e avvierete le pratiche per la separazione.
PAOLINA: maresciallu chistu no si nni va, mancu su cacciu ca scupa. Unni a trova nautra fissa comu a mia cu fa manciari, ci lava ci stira e ci manteni puru i sigaretti?
MARESCIALLO: proprio per questo dovete avviare le pratiche per la separazione; solo cos il giudice lo obbliga a lasciare la casa.
IMPROVVISAMENTE SI SENTONO URLA FUORI DALLA STANZA. TUTTI AMMUTOLISCONO, TRANNE AGATINA CHI RICONOSCENDO LA VOCE DEL MARITO ESCLAMA CON TONO PREOCCUPATO: mali mi mia, to patri! Paolina, un macellu commina mali pi nui!
PRIMA ANCORA DI FINIRE LA FRASE, SI APRE LA PORTA VIOLENTEMENTE, TUTTI SI GIRANO VERSO LA PORTA; ENTRANO DUE UOMINI: PEPPE TENUTO DALLE SPALLE DAL MARITO DI AGATINA.
AGATINA DISPERATA: lassulu Janu, lassulu! Ci su i carabbineri.
I CARABINIERI SAVVICINANO A PEPPE ED A JANO E LI DIVIDONO. MARESCIALLO: stiamo calmi, stiamo calmi. Che succede?
JANO: maresciallu no ni pozzu chi. Ma vi pari giustu chi sinni scappau cu na fimmina e ora ci puttau nta casa a me figghia? Ora basta. Sinnavi annari iddu e sta fimmina (GUARDA SARINA). e tu comu putisti lassari a to famigghia mi ti metti cu stu manciatariu e latru (INDICA PEPPE).
MARESCIALLO: la situazione non semplice. Questa pure casa sua.
PEPPE: no mi voli sentiri. Dugna sulu pugna ma no voli sentiri ragiuni.
MARESCIALLO: stia zitto lei! E non parli di ragione!
JANO: maresciallu si chistu no lassa in paci a me figghia e i me niputi mi fazzu ttaccari. Mi contentu mi mi fazzu trentanni i cacciri ma a meno i libbiru.
MARESCIALLO: non minacci. La Legge non lo consente.
JANO: chi bella Leggi! Stu disgraziatu sfrutta a me figghia, a mattratta e i mancu ci pozzu diri cu scannu. Ma ommai non ni pozzu chi: sta situazioni savi aggiustari chi boni o chi tinti.
MARESCIALLO: lunica cosa la separazione legale.
PAOLINA: mi vinni puru i chiova di mura, ma iddu di c sinnavi annari. Domani ci brisciu davanti a potta i lavvucato.
MARESCIALLO: visto che avete capito la situazione e che non c di bisogno di ulteriori raccomandazioni noi ce ne andiamo. (SI RIVOLGE A PAOLINA) domani pu venire a fare la denuncia.
PAOLINA: s cettu: me libbirari di stu disgraziatu, chi mi rubbau fino a ntura i soddi chi me matri mavia lassatu pi canciari a femmatura.
PEPPE: cui? I? Oh, ma chista paccia!
IL MARESCIALLO E IL CARABINIERE SALUTATI DA TUTTI VANNO VIA.
JANO RIVOLGENDOSI A PEPPE: ora pigghi a lamica toi e ta potti unni voi. C no ciavi a stari.
PEPPE: e a unni a pottu? Resta c na para i jonna e poi si vidi.
JANO: malatu s. Ti lapputtari ora. E no mi nteressa unni.
AGATINA: potticcilla a so maritu, chi magari iavi ancora nautri trimila euro sabbati. (RIVOLGENDOSI AL MARITO) Janu u sai chi fici stu disgraziatu? Ci pigghiau a sta svinturata trimila euro. So maritu lavia mannatu a posta pi picchiari i soddi e iddu ci pigghiau.
PAOLINA: ma chi facisti cu sti soddi?
PEPPE: chi ficiumu? ni pagammu i spisi.
PAOLINA: sti soddi ti manciasti tu e ti giucasti. Ma u potisti fari picch chista (RIVOLGENDOSI A SARINA) na babba. A menu savissi divittutu sta fissa! A cettu puntu.
AGATINA: e si non avia soddi ti pari chi sa puttava? Iddu capiu chi putia pigghiari picciuli e a cunvinciu a scappari.
JANO: inveci mi ci robba nta casa si fici dari nte mani.
PAOLINA: ma chi fici cu sti soddi?
JANO: pecci chista (FACENDO SEGNO VERSO SARINA) non sulu ci fici i conna o maritu ma ci rubbau puru i soddi!
AGATINA: propriu accuss.
JANU: allura tutta babba!
AGATINA: e stu disgraziatu ma puttau c, chi si ci succedi cocchi cosa u marisciallu sa pigghia cu nui.
PEPPE: chi rubbai? I soddi ni giujaunu mi ni divittiumu.
SARINA CHE FINO AD ALLORA ERA RIMASTA ZITTA: bellu divittimentu! Chiusa nta na baracca senza manciari e senza biviri. Iavi na simana chi no mi lavu. Ma i c chi ci fazzu? Tu (RIVOLGENDOSI A PEPPE) mavivi dittu chi mi puttavi nta to casa, ma i chi ni sapia chi c cera puru to moghieri e i to figghi.
JANO: ti nannari unni to maritu, e subbutu.
SARINA: Peppe ci mannau a parare du amici soi e iddu ci dissi chi no ni voli sapiri i mia.
JANO: c no ci vonnu chiacchiri. Ci vonnu fatti. Annari a casa e fossi iddu saccala.
AGATINA: ammazza! Ammazza so maritu!
PAOLINA: accumpagnamu nui o puru ci dicemu a marisciallu.
SARINA ATTERRITA: no u marisciallu no. I me figghi si scantunu su vidunu trasiri a casa.
JANO: fossi mugghiu mannati vui dui (FA SEGNO VERSO AGATINA E PAOLINA) e u puttati c. Videmu comu finisci.
PAOLINA RIVOLGENDOSI AL MARITO: disgraziatu, vidisti nta quali guai mi ntricasti? Tavrissi mmazzari Diu.
PEPPE: oh, ma chi voi? Tu staiu dicennu i mi vai a so casa? Chi ci fa si sta c na para i jonna?
PAOLINA: ah, cus a storia? Chi i nta me casa e stari ca to nnammurata? Ma tantu tu dignit non hai. A tia ti interessa manciari a sbafu e peddiri junnati nto bar, unni u mugghiu di lamici toi avi a rugna.
JANO: fozza, fozza, no piddemu chi tempu. Annativinni! U sapiti unni sta?
AGATINA: basta mi dumannamu unni sta Sarina chi ci fici i conna o maritu, no c periculu mi sbagghiamu potta.
LE DUE DONNE ESCONO VELOCI. JANO PASSEGGIA PER LA STANZA SARINA E PEPPE SONO SEDUTI UNA DI FRONTE ALLALTRO.
JANO: bella storia! E spatti vaiu sistimari a situazioni.
PEPPE: c non c nenti i sistimari. E vostra figghia chi cumminau tuttu stu trafucu. A nui ni bastavunu na para i jonna.
JANO: ma picch chi hai tenzioni mi na lassi?
SARINA: veramenti sugnu i chi no vogghiu chi.
JANO IRONICAMENTE: chi duluri chi ci dasti! A stu bastaddu no ci nteressa nenti su lassi o tu pigghi. Ommai u sai puru tu chiddu chi ci nteressa.
SARINA: mi naccuggia subbutu, ma ommai i soddi mi lavia pigghiatu.
PEPPE: i no ti pigghiai nenti. Ndi soddi ni sibberu pi campari. Cettu cocchi piaciri mu passai, ma mi pari chi no ti fici dommiri sutta un ponti.
JANO: ma trimila euru nta na simana significa chi vi annastu nta nabbbeggu extra lussu e nte megghiu ristoranti di Missina.
PEPPE: di fami no muriu.
JANO: senti fai na cosa prima mi veni so maritu. Vatinni.
SARINA: s, s vatinni chi chiddu bonu e caru ma si peddi a pacienza.
PEPPE SENZA FARSELO DIRE DUE VOLTE SAVVIA VERSO LA PORTA ED ESCE: megghiu chi minni vaiu. Non si sa mai chiddu chi po succediri.
SARINA RESTA SEDUTA, JANO PASSEGGIA NELLA STANZA E PARLA: ma chi ci vidisti a chistu?
SARINA: chiddu chi mi dumannu ora puru i. Ddu jornu avia gliesseri obba.
JANO: pacienza figghia! Ci voli pacienza! Ommai annau cos, speriamu ma potemu giustari.
SARINA: speriamu! Savi u beni e no si sapi! Quannu u piddemu ni naccuggemu di chiddu chi valia.
JANO E SEMPRE ALLIMPIEDI MA SAVVICINA A SARINA E CONTINUA A PARLARE: eppuru si na bella ragazza e putivi aviri tantu da vita. Inveci, ti tuccau un maritu chi si merita i conna e stautru (FA SEGNO VERSO LA PORTA ALLUDENDO A PEPPE) bastaddu.
SARINA: ma no mi fregunu chi. Ora cuminciu mi mi difennu.
JANO: ai ragiuni! Na bella ragazza comu a tia trattata comu na pezza i pedi. Ma i visturu sti beddi occhi chi hai?
JANO SI AVVICINA SEMPRE PIU A SARINA ED ASSUME UN TONO DI VOCE SUADENTE: iai occhi latri e na bucca chi tutta focu.
SARINA SI ALZA E CERCA DI ALLONTANARSI DALLECCESSIVA VICINANZA DI JANO: lassati stari, per ora avemu iautri pinseri pa testa!
JANO AVVICINANDOSI: una comu a tia po divintari na rigina. Picch ti metti cu sti motti di fami? Lassili peddiri. C cu ti po dari chi soddisfazzioni.
SARINA: vi dissi chi per ora avemu iautri pinzeri pa testa.
JANO ABBRACCIANDO SARINA: i pinzeri ni li vamu subbutu! (TENTA DI BACIARLA) si bedda, si troppu bedda e finisti nte mani di du minchiuni. Veni cu mia chi ti fazzu fari a riggina.
SARINA OPPONENDOSI AL FORTE ABBRACCIO E SPINGENDO JANO: no mi tuccati! Basta cu sti mani longhi caviti! No vogghiu nenti e no vogghiu fari a riggina.
JANO MORTIFICATO: eppure no ci pinzasti du voti mi scappi cu Peppe e mi ci fai i conna a to maritu. Ti piaci cangiari masculu ma comu u voi?
SARINA: finitila cu sti discussi! No sugnu na fimmina i strada!
JANO: no dissi chistu. Dissi sulu chi si tutta focu dintra e cun masculu sulu no ti basta.
SARINA MENTRE RESPINGE LE CONTINUE CAREZZE MORBOSE DI JANO: oh mali pi mia unni ci capitai! Oh a vuliti finiri o ci dicu a vostra mugghieri? Finitila!
JANO: ma no capisti chi mi piaci e chi si tinni veni cu mia no ti fazzu mancari nenti? Ti fazzu divintari linvidia di tutta Missina e nuddu, dicu nuddu savi a pemmettiri mi dici na parola contra i tia.
SARINA: Ges miu quannu venunu chi no ni pozzu chi! Ma cannati dicennu chi si sti discussi i sentiria vostra mugghieri succediria u finimunnu. Chiuttostu dicistu chi giustau a me situazioni, pinzati a chistu e no ci voli iautru!
BUSSANO ALLA PORTA ED ENTRA PEPPE
JANO: ti dissi chi no ta ffari a viddiri!
PEPPE: ma tantu so maritu no veni c. E peti peti chi cecca a mia.
JANO: e chi voli i tia? Chi ti voli dari du cotiddati boni?
SARINA: ma quali! Non u tipu chi dugna cutiddati! Semmai u cecca picch voli i trimila euru chi mi pigghiau a mia.
PEPPE: oh, oh, sta ntenta a chiddu chi dici. I soddi no tinni rubbai. Semmai ni spinnemmu.
JANO: ma nta na simana comu facistu a spenniri trimila euru?
PEPPE: manciari, dommiri sinni vannu i soddi.
SARINA: manciari? Si luttima vota chi mi manciai un piattu i pasta fu a me casa! Lassa stari, va! Chi s un mottu di fami e un manciafrancu.
PEPPE: vadda, vadda! Puru i cimici jannu a tussi. (CONTINUA PIUTTOSTO ARRABBIATO) Tu ta stari muta! Non a parari.
JANO: bella cosa! Puru a fami. (RIVOLGENDOSI A SARINA) Peggiu di coss non ti putia capitari. Ma eri obba?
SARINA: cusapi chi mi passau pa testa. Ma ora cu sacciu fiducia chi a nuddu.
JANO RIVOLGENDOSI A PEPPE: ma ora c chi voi? Si p sapiri?
SARINA: ma no viditi chi si scanta? Me maritu u sta ciccannnu e iddu vinni c unni c cocchiduno chi si no difenni ammeno u vuarda di bastunati.
JANO: puru vili. Ma mancu sai affruntare a questioni? Chi masculu s?
PEPPE: e che fare scoppiari un finimunnu?
SARINA: non ni succedi finimunnu, me maritu un bonu figghiolu e puru si avi i so ragiuni penza e so figghi; pecci tranquillu non ti mmisca, non ti mmazza.
JANO: eppuru chiddu chi si merita stu bastaddu. Ma cu chista chiudemmu. (SAVVICINA A PEPPE) ora o tinni vai.o tinni vai. A me figghia e e me niputi ci penzu i, comu ce penzatu sempri. Quannu mai puttasti un chilu i pani pa casa?
PEPPE: ma si travagghiu no ci n, a cuppa a mei?
JANO: si puru cera non era pi tia. U fattu chi tu o travagghiu ci spari. Per a to mugghieri a manni a lavari scali, a fari a cammarera a lavari vecchi. E ci fai stori si quannu veni non trovi u piattu da pasta prontu. E si to mugghieri faria a buttana a tia no ti nteressiria: basta chi manci, chi hai a televisioni e du pezzi mi ti metti in coddu, pi tia tutto va beni.
PEPPE SCOCCIATO: saggiratu! Per ora travagghia idda, comu i cosi vannu megghiu travagghiu i.
JANO: malato si! Ommai sta pacchia ti finiu. Tinn nnari. Vatinni unni to matri, vatinni unni voi, basta chi tinni vai.
SARINA: ma picch so matri si pigghia a iddu?
JANO: cettu chi no su pigghia! Chi si metti un magnacciu e latru intra?
PEPPE: oh, ma quannu a finiti tutti mi mi diciti chi sugnu latru e magnacciu?
SI SENTONO DELLE VOCI CONCITATE DALLESTERNO. ENTRANO AGATINA E PAOLINA CON UN UOMO (BARTOLO, MARITO DI SARINA). SARINA HA UN SUSSULTO DI VERGOGNA E ABBASSA GLI OCCHI, PEPPE SORPRESO SI SENTE IN PERICOLO.
AGATINA CONTINUANDO IL DISCORSO DI FUORI: u dissi puru u marisciallu: vostra mugghieri e villaviti a pigghiari! Ca Leggi no si schezza.
BARTOLO: ah! Vidi che bellu! Vi capitai a tutti i dui!
PEPPE CERCA DI GUADAGNARE LUSCITA.
BARTOLO: e ora ni facemu i cunti! A idda (INDICA LA MOGLIE) ta me casa na vogghiu e tu (RIVOLGENDOSI A PEPPE) di c no tinni vai si no mi dugni i soddi chi mi rubasti.
PEPPE: quali soddi ti rubbai? I soddi lavia to mugghieri e ni spinnemmu.
BARTOLO INFURIATO: tu ma dari i soddi! E a me muggheri tilla teniri tu.
AGATINA: camma, camma, ragiunamu! I soddi su un cuntu a mugghieri nautru.
BARTOLO: no, non cuss. Ommai ma pigghiu o no ma pigghiu sempri cunnutu restu. Ma ammeno sabbu i soddi.
PAOLINA: ma quali soddi? No capisti allura chi soddi no ci n e chi si manciaru tutti?
BARTOLO INCREDULO: no ci cridu! E nta na simana si futteru trimila euru?
JANO: i mancu ci cridia eppuru cuss.
BARTOLO: iddu i soddi lavi sabbati; e lavi a nesciri. (SI RIVOLGE ALLA MOGLIE) Tu no sai unni mucciau i soddi?
SARINA: no sacciu nenti i.
AGATINA: lassati stari stu discussu di soddi. Ricuddativi chi vi dissi u marisciallu: na potiti ittari fora a vostra mugghieri. Vui no facistu mancu a denuncia. E poi sta criatura fu ngannata. A tutti po succederi u mumentu di sbandamentu.
BARTOLO AD AGATINA: ma a vui vi succidiu mai? A vostra figghia ci succidiu?
AGATINA: ah, bonu! Si avria succediri a tutti saria finutu u munnu. A idda ci succidiu sta disgrazia a mia nautra. I disgrazi su tanti nta vita e menu mali cu Signuri ni manna a tutti divessi! Uno sciancatu, uno nasci obbu, unu no navi i sentimenti a postu
BARTOLO: io eppi a disgrazia di conna. Ma era megghiu mi nascia sciancatu.
PAOLINA: invidiati o sciancatu picchi no sapiti i so guai e i soi duluri.
JANO: a vita cus: ci sunnu disgrazi chi si ponnu cuntari e disgrazi chi no si ponnu mancu nominari. Cuntamu sulu chiddi chi ni cunveni diri, lautri no ni vulemu ricuddari mancu nui. E cu sapi quantu disgrazi avemu tutti supra sti spaddi! Ma ne dicemu, picch naffruntamu e picch ni pari chi lautri ne sannu.
AGATINA CON TONO MOLTO DOLCE A BARTOLO: e chi faciti? Ci livati a mamma e vostri du figghi? Chi cuppa nannu? Si pi genti chi no faciti stu passu, ricuddativi chi no sunnu i genti chi vi dugghiunu a manciari. Domani vinni putissi pentiri.
BARTOLO DISPERATO: ma vui ci pinzati no sulu cunnutu ma anche rubbatu! Comu si dici: cunnutu e bastuniatu!
JANO: aviti ragiuni. Supra i conna magari ci passau, ma supra i soddi no! Sti soddi sannu a truari.
PAOLINA: no si trounu! Quantu voti vill diri chi soddi spareru?
BARTOLO: ma dicu i: tutti i spinneru? A cettu puntu puru se ni pigghiu a mit, maccuntentu.
JANO RIVOLGENDOSI A PEPPE: e allura sti soddi ci su o no ci su? Fozza, vidi ca fari, cuss si potta a so mugghieri.
PEPPE: i soddi no naiu. Si mi pristati vui..
AGATINA: ti presta me maritu? Ma niscemmu pacci? Vadda, vadda chi no sulu u stamu tirannu fora di brogghi, e spatti ciamu a mettiri i soddi. Vatinni, va, prima mi ti fazzu curriri sta seggia nta testa.
BARTOLO: a mia i soddi mi giuvunu. No dicu mi mi dugna tutti ma ammeno a mit. A cettu punto cianciu cu n occhiu.
PAOLINA: sintiti don bartulu, fossi no capistu: aviti a cianciri cu tutti du occhi!
BARTOLO: pecci secunnu vui me puttari a casa conna e viggogna e ce lassari i soddi a iddu? I vogghiu i me soddi.
JANO: mi pari chi vaviti a rassignari: sti soddi ne viditi chi.
BARTOLO: e i a idda no ma pottu. Ci lassu o so nnammuratu.
AGATINA: ma chi vu scuddastu chiddu chi dissi u marisciallu?
BARTOLO: no, no mu scuddai! Per i conna su mei e i soddi erano puru mei. Si no ci su i soddi va putiti teniri.
PAOLINA: na tinemu? Comu? vui girati i spaddi e vinni annati! Idda sinnavi annarri puru. C gi stesi assai. Anzi sinnavi annari (FA SEGNO VERSO PEPPE) puru ddu bastaddu; e di chiddu chi dici a Leggi no mi nteressa. Mi ponnu puru taccari ma i nta me casa no vogghiu! E su mu pottunu supra u catalettu u lassu fora mu su manciunu i vemmi.
AGATINA: finalmente, a matri, ti dicitisti mu jetti fora. No ti scantari chi allatu iai a to matri e a to patri.
PEPPE: figuriti si iddi no sintricaunu! (SI RIVOLGE A PAOLINA) I vaiu subbutu unni u marisciallu e videmu s comu dici tu e si i stasira non dommiri nta me casa.
AGATINA MORDENDOSI LE LABBRA ED IMPRECANDO: ah malidizioni! Ceppi a capitari me figghia!
JANO: finemila! Chistu nu discussu chi veni dopu, ora c stu disgraziatu e videmu si si potta a so mugghieri.
BARTOLO DECISO: vi dissi chi si no mi dugna i me soddi, si po teniri puru a me mugghieri.
PEPPE: soddi nonaiu, u vuliti capiri o no?
JANO: ma stu cristianu iavi puru ragiuni! A cettu puntu a viggogna sa teni ma i soddi i voli. (RIVOLGENDOSI A BARTOLO) Viditi si putiti pritenniri meno.
BARTOLO: gi u dissi: non dico tutti, ma ammeno a mit i vogghiu.
JANO: e gi semu a bonu puntu! Ma sta mit di soddi cu ci dugna?
TUTTI SILENZIOSI. POI JANO SI AVVICINA A SARINA LA GUARDA E LE DICE: ma tu a sintutu chiddu camu dittu?
SARINA CON ARIA DISTRATTA: s e no.
JANO: to maritu ti rippigghia, ma vuli a mit di so soddi. No ci poi ciccari a to patri?
AGATINA E PAOLINA: cettu, veru, iddi magari ti dugnunu.
SARINA: inutili mi ci ciccati soddi a me matri e a me patri, (SI RIVOLGE AL MARITO) tu u sai chi jannu chi debiti chi capiddi nta testa. E poi i soddi (INDICA PEPPE) iddu si pigghiau e iddu ti lavi a dari.
JANO: e ritunnammu o puntu di pattenza. (SI RIVOLGE A BARTOLO) Va vidi a pigghiari a vostra mugghieri coss com. Soddi no navi.
AGATINA: faciti cuntu chi va stati maritannu nautra vota, senza soddi e senza camicia.
BARTOLO: i vi dissi chi ma pigghiu, ma i soddi ne vogghiu peddiri; dissi puru chi mi cuntentu da mit. Ma mi minni vaiu chi mani vacanti, no!
JANO: e chi vuliti fari?
BARTOLO: mittemini daccoddu! Magari iddu mi dugna a tantu o misi, sempri ca vosta garanzia, si capisci.
AGATINA: aspittati, vistu chi don Bartulu saccuntenta di tantu o misi, po dassi ca matri i Sarina, pi vidiri a so figghia nautra vota ricittata nta so casa, si pigghia limpegnu. Na matri i famigghia chi fa lassa a mezza strada na figghia? No ci vuria cridiri.
JANO: bona sta pinzata! E cu ci para a so matri e a so patri?
AGATINA: ma ci vaiu i. Fra nui matri i famigghia ranni ni capemu megghiu.
AGATINA ESCE DI GRAN VELOCITA.
JANO GUARDANDO IL GENERO CON DISPEREZZO: sosizzuni di laddu! Si un sosizzunu di laddu u maccarunazzu senza buco.
SUBITO DOPO IMPROVVISAMENTE SI SENTE UN URLO SOVRUMANO DI AGATINA. TUTTI SCAPPANO FUORI PER VEDERE COSA FOSSE SUCCESSO. SOLO SARINA NON ESCE E VA AVANTI E INDIETRO NELLA STANZA. POI SI FERMA E DICE: u boscicatu e rossu mi pigghiau i soddi, me maritu voli prima i soddi e poi a mia, don Jano voli sulu a mia che fari?
PAUSA
SARINA CONTINUA: naiu sbagliati tanti nta me vita, ma chista na sbagliu sicuramente; i minni vaiu e sa vidunu iddi.
SARINA ESCE VELOCEMENTE DA UNALTRA PORTA
FINE
- Questo copione è stato visto:


